Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/228/2026

Το Ζ' Κλιμάκιο Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνεδριάζοντας στις 30 Ιουλίου 2025, εξέτασε τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Δήμου, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας, του Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α. και της εταιρείας, προϋπολογισμού 11.070.981 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση αποτελεί γνήσια προγραμματική σύμβαση οριζόντιας συνεργασίας, η οποία εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού. Το διατακτικό της απόφασης είναι ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου επανεξετάζει, μετά την 90/2026 αναβλητική Πράξη του, το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Δήμου Αρταίων και Περιφέρειας Ηπείρου για το έργο «Γεφύρωση του ποταμού Αράχθου στο ύψος του ιστορικού γεφυριού (διπλή γεφύρωση και κατασκευή συνοδών κόμβων)», προϋπολογισμού 11.000.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία δημόσιων φορέων, δεν εμπίπτει στο πεδίο του ν.4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο νόμιμο περιεχόμενο. Καταλήγει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της, με την επισήμανση ότι τυχόν τροποποιητική σύμβαση θα υπαχθεί σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 71/2026, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Πελοποννήσου και του Δήμου Σπάρτης για την υλοποίηση του έργου «6ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης-7ο Νηπιαγωγείο Σπάρτης». Ο συνολικός προϋπολογισμός για την εκτέλεση του έργου ανέρχεται στο ποσό των 6.120.000,00 ευρώ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.. Η δικαστική κρίση βασίστηκε στο άρθρο 100 του ν. 3852/2010 και το άρθρο 12 του ν. 4412/2016, κρίνοντας ότι η σύμβαση συνιστά γνήσια οριζόντια συνεργασία δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους και ως εκ τούτου εξαιρείται από τις κοινές διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι το υποβληθέν σχέδιο περιέχει το ελάχιστο κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο, επιτρέποντας την απρόσκοπτη υπογραφή του.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 77/2026, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Νεμέας και της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την υλοποίηση του έργου «Ανάπλαση κέντρου Νεμέας», προϋπολογισμού 2.700.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Η δικαστική κρίση βασίστηκε στο άρθρο 100 του ν. 3852/2010 και το άρθρο 12 του ν. 4412/2016, κρίνοντας ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια οριζόντια συνεργασία δημόσιων φορέων και εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής των κοινών διαγωνιστικών διαδικασιών. Η έγκριση δόθηκε υπό τους ουσιώδεις όρους της έγγραφης τροποποίησης ή παράτασης της σύμβασης αποκλειστικά μέσω των αρμόδιων συλλογικών οργάνων των μερών (και όχι της Κοινής Επιτροπής), καθώς και της άρσης της ασυμφωνίας μεταξύ του άρθρου 5 (36 μήνες) και του Παραρτήματος ΙΙ (42 μήνες) ως προς τη συνολική της διάρκεια.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 63/2026, επανεξετάζει το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Δ.Ε.Υ.Α. Αγρινίου για την ολοκλήρωση αποχετευτικών έργων λυμάτων παραλίμνιων οικισμών Τριχωνίδας, κατόπιν της 504/2025 μη οριστικής Πράξης του. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 546/2023 Πράξη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου λόγω γεωμορφολογικών προβλημάτων και νεότερων κατασκευών, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Τελικά, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, υπό τον όρο της ανανέωσης των περιβαλλοντικών όρων και της διόρθωσης του τίτλου της σύμβασης.

Η Πράξη 85/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κιμώλου και της «Αναπτυξιακής Μονοπρόσωπης Ανώνυμης Εταιρείας Δήμου Φυλής» (Φορέας Υλοποίησης), για την υλοποίηση του έργου «Αναβάθμιση εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ) Δήμου Κιμώλου», προϋπολογισμού 1.942.700,00 ευρώ. Η σύμβαση συνάπτεται για την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων υλοποίησης λόγω αδυναμίας του Δήμου Κιμώλου να εκτελέσει το έργο με ίδια μέσα. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νομίμως. Η εταιρεία πληροί τις προϋποθέσεις του οργανισμού δημοσίου δικαίου (αναθέτουσα αρχή) και εκτελεί λιγότερο από 20% των σχετικών δραστηριοτήτων στην ελεύθερη αγορά, οπότε εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες του ν.4412/2016. Το Συνέδριο δεν κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνεδρίασε στις 4 Μαΐου 2026 για τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και του Λιμενικού Ταμείου Ζακύνθου για το έργο «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΟΛΙΜΩΝ ΖΑΚΥΝΘΟΥ», προϋπολογισμού 9.995.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016. Επίσης, διαπίστωσε ότι το σχέδιο σύμβασης έχει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 209/2026, επανεξετάζει, κατόπιν της 104/2026 αναβλητικής Πράξης του ίδιου Κλιμακίου, τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατασκευή Διοικητηρίου 2ου ΑΚΕ στην ΑΒ Δεκέλειας». Από τον έλεγχο των υποβληθέντων στοιχείων, το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες περίφραξης του οικοπέδου και εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου πρόσβασης δεν αποτελούν αντικείμενο του ελεγχόμενου έργου και ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της αναφοράς τους μόνο σε ένα συμβατικό τεύχος δεν είναι ουσιώδης, καθώς δεν προκάλεσε αοριστία ούτε αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση ότι το ολογράφως αναγραφόμενο ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης πρέπει να διορθωθεί στο ορθό αριθμητικώς ποσό των 181.451,61 ευρώ.

Η Πράξη 324/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης για την υλοποίηση του έργου «Βιοκλιματική Ανάπλαση Παραδρόμου Λ. Μεσογείων στα όρια του Δήμου Παπάγου - Χολαργού», προϋπολογισμού 5.062.326,50 ευρώ. Συμβαλλόμενοι φορείς είναι η Περιφέρεια Αττικής, ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού (ως κύριος του έργου) και ο Αναπτυξιακός Οργανισμός «... Α.Ε.». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νομίμως σύμφωνα με τα άρθρα 100 του ν. 3852/2010 και 44 του ν. 4412/2016, καθώς ο Δήμος αιτιολόγησε την αδυναμία υλοποίησης του έργου με ίδια μέσα λόγω έλλειψης προσωπικού. Επιπλέον, η σύμβαση εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης του ν. 4412/2016 ως «οριζόντια συνεργασία». Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίαση της 22ας Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ασπροπύργου για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 2ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ», προϋπολογισμού 13.000.000 ευρώ. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτογενή άσκηση ελέγχου νομιμότητας κατ' άρθρο 324 του ν. 4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης.