Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/305/2025

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ηρακλείου για το έργο υπογειοποίησης των οδών Μελίνας Μερκούρη και Κηφισίας, προϋπολογισμού 22.000.000 ευρώ. Η σύναψη είχε εγκριθεί με τις αποφάσεις 2184/30.12.2025 της Περιφερειακής Επιτροπής και 568/23.12.2025 της Δημοτικής Επιτροπής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, δεν εμπίπτει στο πεδίο του ν. 4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίαση της 22ας Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ασπροπύργου για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 2ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ», προϋπολογισμού 13.000.000 ευρώ. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτογενή άσκηση ελέγχου νομιμότητας κατ' άρθρο 324 του ν. 4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης.

Νομιμότητα του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μγια την υλοποίηση του έργου «Στερέωση, Αποκατάσταση, Αναστήλωση, Ανάδειξη Γέφυρας … : Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση εγκαθιδρύει πραγματική συνεργασία μεταξύ των συμβαλλόμενων φορέων, με σκοπό, δια της συνένωσης των μέσων που διαθέτει ο καθένας από αυτούς, την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, και ως τέτοια δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν.4412/2016. Επιπλέον, εφόσον το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης έχει εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα των συμβαλλομένων μερών και φέρει το ελάχιστο αναγκαίο κατά νόμο περιεχόμενο, δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου αυτού, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής.

Η Πράξη 36/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων – Περιφερειακής Ενότητας Κέρκυρας και του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η υλοποίηση της πράξης «Ολοκλήρωση παρακαμπτήριου δρόμου στην περιοχή Πλατυτέρας πόλης Κέρκυρας», με συνολικό προϋπολογισμό 2.300.000,00 ευρώ. Η σύμβαση προβλέπει τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας υλοποίησης από τον Δήμο (Κύριο του Έργου) στην Περιφέρεια (Φορέα Υλοποίησης) διότι ο Δήμος αδυνατεί να υλοποιήσει την πράξη λόγω φόρτου εργασίας του προσωπικού της Τεχνικής Υπηρεσίας του. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση είναι επιτρεπτή βάσει του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, καθώς συνιστά γνήσια συνεργασία δημόσιων φορέων, και ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 68/2025) ενέκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κέας και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Η σύμβαση αφορά την υλοποίηση της πράξης «Δίκτυα Αποχέτευσης και Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας και Διάθεσης Λυμάτων Δήμου Κέας – Β΄ φάση», συνολικού προϋπολογισμού €5.156.595,36. Ο σκοπός της σύμβασης είναι η μεταβίβαση της αρμοδιότητας υλοποίησης του έργου από τον Δήμο στην Περιφέρεια, καθώς ο Δήμος δεν διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνιστά γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων (άρθρο 100 του ν.3852/2010) και περιέχει το ελάχιστο απαιτούμενο περιεχόμενο. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνεδριάζοντας στις 9 Ιανουαρίου 2026, άσκησε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας στη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και στο σχέδιο σύμβασης του έργου «ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΙΜΩΛΟΥ», προϋπολογισμού 5.200.000 ευρώ. Το έργο χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και υλοποιείται μέσω προγραμματικής σύμβασης του Δήμου Κιμώλου με τη Μ.Ο.Δ. Α.Ε. Ως αναθέτουσα αρχή. Από τον έλεγχο των στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Μ.Ο.Δ. Α.Ε., του Δήμου Κιμώλου και της αναδόχου εταιρείας.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.) και του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.) για την ενεργειακή αναβάθμιση του κλειστού γηπέδου καλαθοσφαίρισης, προϋπολογισμού 20.000.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία δημόσιων φορέων και δεν εμπίπτει στο πεδίο του ν.4412/2016, ενώ διαθέτει το ελάχιστο νόμιμο περιεχόμενο. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της, υπό τον όρο ότι τα πρακτικά του Δ.Σ. του Σ.Ε.Φ. έχουν ελεγχθεί νομιμότητας από τον Υπουργό Αθλητισμού και με επισημάνσεις για διορθώσεις στο κείμενο και την υποχρέωση προσυμβατικού ελέγχου τυχόν τροποποιήσεων.

Η Πράξη 272/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης-παράτασης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Αττικής και Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α., σχετικά με το έργο «Παρεμβάσεις σε αθλητικούς χώρους του Δήμου Αθηναίων», συνολικού προϋπολογισμού 1.897.200,00 ευρώ. Η αρχική σύμβαση υπεγράφη στις 25.9.2020. Η παράταση κρίθηκε αναγκαία λόγω της εκκρεμότητας της έγκρισης του 2ου Α.Π.Ε. και της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς και του απαιτούμενου χρόνου συντήρησης. Η Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης εισηγήθηκε την παράταση κατά 24 μήνες, έως τις 25.6.2027. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν διαπιστώνει νομικές πλημμέλειες, καθώς η παράταση είναι σύμφωνη με τους όρους της αρχικής σύμβασης, και συνεπώς δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της τροποποίησης-παράτασης.

Η Πράξη 286/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Λαυρεωτικής. Η σύμβαση αφορά την υλοποίηση του έργου «Ενεργειακή αναβάθμιση, συντήρηση και ανακατασκευή δημοτικού κλειστού γυμναστηρίου Λαυρίου και περιβάλλοντος χώρου», με προϋπολογισμό 5.976.000,00 ευρώ, ο οποίος καλύπτεται εξ ολοκλήρου από πόρους της Περιφέρειας Αττικής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνιστά γνήσια συνεργασία δημόσιων φορέων, βάσει του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, και συνεπώς δεν ρυθμίζεται από τον ν. 4412/2016 (Δημόσιες Συμβάσεις). Διαπιστώθηκε ότι το σχέδιο περιέχει το ελάχιστο αναγκαίο περιεχόμενο, επομένως δεν κωλύεται η υπογραφή του.

Υλοποίηση προγραμματικής σύμβασης...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις (ΙΙ και ΙΙΙ) που προηγήθηκαν, εφόσον πρόκειται για γνήσια προγραμματική σύμβαση πολιτισμικής ανάπτυξης (βλ. Ε.Σ. Πρ. Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο VII Τμ. 375/2016, Ζ΄ Κλιμ. 111/2015) και όχι για εξ επαχθούς αιτίας δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει το Υπουργείο Οικονομικών, μη νομίμως το ποσό της χρηματοδότησης του Δήμου … επιβαρύνεται με Φ.Π.Α., κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας. Συνεπώς, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη κατά το ποσό των 962,23 ευρώ που αντιστοιχεί στον αναλογούντα Φ.Π.Α. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι εν μέρει μη νόμιμη και το χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.