ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/46/2025

Η απόφαση με αριθμό 233/2025 εκδόθηκε από το ΣΤ΄ Κλιμάκιο (Ε΄ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνήλθε στις 8 Αυγούστου 2025, μέσω τηλεδιάσκεψης, για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Σύστημα Ελέγχου Διαρροών & Εξοικονόμησης Ενέργειας Δικτύων Ύδρευσης Δήμου Αγράφων», με προϋπολογισθείσα δαπάνη 2.993.404,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον μοναδικό οικονομικό φορέα που υπέβαλε προσφορά, υπό τον όρο της θετικής κρίσης του Ζ΄ Κλιμακίου επί του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγράφων και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, και της υπογραφής της εν λόγω δανειακής σύμβασης. Επίσης, έκανε συγκεκριμένες επισημάνσεις για διορθώσεις στο σχέδιο σύμβασης.

Προμήθεια ειδών κυλικείου:ζητείται η ανάκληση της 70/2022 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα (...)Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της πρώτης ΕΣ της 19/21 ΣΠ, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη. Τούτο διότι το εν λόγω σχέδιο έρχεται σε αντίθεση με τους όρους της από 31.3.2022 ΣΠ, και ειδικότερα, με το άρθρο 2 αυτής που αποκλείει αναπροσαρμογή των τιμών σε συνδυασμό με τα Παραρτήματα «Α» και «Β» αυτής, όπου καταγράφονται αναλυτικά οι τιμές μονάδας όλων των προς προμήθεια αγαθών. Πέραν τούτου, με την εισαγωγή το πρώτον στην ελεγχόμενη ΕΣ όρων περί αναπροσαρμογής τιμών παραβιάζονται προδήλως οι διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 4 του ν. 4412/2016, που παρατίθενται στη σκ. 6 της παρούσας, σύμφωνα με τις οποίες επί μοναδικού αντισυμβαλλόμενου ΣΠ, οι ΕΣ που βασίζονται σε αυτήν ανατίθενται, σύμφωνα με τους όρους της. Συναφώς, είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι με το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο επιχειρείται η τροποποίηση των τιμών αποκλειστικά και μόνο της ΕΣ, δοθέντος ότι οι ΕΣ δεν παρουσιάζουν αυτοτέλεια σε σχέση με τις προηγηθείσες αυτών ΣΠ, αλλά αντιθέτως, συνάπτονται με βάση τα ήδη συμφωνηθέντα σε αυτές. Ως εκ τούτου, τυγχάνουν -ομοίως- απορριπτέοι, προεχόντως ως αλυσιτελείς, οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας που αφορούν στην κατ’ ουσίαν νομιμότητα της αναπροσαρμογής των τιμών της ΕΣ (βλ. σκ. 15 α΄ - δ΄), αφού και αληθείς υποτιθέμενοι δεν δύνανται να εξεταστούν αυτοτελώς χωρίς να έχει προηγηθεί τροποποίηση της ΣΠ κατά το ως άνω ουσιώδες περιεχόμενό της. Άλλωστε τούτο (την τροποποίηση της ΣΠ) ζητεί και η παρεμβαίνουσα εταιρεία με την πρώτη της επιστολή προς την αναθέτουσα αρχή, με την οποία θέτει το πρώτον το ζήτημα της αναπροσαρμογής των τιμών των προς προμήθεια αγαθών. Εξάλλου, εσφαλμένως γίνεται λόγος με το δικόγραφο της προσφυγής για «τροποποίηση της εκτελεστικής σύμβασης» (βλ. ενδεικτ. σελ. 7, 9 αυτού), δοθέντος ότι η εν λόγω σύμβαση δεν έχει ακόμα συναφθεί και, συνακόλουθα, δεν δύναται να τροποποιηθεί προ της σύναψής της. Τούτο άλλωστε διαφέρει από την τροποποίηση της εγκριτικής απόφασης του Διοικητή της ΔΑΥ (φερόμενη στα έγγραφα του φακέλου και στο ως άνω δικόγραφο ως «κατακυρωτική» της εκτελεστικής σύμβασης), η οποία σε κάθε περίπτωση προηγείται της υποβολής του ελεγχόμενου σχεδίου. Ούτε μπορεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, να εκτιμηθεί το υποβληθέν σχέδιο της ΕΣ ως σχέδιο τροποποίησης της 19/22 ΣΠ, καθόσον ούτε η βούληση της αναθέτουσας αρχής συνίσταται σε τέτοιου είδους τροποποίησή της, ούτε το περιεχόμενο του υποβληθέντος σχεδίου ΕΣ αφορά ειδικώς στην τροποποίηση αυτής. Ορθώς, επομένως, η προσβαλλόμενη Πράξη διαπιστώνει ότι της υποβολής σχεδίου της πρώτης ΕΣ έπρεπε να έχει προηγηθεί η υποβολή προς έλεγχο στο αρμόδιο όργανο του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχεδίου τροποποίησης της 19/22 ΣΠ. Τούτο θα έπρεπε να ελέγξει πρωτογενώς τις προϋποθέσεις για την επιτρεπτή τροποποίηση της ΣΠ, λαμβάνοντας υπόψη, πέραν των εγκυκλίων οδηγιών ανεξάρτητων αρχών, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (συνεκτιμώντας τις όλως πρόσφατες διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 4965/2022, Α΄ 1625) και τους όρους αυτής. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος ότι η 19/22 ΣΠ δεν απαιτείται να τροποποιηθεί διότι οι μεταβολές αφορούν αποκλειστικά και μόνο στην ΕΣ, είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως έχει ήδη προεκτεθεί, οι ΕΣ συνάπτονται βάσει των όρων των ΣΠ και δεν παρουσιάζουν νομική αυτοτέλεια (άρθρο 39 παρ. 4 ν. 4412/2016). Εξάλλου, όρος που καθορίζει περιορισμένο χρονικό διάστημα ισχύος των νέων τιμών (π.χ. για ένα έτος) θα μπορούσε, ενδεχομένως, να συμπεριληφθεί σε τροποποίηση της εν λόγω ΣΠ, υπό την επιφύλαξη της τήρησης των οικείων διατάξεων που αφορούν στην τροποποίηση των συμβάσεων κατά την εκτέλεσή τους (άρθρο 132 του ν. 4412/2016). Συνεπώς, είναι αβάσιμος ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋπόθεσης και ο ισχυρισμός (βλ. σκ. 15 στοιχ. στ΄) του προσφεύγοντος ότι η αναπροσαρμογή τιμών αφορά αποκλειστικά και μόνο στην πρώτη ΕΣ, αφού αυτή δεν τυγχάνει αυτοτελής σε σχέση με τη 19/22 ΣΠ και το περιεχόμενο της πρώτης πρέπει να συμφωνεί με τους όρους της ΣΠ με βάση την οποία συνάπτεται.Δεν ανακαλεί την 70/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα ….

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέδωσε την Πράξη 69/2025, συνεδριάζοντας στις 21 Φεβρουαρίου 2025 μέσω τηλεδιάσκεψης, για τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το τμήμα 1 της συνολικής προμήθειας «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ» (τίτλος τμήματος: «Τοίχος Προστασίας Διαδικτυακών Εφαρμογών (WAF)»). Η προμήθεια αφορά το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, υπό τον όρο να προστεθεί συγκεκριμένος κωδικός Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο άρθρο 6 για τη ρήτρα αναπροσαρμογής τιμής και να συμπληρωθεί το ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης στο προοίμιο.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 18.6.2024 για να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγίας Παρασκευής και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), ποσού 2.539.024 ευρώ, για τη χρηματοδότηση του έργου «Ενίσχυση της Διαλογής στην Πηγή Βιοαποβλήτων και Δημιουργία Γωνιών Ανακύκλωσης στον Δήμο Αγίας Παρασκευής», ενταγμένου στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως, διότι ο Δήμος έχει ήδη υποβάλει αίτηση τροποποίησης του φυσικού αντικειμένου του έργου, η οποία εκκρεμεί, καθιστώντας το υποβληθέν σχέδιο ανεπίκαιρο.

Η Πράξη 96/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 6 Μαρτίου 2025 για τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας σχεδίου σύμβασης για το έργο «Υποέργο 5: “Αισθητική, ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση υποδομών ψυχαγωγίας σε κοινόχρηστους χώρους του Δήμου Δυτικής Λέσβου”» συνολικού προϋπολογισμού 2.070.024 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, παρόλο που η σύμβαση είναι μεικτή, το κύριο αντικείμενο της, η προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού παιδικών χαρών (1.725.586 ευρώ), υπερτερεί σαφώς του τμήματος των εργασιών (344.438 ευρώ). Κατά την καθ' ύλην κατανομή αρμοδιοτήτων, το Ε΄ Κλιμάκιο είναι αρμόδιο για έργα, ενώ το ΣΤ΄ Κλιμάκιο για προμήθειες. Συνεπώς, το Ε΄ Κλιμάκιο έκρινε εαυτό αναρμόδιο και παραπέμπει τον φάκελο στο ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας «…» για την προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος παροχής υπηρεσιών ζεύξης δεδομένων αεροναυτιλίας (Data Link Services - DLS), προϋπολογισμού 4.500.000 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η αρχική κατακύρωση στην εταιρεία «.. ΑΕ» ακυρώθηκε μετά από προδικαστική προσφυγή της «SSA ΑΕ» και δικαστικές αποφάσεις. Μετά από νέα αξιολόγηση και παράταση της ισχύος της προσφοράς, η διαδικασία συνεχίστηκε με την εταιρεία «SSA ΑΕ». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν έχουν εμφιλοχωρήσει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με συμβατικό τίμημα 4.132.380 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 4 Φεβρουαρίου 2025 για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Θάσου με τίτλο «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΕΕΛ ΠΑΝΑΓΙΑΣ-ΠΟΤΑΜΙΑΣ», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 6.000.000,00 ευρώ. Διαπιστώθηκε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης για τη διενέργεια ασφαλούς ελέγχου νομιμότητας. Συνεπώς, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου με συγκεκριμένα στοιχεία, όπως γνώμη τεχνικού συμβουλίου, στοιχεία χρηματοδότησης, δημοσιεύσεις της απόφασης παράτασης υποβολής προσφορών, τεχνικές και οικονομικές προσφορές των εταιρειών και βεβαίωση περί μη άσκησης ενστάσεων ή ενδίκων βοηθημάτων.

Η Πράξη 42/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου του Δήμου Νεάπολης - Συκεών με τίτλο «Συντηρήσεις σχολικών συγκροτημάτων και δημοτικών κτιρίων...». Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του έργου ανέρχεται σε 1.451.612,90 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 324 του ν.4700/2020, αποφάσισε ότι ο έλεγχος νομιμότητας για έργα με δαπάνη μεταξύ 300.000,00 ευρώ και 1.700.000,00 ευρώ (ΕΚΤΟΣ ΦΠΑ) εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο κρίθηκε αναρμόδιο και παραπέμπει τον φάκελο στον Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ΟΤΑ ΙΙ Θεσσαλονίκης (Καλαμαριά).

Η Πράξη 120/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 6ης εκτελεστικής σύμβασης (20/25) της συμφωνίας-πλαισίου 122/22, μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) δια της Υπηρεσίας Προμηθειών της Πολεμικής Αεροπορίας (ΥΠ/ΠΑ), και της εταιρείας «ΑΕ», για την προμήθεια αεροπορικού καυσίμου JP-8 (NATO F-34). Η σύμβαση αφορά την προμήθεια 97.500.000 λίτρων, μέχρι του συνολικού ποσού των 39.000.000,00 ευρώ (απαλλασσομένου ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο σημείωσε ότι με την προσθήκη αυτής της σύμβασης, η συνολική ποσότητα καυσίμου που προμηθεύεται η ΠΑ αυξάνεται κατά 7,85% επί της εκτιμώμενης συνολικής ποσότητας της ΣΠ (535.000.000 λίτρων), ενώ η ανάλωση των πιστώσεων ανέρχεται σε 68,68%. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου εκτελεστικής σύμβασης.

Η Πράξη 191/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία συνεδρίασε στις 20.6.2025, αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια πετρελαίου κίνησης (diesel) για τις ανάγκες του Πλοηγικού Σταθμού Πειραιά για την περίοδο 2025-2028. Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 1.924.800,00 ευρώ. Ο ανοιχτός διεθνής διαγωνισμός προκηρύχθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με κριτήριο ανάθεσης το υψηλότερο ποσοστό έκπτωσης. Από τις υποβληθείσες προσφορές, αναδείχθηκε οριστικός ανάδοχος ο οικονομικός φορέας που προσέφερε έκπτωση 4,60%. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν εκκρεμούν ένδικα μέσα και δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης με τον ανακηρυχθέντα ανάδοχο.