ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΟ Ε/36/2025

Διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (Α.Σ.Α.) του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, Π.Ε. Κέρκυρας, Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.

Η Πράξη 4/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων και του Αναγκαστικού Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ΔΕ Περιφέρειας Ηπείρου (Α.Σ.Δ.Σ.Α. ΔΕ ΠΗ). Η σύμβαση αφορά τη διάθεση των σύμμεικτων αστικών στερεών αποβλήτων του Δήμου στις εγκαταστάσεις της Ηπείρου (ΜΕΑ-ΧΥΤ) για το 2025, με προϋπολογισμό 2.520.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση αποτελεί προγραμματική σύμβαση οριζόντιας συνεργασίας, εξαιρούμενη από τον ν. 4412/2016. Ωστόσο, κρίθηκε ότι μη νομίμως δεν επιβαρύνεται με Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), διότι η αντιπαροχή έχει επαχθή χαρακτήρα (άρθρο 2 ν. 5144/2024) και ο Α.Σ.Δ.Σ.Α. ΔΕ ΠΗ δεν ασκεί τη δραστηριότητα της διαχείρισης αποβλήτων κατ’ ενάσκηση δημόσιας εξουσίας. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον όρο της προσθήκης του ΦΠΑ στον προϋπολογισμό της και της έκδοσης ανάληψης υποχρέωσης από τον Δήμο Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.

Ανάθεση στον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού και Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας της υλοποίησης των αναγκαίων ενεργειών για τη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων της Π.Ε. Κέρκυρας, Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, κατ' εφαρμογή των διατάξεων της περ. γ), της παρ. 2, του άρθρου 55, του ν. 4819/2021 (Α' 129).

Ορισμός μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Διαδημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης - Αποχέτευσης (ΔΙΑΔΕΥΑ) Δήμων Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων και Νότιας Κέρκυρας με πλήρη απασχόληση στην Επιχείρηση και καθορισμός των αρμοδιοτήτων του και του ύψους της αμοιβής του.

Έκτακτη κατανομή ποσού 20.000,00 €, από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους έτους 2020 στον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, προς κάλυψη αναγκών για την αποφυγή της διάδοσης του κορονοϊού COVID-19 σε οικισμούς και καταυλισμούς Ρομά.ΑΔΑ:ΨΓ1Η46ΜΤΛ6-6ΤΧ 

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016. Αυτό αφορά τη σύναψη σύμβασης για το τμήμα 3 (Βιοδιασπώμενα Υδραυλικά Λιπαντικά) με προϋπολογισμό 79.400,00€ προ ΦΠΑ, σε συνέχεια εν μέρει άγονου ηλεκτρονικού διαγωνισμού άνω των ορίων. Ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος για το συγκεκριμένο τμήμα, καθώς οι υποβληθείσες προσφορές δεν πληρούσαν τις τεχνικές προδιαγραφές. Η Επιτροπή επικύρωσε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, χωρίς ουσιώδη τροποποίηση των όρων του αρχικού διαγωνισμού.

Διάθεση των σύμμεικτων αστικών στερεών αποβλήτων (...),Με την 4/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι δεν κωλύεται, υπό τον όρο προσαύξησης του προϋπολογισμού της με το ποσό του αναλογούντος Φ.Π.Α., η υπογραφή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης(...)	Συνακόλουθα, και ανεξαρτήτως της λυσιτέλειας των λοιπών προβαλλόμενων ισχυρισμών, εν τέλει βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής παρέμβαση, ότι η παροχή, από τον παρεμβαίνοντα Φο.Δ.Σ.Α. στον προσφεύγοντα Δήμο στο πλαίσιο της ελεγχόμενης προγραμματικής σύμβασης, των επίμαχων υπηρεσιών, επεξεργασίας και διάθεσης των δημοτικών αστικών στερεών αποβλήτων, δεν υπάγεται σε Φ.Π.Α., καθόσον η οικονομική αυτή δραστηριότητα διενεργείται από οργανισμό δημοσίου δικαίου κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, η δε απαλλαγή της από τον φόρο δεν μπορεί να οδηγήσει σε στρεβλώσεις των όρων του ανταγωνισμού. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 3 παρ. 2 του Κώδικα Φ.Π.Α., τίθεται με την προσβαλλόμενη Πράξη, ως πρόσθετος όρος για τη νομιμότητα του σχεδίου της ελεγχόμενης προγραμματικής σύμβασης, η προσαύξηση του προϋπολογισμού της με το ποσό του αναλογούντος Φ.Π.Α. Επομένως, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές κατά το μέρος που αφορούν στην άρση του ως άνω όρου. 	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την από 27.1.2025 (Α.Β.Δ. 199/2025) προσφυγή του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων και την υπέρ αυτής από 5.2.2025 έγγραφη παρέμβαση του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Αναγκαστικός Σύνδεσμος Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Διαχειριστικής Ενότητας Περιφέρειας Ηπείρου». Ανακαλεί, κατά το σκεπτικό της παρούσας απόφασης (σκέψη 25), την 4/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά το μέρος αυτής που αφορά την επιβολή πρόσθετου όρου. 

H απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του νόμου 4412/2016. Η ανάγκη προέκυψε λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτες περιστάσεις, που δημιουργήθηκαν από την ακύρωση προηγούμενου διαγωνισμού λόγω διοικητικών προσφυγών. Η σύμβαση που προτείνεται αφορά την αποκομιδα απορριμμάτων και πλύση κάδων για επτά μήνες, με συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη 953.808,16€ (χωρίς ΦΠΑ), με όρο αυτόματης λύσης σε περίπτωση ολοκλήρωσης του τακτικού διαγωνισμού πριν τη λήξη της.

Η απόφαση αφορά το αίτημα του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας & Διαποντίων Νήσων για παροχή σύμφωνης γνώμης προς προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με σκοπό την ανάθεση δημόσιας σύμβασης υπηρεσιών για την εκπόνηση μελέτης αναπλάσης δημοτικού θεάτρου και πλατείας. Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέτασε το αίτημα και κατέληξε στην απόρριψη του, επειδή ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός του 2009-2010, στον οποίο βασίστηκε το αίτημα, ήταν διαγωνισμός ιδεών και όχι προσχεδίων, χωρίς ρητή πρόβλεψη ανάθεσης στον νικητή, ενώ το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του αιτήματος διαφέρει από αυτό του αρχικού διαγωνισμού. Η Επιτροπή τόνισε τη μη τήρηση των προϋποθέσεων του νόμου και τη δέσμευση του Δήμου να προχωρήσει σε νέα διαγωνιστική διαδικασία σύμφωνα με το ν. 4412/2016.

Η Πράξη 15/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης Λαγκαδά (ΔΕΥΑ Λαγκαδά) και της «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός ΟΤΑ» («ΑΝΕΘ ΑΟΤΑ»), για την υλοποίηση του έργου «Αντικατάσταση εξωτερικού δικτύου και αγωγού προσαγωγής εσωτερικού δικτύου ύδρευσης πόλης Λαγκαδά», προϋπολογισμού 4.000.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νόμιμα, βάσει των άρθρων 100 του ν.3852/2010 και 44 του ν.4412/2016, λόγω της αδυναμίας της ΔΕΥΑ Λαγκαδά να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα. Η «ΑΝΕΘ ΑΟΤΑ» πληροί τα χαρακτηριστικά οργανισμού δημοσίου δικαίου και αναθέτουσας αρχής, ενώ η σύμβαση εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες, καθώς ανταποκρίνεται σε συνεργασία δημοσίου συμφέροντος και το οικονομικό αντάλλαγμα περιορίζεται στην κάλυψη κόστους (60.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.