Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/634/2022

Η αιτούσα εταιρεία με την προδικαστική προσφυγή της επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης του Υφυπουργού με την οποία απορρίφθηκε ο φάκελος κατακύρωσής της και αναδείχθηκε προσωρινή ανάδοχος μια ανταγωνίστρια ένωση εταιρειών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την υπηρεσία του «Συμβούλου Υποστήριξης» στο πλαίσιο συμβατικών υποχρεώσεων της αιτούσας ως εταίρου του Στρατηγικού Έργου, με σκοπό την υποστήριξη εργασιών της Μακροπεριφερειακής Στρατηγικής. Η σύμβαση είχε αρχική διάρκεια 2 έτη με δυνατότητα παράτασης έως 3 έτη, και η συνολική προϋπολογισθείσα αξία της ανερχόταν σε €362.903,22 άνευ ΦΠΑ.

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση της διακήρυξης ηλεκτρονικού διαγωνισμού της αναθέτουσας αρχής για την προμήθεια ειδών υγειονομικής φροντίδας, ιδίως των ειδών με αριθμούς 1, 2, 3, 4, 5, 6, 12, 14, 15, 18 και 23, επειδή θεωρεί ότι οι τεχνικές προδιαγραφές είναι περιοριστικές και φωτογραφικές, με στόχο την προτίμηση συγκεκριμένων προμηθευτών και τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια υλικών υγειονομικής φροντίδας με ετήσιο προϋπολογισμό ύψους 1.826.614,84 ευρώ, με δυνατότητα παράτασης ενός έτους.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα των σχεδίων συμβάσεων και της διενεργηθείσας από τον Δήμο … διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων για την «Προμήθεια Τροφίμων" και "Προμήθεια Ειδών Βασικής Υλικής Συνδρομής (ΒΥΣ), στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Επισιτιστικής και Βασικής Υλικής Συνδρομής του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΤΕΒΑ) 2014-2020", για τις ανάγκες της Διεύθυνσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας του Δήμου(....)Με τα δεδομένα αυτά, κρίνεται ότι κατά τη διεξαγωγή της παραπάνω διαδικασίας του διαγωνισμού δεν συνέτρεξε ουσιώδης νομική πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή των δύο (2) υποβληθέντων σχεδίων συμβάσεων μεταξύ του Δήμου … και των εταιρειών … και …, με την επισήμανση ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 3 των ελεγχόμενων σχεδίων συμβάσεων δυνατότητα παράτασης της διάρκειάς τους μέχρι το 50% αυτής, μετά από αιτιολογημένη απόφαση της αναθέτουσας Αρχής, τελεί υπό την προϋπόθεση προηγούμενης παράτασης της διάρκειας εκτέλεσης του φυσικού αντικειμένου της συγχρηματοδοτούμενης Πράξης (σκ. 3i) για χρονικό διάστημα πέραν της 31ης.12.2021.Δεν κωλύεται η υπογραφή των δύο (2) σχεδίων συμβάσεων 

Προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής.(...)Υπό το προπαρατεθέν πραγματικό της προκείμενης υπόθεσης και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς με την προσβαλλομένη έγινε δεκτό ότι η απαίτηση του άρθρου 2.2.6.1 της διακήρυξης η τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των υποψηφίων αναδόχων να κρίνεται βάσει της προσκόμισης από αυτούς έξι εκτελεσθεισών εντός χρονικού διαστήματος έξι και πλέον ετών συμβάσεων, αθροιστικού ποσού τουλάχιστον στο ήμισυ της προϋπολογισθείσας δαπάνης (ήτοι περί τα 10,8 εκατομμύρια ευρώ), κάθε μία εκ των οποίων να περιλαμβάνει την προμήθεια και διανομή τουλάχιστον δύο ή έξι, κατά περίπτωση, εκ των περιγραφόμενων συναφών ειδών, σε τουλάχιστον τρεις χιλιάδες ωφελούμενους και σε ποσοστό τουλάχιστον 25% σε αξία ή ποσότητα των αντίστοιχων ειδών της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο, είναι υπέρμετρα περιοριστική. Τούτο διότι με το εν λόγω άρθρο της διακήρυξης εγκαθιδρύεται ένα σχήμα απόδειξης της απαιτούμενης εμπειρίας που είναι δυσανάλογα περιοριστικό, χωρίς να αποδεικνύεται η αναγκαιότητα θέσπισης αυτού από τα έγγραφα της σύμβασης ούτε, όμως, και από το περιεχόμενο των ένδικων προσφυγών. Όσον δε αφορά στον δεύτερο αναδειχθέντα από το Κλιμάκιο διακωλυτικό λόγο, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς έγινε δεκτό ότι τα αποδεικτικά μέσα που ζητήθηκαν για την απόδειξη της απαίτησης του άρθρου 2.2.6.2 της διακήρυξης και, συνακόλουθα η ίδια η απαίτηση όπως ετέθη, ήταν μη νόμιμα. Ειδικότερα, η απαίτηση για την εκ των προτέρων απόδειξη ότι κάθε διαγωνιζόμενος υποψήφιος ανάδοχος διαθέτει τους ιδιόκτητους ή μισθωμένους αποθηκευτικούς χώρους και τύπους φορτηγών οχημάτων που απαριθμούνται στη διακήρυξη δύναται να προκαλέσει δυσανάλογα έξοδα και να καταστήσει έτσι δυσχερή τη συμμετοχή στον διαγωνισμό. 	Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις από 11.2.2025 (ΑΒΔ 334/12.2.2025) και από 12.2.2025 (ΑΒΔ 337/2025) προσφυγές ανάκλησης της Περιφέρειας Πελοποννήσου και της ένωσης οικονομικών φορέων με την επωνυμία «…Α.Β.Ε.Ε.», αντίστοιχα.Απορρίπτει αυτές, καθώς και την υπέρ της πρώτης προσφυγής ασκηθείσα παρέμβαση του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Δεν ανακαλεί την 22/2025 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής.(...). Υπό το προπαρατεθέν πραγματικό της προκείμενης υπόθεσης και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς με την προσβαλλομένη έγινε δεκτό ότι η απαίτηση του άρθρου 2.2.6.1 της διακήρυξης η τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των υποψηφίων αναδόχων να κρίνεται βάσει της προσκόμισης από αυτούς έξι εκτελεσθεισών εντός χρονικού διαστήματος έξι και πλέον ετών συμβάσεων, αθροιστικού ποσού τουλάχιστον στο ήμισυ της προϋπολογισθείσας δαπάνης (ήτοι περί τα 20,5 εκατομμύρια ευρώ), κάθε μία εκ των οποίων να περιλαμβάνει την προμήθεια και διανομή τουλάχιστον δύο ή έξι, κατά περίπτωση, εκ των περιγραφόμενων συναφών ειδών, σε τουλάχιστον τρεις χιλιάδες ωφελούμενους και σε ποσοστό τουλάχιστον 25% σε αξία ή ποσότητα των αντίστοιχων ειδών της ελεγχόμενης συμφωνίας πλαίσιο, είναι υπέρμετρα περιοριστική. Τούτο διότι με το εν λόγω άρθρο της διακήρυξης εγκαθιδρύεται ένα σχήμα απόδειξης της απαιτούμενης εμπειρίας που είναι δυσανάλογα περιοριστικό, χωρίς να αποδεικνύεται η αναγκαιότητα θέσπισης αυτού από τα έγγραφα της σύμβασης ούτε, όμως, και από το περιεχόμενο των ένδικων προσφυγής και παρέμβασης.Όσον δε αφορά στον δεύτερο αναδειχθέντα από το Κλιμάκιο διακωλυτικό λόγο, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς έγινε δεκτό ότι τα αποδεικτικά μέσα που ζητήθηκαν για την απόδειξη της απαίτησης του άρθρου 2.2.6.2 της διακήρυξης και, συνακόλουθα η ίδια η απαίτηση όπως ετέθη, ήταν μη νόμιμα. Ειδικότερα, η απαίτηση για την εκ των προτέρων απόδειξη ότι κάθε διαγωνιζόμενος υποψήφιος ανάδοχος διαθέτει ιδιόκτητους ή μισθωμένους τους αποθηκευτικούς χώρους και τύπους φορτηγών οχημάτων που απαριθμούνται στη διακήρυξη δύναται να προκαλέσει δυσανάλογα έξοδα και να καταστήσει έτσι δυσχερή τη συμμετοχή στον διαγωνισμό.	Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την από 1.4.2025 (ΑΒΔ 614/2.4.2025) προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.Απορρίπτει την από 23.4.2025 παρέμβαση της ένωσης οικονομικών φορέων με την επωνυμία «…S.A.». Δεν ανακαλεί την 99/2025 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αναπροσαρμογή των συμβατικών τιμών. (...)Κατ’ ακολουθία αυτών και λαμβανομένων υπόψη των προσκομισθέντων στην παρούσα διαδικασία εγγράφων, το Δικαστήριο κρίνει ότι  προσφεύγον δημοτικό νομικό πρόσωπο τήρησε τις προβλεπόμενες στα άρθρα 132 παρ. 1 περιπτ, γ΄και 53 παρ. 9 και 9 α του ν. 4412/2016 προϋποθέσεις, όπως αυτές αναλυτικά παρατίθενται στην αναβλητική απόφαση του Τμήματος (βλ. σκ. 5 και 6), ως προς την τροποποίηση της 6874/15.6.2021 αρχικής σύμβασης με αυξητική αναπροσαρμογή των συμβατικών τιμών των υπό προμήθεια ειδών (υπολειπόμενες ποσότητες), καθώς, όπως ζητήθηκε με την απόφαση αυτή,  προσδιόρισε εκ νέου το ποσοστό αναπροσαρμογής της συμβατικής τιμής των υπό προμήθεια ειδών με την ακριβή εφαρμογή του προβλεπόμενου στην παράγραφο 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 μαθηματικού τύπου, εισάγοντας τον ΔΤΚ, όπως αυτός ίσχυε για τον μήνα Δεκέμβριο για τα έτη 2019 και 2022, κατά τα οριζόμενα στην 121193/14.12.2022 (ΑΔΑ: ΨΣΣΕ46ΜΤΛΡ-ΑΓ9) εγκύκλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Kατ’ ακολουθίαν τούτων, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης να γίνει δεκτή, να ανακληθεί  η προσβαλλόμενη 7/2023 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του νέου υποβληθέντος ενώπιον του Τμήματος σχεδίου σύμβασης.

Με την προδικαστική προσφυγή ζητούνται: α) Η ακύρωση της απόφασης με αριθμό Φ.604.3/12/5/19 του Γραφείου του Προμηθευτικού Οργανισμού, η οποία αποκλείει την προσφεύγουσα από τον διαγωνισμό για τη Σύναψη Συμφωνίας-Πλαίσιο Προμήθειας Γαλακτοκομικών Ειδών, για το Πλαίσιο Κάλυψης Αναγκών Πλοίων και Ναυτικών Υπηρεσιών Περιοχών, για δύο (2) έτη ή μέχρι την απονόμηση του Διακλαδικού Διαγωνισμού ή μέχρι την ανάλωση της κατακυρωθείσας αξίας. β) Η ακύρωση της αρνητικής σύμφωνης γνώμης της Γνωμοδοτικής Επιτροπής επί της Επάρκειας των Ληφθέντων Επανορθωτικών Μερών Οικονομικών Φορέων που τάχθηκε υπέρ του αποκλεισμού της προσφεύγουσας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια γαλακτοκομικών ειδών με προϋπολογιζόμενο κόστος 266.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) για να καλύψει τις ανάγκες πολεμικών πλοίων και ναυτικών υπηρεσιών σε συγκεκριμένες περιοχές.

Κοινοτικό Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης για την «Προστασία των ευαίσθητων στα νιτρικά περιοχών» – Παράταση διετούς διάρκειας – Δικαιούχοι ένταξης ή μη οι παραγωγοί των οποίων η σύμβαση έληξε την προηγουμένη ημέρα της δημοσιοποίησης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος – Προϋποθέσεις.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Στο Μέτρο 214 στον Άξονα 2 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013, προβλεπόταν μεταξύ άλλων η δυνατότητα χρονικής παράτασης δύο ετών των συμβάσεων των δικαιούχων γεωργών που είχαν αναλάβει και τηρούσαν τις προβλεπόμενες γεωργοπεριβαλλοντικές δεσμεύσεις. Στο καθεστώς της παράτασης θα εντάσσονταν όσοι κατά την ημερομηνία δημοσιοποίησης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος (17-11-2011), θα είχαν σε ισχύ σύμβαση και τηρούσαν τις αναληφθείσες δεσμεύσεις. Παραγωγοί των οποίων η σύμβαση έληξε την προηγούμενη της δημοσιοποίησης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος (16-11-2011), δύναται να ενταχθούν στο καθεστώς διετούς παράτασης, εφόσον υπέβαλαν αιτήσεις μέχρι την ορισθείσα καταληκτικά ημερομηνία και τήρησαν αποδεδειγμένα και άνευ διακοπής τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και εφόσον υφίστανται οι αναγκαίες πιστώσεις. Και τούτο διότι δεν υπάρχει «εν τοις πράγμασιν» ουσιαστική διακοπή ή ασυνέχεια ή κενό διάστημα στην υλοποίηση των συμβατικών δεσμεύσεων των παραγωγών και σε κάθε περίπτωση, αντίθετη λύση, δεν θα ήταν σύμφωνη με τις γενικές αρχές της ισότητας, της αναλογικότητας, της επιείκειας, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και των νομίμων προσδοκιών για ένταξη στο καθεστώς της παράτασης των ήδη ενταγμένων. (ομοφ.)

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 14/2026 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)	Υπό τα ανωτέρω πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης, όπως εκτίθενται ιδίως στις σκέψεις 12 έως 17, και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (βλ. ιδίως σκ. 7 και 8), πρέπει, ως προς τον δεύτερο λόγο ανάκλησης, να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Με την προσβαλλόμενη Πράξη ορθώς κρίθηκε ότι, ως προς τις προτεινόμενες μεταβολές των άρθρων 2 και 6 της αρχικής σύμβασης, δεν καταλειπόταν πλέον χρονικό πεδίο άσκησης προσυμβατικού ελέγχου. Τούτο διότι, όπως εκτέθηκε (βλ. ανωτέρω σκ. 17), επτά κατηγορίες πρόσθετων προμηθειών και συμπληρωματικών εργασιών, συνολικού προϋπολογισμού 703.422,28 ευρώ πλέον Φ.Π.Α., από τη συνολική αξία της ελεγχόμενης τροποποιητικής σύμβασης, ποσού 811.288,29 ευρώ, είχαν ήδη εκτελεσθεί ή εγκατασταθεί σταδιακώς πριν από την υποβολή του σχεδίου στο Κλιμάκιο, χωρίς να ασκεί επιρροή το γεγονός ότι δεν είχε ακόμη λάβει χώρα η παραλαβή τους, αφού η εκτέλεση του σχετικού αντικειμένου είχε ήδη συντελεσθεί. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, ο έλεγχος των αντίστοιχων συμβατικών ρυθμίσεων θα κατέτεινε, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, κατά το μέρος αυτό, σε εκ των υστέρων παρεμπίπτουσα κρίση επί ήδη διαμορφωθείσας συμβατικής κατάστασης, κατά παράβαση του αμιγώς προληπτικού χαρακτήρα του προσυμβατικού ελέγχου.(...)Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, και εφόσον απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι αμφότεροι οι λόγοι ανάκλησης κατά των αντίστοιχων αυτοτελών κρίσεων της προσβαλλόμενης Πράξης, η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη. 

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου της συμφωνίας πλαίσιο με διάρκεια τρία (3) έτη μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, διά του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, και των οικονομικών φορέων … Α.Β.Ε.Ε. - … A.E. ένωση εταιρειών,  … Α.Ε. και … A.E. για την προμήθεια από την Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων του ως άνω Υπουργείου, ως Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών (ΕΚΑΑ), ηλεκτρονικών υπολογιστών (Η/Υ) και επίπεδων οθονών Η/Υ για υπηρεσίες και εποπτευόμενους φορείς των Υπουργείων Υγείας, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού και Δικαιοσύνης, για την Ελληνική Αστυνομία (ΕΛΑΣ) του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, για τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) και για τον Οργανισμό Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων (ΟΑΕΠ)(...)ποσού μέχρι 22.850.032,10 ευρώ χωρίς ΦΠΑ καθόσον αφορά στην ανάδοχό της … Α.Β.Ε.Ε. - … A.E. ένωση εταιρειών, μέχρι 22.900.206,00 ευρώ καθόσον αφορά στην ανάδοχό της … Α.Ε. και μέχρι 22.958.511,50 ευρώ καθόσον αφορά στην ανάδοχό της … A.E., που αφορά στην ανωτέρω δημόσια προμήθεια, συνολικής εκτιμώμενης δαπάνης 23.018.412,18 ευρώ χωρίς ΦΠΑ(....)Αντιθέτως, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου συμφωνίας πλαίσιο κατά το μέρος που αφορά στο Τμήμα 6 (...), διότι η αναθέτουσα Αρχή (ΓΔΔΣ) μη νομίμως, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3, δεν κάλεσε τη μεταξύ των προσωρινών αναδόχων (μειοδοτών) της προς ανάθεση συμφωνίας πλαίσιο ειδικώς για το Τμήμα 6 … A.E. να υποβάλει εκ νέου, τάσσοντάς της σχετική προθεσμία, τα δικαιολογητικά κατακύρωσης που πράγματι αυτή δεν υπέβαλε εντός της αρχικής δεκαήμερης προθεσμίας υποβολής τους με τον προβλεπόμενο ... τρόπο, με συνέπεια να θεωρείται ότι δεν τα έχει καν (καθόλου) υποβάλει.(...)Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας πλαίσιο ... κατά το μέρος που αφορά στα Τμήματα 1, 2, 3, 4, 5 και 7, όπως αυτά προσδιορίζονται στο σκεπτικό. Κωλύεται η υπογραφή του ίδιου σχεδίου συμφωνίας πλαίσιο κατά το μέρος που αφορά στο Τμήμα 6, όπως αυτό προσδιορίζεται στο σκεπτικό.