ΕΣ/T7/0008/2007

H επίμαχη συμπληρωματική σύμβαση, η οποία υπογράφηκε στις 3.7.2006 (ημερομηνία προγενέστερη από την 3η Δεκεμβρίου 2007, από την οποία και ισχύει το νέο χρηματικό όριο για την υπαγωγή στον προσυμβατικό έλεγχο που θεσπίζει ο ν.3614/2007), έπρεπε να υποβληθεί στον ως άνω έλεγχο λόγω του νομικού καθεστώτος, από το οποίο διεπόταν η ολοκλήρωση της διαδικασίας σύναψής της, δεδομένου ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη της (420.168,07 ευρώ), αθροιζόμενη με την προϋπολογισθείσα δαπάνη της μη υποβληθείσας στον ως άνω έλεγχο αρχικής σύμβασης (1.746.000 ευρώ), ανέρχεται στο ποσό των 2.166.168,07 ευρώ, υπερβαίνει δηλαδή το τιθέμενο κατά το χρόνο της υπογραφής της, από τον ισχύοντα νόμο 3310/2005, όριο του 1.000.000 ευρώ.

Το Κλιμάκιο απέχει του ελέγχου νομιμότητας της διαδικασίας σύναψης σύμβασης προμήθειας καθόσον η προϋπολογισθείσα δαπάνη αυτής χωρίς να υπολογίζεται ο Φ.Π.Α., είναι κατώτερη του οριζόμενου από τις οικείες διατάξεις ποσού του 1.000.000 ευρώ.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Μη νόμιμη..η καταβολή ποσού 1.154.300 ευρώ στην κοινοπραξία «...», ως αμοιβή της για τον σχεδιασμό και την παραγωγή του δημιουργικού μέρους της διαφημιστικής εκστρατείας του ... στο εξωτερικό δυνάμει της από 24.9.2009 συμβάσεως...Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη των ανωτέρω υπηρεσιών ξεπερνούσε το ποσό του 1.000.000 ευρώ, μη νομίμως ο … υπέγραψε την από 24.9.2009 σύμβαση χωρίς προηγουμένως η σύμβαση αυτή να υποβληθεί στον προβλεπόμενο από το άρθρο 98 παρ. 1 περ. β΄του Συντάγματος προσυμβατικό έλεγχο. Ο δε ισχυρισμός του Οργανισμού  ότι ναι μεν η προϋπολογισθείσα δαπάνη ξεπερνούσε το όριο του 1.000.000 ευρώ, η συμβατική τιμή όμως υπολειπόταν αυτού, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι η 76/2014 σύμβαση σε εκτέλεση της οποίας εντέλλεται πάσχει ακυρότητας, καθόσον συνήφθη χωρίς να υποβληθεί στον αρμόδιο Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον προβλεπόμενο προσυμβατικό έλεγχο, παρότι η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη του διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού, στο πλαίσιο του οποίου ανατέθηκε η επίμαχη προμήθεια, υπερέβαινε κατά τον κρίσιμο χρόνο της κατακύρωσης του διαγωνισμού, .. όριο υποχρεωτικής υπαγωγής σε προσυμβατικό έλεγχο ποσού 500.000,00 ευρώ και ήταν μικρότερο του ποσού του 1.000.000,00 ευρώ.(..)Κατ’ ακολουθίαν των εκτεθέντων, η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας του Επιτρόπου, συνεπώς, το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί

Η Πράξη 180/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΜΕΤΑΞΥ Σ.Σ. ΚΑΣΤΑΝΟΥΣΑΣ – Σ.Σ. ΡΟΔΟΠΟΛΗΣ», που ανατίθεται από τον Ο.Σ.Ε. Α.Ε. Η σύμβαση, με συμβατική δαπάνη 8.692.750,03 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, κατακυρώθηκε στην εταιρεία «ΤΕΣ … Α.Ε.». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, με την επισήμανση ωστόσο ότι πρέπει να συμπληρωθεί ορθώς το νόμιμο ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης, υπολογιζόμενο επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης (άρθρο 302 παρ. 4 του ν. 4412/2016).

ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.Κατάτμηση:Μη νόμιμη η καταβολή μέρους αμοιβής από δημοτικό ν.π.δ.δ. (Δ.Λ.Τ) σε ανώνυμη εταιρεία, σε εκτέλεση σύμβασης, με αντικείμενο την παροχή «συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα οικονομικής, φορολογικής και λογιστικής φύσεως», καθόσον μη νομίμως ανατέθηκαν απευθείας οι ανωτέρω υπηρεσίες, διότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη τους, αθροιζόμενη με τη δαπάνη για την εκτέλεση άλλης σύμβασης, του ανωτέρω δημοτικού νομικού προσώπου, με αντικείμενο τη «σύνταξη και παρακολούθηση του δημόσιου λογιστικού και των οικονομικών καταστάσεων», αφορούσε ομοειδείς υπηρεσίες και υπερβαίνει, σε ετήσια βάση, το όριο των 20.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), έως το οποίο επιτρέπεται, η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης (άρθρα 209 παρ. 1, 2 και 9 και 273 παρ. 1 του ΚΔΚ, και άρθρα 11 παρ. 1, 12 παρ. 1 και 70 παρ. 4 του  π.δ/τος 28/1980, ΦΕΚ Α΄ 11/1980).

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, διενεργώντας παρεμπίπτοντα έλεγχο νομιμότητας των ατομικών διοικητικών πράξεων, οι οποίες αποτελούν έρεισμα της ελεγχόμενης δαπάνης, ακόμα και στην περίπτωση που αυτές δεν έχουν ανακληθεί ή ακυρωθεί και, επομένως, καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας, δεν προβαίνει στην ακύρωση των πράξεων αυτών, αλλά στην αποδυνάμωσή τους από τις δημοσιονομικές συνέπειες που μπορούν να επιφέρουν (πράξη VII Τμ. 61/2007). Η επίμαχη συμπληρωματική σύμβαση έπρεπε να υποβληθεί στον ως άνω έλεγχο ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος, από το οποίο διεπόταν η ολοκλήρωση της διαδικασίας σύναψής της, δεδομένου ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη της (520.000 ευρώ), αθροιζόμενη με την προϋπολογισθείσα δαπάνη της μη υποβληθείσας στον ως άνω έλεγχο αρχικής σύμβασης (2.450.000 ευρώ), ανέρχεται στο ποσό των 2.970.000 ευρώ, υπερβαίνει δηλαδή τόσο το τιθέμενο από το νόμο 3310/2005 όριο του 1.000.000 ευρώ, όσο και το τιθέμενο από το προγενέστερο του ως άνω νόμου νομικό καθεστώς όριο των 2.900.000 ευρώ.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.Κατάτμηση:Μη νόμιμη η καταβολή ποσού από Δήμο σε ανώνυμη εταιρεία για την εκτέλεση των εργασιών «Προετοιμασία, οργάνωση εκδηλώσεων & γραμματειακή υποστήριξη Ελλήνων & Ξένων προσκεκλημένων…», καθόσον όλες οι ανωτέρω εργασίες εξυπηρετούν τον ίδιο ακριβώς λειτουργικό σκοπό, συνεπώς είναι ομοειδείς και δεν είναι νόμιμη η κατάτμηση αυτών. Συνεπώς, μη νομίμως ανατέθηκαν απευθείας, αντί να διενεργηθεί πρόχειρος διαγωνισμός, αφού η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη τους αθροιζόμενη με τη δαπάνη για την εκτέλεση κατά το ίδιο έτος των όμοιων εργασιών, υπερβαίνει το ετήσιο όριο των 20.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), μέχρι το οποίο είναι κατά νόμο επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση (άρθρο 83 του ν. 2362/1995, ΦΕΚ Α΄ 247/1995 και .35130/739/9.8.2010 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, ΦΕΚ Β΄ 1291/11.8.2010).

Η απόφαση (Πράξη 216/2025) του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Σύνδεση κόμβου Μουρνιών του Β.Ο.Α.Κ. με την πόλη των Χανίων», ανατεθέντος από τον Ο.Α.Κ. Α.Ε. Η αρχική σύμβαση είχε συμβατικό τίμημα 2.762.525,22 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η συνολική αύξηση της αξίας της αρχικής σύμβασης, αθροιζόμενη από την 1η (€277.617,91) και την 2η (€110.921,70) συμπληρωματική σύμβαση, ανέρχεται σε 14,06% επί της αρχικής αξίας, χωρίς Φ.Π.Α. και αναθεώρηση. Καθώς το ποσοστό αυτό υπολείπεται του ορίου 15% που προβλέπεται στο άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, η τροποποίηση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας («de minimis»). Συνεπώς, η σύμβαση εξαιρείται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας, και ως εκ τούτου, η εισαγωγή της ενώπιον του Κλιμακίου κρίνεται απαράδεκτη βάσει του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020.

Απευθείας ανάθεση σε εργολάβους της εκτέλεσης έργων. Νομίμως επιμερίσθηκαν σε διαφορετικές πιστώσεις ανά τοπικό διαμέρισμα και ανατέθηκαν απευθείας, αφού η προϋπολογισθείσα δαπάνη καθενός έργου ανά τοπικό διαμέρισμα δεν υπερβαίνει το όριο (3.500.000 δραχμές και ήδη 10.271,46 ευρώ, χωρίς συνυπολογισμό του Φ.Π.Α.) της απευθείας ανάθεσης μικρών έργων Ο.Τ.Α. (άρθρο 18 παρ. 14 του ν.3731/2008). Όμοιες οι 388,395/2009 πράξεις του ιδίου Τμήματος