ΕΣ/ΤΜ.6/591/2019

Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλεελέγχου – τηλεχειρισμού: Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙI που προηγήθηκε, το Κλιμάκιο συνεκτιμώντας τον διαδραμόντα χρόνο μεταξύ της σύνταξης των τεχνικών προδιαγραφών της ελεγχόμενης προμήθειας (το έτος 2010), του χρόνου διενέργειας του διαγωνισμού και υποβολής των δικαιολογητικών συμμετοχής της αναδειχθείσας αναδόχου προμηθεύτριας εταιρείας (το έτος 2014) και του χρόνου κατακύρωσης του αποτελέσματός του (το έτος 2018),  κρίνει ότι η 76/14.5.2018 κατακυρωτική απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής  είναι μη νόμιμη. Τούτο διότι, κατά παράβαση της αρχής της τήρησης του επικαίρου των τύπων, που αποτυπώνεται στις προεκτεθείσες διατάξεις του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α., ερείδεται  σε  δικαιολογητικά της αναδόχου χρονολογούμενα  από τετραετίας και πλέον και, ως εκ τούτου, καταστάντα κατά τον χρόνο κατακύρωσης αυτονοήτως ανακριβή, καθόσον το, ενσωματωθέν στην περατώνουσα τη σύνθετη διοικητική ενέργεια του διαγωνισμού εκτελεστή αυτή πράξη, Πρακτικό 1/2014 της Επιτροπής Διαγωνισμού, με το οποίο βεβαιωνόταν η νομιμότητα και πληρότητα των δικαιολογητικών αυτών, δεν ήταν δυνατόν, λόγω της τετραετούς χρονικής απόστασής του από την κατακυρωτική απόφαση, να αναφέρεται στα αυτά πραγματικά και νομικά περιστατικά, και κατ’ επέκταση να καταστεί νόμιμος τύπος έκδοσης της κατακυρωτικής αυτής απόφασης. Ομοίως πάσχει η κατακυρωτική αυτή απόφαση στο βαθμό που δεν αιτιολογείται ότι το τεχνικό αντικείμενο του έργου που καθορίστηκε με μελέτη εκπονηθείσα προ οκτώ και πλέον ετών από της κατακυρώσεως εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του Δήμου, όπως αυτές διαμορφώθηκαν με την πάροδο των ετών και να πληροί τις τρέχουσες τεχνικές απαιτήσεις. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, επιπροσθέτως κατά κακή χρήση της διακριτικής ευχέρειας της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, μη νόμιμη 76/14.5.2018 κατακυρωτική απόφαση καθιστά νομικά πλημμελή τη διαδικασία του διαγωνισμού και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμο έρεισμα  του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου συμβάσεως, του οποίου  η υπογραφή κωλύεται για το λόγο αυτό.  Ομοίως κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για τον λόγο ότι, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 25 του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α. και 376 παρ. 1 και 2 του ν. 4412/2016,  αφίσταται των νομικών διατάξεων της διακήρυξης και παραπέμπει στις, μη διέπουσες τον ελεγχόμενο διαγωνισμό και, κατ’ επέκταση, το σε πίστωση αυτού συνταχθέν σχέδιο σύμβασης, διατάξεις του ν. 4412/2016.ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ  ΕΣ ΤΜ.6/591/2019

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης και της υποκείμενης διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την «Προμήθεια συστημάτων αεροναυτιλίας για τη μετεγκατάσταση της προσέγγισης Αθηνών από το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ)» από το Ελληνικό Δημόσιο διά του Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών(....)Είναι μη νόμιμη η ανωτέρω απόφαση κατακύρωσης των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού στην  … A.E., καθότι, κατά παράβαση όσων έγιναν σχετικώς δεκτά στη σκέψη VI,  ουδεμία αιτιολογία περιλαμβάνει αφενός για τους λόγους που η αναθέτουσα αρχή δεν θεώρησε, κατόπιν εκτίμησης των δεδομένων της συγκεκριμένης περίπτωσης, ότι η ανωτέρω έκπτωση της ως άνω μειοδότριας εταιρείας από τις ως άνω αντίστοιχες δημόσιες συμφωνίες-πλαίσιο και η κατάπτωση των αντίστοιχων εγγυήσεών της εξαιτίας της μη υποβολής εκ μέρους της αντίστοιχων οικονομικών προσφορών στους αντίστοιχους επαναδιαγωνισμούς για τη σύναψη αντίστοιχων εκτελεστικών συμβάσεων δεν συνιστούν σοβαρή ή/και επαναλαμβανόμενη πλημμέλεια-παράβασή της στο πλαίσιο των προηγούμενων αυτών συμφωνιών – πλαίσιο, ήτοι τον λόγο αποκλεισμού του άρθρου 73 παρ. 4 περ. στ΄ του ν. 4412/2016, ούτε, περαιτέρω, τους λόγους για τους οποίους η αναθέτουσα αρχή ενδεχομένως θεώρησε ότι, αν και οι ανωτέρω πλημμέλειες - παραβάσεις της εταιρείας αυτής συνιστούν τον ανωτέρω λόγο αποκλεισμού, αποδεικνύεται η σχετική αξιοπιστία-φερεγγυότητά της από την εκτίμηση των σχετικών στοιχείων που θα έπρεπε να προσκομίσει η εταιρεία για να αποδείξει την αξιοπιστία της και, ειδικότερα, από στοιχεία ότι αυτή έχει λάβει επανορθωτικά μέτρα για να αποφευχθεί η επανάληψη της ανωτέρω πλημμέλειας – παράβασής της, όπως βασίμως προβλήθηκε και με τον υπό στοιχείο Β λόγο της ανωτέρω προδικαστικής προσφυγής της … Α.Ε.Β.Ε. κατά της απόφασης αυτής.Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια συστημάτων αεροναυτιλίας για τη μετεγκατάσταση της προσέγγισης Αθηνών από το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ)» από το Ελληνικό Δημόσιο διά του Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1358/2020.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:ζητείται η ανάκληση της 211/2022 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης ανάμεσα στην προσφεύγουσα και την ανώνυμη εταιρεία «… ΑΕ» με αντικείμενο «Αναβάθμιση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.187.720,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).(....)Και ο ισχυρισμός ότι συνέτρεξε μη ουσιώδης πλημμέλεια είναι απορριπτέος, διότι όρος της διακήρυξης σχετικά με τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής, ο οποίος έχει ως αποτέλεσμα μη νομίμως να μεταβάλει τον κύκλο των παραδεκτώς συμμετεχόντων στη διαγωνιστική διαδικασία οικονομικών φορέων, πλήττει τον ανταγωνισμό. Εν προκειμένω, μη νομίμως τη ζητούμενη τριετία ως προς τα κριτήρια οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας αποτελούσαν τα έτη 2017, 2018 και 2019, ενώ έπρεπε η απόδειξή τους να εκτείνεται στα έτη 2018, 2019 και 2020, επομένως, μεταβλήθηκε ο κύκλος των ενδιαφερομένων σε βάρος εκείνων οι οποίοι πληρούσαν αυτά κατά τα έτη 2018, 2019 και, στο εγγύτερο προς τη δημοσίευση της διακήρυξης προηγούμενο έτος 2020, όμως δεν τα πληρούσαν κατά το έτος 2017, συνεπώς και κατά την τριετία 2017, 2018 και 2019. Συνεπώς, η πλημμέλεια παρίσταται ουσιώδης.Δεν ανακαλεί την 211/2022 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Προμήθεια καυσίμων και λιπαντικών :Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν συντρέχει ουσιώδης πλημμέλεια ως προς την κατακύρωση της ομάδας 1 της προμήθειας στην ανάδοχο εταιρεία «…..». Αντιθέτως, μη νόμιμα κατακυρώθηκε σ` αυτή μέρος της ομάδας 3 της προμήθειας, καθόσον η προσφερόμενη συνολική τιμή ως προς την ομάδα αυτή (μηδενική έκπτωση για βενζίνη αμόλυβδη και πετρέλαιο θέρμανσης και υπέρβαση κατά 0,50 ευρώ της τιμής μονάδας για λιπαντικά) υπερβαίνει την προϋπολογιζόμενη δαπάνη της ομάδας (βλ. τον πίνακα της ομάδας 3 στο προοίμιο της διακήρυξης, το άρθρο 27 του τιμολογίου της μελέτης και τον πίνακα της ομάδας 3 στην τεχνική έκθεση του διαγωνισμού). Συνεπώς, η αναθέτουσα αρχή έπρεπε να απορρίψει την οικονομική προσφορά της εταιρείας ως προς το σύνολο της ομάδας 3, αφού, κατά την έννοια των προαναφερόμενων διατάξεων του ΕΚΠΟΤΑ και της διακήρυξης του διαγωνισμού (βλ. σκέψεις II και III.i), η οικονομική προσφορά για κάθε ομάδα της προμήθειας έπρεπε να υποβληθεί και να αξιολογηθεί ενιαία, ενώ δεν ήταν δυνατή η προσφορά αρνητικής έκπτωσης για καμία ομάδα του διαγωνισμού.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Επειδή, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση της οικείας διάταξης (102 του Ν. 4412/2016) «Η προτεινόμενη τροποποίηση αποτελεί ουσιαστική μετατόπιση του εθνικού θεσμικού πλαισίου πλησιέστερα προς το πνεύμα της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (παρ. άρθρου 56) της οποίας τη διατύπωση, ουσιαστικά, υιοθετεί». Γνώμονας εφαρμογής υπό οιανδήποτε ερμηνευτική οδό της διάταξης του άρθρου 102 ως τροποποιήθηκε με τον Ν. 4782/2021 είναι η απαρέγκλιτη τήρηση των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγορεύσεως Αριθμός Απόφασης: 1521/2021 56 των διακρίσεων (βλ. απόφαση του ΔΕΕ της 25.2.2018, MA.T.I. SUD, C-523/16, EU:C:2018:122, σκ. 48-49), που εξυπηρετείται με την τήρηση των οικείων κανονιστικών διατάξεων της διακήρυξης. Επομένως, δεν παρίσταται νόμιμη υπό το φως των αποφάσεων του ΔΕΕ η πλήρης παράβαση του οικείου κανονιστικού πλαισίου που θέτει όρους επί ποινή απόρριψης στον «βωμό» μιας ερμηνείας διάσωσης προσφοράς, η οποία είναι καθόλα ελλιπής και απαιτεί την το πρώτον δήλωση υποχρεωτικών στοιχείων σε χρόνο μεταγενέστερο της υποβολής προσφοράς και εν τοις πράγμασι την αντικατάσταση του ΤΕΥΔ, δηλαδή, του ουσιώδους εκείνου δικαιολογητικού συμμετοχής, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 79 του ν. 4412/2016, επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης, με τις συνέπειες του ν. 1599/1986, και λειτουργεί ως προκαταρκτική απόδειξη ότι ο εν λόγω οικονομικός φορέας πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής που ορίζονται στην οικεία προκήρυξη και στην κείμενη νομοθεσία (πρβλ. Ε.Α. 135/2018, Δ.Εφ.Θεσ/νίκης Ν166/2018). Επομένως, δεδομένης της δέσμιας αρμοδιότητας της αναθέτουσας αρχής να απορρίψει προσφορά που παραβιάζει υποχρεωτικό όρο της διακήρυξης, δεν χωρεί εν προκειμένω εφαρμογή του άρθρου 102 του Ν. 4412/2016 (πρβλ. Δ.Εφ. Χανίων 13/2019 σκ. 14, βλ. Δεφ Χαν 10/2019, πρβλ ΕΑ ΣτΕ 30/2019, ΑΕΠΠ 702/2019, 668/2019, 242/2019, 36/2019)

Η απόφαση 312/2024 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σύμβασης ανάθεσης από την «… Α.Ε. – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» για την «Ανάπλαση αθλητικών εγκαταστάσεων Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και Ιθάκης με προμήθεια συνθετικού χλοοτάπητα, τάπητα στίβου και παρκέ γηπέδου καλαθοσφαίρισης», προϋπολογισμού 2.199.828,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η σύμβαση είναι μεικτή (προμήθεια και έργο), με κύριο αντικείμενο προμήθεια. Εκδόθηκε βάσει προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, Δήμων Αργοστολίου, Ιθάκης, Ληξουρίου και της Α.Ε., χρηματοδοτούμενης από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η προγραμματική σύμβαση κρίθηκε νόμιμη, παρόλο που δεν υποβλήθηκε προηγουμένως σε έλεγχο. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ουσιώδης νομική πλημμέλεια στη διακήρυξη, καθώς το κριτήριο τεχνικής ικανότητας απαιτούσε εμπειρία μόνο σε δημόσιους φορείς, περιορίζοντας υπέρμετρα τον ανταγωνισμό και παραβιάζοντας αρχές ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας. Υποβλήθηκαν δύο προσφορές, μία απορρίφθηκε λόγω έλλειψης εγγύησης. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Επισημαίνεται επίσης ότι στο σχέδιο σύμβασης θα έπρεπε να συμπεριληφθούν ως συμβαλλόμενα μέρη και οι Δήμοι.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ:...ζητείται η ακύρωσις α) της υπ' αρ. 312/26.7.1979 αποφάσεως του Υφυπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως "περί κανονισμού επαγγελματιών ποδοσφαιριστών (Κ.Ε.Π.)" (ΦΕΚ 641 Β΄.) και ειδικώτερον - ως προκύπτει εκ του δικογράφου ταύτης - των διατάξεων των άρθρων 1,2,3 παρ. 1 εδ. Στ' , 6, 15 παρ. 2 και 3, 17, 18, 21, 23 παρ. 1 εδ. Γ και 30 παρ, 4 έως 6 και 9 ταύτης, και β) του υπ' αρ. 551/1979 Π.Δ/τος "περί των κατηγοριών και του αριθμού των ποδοσφαιριστών κατά ποδοσφαιρικήν ανώνυμον εταιρείαν, εγγραφών, μετεγγραφών ή αποδεσμεύσεως αυτών και ρυθμίσεως συναφών θεμάτων" (ΦΕΚ 172 Α΄), και ειδικώτερον των άρθρων 7 παρ. 1 και 4, και 14 τούτου.(....)Εξ άλλου, αμφότεραι αι ως άνω διατάξεις, εξαρτώσαι, κατά τα εν αυταίς οριζόμενα, την μετεγγραφήν ποδοσφαιριστού εκ της συναινέσεως τρίτου, ουδόλως διαλαμβάνουν ρυθμίσεις θιγούσας την συμβατικήν ελευθερίαν των ποδοσφαιριστών, αφού αναφέρονται εις ποδοσφαιριστάς "ανήκοντας", δηλονότι συνδεομένου συμβατικώς και δι' ον χρόνον υφίσταται ο συμβατικός δεσμός, μετά τινος ποδοσφαιρικής ανωνύμου εταιρείας. Διό, οι περί του εναντίου λόγοι ακυρώσεως είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.Δέχεται εν μέρει την υπό κρίσιν αίτησιν.Ακυροί τας διατάξεις των άρθρων 3 παρ. Ι εδ. στ' 21 και 30 παρ. 4-6 της υπ' αρ. 312/1979 αποφάσεως του Υφυπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 641 Β').

Καταβολή αποζημίωσης:...Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι, εν προκειμένω, συνέτρεξαν λόγοι, οι οποίοι δημιούργησαν δυσχέρειες στη διαδικασία ανάρτησης της ανακλητικής απόφασης στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ εντός της οριζόμενης από τις ανωτέρω διατάξεις προθεσμίας, εξαιτίας των αλλαγών στο πληροφοριακό σύστημα εισαγωγής δεδομένων από τους ασφαλιστικούς φορείς που ενσωματώθηκαν στον ΕΦΚΑ και του γεγονότος ότι η ανακλητική απόφαση αναρτήθηκε από την ημερομηνία που ήρθησαν οι λόγοι αυτοί, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη είναι μεν μη νόμιμη (πρβλ. Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο Ι Τμ. 270/2018), ωστόσο το χρηματικό ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, σε βάρος των πιστώσεων του οποίου έχει εκδοθεί.

Προμήθεια επιβατικών αυτοκινήτων..ζητείται η ανάκληση της 475/2019 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, ο λόγος ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.  Και τούτο διότι στη διακήρυξη δεν καθορίζεται διαβάθμιση των προδιαγραφών, αλλά η κρίσιμη τεχνική απαίτηση για χωρητικότητα της δεξαμενής καυσίμων των οχημάτων (≥ 40  lt) προβλέπεται ως «ουσιώδης και απαράβατη (επί ποινή αποκλεισμού)», η δε μη συμμόρφωση σε αυτήν καθιστά απαράδεκτη την προσφορά των προμηθευτών που τυχόν την παραβούν. Περαιτέρω, η μεταβολή της προδιαγραφής αυτής είχε ως αποτέλεσμα να επιτραπεί η συμμετοχή στο διαγωνισμό οικονομικών φορέων, πέραν εκείνων που ήταν σε θέση να υποβάλουν προσφορά με βάση τους αρχικούς όρους, επομένως, υπήρξε τόσο σημαντική, ώστε δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 60 παρ. 3 του ν. 4412/2016 (βάσει του οποίου αρκεί να διασφαλίζεται – ακόμα και με παράταση των σχετικών προθεσμιών – ίση μεταχείριση και επαρκής χρόνος στους ενδιαφερομένους για να προσαρμόσουν την προσφορά τους στους νέους όρους) αλλά για τη νόμιμη εφαρμογή της ήταν αναγκαία η τήρηση των προβλεπόμενων στο νόμο διατυπώσεων δημοσιότητας.  Κατά τούτο, η απλή ανάρτηση της απόφασης με την οποία εγκρίθηκε η μεταβολή στον ηλεκτρονικό χώρο του διαγωνισμού στην ιστοσελίδα του Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ., με τη μορφή διευκρίνισης, δεν αποτελεί επαρκή τρόπο δημοσιότητας, ούτε ποσοτικώς (αφού παραλείπονται οι δημοσιεύσεις σε ΚΗΜΔΗΣ, Επίσημη Εφημερίδα Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιστοσελίδα αναθέτουσας αρχής, εθνικό τύπο) ούτε ποιοτικώς (αφού δεν διευρύνει τον κύκλο των δυνητικών προμηθευτών, σε σχέση με όσους είχαν λάβει γνώση της αρχικής προδιαγραφής), όπως άλλωστε δύναται να συναχθεί εν προκειμένω και από τη μικρή συμμετοχή προμηθευτών για το κρίσιμο τμήμα της διακήρυξης. Απορρίπτει την αίτηση ανάκλησης.

Έγκριση της 2ης Έκθεσης του Διαχειριστή για την υλοποίηση προσωρινών μέτρων κατ' εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κώδικα Εξισορρόπησης (ΕΕ) 312/2014