ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ/1017/2025

Η Απόφαση 1019/2025 του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχθηκε την έφεση-ανακοπή δύο εκκαλούντων (πρώην Δημάρχου και Προϊσταμένης Οικονομικής Υπηρεσίας) κατά της 23/2022 καταλογιστικής Πράξης του Α΄ Κλιμακίου. Η πράξη επέβαλε καταλογισμό συνολικού ύψους 29.680,20 ευρώ για έλλειμμα στη διαχείριση του Δήμου Μεγανησίου το 2011. Το Δικαστήριο ακύρωσε την πράξη, κρίνοντας ότι υπήρχε πλημμέλεια στην επιβολή ανεξάρτητου καταλογισμού σε έκαστο εκ των εκκαλούντων για τις ίδιες παράτυπες πληρωμές, αντί της εις ολόκληρον ευθύνης. Επιπλέον, ακυρώθηκε ο καταλογισμός 1.851,28 ευρώ σε βάρος της δεύτερης εκκαλούσας λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας, καθώς η μη ανεύρεση πρωτότυπων παραστατικών αποδόθηκε σε οργανωτικά σφάλματα του Δήμου κατά τη μεταφορά αρχείων. Κατόπιν της συνολικής ακύρωσης της καταλογιστικής πράξης, ακυρώθηκαν και οι σχετικές ταμειακές βεβαιώσεις της Δ.Ο.Υ. Λευκάδας.

Η απόφαση 0281/2024 του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται εν μέρει την έφεση που ασκήθηκε κατά της πράξης καταλογισμού 1/2017, η οποία είχε επιβάλει στον εκκαλούντα, ως Πρόεδρο της Δημοτικής Επιχείρησης Κοινωνικής, Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης (ΔΕΚΠΟΤΑ) Δράμας, έλλειμμα ύψους 193.397,77 ευρώ για το οικονομικό έτος 2015. Το Τμήμα ακυρώνει τον καταλογισμό 139.027,41 ευρώ (Κεφάλαιο VI) που αφορούσε μη αποδοθείσες κρατήσεις, κρίνοντας την πράξη πλημμελώς αιτιολογημένη. Μετά τον έλεγχο των μη νόμιμων δαπανών (Κεφάλαιο III), διαπιστώθηκε έλλειμμα 9.146,10 ευρώ για το οποίο θεωρήθηκε υπεύθυνος. Εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας, λόγω του τυπικού χαρακτήρα του ελλείμματος και της οικονομικής κατάστασης του εκκαλούντος, το Δικαστήριο περιορίζει το τελικό καταλογισθέν ποσό σε 2.000,00 ευρώ.

Η παρούσα απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Σε Γ' Ελάσσονα Ολομέλεια) αφορά την απόρριψη αίτησης αναίρεσης τέως Υποπλοίαρχου του Πολεμικού Ναυτικού κατά της 1017/2019 απόφασης του V Τμήματος, η οποία επικύρωσε καταλογισμό ποσού 510.023,75 ευρώ. Αυτός καταλογίστηκε για διαχειριστικό έλλειμμα που προκάλεσε ως Διαχειριστής της Διεύθυνσης Χρηματικών Απαιτήσεων του ΓΕΝ. Το Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους αναίρεσης, κρίνοντας ότι δεν παραβιάστηκε το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, καθώς ο αναιρεσείων κλήθηκε να εκφράσει τις απόψεις του πριν την έκδοση της καταλογιστικής πράξης. Επίσης, απέρριψε την αιτίαση για εσφαλμένο προσδιορισμό του καταλογισθέντος ποσού και έκρινε ότι οι ισχυρισμοί για συμψηφισμό περιουσίας ή εφάπαξ αποζημίωσης αφορούν τη δίκη περί την εκτέλεση και όχι τη νομιμότητα της καταλογιστικής πράξης.

Έλλειμμα διαχείρισης Δήμου..ζητείται η ακύρωση της 28/2014 Πράξης του Β´ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με δεδομένα τα ανωτέρω γίνονται δεκτά τα εξής:Α. Οι συμβάσεις που αφορούν στην εκτέλεση εργασιών καθαρισμού οδών των δημοτικών διαμερισμάτων ..., ...., δεδομένου ότι συνάφθηκαν μέχρι τη δημοσίευση του ν. 3731/2008, θεωρούνται νόμιμες σύμφωνα το άρθρο 42 παρ. 1 αυτού. Επομένως, οι καταβληθείσες, σε εκτέλεση αυτών με τα προαναφερόμενα χρηματικά εντάλματα πληρωμής, δαπάνες δεν συνιστούν έλλειμμα στη χρηματική διαχείριση του Δήμου αυτού. Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη καταλογιστική πράξη, κατά το μέρος που με αυτήν καταλογίζονται σε βάρος των εκκαλούντων τα ποσά που αντιστοιχούν στις δαπάνες που πληρώθηκαν με τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα πληρωμής, είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα.Β. Ομοίως οι συμβάσεις που αφορούν σε αποχιονισμούς οδών των δημοτικών διαμερισμάτων ..., ...., δεδομένου ότι αφορούν σε καθαρισμό οδών από τα χιόνια και ως εκ τούτου αποτελούν αντίστοιχου περιεχομένου συμβάσεις με αυτές του καθαρισμού κοινοχρήστων χώρων και συνάφθηκαν μέχρι τη δημοσίευση του ν. 3731/2008, θεωρούνται νόμιμες σύμφωνα το άρθρο 42 παρ. 1 αυτού. Επομένως, οι καταβληθείσες, σε εκτέλεση αυτών με τα προαναφερόμενα χρηματικά εντάλματα πληρωμής, δαπάνες δεν συνιστούν έλλειμμα στη χρηματική διαχείριση του Δήμου αυτού. Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη καταλογιστική πράξη, κατά το μέρος που με αυτήν καταλογίζονται σε βάρος του πρώτου εκκαλούντα τα ποσά που αντιστοιχούν στις δαπάνες που πληρώθηκαν με τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα πληρωμής, είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα.Γ. Η δαπάνη επισκευής του δικτύου αποχέτευσης του οικισμού ..., για την οποία εκδόθηκε το 69/2004 ΧΕ, μη νομίμως καταλογίστηκε σε βάρος του πρώτου των εκκαλούντων, διότι αφενός ούτε από τη 2/1/2.1.2004 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ούτε από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι κατά το έτος 2003 είχε ανατεθεί απευθείας στη ... η εκτέλεση και άλλων ομοειδών εργασιών (επισκευής δικτύου αποχέτευσης στο δημοτικό διαμέρισμα ...) και μάλιστα σε χρόνο πριν από την ελεγχόμενη ανάθεση και αφετέρου η έλλειψη νόμιμα υπογεγραμμένης βεβαίωσης καλής εκτέλεσης εργασιών δεν βαρύνει τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και τον πρώτο εκκαλούντα που ενέκριναν τη δαπάνη, καθόσον η έκδοσή της έπεται της έγκρισης. Ως εκ τούτου η προσβαλλόμενη καταλογιστική πράξη, κατά το μέρος που με αυτήν καταλογίζεται σε βάρος του πρώτου εκκαλούντα το ποσό που αντιστοιχεί στη δαπάνη που πληρώθηκε με το ανωτέρω χρηματικό ένταλμα πληρωμής, είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα.Δ. Τέλος, νομίμως καταρχήν καταλογίστηκε ο πρώτος εκκαλών με το ποσό των 2.000,00 ευρώ, που αντιστοιχεί στην επιχορήγηση του Συλλόγου «Σύνδεσμος .... "...."», ο οποίος δεν έδρευε στον Δήμο ... και δεν πληρούσε τη σχετική προϋπόθεση του νόμου. Εντούτοις, λαμβανομένου υπόψη ότι η ... αποτελούσε Κοινότητα του πρώην Δήμου ..., ο πρώτος εκκαλών πεπλανημένως πλην συγγνωστώς υπέλαβε ότι ο ως άνω πολιτιστικός σύλλογος με την προαναφερόμενη επωνυμία εδρεύει εντός των εδαφικών ορίων του Δήμου .... Ως εκ τούτων πρέπει να απαλλαγεί από τον σε βάρος του καταλογισμό του ποσού των 2.000,00 ευρώ..να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη 28/2014 Πράξη του Β´ Κλιμακίου 

ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΥ:Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, η προσβαλλόμενη πράξη, όσον αφορά στον καταλογισμό του εκκαλούντος, δεν διαλαμβάνει επαρκή και πλήρη αιτιολογία. Ειδικότερα, δεν διαλαμβάνει αφενός μεν τη νομική αιτία για την οποία καθίσταται στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ανωτέρω υπόλογος και, συνακόλουθα, υποκείμενο καταλογισμού, αφετέρου δε την ιστορική αιτία, ήτοι συγκεκριμένες πράξεις ή παραλείψεις του που να τελούν σε αιτιώδη συνάφεια με το διαπιστωθέν στην επίμαχη διαχείριση έλλειμμα. Η γενικόλογη αναφορά, που περιέχεται στην προσβαλλόμενη, η οποία έχει συμπερασματικό και μόνο χαρακτήρα ως προς την ευθύνη του εκκαλούντος Δημάρχου, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω παράθεση των συνδεόμενων αιτιωδώς με την πληρωμή δαπανών πράξεων ή παραλείψεών του, που φέρονται ως γενεσιουργές του ελλείμματος, δεν συνιστά νόμιμη αιτιολογία και δεν καταδεικνύει την οποιαδήποτε συμβολή του στη δημιουργία του εν λόγω ελλείμματος. Συγκεκριμένα στην προσβαλλόμενη πράξη αναφέρεται ότι ο εκκαλών, με  τη μη άσκηση της δέουσας εποπτείας και επίβλεψης, δεν επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια κατά την άσκηση των καθηκόντων του, αν και το έλλειμμα προήλθε εξολοκλήρου από τη διαχειριστική τακτική που εφάρμοσαν οι άμεσα εμπλεκόμενοι στην κύρια εξωταμειακή διαχειριστική διαδικασία και ιδίως ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών … με τις ανωτέρω ήδη αναφερθείσες 2041/17.12.1998 και 2021/4.12.1998 προδήλως παράνομες ειδικές εντολές πληρωμής. Άλλωστε και την εποπτεία στην όλη διαχειριστική διαδικασία την είχε εξολοκλήρου ο εν λόγω Αντιδήμαρχος Οικονομικών .., σύμφωνα με την ανωτέρω αναφερόμενη 186/ 1998 απόφαση περί μεταβιβάσεως των σχετικών οικονομικών αρμοδιοτήτων του τέως Δημάρχου ..(παραιτηθέντος στις 28.5.1998) .. προς αυτόν. Η απλή αναφορά, όμως, στην δια παραλείψεως (με τη μη άσκηση εποπτείας) ανάμειξη του εκκαλούντος στη διαχειριστική διαδικασία, όταν μάλιστα η άσκηση αυτής έχει ήδη μεταβιβαστεί στον Αντιδήμαρχο, δεν αρκεί για τη θεμελίωση της ευθύνης του στη δημιουργία του ελλείμματος, δεδομένου ότι δεν προσδιορίζεται και η, με συγκεκριμένο ενεργό τρόπο, ανάμειξή του στην εν λόγω διαχείριση. Ειδικότερα δεν προσδιορίζεται ο αναγκαίος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των αποδιδόμενων, με την προσβαλλόμενη πράξη, στον εκκαλούντα παραλείψεων και του διαπιστωθέντος ελλείμματος, που προήλθε από την εκταμίευση των ως άνω ποσών από τον ταμία του Δήμου, καθόσον μόνη, έστω η παράλειψη εποπτείας, χωρίς περαιτέρω προσδιορισμό ιδιαίτερης διαχειριστικής δράσης, δεν καλύπτει το πραγματικό του απαιτούμενου αιτιώδους συνδέσμου στη διαδικασία δημιουργίας του ελλείμματος...Επομένως, αφού, πέραν της μη νόμιμης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης πράξης δεν καταδείχθηκε σ’ αυτή και η αναγκαία αιτιώδης συνάφεια μεταξύ των παραλείψεων του εκκαλούντος τέως Δημάρχου και των ελλειμμάτων στη διαχειριστική διαδικασία, η πράξη αυτή, όπως βασίμως προβάλλεται με την υπό κρίση έφεση, είναι ακυρωτέα ως προς τον εκκαλούντα.

Έλλειμμα στη διαχείριση Δήμου...Με τα δεδομένα αυτά, παρά τα αντιθέτως με την έφεση προβαλλόμενα, οι ως άνω μη νόμιμες δαπάνες δεν δύνανται να θεωρηθούν νόμιμες κατ’ εφαρμογή του άρθρου 26 παρ. 1 του ν. 3274/2004, δοθέντος ότι, όπως ορθά έκρινε το Κλιμάκιο, δεν πληρούται η πρώτη προϋπόθεση αυτού, να πρόκειται, δηλαδή, για δαπάνες που προβλέπονται ρητώς από την κείμενη νομοθεσία ή που μπορούν να θεωρηθούν ως λειτουργικές. Επιπλέον, ο εκκαλών ζητεί με την υπό κρίση έφεση την ακύρωση της προσβαλλομένης κατά το μέρος που τον αφορά, προβάλλοντας ότι έχει παραβιαστεί το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασής του. Ο λόγος αυτός, όμως, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθώς, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης, κοινοποιήθηκαν στον εκκαλούντα τα 3 και 4/71412/22.12.2009 Φύλλα Μεταβολών και Ελλείψεων της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Νομό .... σχετικά με τους απολογισμούς των οικονομικών ετών 1997 - 2002 του Δήμου ...., ενώ ουδόλως προκύπτει ότι ο εκκαλών ζήτησε να λάβει γνώση των στοιχείων του φακέλου, προκειμένου να εκφράσει τις αντιρρήσεις του και ο Επίτροπος αρνήθηκε (πρβλ. Ελ.Συν. Αποφ. Ολομ. 1389/2018). Ομοίως, αβάσιμος είναι και ο λόγος της κρινόμενης έφεσης περί έλλειψης αιτιολογίας της προσβαλλομένης, καθόσον ρητά αναγράφεται σε αυτήν ως αιτιολογία του καταλογισμού η έγκριση από τον εκκαλούντα της πραγματοποίησης μη νόμιμων και μη λειτουργικών δαπανών με την ιδιότητα του μέλους του δημοτικού συμβουλίου, αναφέρονται οι εφαρμοσθείσες διατάξεις, τα πραγματικά περιστατικά που δικαιολογούν την ευθύνη του εκκαλούντος ως υπολόγου (έγκριση με την ιδιότητα του δημοτικού συμβούλου της πραγματοποίησης των μη νόμιμων και μη λειτουργικών δαπανών, η  οποία  συνδέεται  αιτιωδώς  με  τη  δημιουργία  του  αντίστοιχου  ελλείμματος), το ύψος του ελλείμματος (15.528,24 ευρώ), τα επιμέρους ποσά που το απαρτίζουν καθώς και ο χρόνος (1999) και ο τρόπος που αυτό προέκυψε. (...)Ωστόσο, το Δικαστήριο συνεκτιμώντας τις αντιλήψεις και πεποιθήσεις των οργάνων διοίκησης των δήμων κατά το έτος 1999, όσον αφορά τη δυνατότητά τους να πραγματοποιούν εκδηλώσεις, να προβαίνουν σε έξοδα φιλοξενίας και να προσφέρουν δώρα για λόγους εθιμοτυπίας, που εναρμονίζονταν και με τις τότε πεποιθήσεις της τοπικής κοινωνίας, κρίνει ότι η πραγματοποίηση των δαπανών που προαναφέρθηκαν και αφορούν στην κάλυψη εξόδων φιλοξενίας γευμάτων και διαμονής δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, αλλά στη συγγνωστώς πεπλανημένη πεποίθηση ότι οι δαπάνες αυτές ήταν νόμιμες (βλ. Ελ.Συν. VII Τμ. 725, 724, 658, 657, 656, 494, 493, 217/2020, 1319, 1318/2019). Συνακόλουθα, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο εκκαλών πρέπει να απαλλαγεί από τον καταλογισμό των ανωτέρω δαπανών, συνολικού ποσού  3.557,12 ευρώ, λόγω συγγνωστής πλάνης.