ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/289/2008
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς δημοσίευση νέας προκήρυξης, εφόσον δεν υποβλήθηκε καμία κατάλληλη προσφορά και δεν τροποποιούνται ουσιωδώς οι όροι της αρχικής διαδικασίας. Έννοια κατάλληλης προσφοράς. Πότε μία τροποποίηση είναι ουσιώδης
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/53/2018
Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) προς τον Δήμο Αχαρνών για τη διενέργεια διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α΄ του Ν. 4412/2016. Αυτό έγινε μετά την αδιάλειπτη και νόμιμη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια οχημάτων, όπου για το Τμήμα 2 (Επιβατικά Οχήματα) δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Αρχή εξέτασε τα πραγματικά περιστατικά, επαλήθευσε τη νομιμότητα της προηγούμενης διαδικασίας και επικύρωσε ότι δεν υπήρξε ουσιώδης τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, πληρούντας έτσι τις προϋποθέσεις για τη συγκεκριμένη εξαίρεση.
ΓΝΩΜΗ/Δ -ΕΑΔΗΣΥ/62/2025
Η Γνώμη Δ 62 ΕΑΔΗΣΥ/2025 της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την ομόφωνη παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Αθηναίων για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ο λόγος είναι η ανάθεση της σύμβασης του υποέργου «ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ», συνολικού προϋπολογισμού 1.612.903,23€ (χωρίς ΦΠΑ). Το εν λόγω υποέργο (Τμήμα 5) κρίθηκε άγονο, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά ούτε στον αρχικό ανοικτό διαγωνισμό ούτε στη χορηγηθείσα παράταση. Εφόσον δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν τροποποιούνται οι αρχικοί όροι, η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/17/2020
Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για τον Δήμο Σερβίων, επιτρέποντάς του να προχωρήσει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για την ανάθεση προμήθειας καυσίμων αξίας 276.775,72€ χωρίς ΦΠΑ, με δικαίωμα προαίρεσης 30%. Αυτό έγινε μετά την ακύρωση ενός ανοικτού διαγωνισμού στον οποίο δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Αρχή κατέληξε σε αυτή την απόφαση αφού διαπίστωσε ότι πληρούνταν οι νομικές προϋποθέσεις σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ν. 4412/2016, καθώς ο αρχικός διαγωνισμός ήταν νόμιμος, δεν υπήρξε υποβολή προσφορών και δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι όροι της σύμβασης.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/80/2019
Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης από τον Δήμο Κεφαλλονιάς, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Αυτό έγινε μετά τον άγονο ανοικτό διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια καυσίμων και ελαιολιπαντικών για το 2019, συνολικού προϋπολογισμού 418.123,35 € πλέον ΦΠΑ. Η Αρχή διαπίστωσε ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά στον προηγούμενο διαγωνισμό και δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι αρχικοί όροι της σύμβασης.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/89/2018
Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) έδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Λευκάδας στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Αυτό έγινε μετά από εν μέρει άγονο διαγωνισμό για την προμήθεια καυσίμων και λιπαντικών, όπου για την κατηγορία 'Καύσιμα' δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Αρχή επικύρωσε ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις και δεν υπάρχει ουσιώδης τροποποίηση των αρχικών όρων του διαγωνισμού. Η σύμβαση αφορούσε προϋπολογισμό 346.193,00 € (χωρίς ΦΠΑ) για τις ανάγκες του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/54/2024
Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Θηβαίων για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, μετά από άγονο διαγωνισμό. Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών πλύσης και απολύμανσης οχημάτων του Δήμου, με προϋπολογισμό 45.161,29€ χωρίς ΦΠΑ και διάρκεια δύο ετών. Η Επιτροπή εξέτασε τη νομιμότητα του προηγούμενου διαγωνισμού, διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά για το συγκεκριμένο τμήμα και δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι όροι της αρχικής σύμβασης.
ΓΝΩΜΗ/Δ -ΕΑΔΗΣΥ/69/2025
Πρόκειται για Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με το αίτημα του Δήμου Χερσονήσου για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ο Δήμος αιτήθηκε την ανάθεση σύμβασης προμήθειας δύο (2) Μικρών Ηλεκτρικών φορτηγών οχημάτων κλειστού τύπου (Ομάδα 2), προϋπολογισμού 56.000,00€ προ ΦΠΑ. Η εν λόγω ανάθεση προέκυψε κατόπιν εν μέρει άγονου ηλεκτρονικού ανοιχτού διαγωνισμού συνολικού προϋπολογισμού 913.500,00€, καθώς για την Ομάδα 2 δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η ΕΑΔΗΣΥ ομόφωνα παρείχε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, κρίνοντας ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016, δεδομένου ότι οι αρχικοί όροι της σύμβασης δεν θα τροποποιηθούν ουσιωδώς.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/85/2021
Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) στον Δήμο Νότιας Κέρκυρας για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά την προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού συνολικού προϋπολογισμού 178.364,52€ (χωρίς ΦΠΑ) για τέσσερα τμήματα, καθώς ο προηγούμενος διαγωνισμός ήταν άγονος για αυτά. Η απόφαση εγκρίνει τη διαδικασία λόγω μη υποβολής προσφορών και διασφάλισης ότι δεν τροποποιούνται ουσιωδώς οι όροι της πρωτότυπης σύμβασης.
ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/121/2024
Η απόφαση αφορά την έγκριση προσφυγής του Δήμου Σερβίων στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας υγρών καυσίμων αξίας 347.697,58 € (συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης 30% και χωρίς ΦΠΑ 24%). Αυτό έγινε μετά από άγονο ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό, στον οποίο η μοναδική υποβεβλημένη προσφορά στο Τμήμα 1 απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω μη προσκόμισης πρωτότυπης εγγύησης συμμετοχής, ενώ στο Τμήμα 2 δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Επιτροπή εξέτασε το αίτημα και επικύρωσε τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, διασφαλίζοντας ότι οι όροι της αρχικής διακήρυξης δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς.
ΕλΣυν/ΤμVI/3558/2009
Από τις ανωτέρω διατάξεις του π.δ.60/2007, με το οποίο προσαρμόστηκε η ελληνική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών προς τις διατάξεις της οικείας κοινοτικής οδηγίας (2004/18/ΕΚ), συνάγεται, μεταξύ άλλων, ότι μία αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να συνάπτει τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών κατά κανόνα με τη διαδικασία του ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού και μόνο κατ’ εξαίρεση με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Οι περιπτώσεις της κατ’ εξαίρεση δυνατότητας σύναψης των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σχετικής προκήρυξης διαγωνισμού, παρατίθενται στο άρθρο 25 του π.δ.60/2007, ενώ παράλληλα τέτοια δυνατότητα αναγνωρίζεται και στο άρθρο 24 παρ. 1 περ. α΄ εδάφιο β του ως άνω π.δ.. Κατά τα παγίως κριθέντα από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Δ.Ε.Κ.), οι διατάξεις των κοινοτικών οδηγιών, όπως αυτές που αφορούν στην ανάθεση με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, οι οποίες εισάγουν παρεκκλίσεις από την εφαρμογή των κανόνων που διέπουν την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά, το δε βάρος απόδειξης ότι συντρέχουν πράγματι οι εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούν την παρέκκλιση φέρει εκείνος ο οποίος τις επικαλείται (βλ. Δ.Ε.Κ.: απόφαση της 14.9.2004, Υπόθεση C-385/02, απόφαση της 18.5.1995, Υπόθεση C-57/94, απόφαση της 12.1.1994, Υπόθεση C-296/92, απόφαση της 17.11.1993, Υπόθεση C-71/02, απόφαση της 10.3.1987, Υπόθεση C-199/85). Στα πλαίσια αυτά, με τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ.1 περ. α΄ του π.δ.60/2007, παρέχεται η δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να χρησιμοποιούν τη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: α) έχει προηγηθεί προκήρυξη διαγωνισμού, β) καμία προσφορά δεν υποβλήθηκε ή καμία από τις υποβληθείσες προσφορές δεν ήταν κατάλληλη και γ) δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιαστικά οι αρχικοί όροι της σύμβασης, ενώ με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ. 1 περ. α΄ εδ. β΄ του ίδιου π.δ., η ίδια δυνατότητα (προσφυγής στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού) δίδεται στις αναθέτουσες αρχές, όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) έχει προηγηθεί προκήρυξη διαγωνισμού, β) υποβλήθηκαν μη κανονικές προσφορές ή κατατέθηκαν απαράδεκτες προσφορές, γ) δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιαστικά οι αρχικοί όροι της σύμβασης και δ) στη διαδικασία με διαπραγμάτευση περιλαμβάνονται όλοι οι προσφέροντες που πληρούν τα κριτήρια των άρθρων 43 έως 50 και οι οποίοι είχαν υποβάλει παραδεκτές προσφορές κατά τον προηγηθέντα διαγωνισμό. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι προσφορά που κατατέθηκε στην προηγηθείσα της διαπραγμάτευσης ανοικτή ή κλειστή διαδικασία διαγωνισμού νοείται ως «ακατάλληλη» όταν το περιεχόμενό της δεν έχει καμία σχέση με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες και δεν μπορεί, συνεπώς, να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής, όπως αυτές καθορίστηκαν στα έγγραφα (τεχνικές προδιαγραφές) του διαγωνισμού (βλ. Δ.Ε.Κ. απόφαση της 4.6.2009, Υπόθεση C-250/07, Πράξη VI Τμ.Ε.Σ. 44/2007), για το λόγο δε αυτό η υποβολή «ακατάλληλης» προσφοράς εξομοιώνεται με τη μη υποβολή προσφοράς. Όσον αφορά δε στην έννοια της «μη κανονικής» προσφοράς του άρθρου 24 παρ. 1 περ. α΄ του π.δ.60/2007, η υποβολή τέτοιας προσφοράς εξομοιώνεται με την υποβολή απαράδεκτης προσφοράς. Τούτο σαφώς συνάγεται από τη γραμματική ερμηνεία των ως άνω διατάξεων, καθόσον υφίσταται συνάρτηση, αφενός μεταξύ της περίπτωσης απουσίας προσφοράς και της περίπτωσης υποβολής ακατάλληλης προσφοράς, αφετέρου μεταξύ της περίπτωσης υποβολής απαράδεκτης (σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, τηρουμένων των οριζομένων στις διατάξεις των άρθρων 28, 39 έως 52 και 55 του π.δ.60/2007) προσφοράς και εκείνης της υποβολής μη κανονικής προσφοράς, οι οποίες προβλέπεται ότι μπορούν, εναλλακτικά, να αποτελέσουν λόγο απευθείας ανάθεσης. Οι περιπτώσεις αυτές είναι ισοδύναμες όχι μόνον όσον αφορά στις συνέπειες που απορρέουν από αυτές, αλλά και όσον αφορά στις δυσκολίες που συνεπάγονται για τον αναθέτοντα φορέα, δεδομένου ότι είτε δεν καλύπτονται οι σχετικές με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες ανάγκες λόγω μη συμβατότητας των υποβληθεισών προσφορών με τις τεχνικές προδιαγραφές, είτε δεν πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις που τίθενται από το νόμο ή τη διακήρυξη σχετικά με τη συμμετοχή στο διαγωνισμό και την υποβολή παραδεκτής προσφοράς. Επομένως, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνάψει σύμβαση ανάθεσης υπηρεσιών χωρίς να ακολουθήσει τη συνήθη διαδικασία διαγωνισμού, μόνον εάν οι προσφορές που υποβλήθηκαν είναι «ακατάλληλες» ή «μη κανονικές», στην κατηγορία δε των προσφορών αυτών δεν εμπίπτουν σε καμία περίπτωση οι οικονομικά «μη συμφέρουσες» για την αναθέτουσα αρχή προσφορές. Τέλος, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να προσφύγει στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και στην προβλεπόμενη στο άρθρο 25 παρ. 1 περ. γ΄ του π.δ.60/2007 περίπτωση κατεπείγουσας ανάγκης, μη απορρέ