Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣΗΔΗΣ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ

Εγχειρίδιο για Οικονομικούς Φορείς: «ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΜΕΛΕΤΗΣ/ΣΥΝΑΦΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ - Ανοικτές διαδικασίες με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή» Έκδοση 1.0 – Σεπτέμβριος 2017 

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΣΥΝΤΑΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΜΕΛΕΤΗΣ/ΣΥΝΑΦΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ - Ανοικτές διαδικασίες με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή» για ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ ΑΡΧΕΣ / ΑΝΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΦΟΡΕΙΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΑΠΟΣΦΡΑΓΙΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΜΕΛΕΤΗΣ/ΣΥΝΑΦΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ» - Ανοικτές διαδικασίες με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή - για ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ ΑΡΧΕΣ / ΑΝΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΦΟΡΕΙΣ - Έκδοση 1.0 – Οκτώβριος 2017

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΚΑΤΑΚΥΡΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΜΕΛΕΤΗΣ/ΣΥΝΑΦΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ» για ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ ΑΡΧΕΣ / ΑΝΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΦΟΡΕΙΣ - Έκδοση 1.0 – Ιούνιος 2019

Αποκατάσταση του ΒΝΣ Λάρισας.(...)	Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 1170/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος (Ζ΄ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)	Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του ως αβάσιμος, διότι, όπως ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση, τα έκτακτα καιρικά φαινόμενα του Σεπτεμβρίου 2023 (φαινόμενο «Daniel»), που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή ότι προκάλεσαν βλάβη στον ΒΝΣ Λάρισας, στοιχειοθετούν πράγματι την απρόβλεπτη περίσταση του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016, ωστόσο δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω το κατεπείγον ως βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της διάταξης αυτής ούτε και η εξαιτίας αυτού αδυναμία της αναθέτουσας αρχής να ακολουθήσει διαγωνιστικές διαδικασίες, έστω με συντετμημένες προθεσμίες. Τούτο δε, διότι, ενόψει και όσων εκτέθηκαν στη σκέψη 4, η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης αποτελεί εξαιρετική διαδικασία, ως εκ τούτου, δεν είναι επιτρεπτό γραφειοκρατικές αγκυλώσεις της Αναθέτουσας Αρχής και καθυστερήσεις αυτής να αποτελούν πρόσχημα για την παράκαμψη των ανοικτών ή κλειστών διαγωνιστικών διαδικασιών. Εν προκειμένω, όπως ορθά επεσήμανε το δικάσαν Τμήμα, εκλείπει το κατεπείγον, ως βασική προϋπόθεση, για την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, διότι αυτό, και εάν ακόμη συνέτρεξε σε χρόνο εγγύς των έκτακτων καιρικών φαινομένων, αποδυναμώθηκε στη συνέχεια με την πάροδο: (i) πλέον των τριών (3) μηνών αδράνειας από την ημερομηνία διαπίστωσης της ανάγκης αποκατάστασης του κτιρίου (6.12.2023) μέχρι την υποβολή του αιτήματος εκπόνησης των σχετικών μελετών (27.3.2024) και (ii) συνολικά δέκα (10) μηνών από τον χρόνο του απρόβλεπτου γεγονότος (Σεπτέμβριος 2023) έως την ολοκλήρωση της ανωτέρω διαδικασίας με την έκδοση της κατακυρωτικής απόφασης (Ιούλιος 2024), χρονικό διάστημα, το οποίο κρίνεται επαρκές για την ανάθεση του επίμαχου έργου με την επισπευσμένη ανοιχτή ή κλειστή διαγωνιστική διαδικασία (άρθρο 121 του ν. 4412/2016) για τη διεύρυνση του κύκλου των δυνητικά προσφερόντων, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι η ανάθεση αυτή έγινε αποκλειστικά βάσει χαμηλότερης τιμής (ΕλΣυν Ολ. 1077/2024 σκ. 22, 304/2023 σκ. 23, 1309/2022 σκ. 23, 1306/2022 σκ. 29). Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης. Δεν αναθεωρεί την 1170/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος.

Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις σκέψεις 3, 4 και 5 της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως τέθηκε στο άρθρο 23.1 της οικείας διακήρυξης, προς απόδειξη της καταλληλότητας των προσφερόντων που είναι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, η υποχρέωση κατάθεσης από αυτούς, εκτός από τη βεβαίωση εγγραφής στο Μ.Ε.ΕΠ., αποδεικτικού εμπρόθεσμης υποβολής αίτησης επανάκρισης στο ΟΠΣ ΜΗΤΕ, από το οποίο να προκύπτει η ημερομηνία υποβολής της αίτησης στο ΟΠΣ ΜΗΤΕ και ο αριθμός πρωτοκόλλου που δίνεται μέσω του συστήματος ΙΡΙΔΑ, η οποία (υποβολή αίτησης) επιπροσθέτως έπρεπε να αποδεικνύεται από τους υποψήφιους οικονομικούς φορείς και κατά τον χρόνο υποβολής προσφοράς, δια της σχετικής αναφοράς στο υποβληθέν Ε.Ε.Ε.Σ. ή της συνοδευτικής υπεύθυνης δήλωσης της παρ. 9 του άρθρου 79 του ν.4412/2016. Τούτο δε διότι η εν λόγω προθεσμία υποβολής αιτήματος επανάκρισης είχε ήδη παραταθεί έως τις 30.6.2026, δυνάμει του άρθρου 83 παρ. 3 του ν.5264/2025 (Α΄ 239/19.12.2025, βλ. ανωτέρω σκ. 5 της παρούσας), κατά τον κρίσιμο χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. στις 23.12.2025 (βλ. άρθρο 120 παρ. 1 του ν.4412/2016 και ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 885/2023, 1489, 197/2022 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ως εκ τούτου, συντρέχει πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας συνιστάμενη στην συμπερίληψη, στην επίμαχη διακήρυξη, όρων με τους οποίους μη νομίμως περιορίστηκε ο κύκλος των δικαιούμενων να υποβάλουν προσφορά οικονομικών φορέων. Εν προκειμένω, η εν λόγω πλημμέλεια παρίσταται ουσιώδης και κωλύει τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, διότι, πέραν του ότι εν τέλει στην οικεία διαγωνιστική διαδικασία υπεβλήθη μόνον μία παραδεκτή προσφορά από τον αναδειχθέντα ανάδοχο, ο συμμετέχων οικονομικός φορέας «... Α.Τ.Ε.» αποκλείστηκε από τον υπό έλεγχο διαγωνισμό, κατ’ εφαρμογή του επίμαχου παράνομου όρου της διακήρυξης, κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής, με αποτέλεσμα να καταλείπεται αμφιβολία περί της ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου στην πλέον συμφέρουσα προσφορά λόγω και του εφαρμοσθέντος κριτήριου ανάθεσης της βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής, συνεπεία του οποίου η τεχνική και οικονομική προσφορά του αποκλεισθέντος οικονομικού φορέα δεν ελέγχθηκαν, ούτε αξιολογήθηκαν, ούτε βαθμολογήθηκαν (βλ. και άρθρο 98 παρ. 1 περ. ζ΄ του ν.4412/2016). Άλλωστε, η μη άσκηση προδικαστικής προσφυγής αφορά στα παραγωγικά αίτια της βούλησης της αποκλεισθείσας εταιρείας, τα οποία, ωστόσο, δεν επιδρούν στην έκβαση του ελέγχου που διενεργεί το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας. Διαφορετική εκδοχή θα είχε ως αποτέλεσμα η διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο να συναρτάται με την εκάστοτε συμπεριφορά των υποψήφιων οικονομικών φορέων ως προς την προσβολή ή μη των πράξεων της διαγωνιστικής διαδικασίας, γεγονός που θα αναιρούσε τον συνταγματικό σκοπό του ελέγχου, με τον οποίο επιδιώκεται η διασφάλιση της αντικειμενικής νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του δημοσίου συμφέροντος (ΕλΣυν Ολ. 694/2025, Έβδ. Τμ. 498/2025).