ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/133/2018

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 12/2025, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής κρίσης σχετικά με τη νομιμότητα του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ...» της εταιρείας «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.», συμβατικής δαπάνης 10.010.971,70 ευρώ. Η αναβολή διατάχθηκε προκειμένου να συμπληρωθεί ο φάκελος με κρίσιμα στοιχεία που κρίνονται απαραίτητα για την άσκηση του ελέγχου. Ζητούνται, μεταξύ άλλων, έγγραφες διευκρινίσεις για τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών με το αρχικό έργο, τους λόγους για τους οποίους η εμπλοκή διαφορετικού οικονομικού φορέα κρίνεται ασύμφορη, ανάλυση του συνολικού ποσού ανά επιμέρους εργασία, καθώς και τεκμηρίωση ότι η αναγκαιότητα των εργασιών στη Γέφυρα του Αξιού Ποταμού ανέκυψε κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης.

Υπαγωγή της εταιρείας «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» στις διατάξεις του Ν 3812/2009 και δυνατότητα παράτασης των συμβάσεων του προσωπικού της, που λήγουν εντός του 2010.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η εταιρεία «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» υπάγεται στις διατάξεις του Ν 3812/2009. Δυνατότητα παράτασης των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου που λήγουν εντός του 2010, ή των συμβάσεων έργου μετά την 30ή Απριλίου 2010, δεν υφίσταται, μπορεί όμως, για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης της λειτουργίας της εταιρείας, να προσληφθεί προσωπικό με συμβάσεις ορισμένου χρόνου που θα διαρκούν το πολύ μέχρι τις 31-12-2010, με την εξαιρετική διαδικασία της παρ.1 του άρθρου 14 του Ν 3812/2009.

Η απόφαση (ΓΝΩΜΗ ΕΑΔΗΣΥ 42/2025) αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς την «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ», η οποία αποτελεί μη κεντρική αναθέτουσα αρχή, για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η διαδικασία αυτή ζητήθηκε λόγω της εν μέρει αγόνου κατάληξης ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού άνω των ορίων, ο οποίος αφορούσε την προμήθεια καυσίμων κίνησης και θέρμανσης. Συγκεκριμένα, η έγκριση αφορά τα Τμήματα 1, 2, 4, 5, 6 και 7, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 259.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) για δύο έτη, για τα οποία δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέτασε αίτημα της ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ για παροχή σύμφωνης γνώμης προκειμένου να προσφύγει στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ.2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, για την ανάθεση δύο συμβάσεων μελετών αποκατάστασης οδικού δικτύου στη Νήσο Σαμοθράκης, το οποίο είχε πληγεί από έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες το 2017. Η Αρχή ανέλυσε το ιστορικό της υπόθεσης, το νομικό πλαίσιο και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της εξαιρετικής διαδικασίας, συμπεραίνοντας ότι δεν συντρέχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, ιδίως λόγω έλλειψης χρονικής εγγύτητας μεταξύ των γεγονότων και της αιτηθείσας διαδικασίας, καθώς και λόγω ένδειξης ευθύνης της αιτούσας αρχής για τις καθυστερήσεις. Επομένως, αποφάσισε τη μη παροχή σύμφωνης γνώμης για τη διενέργεια της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:«ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ, ΣΥΝΤΉΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ, ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΕΤΟΥΣ ΆΞΟΝΕΣ Α29 και Α25 ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΤΑΘΜΩΝ ΔΙΟΔΙΩΝ (2018 -2020) - ΠΡΟΑΙΡΕΣΗ Α»(...)για να διενεργηθεί ο προβλεπόμενος έλεγχος νομιμότητας των σχεδίων δημόσιων συμβάσεων εκτέλεσης έργων, ο αρμόδιος φορέας υποχρεούται να υποβάλει στο Ελεγκτικό Συνέδριο πλήρη φάκελο με όλα τα σχετικά έγγραφα και στοιχεία. Αν ο υποβληθείς φάκελος δεν είναι πλήρης, το Κλιμάκιο δύναται να αναβάλει την οριστική κρίση του και να ζητήσει τη συμπλήρωση των ελλειπόντων στοιχείων, προκειμένου να οδηγηθεί σε ασφαλή κρίση ως προς τη νομιμότητα της προς υπογραφή συμβάσης(...)Ενόψει των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την οριστική του κρίση, προκειμένου η … Α.Ε. να προσκομίσει τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη στοιχεία.  

Η Πράξη 52/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΕΤΟΥΣ ΑΞΟΝΕΣ Α1, Α25 & Α23 (2023-2025)», συμβατικής δαπάνης 10.010.971,70 ευρώ, χωρίς αναθεώρηση και ΦΠΑ. Το αντικείμενο της συμπληρωματικής σύμβασης είναι η στατική ενίσχυση του Αριστερού Κλάδου της Γέφυρας του Στρυμόνα και της παλαιάς γέφυρας του Δεξιού Κλάδου του Αξιού ποταμού. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες για την ασφαλή χρήση και λειτουργία της οδού και δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση. Το συνολικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων (1ης και 2ης) ανέρχεται σε 49,74% της αρχικής αξίας, εντός του ορίου του 50%. Κατόπιν αυτών, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης.

Δυνατότητα διενέργειας οικονομικού ελέγχου σε ΟΤΑ σε περίπτωση ανάκλησης του σχετικού αιτήματος του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Οικονομικός και διαχειριστικός έλεγχος στους ΟΤΑ και τα εξαρτώμενα από αυτούς νομικά πρόσωπα μπορεί να γίνει είτε με πρωτοβουλία της ίδιας της Οικονομικής Επιθεώρησης κατά το άρθρο 2 Ν 2343/95 και το άρθρο 12 παρ.2 ΠΔ 156/2001, είτε κατόπιν σχετικού αιτήματος του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης ή του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας κατά το άρθρο 12 παρ.16 του Ν 2539/97. Μετά την ανάκληση αιτήματος Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας προς Οικονομική Επιθεώρηση για διενέργεια διαχειριστικού ελέγχου σε Δήμο και εξαρτώμενο από αυτόν νομικό πρόσωπο, η Οικονομική Επιθεώρηση μπορεί να ματαιώσει την διενέργεια του πιο πάνω ελέγχου, εκτός εάν θεωρεί, κατά ενάσκηση της αρμοδιότητας που της παρέχεται ευθέως από τις προαναφερθείσες διατάξεις, ότι με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία εξακολουθούν να συντρέχουν λόγοι διενέργειας αυτού.

Καταβολή αμοιβής και εξόδων κίνησης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα αποφαίνεται ότι στην υπό κρίση περίπτωση για την πρόσληψη των φερόμενων ως δικαιούχων με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου δίμηνης διάρκειας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 206 του ν. 3584/2007, δεν απαιτείτο να ακολουθηθούν οι διατυπώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 21 του ν. 2190/1994 και συνεπώς δεν υφίστατο υποχρέωση του Ν.Π.Δ.Δ. αφενός να αναρτήσει ανακοίνωση πρόσληψης, αφετέρου να συντάξει και να αναρτήσει πίνακες κατάταξης. Κατά συνέπεια, ο σχετικός λόγος διαφωνίας της Επιτρόπου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Περαιτέρω, όμως, οι επικαλούμενες από το Ν.Π.Δ.Δ. περιστάσεις που οδήγησαν στην πρόσληψη των φερόμενων ως δικαιούχων δεν συνιστούν κατεπείγουσες εποχικές ή πρόσκαιρες ανάγκες, που προέκυψαν από έκτακτα γεγονότα που δεν μπορούσε να προβλέψει το Ν.Π.Δ.Δ., αλλά αντίθετα ανάγκες πάγιες, στο πλαίσιο τακτικών κατ’ έτος εκδηλώσεων του Ν.Π.Δ.Δ., που οφείλονται στο εξαιρετικά πιθανό ενδεχόμενο της απόρριψης των ασφαλιστικών μέτρων μερίδας εργαζομένων, των οποίων είχαν ήδη λήξει οι συμβάσεις έργου τους. Ωστόσο, όμως, το Τμήμα κρίνει ότι η πρόσληψη των φερόμενων ως δικαιούχων των χρηματικών ενταλμάτων δεν έγινε με πρόθεση καταστρατήγησης των εφαρμοστέων διατάξεων, αλλά οφείλεται σε πλάνη του αρμοδίου οργάνου του Ν.Π.Δ.Δ., το οποίο, ενόψει και της υπ’ αριθ. 22512/19359/27.6.2011 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, με την οποία ελέγχθηκε η νομιμότητα της 44/31.5.2011 πράξης του Δ.Σ. του Ν.Π.Δ.Δ., υπέλαβε συγγνωστά ότι συνέτρεχαν οι κατεπείγουσες ανάγκες για την κατάρτιση των επίμαχων συμβάσεων εργασίας. Ενόψει αυτών, δικαιολογείται λόγω συγγνωστής πλάνης η θεώρηση των ελεγχόμενων χρηματικών ενταλμάτων, καθώς και όσων θα εκδοθούν για την ίδια αιτία μέχρι τη λήξη των ως άνω συμβάσεων.

Η πράξη 157/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου στα Τμήματα 16 και 17 της προμήθειας «Αγορά μηχανών πυρόσβεσης και άλλων οχημάτων...». Η προμήθεια, που διενεργήθηκε από την Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., αφορούσε λεωφορεία 30 και 50 θέσεων, με συνολική συμβατική αξία 3.278.100,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η απόφαση περιγράφει τις διαδοχικές δικαστικές και διοικητικές προσφυγές που οδήγησαν τελικά στην ανάκληση των αρχικών αποφάσεων κατακύρωσης και στην επανάληψη της αξιολόγησης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οριστικοποιήθηκε η επιλογή των αναδόχων και δεν προέκυψαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία, συνεπώς δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας στις εγκαταστάσεις των Αστυνομικών Υπηρεσιών που υπάγονται στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής. Η σύμβαση έχει διάρκεια επτά μηνών (από 31/5/2019 έως 31/12/2019) και συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη 995.725,71 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Η διαδικασία επικαλέστηκε το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016 για κατεπείγουσες ανάγκες, λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων που προέκυψαν από τη ματαίωση προηγούμενων διαδικασιών και την ανεπάρκεια προσλήψεων προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ. Η Αρχή κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εξαίρεση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης.