ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/91/2023

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή της ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η επαναφορά σε λειτουργική κατάσταση του συστήματος ETCS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Ελέγχου Αμαξοστοιχιών) σε 120 κινητήριες μονάδες σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού, με συνολικό προϋπολογισμό 3.400.000 ευρώ. Η επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 269 παρ. γ’ περ. ββ’ του ν. 4412/2016, λόγω τεχνικής μοναδικότητας και απουσίας ανταγωνισμού, καθώς μόνο η εταιρεία Hitachi Rail STS S.p.A (καθολική διάδοχος της αρχικής κατασκευάστριας ANSALDO) μπορεί να εκτελέσει τις απαιτούμενες εργασίες λόγω της ιδιαίτερης τεχνολογικής φύσης του συστήματος.

Η προσφεύγουσα εταιρεία υποβάλλει προδικαστική προσφυγή με Γενικό Αριθμό Κατάθεσης (ΓΑΚ) – Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών (ΑΕΠΠ) /92, με σκοπό την ακύρωση τριών αποφάσεων: ι) της απόφασης της Επιτροπής Αξιολόγησης του Διαγωνισμού (22-1-2018) που ενέκρινε την πρόκριση συγκεκριμένων εταιρειών, ιι) του πίνακα οικονομικών προσφορών (26-1-2018) και ιιι) της απόφασης (01-02-2018) που ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο. Το αντικείμενο του διαγωνισμού, που προκηρύχθηκε από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είναι η «Ανάδειξη αναδόχου παροχής υπηρεσιών καθαρισμού του τροχαίου υλικού που χρησιμοποιεί η ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. στις προαστιακές διαδρομές Θεσσαλονίκης - Λάρισας και Δυτικής Μακεδονίας».

Σχέδια συμβάσεων για την ανάθεση του έργου «Εθνικό Δίκτυο Δημόσιας Διοίκησης ‘..’, Νησίδες, 1, 2, 3, 4, 5, 6 & Δίκτυο Κορμού» Ζητείται η αναθεώρηση της 3262/2013 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.με την οποία απορρίφθηκαν αντίστοιχες αιτήσεις των ήδη αιτουσών εταιρειών για την ανάκληση της 150/2013 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκέψη ΙΙ), το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι, ενόψει: (α) των ζητούμενων υπηρεσιών, της υποστήριξης δηλαδή και παραγωγικής λειτουργίας του ήδη υφιστάμενου δικτύου (..), και όχι της σχεδίασης και ανάπτυξης ενός νέου δικτύου, (β) του γεγονότος ότι τα κυκλώματα του δικτύου κορμού, του δικτύου πρόσβασης και του δικτύου διανομής ανήκουν στην κυριότητα των υφιστάμενων αναδόχων, που κατασκεύασαν και λειτουργούν τα δίκτυα αυτά (... και ... ..), δεδομένου ότι μόνο ο εξοπλισμός πρόσβασης των ως άνω δικτύων (δηλαδή οι εντός των κτιρίων των συνδεδεμένων φορέων συσκευές για τη λήψη των υπηρεσιών δικτύου, όπως δρομολογητές, modem, τηλεφωνικά κέντρα, τηλεφωνικές συσκευές κ.λπ.) έχουν περιέλθει με βάση τις αρχικές συμβάσεις στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου, (γ) της αδυναμίας προκήρυξης διαγωνισμού μέσω αγοράς ή εκμίσθωσης της υφιστάμενης υποδομής (κυκλωμάτων δικτύου κορμού, πρόσβασης και διανομής), λόγω του ότι η κυριότητα της υποδομής αυτής ανήκει σε τρίτους (... και ....) και όχι στο Ελληνικό Δημόσιο, (δ) των στενών χρονικών περιθωρίων που υφίστανται για την εγκατάσταση νέου εξοπλισμού από τρίτους αναδόχους και τη μετάπτωση στο νέο δίκτυο με τις συνακόλουθες απαιτήσεις για δοκιμαστικές εργασίες που θα διασφαλίσουν τη συμβατότητα και διαλειτουργικότητα του δικτύου, δοθέντος ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδικασίες για την ανάδειξη αναδόχων στο διάδοχο έργο του … και τη μετάπτωση σ’ αυτό, (ε) της ανάγκης για ασφαλή και αδιάλειπτη λειτουργία του υφιστάμενου δικτύου, χωρίς οποιαδήποτε διακινδύνευση τόσο για την προσωρινή θέση εκτός λειτουργίας, όσο και για τη γενική κατάρρευση του δικτύου, λαμβανομένων υπόψη των κρίσιμων για τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης εφαρμογών του, (στ) της ανάγκης τήρησης του υφιστάμενου προϋπολογισμού των επίμαχων συμβάσεων, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερα δυσχερούς δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας και τέλος (ζ) του προσωρινού χαρακτήρα (περιορισμένης διάρκειας) των επίμαχων αναθέσεων, λόγω της αναμενόμενης ανάδειξης αναδόχων για το διάδοχο έργο …, τεκμηριώνεται η αδυναμία υποβολής στην προκειμένη περίπτωση άλλης πρόσφορης ανταγωνιστικής προσφοράς. Συνεπώς, η παράκαμψη της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση των ελεγχόμενων συμβάσεων κείται μέσα στα ερμηνευτικά όρια της διάταξης του άρθρου 25 παρ. 1 περ. β΄ του π.δ. 60/2007, που επιτρέπει την για «τεχνικούς λόγους» προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, χωρίς δημοσίευσης προηγούμενης προκήρυξης, καθόσον, με βάση τα εκτιθέμενα αμέσως ανωτέρω, μπορεί να υποστηριχθεί ότι συντρέχει εν προκειμένω μοναδικότητα των υφιστάμενων αναδόχων (.. και ....) από τεχνική άποψη για την ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών, δοθέντος ότι ήταν ανέφικτη η υποβολή ανταγωνιστικής προσφοράς από άλλους πέραν των υφιστάμενων αναδόχων, που έχουν και την κυριότητα επί των κυκλωμάτων κορμού, πρόσβασης και διανομής του δικτύου ... Κατόπιν αυτών, οι κρινόμενες αιτήσεις και οι υπέρ αυτών παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν δεκτές, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη με αυτήν 3262/2013 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να υπογραφούν οι ελεγχόμενες (7) συμβάσεις

Παροχή υπηρεσιών συντηρήσεως – επισκευής:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας το Κλιμάκιο αποφαίνεται ότι το Νοσοκομείο μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγματεύσεως χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού. Και τούτο, διότι δεν αποδεικνύεται ότι συντρέχουν οι λόγοι που επικαλείται προς αιτιολόγηση της προσφυγής στην ανωτέρω διαδικασία, ότι, δηλαδή, η ανάδοχος, ως αποκλειστική, κατά τους ισχυρισμούς του Νοσοκομείου, αντιπρόσωπος του οίκου κατασκευής .... Iαπωνίας στην Ελλάδα, είναι η μοναδική εταιρεία που μπορεί να παράσχει τις επίμαχες υπηρεσίες συντηρήσεως, ενώ επίσης δεν προκύπτει ότι συντρέχουν λόγοι που σχετίζονται με την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων της εταιρείας αυτής. Ειδικότερα, από τα διαλαμβανόμενα στην 14/01/3697/43451/24.11.2014 εισήγηση του Προϊσταμένου της Διευθύνσεως Τεχνικών Υπηρεσιών του Νοσοκομείου, η οποία αποτελεί και την αιτιολογία της αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικώς με την επιλογή της συγκεκριμένης εταιρείας, σε συνδυασμό με τους ισχυρισμούς που προβάλλονται με το από 24.11.2015 έγγραφο του ιδίου ως άνω Προϊσταμένου, δεν αποδεικνύεται ότι οι ανατεθείσες υπηρεσίες εμφανίζουν συγκεκριμένη τεχνική ιδιομορφία και ότι εξαιτίας αυτής της ιδιομορφίας μόνο η φερόμενη ως δικαιούχος εταιρεία είναι σε θέση να παράσχει τις υπηρεσίες αυτές. Η αναφορά του Νοσοκομείου στη φύση και την ιδιαίτερη προσοχή που απαιτεί η συντήρηση και επισκευή των συγκεκριμένων ενδοσκοπικών μηχανημάτων είναι γενική, καθώς αφορά όλες τις ιατροτεχνολογικές συσκευές αυτού του είδους, και δεν αποδεικνύει ότι, λόγω ειδικών τεχνικών χαρακτηριστικών των συγκεκριμένων συσκευών, είναι τεχνικά αδύνατη η παροχή των επίμαχων υπηρεσιών συντηρήσεως και επισκευής από άλλους αναδόχους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Εξάλλου, και υπό την εκδοχή ότι η φερόμενη ως δικαιούχος είναι αποκλειστική αντιπρόσωπος των ενδοσκοπίων OLYMPUS και των πλυντηρίων ….ΔΕΔ/Miele στην Ελλάδα, ισχυρισμός που πάντως δεν αποδεικνύεται, αφού δεν προσκομίζεται κανένα σχετικό στοιχείο (π.χ. σύμβαση αποκλειστικής αντιπροσωπείας μεταξύ της κατασκευάστριας εταιρείας και της εταιρείας «…..»), τούτο δεν συνεπάγεται αφ’ εαυτού ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είναι και η μόνη εξουσιοδοτημένη να παράσχει τις υπηρεσίες επισκευής και συντηρήσεως των εν λόγω μηχανημάτων, ούτε επίσης ότι είναι η μοναδική που  διαθέτει τις απαραίτητες πιστοποιήσεις για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σύμφωνα με τις προδιαγραφές του οίκου κατασκευής, κατ’ αποκλεισμό οποιουδήποτε άλλου οικονομικού φορέως εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλωστε, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στην σκέψη ΙΙ, για την κατάφαση της μοναδικότητας δεν αρκεί η έστω αποδεδειγμένη εκτέλεση των ζητουμένων υπηρεσιών με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο από τον επιλεγέντα ανάδοχο, αλλά απαιτείται ο ανάδοχος αυτός να είναι και ο μοναδικός έναντι οιουδήποτε άλλου δραστηριοποιούμενου στον ίδιο οικονομικό κλάδο παρόχου. Αλυσιτελώς, συνεπώς, προβάλλεται ότι η φερόμενη ως δικαιούχος διαθέτει σειρά πιστοποιητικών που αποδεικνύουν την ικανότητά της να παράσχει τις επίμαχες υπηρεσίες, αφού τα πιστοποιητικά αυτά αποδεικνύουν μόνο την τεχνική επάρκεια της εν λόγω εταιρείας ως προς την παροχή των υπηρεσιών αυτών, γεγονός που δεν αμφισβητείται εν προκειμένω, δεν αποδεικνύουν όμως η εταιρεία αυτή είναι η μοναδική εξουσιοδοτημένη από την κατασκευάστρια εταιρεία για την παροχή υπηρεσιών συντηρήσεως και επισκευής των ενδοσκοπικών μηχανημάτων της, ούτε επίσης ότι είναι η μοναδική που διαθέτει την αναγκαία πιστοποίηση και τεχνογνωσία για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών σύμφωνα με τις προδιαγραφές, οδηγίες και απαιτήσεις της κατασκευάστριας εταιρείας. Σε κάθε δε περίπτωση, δοθέντος ότι η Οδηγία 2004/18/ΕΚ προβλέπει ειδικό σύστημα διαφανούς αξιολογήσεως της καταλληλότητας των υποψηφίων, με συνεκτίμηση και της τεχνικής τους επάρκειας, στην προκειμένη περίπτωση η καταλληλότητα των υποψηφίων αναδόχων σχετικά με την παροχή των επίμαχων υπηρεσιών σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή, θα μπορούσε να αξιολογηθεί με διαφάνεια στο πλαίσιο διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. άρθρα 46 του π.δ/τος 60/2007 και 48 της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ, Ελ.Συν. VI Tμ. 3264/2013). Άλλωστε, το Νοσοκομείο έχει προκηρύξει στο παρελθόν ανοικτό διαγωνισμό για την ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών (βλ. την 46/2012 διακήρυξη, σχετική και η 14/22.11.2013 απόφαση κατακύρωσης του Δ.Σ. του Νοσοκομείου), είναι δε νομικώς αδιάφορο το γεγονός της μη προσελεύσεως σ’ αυτόν άλλων διαγωνιζομένων, πλην της φερομένης ως δικαιούχου, καθώς τούτο δεν αποκλείει την εκδήλωση ενδιαφέροντος σε τυχόν επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες από οικονομικούς φορείς που εδρεύουν στην ημεδαπή ή σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν ήταν νόμιμη η ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών με τη διαδικασία της διαπραγματεύσεως, ενώ παρέλκει η εξέταση της τυχόν συνδρομής λόγων επείγουσας ανάγκης, οφειλομένων σε απρόβλεπτες περιστάσεις, σύμφωνα με τον σχετικώς προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας, αφού το Νοσοκομείο δεν επικαλείται τη συνδρομή τέτοιων περιστάσεων. Επιπλέον, η εν λόγω ανάθεση δεν ήταν νόμιμη και για τον πρόσθετο λόγο ότι πριν από την 11/16.12.2014 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, με την οποία εγκρίθηκε η σύναψη της επίμαχης από 18.12.2014 συμβάσεως με τη διαδικασία της διαπραγματεύσεως, δεν είχε ληφθεί η σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.). Η παράλειψη, δε, αυτή καθιστά μη νόμιμη την ανωτέρω απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, λόγω παραβάσεως ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, όπως βασίμως προβάλλει η Επίτροπος με τον δεύτερο λόγο διαφωνίας. Περαιτέρω, η από 18.12.2014 σύμβαση που συνήφθη μεταξύ του Νοσοκομείου και της φερομένης ως δικαιούχου εταιρείας δεν αναρτήθηκε στο Μητρώο Ηλεκτρονικής Καταχώρισης Δημοσίων Συμβάσεων, με συνέπεια η έλλειψη αυτή, η οποία δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ότι έχει θεραπευθεί, να καθιστά μη κανονική την επίμαχη δαπάνη (πρβλ. Ελ. Συν. ΚΠΕΔ στο ΙV Τμήμα 261, 247, 176, 165, 128, 114/2015), κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τον τρίτο λόγο διαφωνίας. Επιπλέον, κατά παράβαση του άρθρου 4 παρ. 2 του ν. 3861/2014, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 23 παρ. 4 του ν. 4210/2013, η πράξη συγκροτήσεως της Επιτροπής Παραλαβής των ανατεθεισών υπηρεσιών δεν προκύπτει ότι αναρτήθηκε στο διαδικτυακό τόπο «ΔΙΑΥΓΕΙΑ». Τέλος, κατά παράβαση των προδιαληφθεισών διατάξεων του άρθρου 38 του π.δ. 118/2007, οι οποίες, ως προς τον τρόπο λειτουργίας της τριμελούς επιτροπής παραλαβής των υπηρεσιών που ανατίθενται είτε κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας είτε με τη διαδικασία τη διαπραγματεύσεως, παραπέμπουν στις ισχύουσες γενικές διατάξεις περί συλλογικών οργάνων, στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή Παραλαβής προέβη στην παραλαβή των επίμαχων υπηρεσιών αποτελούμενη από δύο μόνο μέλη, τα οποία και συνυπέγραψαν το οικείο, 120/25.2.2015, πρωτόκολλο παραλαβής, ήτοι χωρίς την ύπαρξη νομίμου απαρτίας. Τούτο, όμως, καθιστά νομικώς πλημμελές το σχετικώς συνταχθέν πρωτόκολλο παραλαβής