ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/95/2024

Η απόφαση αφορά την έγκριση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την ανάθεση μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης των εργασιών καθαρισμού και αποκατάστασης των παραλιών του Δήμου Βόλου, οι οποίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις καταστροφικές πλημμύρες DANIEL και ELIAS τον Σεπτέμβριο του 2023. Η ανάθεση, με εκτιμώμενη αξία 399.855,36 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), κρίθηκε επείγουσα λόγω της επιτακτικής ανάγκης αποκατάστασης των ζημιών για την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της τουριστικής περιόδου. Η επιτροπή τεκμήριωσε ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από απρόβλεπτα φυσικά φαινόμενα και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν φέρει ευθύνη, καθώς δεν ήταν δυνατή η τήρηση των κανονικών διαδικασιών λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης.

Η Πράξη 129/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» στους Δήμους Ζαγοράς – Μουρεσίου, Νοτίου Πηλίου, Βόλου και Ρήγα Φεραίου, συνολικού συμβατικού τιμήματος 213.137.096,77 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης που προκλήθηκε από τις απρόβλεπτες κακοκαιρίες και της ανάγκης διασφάλισης της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κατά τη διαδικασία δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, με αποτέλεσμα να μην κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον ανάδοχο.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Δομοκού για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Αυτό συνέβη λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από τα ακραία καιρικά φαινόμενα (κυκλώνες DANIEL και ELIAS) τον Σεπτέμβριο του 2023, τα οποία προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο και τις υποδομές του Δήμου. Ο Δήμος ζήτησε τη χρηματοδότηση για την προμήθεια μηχανήματος έργου (Grader) αξίας 330.000 ευρώ, επιχορήγηση που ενταγμένη σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Η Επιτροπή κρίνει ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας, καθώς οι ζημίες αποτελούν απρόβλεπτη και συνεχιζόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Η Πράξη 59/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση βλαβών που προκλήθηκαν από τις κακοκαιρίες "Daniel" και "Elias" στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητας συντήρησης του ΥΠ.Υ.ΜΕ.», προϋπολογισμού 19.500.000,00 ευρώ. Η σύμβαση ανατέθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής κρίσης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου (σκέψη 14). Ζητούνται στοιχεία όπως το Τεχνικό Δελτίο Πράξης, αναλυτική τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, το σύνολο των στοιχείων από τον Τεχνικό Σύμβουλο, διευκρινίσεις για τη μη υποδιαίρεση της εργολαβίας και νέο σχέδιο σύμβασης με διόρθωση της εγγύησης καλής εκτέλεσης στο 5% της εκτιμώμενης αξίας χωρίς ΦΠΑ.

Η Πράξη 67/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου, μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias"», προϋπολογισμού 146,5 εκατ. ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης, ζητώντας αναβολή της οριστικής κρίσης. Ζητήθηκαν στοιχεία για την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα παραδοτέα του Τεχνικού Συμβούλου, έγγραφα του ΟΣΕ, καθώς και η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ επί της προδικαστικής προσφυγής που είχε ασκηθεί κατά της διαδικασίας ανάθεσης με διαπραγμάτευση.

Η Πράξη 130/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του έργου «Αποκατάσταση βλαβών που προκλήθηκαν από τις κακοκαιρίες "Daniel" και "Elias" στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητας συντήρησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών». Το έργο, συνολικού συμβατικού τιμήματος 15.254.032,26 ευρώ πλέον Φ.Π.Α., ανατέθηκε μέσω της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από τα απρόβλεπτα έντονα καιρικά φαινόμενα. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016, καθώς ο σκοπός του έργου περιορίζεται αποκλειστικά στην άμεση αποκατάσταση των βλαβών για την διασφάλιση της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 410/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κιλελέρ και αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η ανάληψη αρμοδιότητας Αναθέτουσας Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για το έργο «Αποκατάσταση οδικού δικτύου, υποδομών και δικτύων από τις καταστροφές του Daniel και Elias», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.850.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, ο ειδικός προληπτικός έλεγχος νομιμότητας πρέπει να διενεργείται πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Καθώς η εν λόγω σύμβαση είχε ήδη συναφθεί (υπογραφεί) στις 14.6.2024, αποφασίστηκε ότι εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο για άσκηση ελέγχου νομιμότητας, λόγω έλλειψης ελεγκτικής αρμοδιότητας.

Η Πράξη 57/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» στους Δήμους Ζαγοράς – Μουρεσίου, Νοτίου Πηλίου, Βόλου και Ρήγα Φεραίου. Το έργο, προϋπολογισμού 224.354.838,71 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ανατέθηκε μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική κρίση επί της νομιμότητας, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου με απαραίτητα στοιχεία. Συγκεκριμένα ζητήθηκαν Τεχνικά Δελτία Υποέργων, έγγραφες διευκρινίσεις για την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα παραδοτέα των Τεχνικών Συμβούλων (μελέτες, εκθέσεις αυτοψίας), αναλυτικές διευκρινίσεις για την επιλογή μη υποδιαίρεσης του έργου σε τμήματα, καθώς και η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ επί της σχετικής προδικαστικής προσφυγής.

Η Πράξη 125/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση των συστημάτων Σηματοδότησης, ETCS L1, Τηλεδιοίκησης και Ηλεκτροκίνησης στο τμήμα της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής από το ΣΣ Παλαιοφάρσαλο έως ΣΣ Κράννων» (συμβατικό τίμημα 35.637.600,00 ευρώ με Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016 σε συνδυασμό με το άρθρο 25 του ν. 5049/2023), καθώς οι ζημιές προκλήθηκαν από τα απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα «Daniel» και «Elias». Η ανάγκη άμεσης και επείγουσας αποκατάστασης των βλαβών για την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου δικαιολογεί την παράκαμψη των χρονοβόρων ανοικτών ή κλειστών διαγωνιστικών διαδικασιών. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 134/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» σε επτά Δήμους. Το έργο, προϋπολογισμού 137.096.774,19 ευρώ, ανατέθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ′ του ν. 4412/2016. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία, καθώς οι καταστροφές κρίθηκαν απρόβλεπτες και η άμεση αποκατάσταση ήταν επιτακτική για την αποφυγή περαιτέρω κινδύνων και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο χρόνος που μεσολάβησε δικαιολογήθηκε από την πολυπλοκότητα της καταγραφής και ιεράρχησης των βλαβών σε πάνω από 1.000 σημεία. Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον ανάδοχο, έναντι συμβατικού τιμήματος 130.379.032,25 ευρώ.