Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΓΝΩΜΗ/Γ-ΕΑΔΗΣΥ/19/2021

ΓΝΩΜΗ Γ 19/2021: Διατύπωση σύμφωνης γνώμης της Αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 2, περ. γ’ υποπερ. (γγ) του ν.4013/2011, επί σχεδίου Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Καθορισμός συντελεστών αναθεώρησης τιμών δημοσίων έργων, σύμφωνα με την παρ. 23 του άρθρου 153 του Ν. 4412/2016 και αναπροσαρμογή του συντελεστή σ1 σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 153 του Ν. 4412/2016.».

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με το αίτημα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την έγκριση της πρώτης αναθεώρησης 79 Ελληνικών Τεχνικών Προδιαγραφών (ΕΤΕΠ) και της δεύτερης αναθεώρησης 18 ΕΤΕΠ, με υποχρεωτική εφαρμογή σε όλα τα δημόσια έργα και μελέτες. Η Αρχή, μετά από συνεδρίαση και εξέταση του νομοθετικού πλαισίου (ν. 4412/2016), παρέχει σύμφωνη γνώμη για το σχέδιο υπουργικής απόφασης, διατυπώνοντας παράλληλα παρατηρήσεις σχετικά με τη ρήτρα ισοδυναμίας, τις αναφορές σε πιστοποιητικά δοκιμών από οργανισμούς αξιολόγησης συμμόρφωσης και την ανάγκη επικαιροποίησης των περιγραφικών τιμολογίων εργασιών. Η διαδικασία στοχεύει στην εναρμόνιση των εθνικών προδιαγραφών με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα, ενισχύοντας την ποιότητα και την ασφάλεια των δημοσίων έργων.

Βεβαίωση, κατ’ άρθρο 6 παρ.2 Ν 2527/1997, ότι συμβάσεις που πρόκειται να συναφθούν για την απασχόληση πέντε νομικών, είναι συμβάσεις έργου.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η απασχόληση πέντε νομικών, εξειδικευμένων στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στις διατάξεις του οπτικοακουστικού τομέα, για να συνδράμουν τις αρμόδιες υπηρεσίες ώστε να εκπροσωπηθεί καλύτερα η χώρα κατά την επικύρωση της Σύμβασης για τη Διασυνοριακή Τηλεόραση, κατά τη συντελούμενη διαδικασία ριζικής αναθεώρησης της Τηλεόρασης χωρίς Σύνορα στο πλαίσιο των αρμοδίων οργάνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατά τον έλεγχο της εφαρμογής των όρων του Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα στο χώρο των εθνικών οπτικοακουστικών μέσων και κατά τη διαπραγμάτευση ζητημάτων σχετικά με τις ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες στο πλαίσιο της Περιφερειακής Διάσκεψης Ραδιοεπικοινωνιών στην Ελβετία καθώς και για την ενσωμάτωση στο εσωτερικό Δίκαιο των Οδηγιών 2002/21/ΕΚ και 2002/19/ΕΚ που θα καταστήσουν δυνατή τη μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή τηλεόραση και ανάλυση της αγοράς για υπηρεσίες μετάδοσης ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και δίκτυα διανομής ραδιοτηλεοπτικού περιεχομένου σε τελικούς χρήστες (Αγορά 18), μπορεί ν’ αποτελέσει αντικείμενο συμβάσεων έργου υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα που θα παράσχουν τις ως άνω υπηρεσίες δεν είναι δικηγόροι και συντρέχουν και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις, την πλήρωση των οποίων θα εξετάσει η αρμόδια υπηρεσία. (πλειοψ.)

Η προσφεύγουσα αίτησε την ακύρωση της υπ’ αριθμ. 175/14.07.2020 Απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία ενέκρινε δύο Πρακτικά (Νο1 και Νο2) για τον δημόσιο διαγωνισμό με τίτλο «Προμήθεια και εγκατάσταση μη μόνιμων υποδομών σε παραλίες του… για την εξυπηρέτηση ΑΜΕΑ και άλλων κατηγοριών ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα». Κατηγόρησε έλλειψη αιτιολογίας και παράλειψη κοινοποίησης των Πρακτικών, διεκδικώντας την απόρριψη της προσφοράς της ανταγωνίστριας εταιρίας λόγω παραβίασης τεχνικών προδιαγραφών, όπως η μη συμμόρφωση με την εγγύηση καλής λειτουργίας και η μη δήλωση σταθερού κόστους συντήρησης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την προμήθεια και εγκατάσταση υποδομών πρόσβασης για άτομα με αναπηρία στις παραλίες.

Aνάκληση της 27/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας 60 Εγνατίας Oδού. Δερβένι – Σέρρες – Προμαχώνας: Εργασίες ολοκλήρωσης τμημάτων Α/Κ Λαγκαδά – Α/Κ Λαχανά και Στρυμονικό – Α/Κ Χριστού», (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι η προβλεπόμενη στη σελίδα 22 της συνοδεύουσας τον 6ο ΑΠΕ αιτιολογικής έκθεσης αναφορά στη μείωση κατά 1.800.000,00 ευρώ του κονδυλίου της αναθεώρησης, το οποίο όλως συμπτωματικώς συμπίπτει με τη δαπάνη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης (χωρίς ΦΠΑ), δεν αποσκοπεί στην κάλυψη της προϋπολογιζόμενης ισόποσης δαπάνης της υπό έλεγχο συμπληρωματικής σύμβασης, ούτε σχετίζεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με αυτήν, αλλά οφείλεται στην εφαρμογή του αναδρομικώς ανακαθορισθέντος σταθερού συντελεστή αναθεώρησης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 153 παρ. 23 (εδ. β΄) του ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (…)» (ΦΕΚ Α΄ 147, διόρθ. σφαλμ. ΦΕΚ Α΄ 200), όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 22 περ. 36 του ν. 4441/2016 (ΦΕΚ Α΄ 227/6.12.2016), στο ρυθμιστικό πεδίο της οποίας εμπίπτουν και οι εν εξελίξει συμβάσεις που είχαν δημοπρατηθεί προ του γ΄ τριμήνου του έτους 2012, όπως είναι και το αρχικό έργο της ελεγχόμενης σύμβασης. Ενόψει δε της ανωτέρω άστοχης και διφορούμενης διατύπωσης της αιτιολογικής έκθεσης αναφορικά με τη μείωση του κονδυλίου της αναθεώρησης, που όλως συμπτωματικώς συμπίπτει ποσοτικά με τη δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης, όπως τούτο άλλωστε συνομολογείται από την αιτούσα, το Κλιμάκιο δικαιολογημένα υπέλαβε ότι η δαπάνη της ελεγχόμενης σύμβασης επρόκειτο να καλυφθεί μέσω αντίστοιχης μείωσης του κονδυλίου αναθεώρησης. Όπως, όμως, προκύπτει από τις διευκρινίσεις της αναθέτουσας αρχής και τα λοιπά προσκομισθέντα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία σχετικά με το ισχύον χρηματοδοτικό σχέδιο της Πράξης και των υποέργων αυτής, η δαπάνη αυτή πρόκειται να βαρύνει τον προϋπολογισμό της αρχικής σύμβασης που χρηματοδοτείται αμιγώς από εθνικούς μη επιλέξιμους πόρους, οι οποίοι έχουν εξοικονομηθεί και επαρκούν για την κάλυψή της.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και, δεδομένου ότι δεν διαπιστώθηκε άλλος νόμιμος διακωλυτικός της υπογραφής λόγος, να υπογραφεί η οικεία συμπληρωματική σύμβαση.

Προγραμματική σύμβαση-Αίτηση αναθεώρησης-απαράδεκτο:... ζητείται η αναθεώρηση της 1788/2016 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του VI Τμήματος κοινοποιήθηκε στον αιτούντα Δήμο από τη Γραμματεία του Τμήματος, με τηλεομοιοτυπία, στις 5 Αυγούστου 2016, όπως αποδεικνύεται από το αποδεικτικό επιτυχούς αποστολής τηλεομοιοτυπίας της ιδίας ως άνω ημερομηνίας. Στη συνέχεια δε αντίγραφο του αποδεικτικού κοινοποίησης, υπογεγραμμένο από τον αρμόδιο υπάλληλο του Δήμου, επιστράφηκε στη γραμματεία του Τμήματος. Περαιτέρω, η κρινόμενη αίτηση κατατέθηκε στη Γραμματεία του παρόντος Τμήματος στις 15 Σεπτεμβρίου 2016, με αριθμό κατάθεσης 1885/2016, ήτοι μετά την πάροδο δεκαπέντε ημερών από την κοινοποίηση της πληττόμενης απόφασης στον αιτούντα Δήμο.Ενόψει αυτών και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης που κατατέθηκε μετά την πάροδο της δεκαπενθήμερης αποκλειστικής προθεσμίας από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την από 12.9.2016 αίτηση αναθεώρησης.

Η απόφαση 802/2025 αφορά την προσφυγή αναθεώρησης της Ανώνυμης Εταιρείας «Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) Α.Ε.» κατά της απόφασης 501/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά τη δημόσια συνεδρίαση στις 7 Μαΐου 2025, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΑΔΜΗΕ υπέβαλε και δήλωσε παραίτηση από το δικόγραφο της προσφυγής αναθεώρησης, προσκομίζοντας ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο. Μετά από συζήτηση και με βάση τις διατάξεις του νόμου 4700/2020, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι η δήλωση παραίτησης συνεπάγεται την κατάργηση της δίκης, και ως εκ τούτου, κήρυξε καταργημένη τη δίκη που ανοίχθηκε με την εν λόγω προσφυγή.

Ερωτάται αν για το έργο «Μελέτη και Κατασκευή…..» είναι επιτρεπτή, ενόψει των ρυθμίσεων του άρθρου 153 του ν.4412/2016 και της κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 23 του άρθρου αυτού εκδοθείσης με αρ. 359881/2021 απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η πρόσθετη χρηματοδότησή του με το ποσό των 97.361,68 ευρώ για την κάλυψη δαπάνης αναθεώρησης εργασιών του εν λόγω έργου, λαμβανομένου υπόψη ότι το εν λόγω έργο δημοπρατήθηκε στις 4.2.2021 και περαιώθηκε στις 17.5.2021.(...)Ερωτάται αν για το έργο «Μελέτη και Κατασκευή…..» είναι επιτρεπτή, ενόψει των ρυθμίσεων του άρθρου 153 του ν.4412/2016 και της κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 23 του άρθρου αυτού εκδοθείσης με αρ. 359881/2021 απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η πρόσθετη χρηματοδότησή του με το ποσό των 97.361,68 ευρώ για την κάλυψη δαπάνης αναθεώρησης εργασιών του εν λόγω έργου, λαμβανομένου υπόψη ότι το εν λόγω έργο δημοπρατήθηκε στις 4.2.2021 και περαιώθηκε στις 17.5.2021.

Με την υπό κρίση προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης του αναθέτοντος φορέα σχετικά με τον αποκλεισμό της από τον διαγωνισμό, καθώς και την ακύρωση των πρακτικών αξιολόγησης και της απόφασης κατακύρωσης. Παράλληλα, αιτείται την αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης και τη λήψη προσωρινών μέτρων. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά στην παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης των πληροφοριακών συστημάτων του φορέα, καθώς και την αναβάθμιση του λογισμικού, με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών και την ασφάλεια των δεδομένων, διασφαλίζοντας παράλληλα την απρόσκοπτη πρόσβαση των χρηστών στις προσφερόμενες ηλεκτρονικές υπηρεσίες του οργανισμού.

Προμήθεια συστημάτων....ζητεί την αναθεώρηση της 7786/2015 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα αυτά η υπό κρίση αίτηση, ασκηθείσα μετά την πάροδο της ως άνω τασσόμενης από το νόμο δεκαπενθήμερης προθεσμίας, είναι εκπρόθεσμη και, ως εκ τούτου, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Ο ισχυρισμός δε του ήδη αιτούντος περί συνδρομής λόγου ανωτέρας βίας κατά τη λήξη της επίμαχης προθεσμίας, που συνίσταται ειδικότερα στο γεγονός ότι εκ παραδρομής κατατέθηκε κατά την ημέρα λήξης της προθεσμίας, ήτοι στις 18.2.2016, αντί της υπό κρίση αίτησης αναθεώρησης, δεύτερη αίτηση ανάκλησης ενώπιον του VI Τμήματος κατά της 197/2015 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Α.Β.Δ. 281/18.2.2016) είναι απορριπτέος, καθόσον τα προβαλλόμενα δεν στοιχειοθετούν λόγο ανωτέρας βίας, ο οποίος δύναται να αναστείλει την προθεσμία άσκησης της αίτησης αναθεώρησης. Και τούτο διότι, το επικαλούμενο γεγονός ανάγεται αποκλειστικά στη σφαίρα δράσης και ευθύνης του αιτούντος νομικού προσώπου (πρβλ. Ε.Σ. Τμ. Μείζ. – Επταμ. Σύνθ. 37/2013, 3207, 2163/2011) και καταδεικνύει τη μη εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του, που οφείλεται αποκλειστικά σε υπαιτιότητά του (βλ. Ε.Σ. VΙ Tμ. 158/2008, πρβλ. Α.Π. 153, 443/2015, 2061/2013), η οποία επιτείνεται και εκ του λόγου ότι τόσο η αρχική αίτηση ανάκλησης όσο και η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης, καθώς και η κατατεθείσα στις 18.2.2016 δεύτερη αίτηση ανάκλησης υπογράφονται από την ίδια πληρεξούσια δικηγόρο του αιτούντος νομικού προσώπου Αικατερίνη-... Τέλος, ουδεμία νομική επιρροή έχει ο ισχυρισμός ότι η γραμματεία του VI Τμήματος όφειλε να αντιληφθεί ότι επρόκειτο για κατάθεση εσφαλμένου δικογράφου, καθόσον εν προκειμένω δεν επρόκειτο για κατάθεση της υπό κρίση αίτησης αναθεώρησης στο VI Τμήμα, αλλά για κατάθεση δεύτερης αίτησης ανάκλησης κατά της 197/2015 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου.Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η ένδικη αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Ομοίως, απορριπτέα είναι και η ασκηθείσα υπέρ του αιτούντος πρόσθετη παρέμβαση, λόγω του παρακολουθητικού χαρακτήρα αυτής ως προς το κύριο ένδικο μέσο.