ΓΝΩΜΗ/Γ-ΕΑΔΗΣΥ/19/2021

ΓΝΩΜΗ Γ 19/2021: Διατύπωση σύμφωνης γνώμης της Αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 2, περ. γ’ υποπερ. (γγ) του ν.4013/2011, επί σχεδίου Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Καθορισμός συντελεστών αναθεώρησης τιμών δημοσίων έργων, σύμφωνα με την παρ. 23 του άρθρου 153 του Ν. 4412/2016 και αναπροσαρμογή του συντελεστή σ1 σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 153 του Ν. 4412/2016.».

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης που αφορά την τροποποίηση της υπ' αριθ. οικ. 98979 ΕΞ 2021 ΚΥΑ για την Ηλεκτρονική Τιμολόγηση. Η Αρχή διατυπώνει σύμφωνη γνώμη για τη σκοπιμότητα των αλλαγών, οι οποίες αποσκοπούν στην επίλυση πρακτικών δυσχερειών κατά τη διαδικασία ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ειδικά όσον αφορά τη δυνατότητα διορθώσεων σε πεδία των τιμολογίων. Παράλληλα, η Επιτροπή διατυπώνει επισημάνσεις και νομοτεχνικές παρατηρήσεις προς τους αρμόδιους Υπουργούς για την αποσαφήνιση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την ευθυγράμμιση με τα τεχνικά πρότυπα του εθνικού μορφότυπου ηλεκτρονικού τιμολογίου, ενόψει της κατάθεσης της τελικής απόφασης.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με το αίτημα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την έγκριση της πρώτης αναθεώρησης 79 Ελληνικών Τεχνικών Προδιαγραφών (ΕΤΕΠ) και της δεύτερης αναθεώρησης 18 ΕΤΕΠ, με υποχρεωτική εφαρμογή σε όλα τα δημόσια έργα και μελέτες. Η Αρχή, μετά από συνεδρίαση και εξέταση του νομοθετικού πλαισίου (ν. 4412/2016), παρέχει σύμφωνη γνώμη για το σχέδιο υπουργικής απόφασης, διατυπώνοντας παράλληλα παρατηρήσεις σχετικά με τη ρήτρα ισοδυναμίας, τις αναφορές σε πιστοποιητικά δοκιμών από οργανισμούς αξιολόγησης συμμόρφωσης και την ανάγκη επικαιροποίησης των περιγραφικών τιμολογίων εργασιών. Η διαδικασία στοχεύει στην εναρμόνιση των εθνικών προδιαγραφών με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα, ενισχύοντας την ποιότητα και την ασφάλεια των δημοσίων έργων.

Η υπ' αριθμόν Α3/2018 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα» του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Το σχέδιο προτείνει την προσθήκη δύο παραγράφων στο άρθρο 12 του ν. 4455/2017 προκειμένου να αντιμετωπιστούν γραφειοκρατικές δυσχέρειες κατά την παραλαβή των γευμάτων σε σχολικές μονάδες, ιδίως στα μονοθέσια σχολεία, και να επιταχυνθεί η αποπληρωμή των αναδόχων. Η Αρχή εκφράζει επιφυλάξεις για τις διατάξεις που αφορούν τη συγκρότηση συλλογικών οργάνων παραλαβής σε σχέση με το ν. 4412/2016 και επισημαίνει ζητήματα σχετικά με την αναδρομικότητα της ρύθμισης, προτείνοντας παράλληλα την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των οργάνων και νομοτεχνικές βελτιώσεις για τη διασφάλιση της νομιμότητας κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

Η υπ' αριθμόν 10/2017 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) με ημερομηνία 12 Απριλίου 2017, αφορά την επεξεργασία σχεδίου τροπολογίας στο άρθρο 6, παρ. 2 του ν. 4412/2016. Το ζητούμενο της τροπολογίας είναι η εξειδίκευση των κριτηρίων και προϋποθέσεων για τον ορισμό «χωριστής επιχειρησιακής μονάδας» εντός των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, η οποία είναι ανεξάρτητα υπεύθυνη για τις συμβάσεις της. Η Αρχή κρίνει αναγκαία την αποσαφήνιση αυτών των εννοιών βάσει των κατευθύνσεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης δεν πρέπει να υποκαθιστά τυπικούς νόμους ή προεδρικά διατάγματα σε θέματα που αφορούν οργανωτικές δομές και οργανογράμματα φορέων, ενώ τονίζει την ανάγκη συνεκτίμησης των κανόνων του δημόσιου λογιστικού (ν. 4270/2014) για την εύρυθμη εφαρμογή της διάταξης.

Βεβαίωση, κατ’ άρθρο 6 παρ.2 Ν 2527/1997, ότι συμβάσεις που πρόκειται να συναφθούν για την απασχόληση πέντε νομικών, είναι συμβάσεις έργου.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η απασχόληση πέντε νομικών, εξειδικευμένων στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στις διατάξεις του οπτικοακουστικού τομέα, για να συνδράμουν τις αρμόδιες υπηρεσίες ώστε να εκπροσωπηθεί καλύτερα η χώρα κατά την επικύρωση της Σύμβασης για τη Διασυνοριακή Τηλεόραση, κατά τη συντελούμενη διαδικασία ριζικής αναθεώρησης της Τηλεόρασης χωρίς Σύνορα στο πλαίσιο των αρμοδίων οργάνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατά τον έλεγχο της εφαρμογής των όρων του Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα στο χώρο των εθνικών οπτικοακουστικών μέσων και κατά τη διαπραγμάτευση ζητημάτων σχετικά με τις ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες στο πλαίσιο της Περιφερειακής Διάσκεψης Ραδιοεπικοινωνιών στην Ελβετία καθώς και για την ενσωμάτωση στο εσωτερικό Δίκαιο των Οδηγιών 2002/21/ΕΚ και 2002/19/ΕΚ που θα καταστήσουν δυνατή τη μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή τηλεόραση και ανάλυση της αγοράς για υπηρεσίες μετάδοσης ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και δίκτυα διανομής ραδιοτηλεοπτικού περιεχομένου σε τελικούς χρήστες (Αγορά 18), μπορεί ν’ αποτελέσει αντικείμενο συμβάσεων έργου υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα που θα παράσχουν τις ως άνω υπηρεσίες δεν είναι δικηγόροι και συντρέχουν και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις, την πλήρωση των οποίων θα εξετάσει η αρμόδια υπηρεσία. (πλειοψ.)

Η προσφεύγουσα αίτησε την ακύρωση της υπ’ αριθμ. 175/14.07.2020 Απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία ενέκρινε δύο Πρακτικά (Νο1 και Νο2) για τον δημόσιο διαγωνισμό με τίτλο «Προμήθεια και εγκατάσταση μη μόνιμων υποδομών σε παραλίες του… για την εξυπηρέτηση ΑΜΕΑ και άλλων κατηγοριών ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα». Κατηγόρησε έλλειψη αιτιολογίας και παράλειψη κοινοποίησης των Πρακτικών, διεκδικώντας την απόρριψη της προσφοράς της ανταγωνίστριας εταιρίας λόγω παραβίασης τεχνικών προδιαγραφών, όπως η μη συμμόρφωση με την εγγύηση καλής λειτουργίας και η μη δήλωση σταθερού κόστους συντήρησης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την προμήθεια και εγκατάσταση υποδομών πρόσβασης για άτομα με αναπηρία στις παραλίες.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 56/18.06.2019 της Αναθέτουσας Αρχής, η οποία αποφάσισε τον αποκλεισμό του από τη συνέχεια του διαγωνισμού. Συγκεκριμένα, ο προσφεύγων επιδιώκει να γίνει τελικά δεκτή η τεχνική προσφορά του, η οποία απορρίφθηκε εξαιτίας διαφορών στις δηλώσεις για τον βαθμό συνολικής απόδοσης των αντλιών. Το αντικείο της σύμβασης είναι η ανάθεση της κατασκευής ενός έργου, με εκτιμώμενη αξία 8.466.016,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), και βασίζεται σε κριτήρια ποιότητας και ενεργειακής κατανάλωσης. Ο προσφεύγων υποστήριξε ότι οι διαφορές στις δηλωθείσες αποδόσεις οφείλονται σε εκ παραδρομής λανθασμένη μεταφορά τιμών και ότι η Αναθέτουσα Αρχή έπρεπε να ζητήσει συμπλήρωση και αποσαφήνιση πριν από τον αποκλεισμό του.

Aνάκληση της 27/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας 60 Εγνατίας Oδού. Δερβένι – Σέρρες – Προμαχώνας: Εργασίες ολοκλήρωσης τμημάτων Α/Κ Λαγκαδά – Α/Κ Λαχανά και Στρυμονικό – Α/Κ Χριστού», (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι η προβλεπόμενη στη σελίδα 22 της συνοδεύουσας τον 6ο ΑΠΕ αιτιολογικής έκθεσης αναφορά στη μείωση κατά 1.800.000,00 ευρώ του κονδυλίου της αναθεώρησης, το οποίο όλως συμπτωματικώς συμπίπτει με τη δαπάνη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης (χωρίς ΦΠΑ), δεν αποσκοπεί στην κάλυψη της προϋπολογιζόμενης ισόποσης δαπάνης της υπό έλεγχο συμπληρωματικής σύμβασης, ούτε σχετίζεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο με αυτήν, αλλά οφείλεται στην εφαρμογή του αναδρομικώς ανακαθορισθέντος σταθερού συντελεστή αναθεώρησης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 153 παρ. 23 (εδ. β΄) του ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (…)» (ΦΕΚ Α΄ 147, διόρθ. σφαλμ. ΦΕΚ Α΄ 200), όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 22 περ. 36 του ν. 4441/2016 (ΦΕΚ Α΄ 227/6.12.2016), στο ρυθμιστικό πεδίο της οποίας εμπίπτουν και οι εν εξελίξει συμβάσεις που είχαν δημοπρατηθεί προ του γ΄ τριμήνου του έτους 2012, όπως είναι και το αρχικό έργο της ελεγχόμενης σύμβασης. Ενόψει δε της ανωτέρω άστοχης και διφορούμενης διατύπωσης της αιτιολογικής έκθεσης αναφορικά με τη μείωση του κονδυλίου της αναθεώρησης, που όλως συμπτωματικώς συμπίπτει ποσοτικά με τη δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης, όπως τούτο άλλωστε συνομολογείται από την αιτούσα, το Κλιμάκιο δικαιολογημένα υπέλαβε ότι η δαπάνη της ελεγχόμενης σύμβασης επρόκειτο να καλυφθεί μέσω αντίστοιχης μείωσης του κονδυλίου αναθεώρησης. Όπως, όμως, προκύπτει από τις διευκρινίσεις της αναθέτουσας αρχής και τα λοιπά προσκομισθέντα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία σχετικά με το ισχύον χρηματοδοτικό σχέδιο της Πράξης και των υποέργων αυτής, η δαπάνη αυτή πρόκειται να βαρύνει τον προϋπολογισμό της αρχικής σύμβασης που χρηματοδοτείται αμιγώς από εθνικούς μη επιλέξιμους πόρους, οι οποίοι έχουν εξοικονομηθεί και επαρκούν για την κάλυψή της.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και, δεδομένου ότι δεν διαπιστώθηκε άλλος νόμιμος διακωλυτικός της υπογραφής λόγος, να υπογραφεί η οικεία συμπληρωματική σύμβαση.

Προγραμματική σύμβαση-Αίτηση αναθεώρησης-απαράδεκτο:... ζητείται η αναθεώρηση της 1788/2016 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του VI Τμήματος κοινοποιήθηκε στον αιτούντα Δήμο από τη Γραμματεία του Τμήματος, με τηλεομοιοτυπία, στις 5 Αυγούστου 2016, όπως αποδεικνύεται από το αποδεικτικό επιτυχούς αποστολής τηλεομοιοτυπίας της ιδίας ως άνω ημερομηνίας. Στη συνέχεια δε αντίγραφο του αποδεικτικού κοινοποίησης, υπογεγραμμένο από τον αρμόδιο υπάλληλο του Δήμου, επιστράφηκε στη γραμματεία του Τμήματος. Περαιτέρω, η κρινόμενη αίτηση κατατέθηκε στη Γραμματεία του παρόντος Τμήματος στις 15 Σεπτεμβρίου 2016, με αριθμό κατάθεσης 1885/2016, ήτοι μετά την πάροδο δεκαπέντε ημερών από την κοινοποίηση της πληττόμενης απόφασης στον αιτούντα Δήμο.Ενόψει αυτών και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης που κατατέθηκε μετά την πάροδο της δεκαπενθήμερης αποκλειστικής προθεσμίας από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την από 12.9.2016 αίτηση αναθεώρησης.