ΓΝΩΜΗ/Γ-ΕΑΔΗΣΥ/2η-1/2022

Η υπ' αριθμ. Γ 10/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, για την έγκριση εβδομήντα (70) Ελληνικών Τεχνικών Προδιαγραφών (ΕΤΕΠ) με υποχρεωτική εφαρμογή στα δημόσια έργα και μελέτες. Οι εν λόγω προδιαγραφές, που περιλαμβάνουν 68 αναθεωρημένες και 2 νέες, στοχεύουν στην εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, τη βελτίωση της ποιότητας των έργων και τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας. Η Αρχή, επισημαίνοντας την αναγκαιότητα ρήτρας ισοδυναμίας και ενιαίας αγοράς, παρέχει τη θετική της σύμφωνη γνώμη, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη για έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων προς τις αναθέτουσες αρχές σχετικά με την εφαρμογή των προδιαγραφών στις εκκρεμείς και εκτελούμενες διαδικασίες.

Η γνώμη Α 7/2021 της ΕΑΑΔΗΣΥ αφορά την εξέταση διατάξεων του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση της νέας γενιάς και την ίδρυση του ΤΕΚΑ. Η Αρχή προβαίνει σε παρατηρήσεις σχετικά με το άρθρο 38, τονίζοντας ότι η έκδοση Κανονισμού Προμηθειών κατά παρέκκλιση της γενικής νομοθεσίας (ν. 4412/2016) για συμβάσεις κάτω των ορίων πρέπει να είναι ρητά προσδιορισμένη και αιτιολογημένη. Επίσης, αναλύει το καθεστώς του θεματοφύλακα και του συμβούλου προσλήψεων, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των θεμελιωδών αρχών του ενωσιακού δικαίου, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, καθώς και την υποχρεωτική χρήση του ΚΗΜΔΗΣ για την ανάρτηση των συμβάσεων.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά το σχέδιο απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών για την έγκριση ογδόντα (80) νέων Ελληνικών Τεχνικών Προδιαγραφών (ΕΤΕΠ) με υποχρεωτική εφαρμογή σε όλα τα δημόσια έργα και μελέτες. Η Επιτροπή εξέτασε τη νομιμότητα και το περιεχόμενο του σχεδίου, τονίζοντας τη σημασία της εναρμόνισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και της διασφάλισης του ανταγωνισμού μέσω της πρόβλεψης ρήτρας περί ισοδυνάμου. Η Αρχή παρείχε ομόφωνα σύμφωνη γνώμη για την έκδοση της απόφασης, διατυπώνοντας παράλληλα παρατηρήσεις για την ανάγκη περαιτέρω διευκρινίσεων σχετικά με τον χρόνο και τον τρόπο εφαρμογής των προδιαγραφών σε εκκρεμείς ή εν εξελίξει συμβάσεις έργων, καθώς και για την ανάγκη άμεσης ενημέρωσης των περιγραφικών τιμολογίων εργασιών για την αποφυγή νομικών και τεχνικών συγχύσεων.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α8/2019) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη γνωμοδότηση επί σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών στο ελληνικό δίκαιο και άλλες διατάξεις που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις. Η Αρχή εξετάζει αναλυτικά 17 παραγράφους με προτεινόμενες τροποποιήσεις του ν. 4412/2016, οι οποίες στοχεύουν στην απλούστευση και συντόμευση των διοικητικών διαδικασιών, όπως η διαγραφή της λέξης "ιδίως" από τον ορισμό του έργου, η κατάργηση της σύμφωνης γνώμης τεχνικών συμβουλίων και η εισαγωγή νέων κανονιστικών πλαισίων για τη συντήρηση γεφυρών. Η Αρχή διατυπώνει ειδικές νομικές εκτιμήσεις και προτείνει αναδιατυπώσεις σε αρκετές διατάξεις, επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης της συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και της ασφάλειας δικαίου, εκδίδοντας τελικά ομόφωνη γνώμη υπό την επιφύλαξη των επισημάνσεών της.

Η υπ' αριθμόν 17/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Αναπτυξιακών Ανωνύμων Εταιρειών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΑΕ ΟΤΑ). Η Αρχή εξετάζει τις προτεινόμενες διατάξεις που αφορούν το καθεστώς προσωπικού, την τεχνική επάρκεια των αναθετουσών αρχών, καθώς και τη δυνατότητα ανάθεσης διοικητικής υποστήριξης των Τεχνικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δόμησης των ΟΤΑ στην ΕΕΤΑΑ και τις ΑΑΕ ΟΤΑ, μέσω συμβάσεων οριζόντιας συνεργασίας κατά το άρθρο 12 του ν. 4412/2016. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη για ρητή κωδικοποίηση των διατάξεων προς επίτευξη ασφάλειας δικαίου, την αναγκαία έκδοση των σχετικών κανονιστικών αποφάσεων για την πιστοποίηση της τεχνικής επάρκειας και τον σαφή διαχωρισμό μεταξύ εσωτερικής ανάθεσης και δημόσιας σύμβασης, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Αιτηση ανάκλησης της 482/2012 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...) Με δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι: Α) Δεν υπήρχε υποχρέωση σύγκρισης της τιμής κατακύρωσης του επίμαχου διαγωνισμού με την αντίστοιχη τιμή του Παρατηρητηρίου Τιμών και προσαρμογής σ’ αυτή, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ και όπως βασίμως με την υπό κρίση αίτηση προβάλλεται, καθώς ο διαγωνισμός είχε ενταχθεί στο ΠΠΥΥ του έτους 2010 και όχι των ετών 2011 και εφεξής. Επίσης, η απόφαση αξιολόγησης της τελικής οικονομικής προσφοράς, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά την από 29.11.2012 μείωση αυτής από τη μειοδότρια εταιρεία, και κατακύρωσης με βάση αυτή των αποτελεσμάτων του, εκδόθηκε μετά τις 20.2.2012 (47/6.12.2012, θέμα 31ο απόφαση του ΔΣ του νοσοκομείου). Β) Ο όρος του άρθρου 14 του ελεγχθέντος σχεδίου σύμβασης περί δυνατότητας μονομερούς από το νοσοκομείο παράτασης της σύμβασης για έξι (6) μήνες καθώς και για ένα (1) επιπλέον έτος με τη σύμφωνη γνώμη της αναδόχου εταιρείας είναι μη νόμιμος. Τούτο δε διότι, ο όρος αυτός είναι αόριστος ως προς την προϋπολογιζόμενη δαπάνη, καθώς ούτε στη διακήρυξη του επίμαχου διαγωνισμού ούτε στο ελεγχθέν σχέδιο σύμβασης προβλέπεται προϋπολογισμός για το χρονικό διάστημα της ενδεχόμενης παράτασης της σύμβασης ούτε, δε, ορίζεται ότι το μηνιαίο τίμημα της σύμβασης, κατά το χρονικό διάστημα της ενδεχόμενης παράτασης, θα ισούται με αυτό της αρχικής διάρκειάς της. Επιπροσθέτως, όπως προκύπτει τόσο από την προσβαλλόμενη πράξη όσο και από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης (βλ. έντυπο αποστολής περίληψης της διακήρυξης για δημοσίευση στην ΕΕΕΕ, φωτοαντίγραφα των δημοσιευμένων περιλήψεων στην ΕτΚ και στις εφημερίδες ….& …., ...,  ….και ….), ο όρος αυτός δεν περιλήφθηκε σε καμία δημοσιευθείσα περίληψη της διακήρυξης του διαγωνισμού. Το γεγονός αυτό συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια, καθώς ο επίμαχος όρος συνδέεται με το τίμημα των σχετικών υπηρεσιών και η γνωστοποίησή του διά των δημοσιευθεισών περιλήψεών της ενδεχομένως να είχε ως αποτέλεσμα, δεδομένης και της μη παροχής δυνατότητας ελεύθερης για όλους άμεσης ηλεκτρονικής πρόσβασης στο κείμενο της διακήρυξης, τη συμμετοχή και άλλων ενδιαφερομένων στο διαγωνισμό και την ανάπτυξη μεγαλύτερου ανταγωνισμού (βλ. Ε.Σ. Τμ. Μειζ-Επτ Συνθ 2164/2011, VI Tμ. 1503/2012). Τέλος, το επικαλούμενο δημόσιο συμφέρον, ήτοι το συμφέρον της παροχής των επίμαχων υπηρεσιών στη μικρότερη δυνατή τιμή, εξυπηρετείται προεχόντως με την τήρηση της νομιμότητας στις διαδικασίες ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών και όχι με την παραβίαση αυτής (νομιμότητας), όπως εν προκειμένω με την πρόβλεψη της δυνατότητας παράτασης της σύμβασης, κατά παράβαση των γενικών αρχών της δημοσιότητας και του ανταγωνισμού. Επομένως, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα και ο επίμαχος όρος να απαλειφθεί από το σχέδιο σύμβασης.(...) VΙΙ. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση και η παρέμβαση της .... A.E. πρέπει να γίνουν δεκτές και να επιτραπεί η υπογραφή του ελεγχθέντος σχεδίου σύμβασης, υπό την προϋπόθεση της απάλειψης του όρου του άρθρου 14 αυτού περί δυνατότητας μονομερούς από το νοσοκομείο παράτασης της σύμβασης για έξι (6) μήνες καθώς και για ένα (1) επιπλέον έτος με τη σύμφωνη γνώμη της αναδόχου εταιρείας.