ΝΣΚ/145/2008

Συντήρηση οδών που ανήκουν στο βασικό οδικό δίκτυο της Αττικής. Για τη συντήρηση των οδών της χώρας εφαρμογή έχουν οι διατάξεις του Ν 3481/2006 και πριν την ισχύ του νόμου αυτού οι διατάξεις του Ν 3155/1955, που διαιρούν το οδικό δίκτυο σε εθνικές, επαρχιακές και δημοτικές- κοινοτικές οδούς και ορίζουν τις αρχές που είναι υπεύθυνες για τη συντήρησή τους. Η δυνάμει του Ν 2052/1992 επιβολή τέλους διοδίων στους χρήστες εθνικών οδών για σκοπούς συντήρησης του βασικού οδικού δικτύου των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης (όπως αυτό ορίζεται δυνάμει της παρ.4 του άρθρου 99 του Ν 1892/1990) και του συνόλου του εθνικού δικτύου της χώρας δεν δημιουργεί νομική υποχρέωση συντήρησης του δικτύου αυτού εκ μέρους του κράτους και του Ταμείου Εθνικής Οδοποιΐας, ούτε μετέβαλε τους υπόχρεους συντήρησης των οδών, όπως αυτοί προκύπτουν από τις διατάξεις του Ν 3155/1955.

Περί καθορισμού των επαρχιακών οδών των Νομών του Κράτους κατά τας διατάξεις του Νόμου 3155/1955 περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών.
(ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΤΑ ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ 1-50)

Αρμοδιότητα συντήρησης οδών από τοπική αυτοδιοίκηση:...Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόβαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Κρήτης μεταβιβάσθηκε στους Ο.Τ.Α. α' βαθμού της Κρήτης η αρμοδιότητα συντηρήσεως τμημάτων του εθνικού οδικού δικτύου που βρίσκεται μέσα στη διοικητική τους, περιφέρεια, η συντήρηση του οποίου ανήκε μέχρι τότε, με βάση την προηγούμενη ως άνω υπ' αριθμ. 1341/16.8.2007 απόφαση του ίδιου Γενικού Γραμματέα, στην αρμοδιότητα των υπηρεσιών της εν λόγω Περιφέρειας, δηλαδή (περιφερειακών) κρατικών οργάνων, χωρίς όπως έπρεπε σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην προηγούμενη σκέψη, να προβλέπεται στο Ν. 3481/2006, κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 7 παρ. 3 του οποίου εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ή σε άλλη διάταξη προγενέστερη της προσβαλλόμενης αποφάσεως η μεταφορά των αντίστοιχων, αναγκαιούντων για την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής, πόρων.Δέχεται εν μέρει την αίτηση.Ακυρώνει εν μέρει την υπ' αριθμ. 2221/15.11.2007 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Κρήτης (Β' 2398/19.12.2007), σύμφωνα με το σκεπτικό.

Κοινοποίηση των διατάξεων του ν. 3481/06 για τη συντήρηση των οδών.

Αρμοδιότητα συντήρησης τεχνικών έργων επί των οδών. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 3481/2006, τις εκδοθείσες προς εκτέλεσή του αποφάσεις του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ και των Γενικών Γραμματέων των Περιφερειών και του άρθρου 186 του ν. 3852/2010, ο φορέας ο οποίος είναι κατά το νόμο αρμόδιος για τη συντήρηση των οδών και γενικότερα των συγκοινωνιακών έργων, ήτοι οι Περιφέρειες, μεταξύ αυτών και η Περιφέρεια Αττικής, έχουν την αρμοδιότητα για τη συντήρηση των τεχνικών και λοιπών συνοδών έργων, στα οποία περιλαμβάνονται και οι γέφυρες, που βρίσκονται στις οδούς των οποίων έχουν την υποχρέωση συντήρησης (ομόφωνα)

Αρμοδιότητα συντήρησης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.).(...)Η αρμοδιότητα συντήρησης του οδικού δικτύου του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) ανήκει στην Περιφέρεια Κρήτης και στις οικείες υπηρεσίες αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3852/2010 («Καλλικράτης»), ως ασκούμενη μέχρι την έναρξη ισχύος του (01.07.2011) από την τότε (κρατική) Περιφέρεια Κρήτης, όπως προβλεπόταν με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας με αριθμό 3292/12.11.2010, που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 7 του ν.3481/2006, χωρίς να ασκεί έννομη επιρροή η ένταξη του Β.Ο.Α.Κ. στο διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο, ενώ η αρμοδιότητα συντήρησης των νέων ή σε εξέλιξη έργων οδικών υποδομών ή τμημάτων τους στον οδικό αυτό άξονα, μετά την αντικατάσταση του εδαφίου i) της περίπτωσης β΄ της παρ.11 του άρθρου 3 του ν.4138/2013 με την παρ.1 του άρθρου 22 του ν.4519/2018, ανατίθεται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης» (Ο.Α.Κ. Α.Ε.) (ομόφ.).

Αρμοδιότητες υπηρεσιών συντήρησης οδών σχετικά με τον καθαρισμό και την αποκατάσταση της επιφανείας των οδοστρωμάτων μετά την πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Στην, κατά το άρθρο 7 του Ν 3481/2006, έννοια της συντήρησης από τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού των οδών της αρμοδιότητάς τους, περιλαμβάνεται η αποκατάσταση των βλαβών του οδοστρώματος και των στοιχείων ασφαλείας της οδού (στηθαία, νησίδες ασφαλείας, σήμανση κ.ο.κ.). Η αρμοδιότητα των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού για απομάκρυνση πάσης φύσεως αντικειμένων μετά την πρόκληση ατυχημάτων, απορρέει από τις διατάξεις του άρθρου 75 στοιχείο Ι. περίπτ. β) αριθ. 4 και περίπτ. γ) αριθ.4 του Ν 3463/2006, και των διατάξεων του άρθρου 8 παρ.1 του ΠΔ 30/1996, αντιστοίχως σε συνδυασμό με το άρθρο 10 παρ.1 του Ν 2696/1999 (ΚΟΚ), με τις οποίες ανατίθεται στις υπηρεσίες, οι οποίες είναι αρμόδιες κατά το νόμο για τη συντήρηση των οδών και η αρμοδιότητα για την διασφάλιση και την επίβλεψη της απρόσκοπτης και ασφαλούς διεξαγωγής της κυκλοφορίας στις οδούς ευθύνης τους και την αποφυγή δημιουργίας κινδύνων ή ζημιών από τη δημόσια κυκλοφορία, σε τρίτα πρόσωπα ή σε έννομα αγαθά. (πλειοψ.)

Ορισμός του φορέα τροποποίησης των ορίων ταχύτητος στο δευτερεύον και τριτεύον εθνικό δίκτυο, σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ.7 του Ν 2696/1999 (ΚΟΚ), όπως αυτός τροποποιήθηκε με το Ν 3542/2007.Το εθνικό οδικό δίκτυο, περιλαμβάνει το πρωτεύον ή βασικό οδικό δίκτυο, το δευτερεύον και τριτεύον, κατά την βασική διάκριση των άρθρων 1, 2, 3 του Ν 3155/1955. Η γραμματική διατύπωση του άρθρου 7 του ισχύοντος ΚΟΚ δεν αποκλείει το δευτερεύον και τριτεύον οδικό δίκτυο από την συντήρηση και εποπτεία του εθνικού δικτύου όπως έχει διαμορφωθεί με το προαναφερόμενο νομοθετικό πλαίσιο. Προφανώς το πρωτεύον ή βασικό οδικό δίκτυο αντιδιαστέλλεται, κατά την, κατά παράταξη αναφορά, στην γραμματική διατύπωση της παρ.7 του άρθρου 20 ΚΟΚ, από τους αυτοκινητοδρόμους και τους δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και αναφέρεται στο διαχρονικά διαμορφωμένο οδικό δίκτυο που κατά το παρελθόν (προηγούμενοι ΚΟΚ) αναφερόταν ως πρωτεύον εθνικό σε αντιπαραβολή με το επαρχιακό, την συντήρηση του οποίου είχαν οι Νομαρχίες με τα αρμόδια Νομαρχιακά Ταμεία και μετέπειτα οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (άρθρο 22 ΠΔ 30/1996). Αρμόδιο όργανο για να καθορίζει και μεταβάλλει, με απόφασή του τα όρια ταχύτητος και στο δευτερεύον και τριτεύον οδικό δίκτυο είναι ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, όπως και στο πρωτεύον εθνικό οδικό δίκτυο.( Εγινε αποδεκτή-Εγγραφο Δ17α/353/7/ΦΝ 443/25-10-2010 έγγραφο της Δ/νσης Νομ. Συντ/σμού & Κωδ/σης).

Εξώδικος συμβιβασμός.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας Πράξης, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι, επειδή με τη χορήγηση από το Δήμο στον εργολάβο, μετά την πάροδο δέκα και πλέον μηνών από το δυστύχημα, της από 28.5.2003, βεβαίωσης καλής εκτέλεσης εργασιών, χωρίς οιαδήποτε αναφορά στο συμβάν ή στις υποχρεώσεις του αναδόχου, τη δήλωση του εργολάβου προς το Δήμο να αναλάβει αυτός με ίδια μέσα τον καθαρισμό, καθόσον ο ίδιος δεν διέθετε τα αναγκαία προς τούτο μηχανήματα, αλλά και από την άτυπη συνεννόηση του Δημάρχου με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, προκειμένου εκείνη να αναλάβει περιστασιακά το έργο του καθαρισμού, στα πλαίσια των περιπολιών που πραγματοποιούσε για την πρόληψη πυρκαγιών, συνομολογείται ότι στις συμβατικές υποχρεώσεις του αναδόχου δεν περιλαμβανόταν ο καθαρισμός της οδού ......, μετά την εκτέλεση των εργασιών επ’ αυτής.  Ως εκ τούτου, μετά το πέρας των εργασιών και σε κάθε περίπτωση μετά τη δήλωση του αναδόχου ότι η οδός χρήζει περαιτέρω καθαρισμού με πλυστικό μηχάνημα, ο Δήμος, ο οποίος κατ’ άρθρο 1 του Ν. 3155/1955 «Περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών» (ΦΕΚ Α 63), είχε την υποχρέωση συντήρησης των δημοτικών οδών που κείνται εντός των ορίων του, έπρεπε να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες καθαρισμού και σήμανσης αυτής προειδοποιώντας τους οδηγούς ότι επ’ αυτής κείνται επικίνδυνα φερτά υλικά.  Ως εκ τούτου, πιθανολογείται βάσιμα ότι η αγωγή που άσκησε ο εργολάβος σε βάρος του Δήμου, περί καταβολής του ποσού που ο ίδιος θα αναγκαζόταν να πληρώσει για την αποκατάσταση της ψυχικής οδύνης στην οικογένεια του θύματος μετά την έκδοση της 789/2013 απόφασης του Εφετείου ...... θα ευδοκιμούσε εάν ο ίδιος δεν είχε παραιτηθεί του δικογράφου αυτής, συνεπεία του εξωδίκου συμβιβασμού.  Κατά συνέπεια η οικεία δαπάνη, η οποία στηρίζεται στον εξώδικο συμβιβασμό, για τον οποίο συντρέχουν  τα εξωτερικά τυπικά στοιχεία καθώς και  οι οικείες ουσιαστικές προϋποθέσεις είναι νόμιμη.

Συντήρηση οδικού δικτύου...Άλλωστε, δεν αίρεται η ως άνω παραδοχή εκ του λόγου ότι στη διαγωνιστική διαδικασία συμμετείχαν τρεις (3) οικονομικοί φορείς. Και τούτο διότι από τα προσκομισθέντα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία προκύπτει ότι κατά τη διεξαγωγή και άλλων διαγωνισμών ανάθεσης έργων οδοποιίας της αιτούσας συμμετείχε αντίστοιχος αριθμός οικονομικών φορέων [βλ. σχετ. 18/2018 Πράξη της ιδίας Επιτρόπου, αλλά και από την 24/2019 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Δικαστηρίου, από τις οποίες προκύπτει ότι στη διεξαχθείσα διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση του έργου της αιτούσας υπό τον τίτλο «Συντήρηση οδικού δικτύου .... (Β΄ Φάση)» συμμετείχε ταυτόσημος αριθμός οικονομικών φορέων, αντίστοιχα στο διαγωνισμό που διεξήχθη για την ανάθεση του έργου «Βελτίωση Επαρχιακής οδού ....» συμμετείχαν δύο (2) οικονομικοί φορείς, ομοίως, δύο οικονομικοί φορείς συμμετείχαν στη δημοπράτηση του έργου «Βελτίωση Εθνικής Οδού ....», βλ. σχετ. 1192/2018 απόφαση Ο.Ε. (ΑΔΑ: ΩΔΧΘ7ΛΩ-Ρ7Τ)]. Περαιτέρω, η παρεμβαίνουσα, προς αντίκρουση του ισχυρισμού της Επιτρόπου σχετικά με το προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης, ισχυρίζεται ότι για τη διαμόρφωση αυτού έλαβε υπόψη το φυσικό αντικείμενο του έργου, το οποίο, όπως προκύπτει και από τα αναρτηθέντα στην ιστοσελίδα της αιτούσας συμβατικά τεύχη του έργου (Τεχνική Έκθεση, ΕΣΥ) συνίσταται σε επεμβάσεις σε διαφορετικά σημεία του οδικού δικτύου του βορείου τμήματος της νήσου (βελτίωση, συντήρηση και ανακατασκευή επαρχιακών οδών που οδηγούν στους οικισμούς .... και ..., καθώς και στην παραλιακή οδό του Καρλοβάσου στο δρόμο που οδηγεί προς το λιμάνι), συγκεκριμένα δε προβλέπονται συνολικά είκοσι εννέα (29) διαφορετικά σημεία επέμβασης στο οδικό δίκτυο, με ασφαλτόστρωση μικρών τμημάτων του οδοστρώματος κατά περίπτωση (από 5 έως 400 τ.μ.) (βλ. σχετ. και την προσκομισθείσα «Προμέτρηση τμημάτων συντήρησης ...» καθώς και τον υποβληθέντα ενώπιον του Τμήματος χάρτη-συνολικό μήκος επέμβασης 2.603 τρέχοντα μέτρα/16.044 μ2). Ήτοι προβάλλεται ότι το προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης συναρτάται, μεταξύ άλλων, και από τις τεχνικές ιδιαιτερότητες εκάστου έργου. Συνεκτιμώντας τα προεκτεθέντα με τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία του φακέλου, ιδίως δε εκείνα που αφορούν στη δημοπράτηση των έργων «Συντήρηση οδικού δικτύου .... (Β΄ Φάση)» και «Συντήρηση οδικού δικτύου ... (Β΄ Φάση)» [βλ. σχετ. 429, 605/2019 αποφάσεις Ο.Ε. (ΑΔΑ: Ω9ΑΒ7ΛΩ-2ΧΒ, 6Υ2Μ7ΛΩ-ΘΔΑ)], από τα οποία προκύπτει ότι τα προσφερόμενα ποσοστά έκπτωσης για τα εν λόγω έργα κυμαίνονται από 7,22%-3,07%, αντίστοιχα από 6,13%-3,44%, κρίνεται ότι δεν αποδεικνύεται η αναδειχθείσα από την Επίτροπο συνάρτηση της διαπιστωθείσας πλημμέλειας περί μη προσήκουσας δημοσίευσης της προκήρυξης με τα προσφερόμενα ποσοστά έκπτωσης, τα οποία θεωρήθηκαν, σιωπηρώς, από την αιτούσα-αναθέτουσα αρχή ως εύλογα (βλ. κατ’ αντιδιαστολή απόφ. Γενικού Δικαστηρίου της 4ης.7.2017, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, T‑392/15, σκ. 93, απόφ. της 26ης.4.2018 European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, Τ-752/15, σκ. 75). Τέλος, το Τμήμα δεν υπεισέρχεται στην εξέταση όσων αναφέρονται στην υπό κρίση αίτηση σχετικά με τις μικρές αριθμητικές ασυμφωνίες των ποσών των συμβατικών τευχών, καθόσον με την προσβαλλόμενη Πράξη δεν αναδείχθηκε σχετικός διακωλυτικός της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης λόγος.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η υπό κρίση αίτηση και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η 10/2019 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ της αιτούσας και της παρεμβαίνουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «...» με αντικείμενο την εκτέλεση του έργου «Συντήρηση οδικού δικτύου .... (Β΄ Φάση)».