Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΝΣΚ/163/2007

Φορολογία εισοδήματος. Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Επειδή τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν, εν αντιθέσει προς τον νομοθετικό ορισμό τους, πράγματι ν.π.δ.δ., που εξυπηρετούν αποκλειστικώς τον κρατικό σκοπό της περιφερειακής ανάπτυξης της χώρας και τη χρηματοδότηση αυτού, λειτουργούν δε και ως ειδικά ταμεία, αποτελούν, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 103 παρ.1 περ.α του ν.2238/94, "αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες" δικαιούμενα της ολικής απαλλαγής από τη φορολογία εισοδήματος.

Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης. Δυνατότητα απόληψης τόκων, προς κάλυψη λειτουργικών δαπανών τους, από πιστώσεις που διαχειρίζονται για την εκτέλεση Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (Π.Ε.Π.).(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Οι διατάξεις του άρθρου 29 παρ.5 του Ν 2738/1999, καθώς και της υπ’ αριθμ. 45744/24-1-2000 Κ.Υ.Α., που παρέχουν τη δυνατότητα στα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης διάθεσης των τόκων, οι οποίοι προέρχονται από την έντοκη κατάθεση πιστώσεων που τους μεταβιβάζονται προς διαχείριση, για την κάλυψη λειτουργικών τους αναγκών, μπορεί να εφαρμοστούν και για τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (Π.Ε.Π.) που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και για τα οποία οι σχετικές πληρωμές αποδίδονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ελλάδα, στο πλαίσιο υλοποίησης του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Τούτο είναι δυνατόν να συμβεί, εφόσον αναφέρονται σε ήδη πιστοποιημένες και πληρωμένες δαπάνες από εθνικούς, επίσης, πόρους, με το πρόσθετο δεδομένο ότι δεν πρόκειται περί χρημάτων τα οποία έχουν δοθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με αντίστοιχη κατάθεση σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό, πριν από την περάτωση εκτέλεσης των έργων. (πλειοψ.)

Τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων από αγορά Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου (όχημα και άδεια), καθώς και από αγορά μόνο οχήματος προς αντικατάσταση παλαιού από δικαιούχο σχετικής άδειας.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Η αγορά Ε.Δ.Χ. (αυτοκινήτου και αδείας) δεν αποτελεί τεκμήριο αποκτήσεως περιουσιακού στοιχείου, σύμφωνα με τις διατάξεις της περ.α’ του άρθρου 17 του Κ.Φ.Ε. β) Η αγορά μόνο οχήματος Ε.Δ.Χ., προς αντικατάσταση παλαιού, από δικαιούχο σχετικής αδείας δεν αποτελεί τεκμήριο, επειδή αποτελεί αγορά πάγιου εξοπλισμού επαγγελματικής χρήσεως, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.2 του άρθρου 4 του Ν 3296/2004. (πλειοψ.)

Έννοια επιχειρηματικής και οικονομικής αυτοτέλειας των επιχειρήσεων ερευνών ραδιοτηλεοπτικής αγοράς. Αποδεικτικά μέσα προς απόδειξη της πιο πάνω αυτοτέλειας.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
1) Η επιχειρηματική και οικονομική αυτοτέλεια μεταξύ των ως άνω επιχειρήσεων υπάρχει όταν α) οι επιχειρήσεις έχουν διαφορετικό στελεχειακό (π.χ. Πρόεδρο ή μέλη του Δ.Σ. τους) ή υπαλληλικό ή εργατοτεχνικό προσωπικό, β) χρησιμοποιούν διαφορετικό εξοπλισμό, εγκαταστάσεις και μέσα και γ) η επιχείρηση ή μέτοχός της (σε περίπτωση Α.Ε. ή Ε.Π.Ε.) δεν κατέχει το σύνολο ή το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων αντιστοίχως και δεν ασκεί εκ του ανωτέρω λόγου ανάλογο έλεγχο επί της άλλης επιχειρήσεως ώστε από την συμμετοχή στην οικονομική ζωή των επιχειρήσεων αυτών να εξαρτάται η ύπαρξη και η εξακολούθηση των εργασιών τους, ήτοι η ύπαρξη και η εξακολούθηση της εμπορικής κερδοσκοπίας τους. 2) Ως αναγκαία δικαιολογητικά έγγραφα από τα οποία μπορεί να διαγνωσθεί η ύπαρξη επιχειρηματικής και οικονομικής αυτοτέλειας είναι ενδεικτικά (με την έννοια ότι δεν είναι εφικτή η αποκλειστική απαρίθμηση των αποδεικτικών μέσων προς διάγνωση την ως άνω προϋπόθεση) το καταστατικό των νομικών προσώπων με τις τροποποιήσεις του, ο ισολογισμός τους, τα αποτελέσματα χρήσεως, το μετοχολόγιο, οι ανακοινώσεις για την σύνθεση του Δ.Σ., πίνακας μετόχων και μετοχών και η κατάσταση του εν γένει προσωπικού.

(...) Σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις για όλες τις πράξεις ανάληψης πολυετών υποχρεώσεων που εκδίδονται από τους διατάκτες και αφορούν σε δαπάνες των φορέων της Κεντρικής Διοίκησης και των Ο.Τ.Α., οι οποίες υπερβαίνουν ετησίως ορισμένο ποσό, απαιτείται η προηγούμενη έγκριση του Υπουργού Οικονομικών ή ειδικά για τις δαπάνες των Ο.Τ.Α. του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Δοθέντος δε ότι ως έγκριση νοείται η διοικητική πράξη δια της οποίας προσδίδεται εκτελεστός χαρακτήρας (εκτελεστότητα) στην εγκρινόμενη πράξη ενός άλλου οργάνου, η οποία χωρίς την εγκριτική πράξη (έγκριση) δεν επάγεται έννομα αποτελέσματα, καθίσταται πρόδηλο ότι η εξάρτηση της διαθέσεως των σχετικών πιστώσεων των προϋπολογισμών των Ο.Τ.Α. από την προηγούμενη έγκριση οργάνου της Κεντρικής Διοίκησης (άρθρο 1 Β παρ. 4 ν.2362/1995), που αποτελεί και ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και η κατά τούτο ενιαία αντιμετώπιση των Ο.Τ.Α. με τους λοιπούς φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, που εντάσσονται στο κράτος εν στενή εννοία, θίγει τις θεσμικές εγγυήσεις, που τάσσονται υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης με το άρθρο 102 του Συντάγματος. Και τούτο διότι με την ανωτέρω ρύθμιση η αποφασιστική αρμοδιότητα για τη διάθεση των πιστώσεων των προϋπολογισμών των Ο.Τ.Α. και συνακόλουθα η εξουσία διαχείρισης των προϋπολογισμών τους, που ανήκει στα θεσμικά τους όργανα (διατάκτες), ουσιαστικά εκχωρείται σε όργανο της Κεντρικής Διοικήσεως ήτοι σε όργανο του κράτους εν στενή εννοία, αφού χωρίς τη χορήγηση σχετικής εγκρίσεως δεν μπορεί να συντελεστεί η δημοσιονομική δέσμευση. Έτσι όμως πλήττεται η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Ο.Τ.Α., που κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 παρ. 2 του Συντάγματος. Πέραν τούτου η ως άνω προηγούμενη έγκριση δεν μπορεί να νοηθεί ότι απαιτείται στο πλαίσιο της επιτρεπόμενης από το Σύνταγμα κρατικής εποπτείας, αφού εν προκειμένω δεν θεσπίζεται έλεγχος νομιμότητας το περιεχόμενο του οποίου προσδιορίζεται ως ανωτέρω αναφέρεται στη σκέψη Α2, αλλά συνταγματικά ανεπίτρεπτος έλεγχος σκοπιμότητας της γενεσιουργού της δαπάνης διοικητικής πράξης, δεδομένου ότι αντικείμενο ελέγχου για τη χορήγηση της εν λόγω έγκρισης αποτελούν ουσιαστικά οι αξιολογήσεις, επιλογές και προτεραιότητες που θέτει ο Ο.Τ.Α. για την εξυπηρέτηση των τοπικών του υποθέσεων, ως προς τις οποίες το Σύνταγμα επιφυλάσσει υπέρ αυτού το τεκμήριο αρμοδιότητας, αποκλείοντας την παρέμβαση της κεντρικής κρατικής εξουσίας.(…) Η Ολομέλεια, ύστερα από συζήτηση των μελών της, κατά πλειοψηφία, που αποτελέστηκε από δεκαεννέα (19) μέλη, ήτοι τους :…………., αποδέχθηκε την ανωτέρω εισήγηση της Συμβούλου Ασημίνας Σαντοριναίου.

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο καταστατικό Ε.Π.Ε. ότι η παρεπόμενη παροχή εταίρου μπορεί να συνίσταται στην εκ μέρους του αμισθί προσφορά εργασίας προς την εταιρεία. Περαιτέρω, η μειοδότρια Ε.Π.Ε. προϋπολόγισε στην προσφορά της ως μηνιαίο κέρδος από την εκτέλεση της σύμβασης το ποσό των 1,75 ευρώ και συνολικά για όλη τη σύμβαση το ποσό των 21,00 ευρώ, το οποίο –κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας- είναι από μόνο του ιδιαίτερα μικρό, ώστε να απαιτείται η κλήση της μειοδότριας προς παροχή εξηγήσεων, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην 5η σκέψη. Περαιτέρω, τούτο συνεπάγεται ότι, μετά την κατ’ αναλογία αφαίρεση ποσού για τους αναλογούντες φόρους και το τακτικό αποθεματικό της Ε.Π.Ε., τα διανεμόμενα κέρδη (από τη συγκεκριμένη σύμβαση) στον μοναδικό εταίρο και διαχειριστή είναι ακόμα μικρότερα, παρότι μάλιστα ο τελευταίος θα καλύψει εξ ολοκλήρου και χωρίς αμοιβή την εργασία που θα παρείχε ένας αντικαταστάτης υπαλλήλου φύλαξης κατά την απουσία του τελευταίου με άδεια, ως εκ μέρους του παρεχόμενη προσφορά προς την εταιρεία. Το γεγονός αυτό όμως αντίκειται στην κοινή λογική και πείρα, καθώς, ναι μεν υπάρχει αυτοτέλεια το νομικού προσώπου της εταιρείας έναντι των μετόχων της, όμως, στην προκειμένη περίπτωση, ενόψει του ότι η μειοδότρια είναι μονοπρόσωπη και η σχέση του μοναδικού εταίρου και διαχειριστή της με αυτήν είναι εξ αντικειμένου ιδιαίτερα στενή, δεν είναι αναμενόμενο ο μοναδικός αυτός εταίρος να παρέχει προσωπική εργασία χωρίς οποιαδήποτε απολαβή (μισθό ή μέρισμα), με αποτέλεσμα να υπάρχει εύλογη αμφιβολία ως προς τη δυνατότητα εκτέλεσης της σύμβασης ή τη δυνατότητα τήρησης της εργατικής νομοθεσίας και των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού. Εξάλλου, η εξυπηρετούσα την αρχή της οικονομικότητας προσπάθεια επιτεύξεως της χαμηλότερης δυνατής προσφοράς, δεν μπορεί πάντως να οδηγεί στο να γίνονται δεκτές προσφορές που είναι εξωπραγματικές και οι οποίες δεν αντιστοιχούν στην πραγματική βούληση των διαγωνιζομένων, εφόσον τούτο δεν προάγει τον υγιή ανταγωνισμό (πρβλ. ΣτΕ 213/2006, βλ. ΔΕΦ .. 33/2019)

Χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου ....,  που αφορούσε σε δαπάνη αποζημίωσης επικειμένων.(...) Με δεδομένα αυτά και λαμβανομένου περαιτέρω υπόψη, όπως ήδη αναφέρθηκε και στη μείζονα σκέψη της παρούσας, ότι ο πίνακας επικειμένων συνοδεύει την πράξη εφαρμογής, είναι όμως αυτοτελής ως προς αυτήν, καθόσον μπορεί να συντάσσεται και να κυρώνεται και ξεχωριστά,  το Κλιμάκιο κρίνει ότι για την σύνταξη νέου - συμπληρωματικού πίνακα επικειμένων δεν απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας για την ανάκληση της πράξης εφαρμογής, θα πρέπει, όμως, να ακολουθείται η διαδικασία έκδοσής του, που περιλαμβάνει την σύνταξη και την κύρωσή του από τα αρμόδια προς τούτο όργανα. Ως εκ τούτου,  η εντελλόμενη με το υπό κρίση ένταλμα δαπάνη, που αφορά σε καταβολή αποζημίωσης, η οποία υπολογίστηκε με τις τιμές μονάδας που ήδη έχουν καθοριστεί με την 3410/2012/5.7.2012 απόφαση της επιτροπής του π.δ/τος 5/1986, βάσει νέου συνταχθέτος από την τεχνική υπηρεσία του Δήμου .... πίνακα επικειμένων, δεν είναι νόμιμη, διότι ο  πίνακας αυτός δεν έχει κυρωθεί από το αρμόδιο όργανο, ήτοι την αρμόδια Περιφέρεια, αλλά έχει εγκριθεί μόνον από την Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου .... και το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου αυτού, που ενέκρινε την καταβολή της αποζημίωσης.Εντούτοις, ενόψει και του προσκομιζόμενου από 20.3.2015 εγγράφου του Τμήματος Πολεοδομικών Θεμάτων της Περιφέρειας Αττικής, που απευθύνεται προς τον Δήμο .... ύστερα από σχετική ερώτηση του τελευταίου αναφορικά με τη συμπλήρωση του Πίνακα Επικειμένων σε κυρωμένη Πράξη Εφαρμογής και στο οποίο η ως άνω Υπηρεσία της Περιφέρειας, θέλοντας να αναδείξει ότι δεν απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας διόρθωσης της Πράξης Εφαρμογής, χωρίς, όμως, να επισημαίνει περαιτέρω ότι θα πρέπει να τηρηθεί η διαδικασία κύρωσης του Πίνακα αυτού από την αρμόδια Περιφέρεια, αναφέρει ότι «η τυχόν απαιτούμενη συμπλήρωση του κυρωμένου πίνακα επικειμένων της Πράξης Εφαρμογής δύναται να γίνεται ... με Πράξη Διαπίστωσης του προϊσταμένου της Διεύθυνσης του οικείου Δήμου, που είναι αρμόδιος για τη σύνταξη της Πράξης Εφαρμογής, όπως ορίζεται με το ν. 3852/2010», το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου προέβησαν στις σχετικές ενέργειες όχι με πρόθεση καταστρατήγησης των ως άνω διατάξεων, αλλά με την πεποίθηση ότι για τη σύνταξη του νέου, συμπληρωμένου πίνακα επικειμένων, αρκούσε η έγκρισή του από τα αρμόδια όργανα του Δήμου, όπως τούτο υποστηρίζεται και με το έγγραφο επανυποβολής.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ:..Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω ερμηνευτικώς δεκτά: α) μη νομίμως δεν περιελήφθησαν στην δημοσιευθείσα στην Ε.Ε.Ε.Ε. περίληψη της διακήρυξης οι ποσότητες των προκηρυχθέντων ειδών και β) μη νομίμως στη δημοσιευθείσα στον ημεδαπό τύπο περίληψη δεν αναφέρονται τα προς προμήθεια είδη και οι ποσότητες αυτών. Όμως οι ως άνω πλημμέλειες δεν συνιστούν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ουσιώδεις πλημμέλειες του άγονου διαγωνισμού που προηγήθηκε της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης. Τούτο, διότι ενόψει των ειδικών συνθηκών αγοράς που επικρατούν στο χώρο των υγρών καυσίμων και ιδιαίτερα ενόψει της φύσης αυτών που επιβάλλει την δραστηριοποίηση του προμηθευτή τους στη χωρική περιφέρεια του προμηθευόμενου και την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη τοπική εγγύτητά τους καθώς και του τρόπου διαμόρφωσης των τιμών τους, οι οποίες εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις σε τοπικό επίπεδο λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι αυτές συναρτώνται και με τα έξοδα μεταφοράς τους, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά ως προς τη συμμετοχή προμηθευτών, οι οποίοι δεν βρίσκονται σε εγγύτητα με τον αποδέκτη του προμηθευόμενου είδους, η δυνατότητα συμμετοχής στο διαγωνισμό περιορίζεται εκ των πραγμάτων σε ιδιοκτήτες υφιστάμενων πρατηρίων πλησίον της έδρας της αναθέτουσας αρχής, ανεξαρτήτως βέβαια της νομικής μορφής και της εθνικότητάς τους. (...)Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και ν΄ ανακληθεί η 4/2013 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Ν. ... Συνακόλουθα τα ελεγχόμενα σχέδια σύμβασης μεταξύ του αιτούντος και των αναδόχων …. και «….» μπορούν να υπογραφούν υπό τον όρο ότι από το κείμενό τους θα απαλειφθεί ο όρος περί δυνατότητας παράτασης του χρόνου ισχύος της σύμβασης για 3 μήνες (1/4 του αρχικού ετήσιου χρόνου).

Αποκατάσταση κατολίσθησης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη ΙΙ, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι δαπάνες που εντέλλονται να πληρωθούν με τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν είναι νόμιμες. Τούτο, δε, διότι, με την υπογραφή της συμβάσεως για την κατασκευή του επίμαχου έργου, η ανάδοχος ανέλαβε, σύμφωνα με το άρθρο 18.4.1 της Ε.Σ.Υ., που παρατίθεται στην σκέψη ΙΙΙ.Β και αποτελεί συμβατικό τεύχος, την υποχρέωση να καταρτίσει ασφαλιστική σύμβαση για την κάλυψη του έργου «κατά παντός κινδύνου». Μεταξύ δε των κινδύνων αυτών μνημονεύονται ρητώς και οι ζημίες, βλάβες ή καταστροφές του έργου από φυσικά φαινόμενα, έστω και εξαιρετικά σπάνιας εμφάνισης, τα οποία ρητώς προβλέπεται ότι δεν θα θεωρούνται από τα συμβαλλόμενα μέρη ως περιστάσεις ανωτέρας βίας. Η ανωτέρω συμβατική υποχρέωση που ανέλαβε η ανάδοχος, η οποία δεν προσκρούει σε διάταξη αναγκαστικού δικαίου, είναι ισχυρή, ενώ περαιτέρω, όπως συνάγεται από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν στο Κλιμάκιο σε εκτέλεση των Πρακτικών της 28ης Συνεδριάσεως της 8ης Νοεμβρίου 2018 (Θέμα Α΄) και δεν αμφισβητείται από την Περιφέρεια, η ανάδοχος, σε συμμόρφωση προς την υποχρέωσή της αυτή, είχε ασφαλίσει το έργο στην ασφαλιστική εταιρεία Ευρωπαϊκή Πίστη «κατά παντός κινδύνου εργολάβου», στους οποίους περιλαμβάνονται και υλικές ζημίες από πλημμύρα, καταιγίδα, θύελλα, κυκλώνα και εν γένει θεομηνίες, καθιζήσεις, κατολισθήσεις κλπ (βλ. σχ. τα 614414/8434/15.9.2015, 615339/10679/11.5.2017 και 729341/35284/30.6.2017 ασφαλιστήρια συμβόλαια, καθώς και την 5183/9494/21.6.2916 Πρόσθετη Πράξη κατά παντός κινδύνου εργολάβου). Κατόπιν τούτων, οι δαπάνες για την αποκατάσταση των βλαβών που προκλήθηκαν στο έργο «Αποκατάσταση κατολίσθησης στο δρόμο …» από τα έντονα καιρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή του έργου τον Σεπτέμβριο του έτους 2016 και τον Ιούνιο του έτους 2017, δεν βαρύνουν την Περιφέρεια …, αλλά πρέπει να καλυφθούν από την ασφαλιστική εταιρεία με την οποία η ανάδοχος έχει συνάψει ασφαλιστική σύμβαση, σε εκτέλεση της ανωτέρω συμβατικής της υποχρεώσεως (βλ. ΣτΕ 3106/2013, 4676/2012, 1368/2007, 3287/2003, Ελ.Συν. VII Tμ. Πρ. 18/2016, ΔΕφΙωαννίνων 155/2016, ΔΕφΑθ 3693/2011, 1477, 1476/2008). Αβασίμως, συνεπώς, προβάλλεται από την Περιφέρεια ότι η πρόκληση των επίμαχων ζημιών οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας. Τούτο, δε, διότι, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, στο άρθρο 18.4.1 της Ε.Σ.Υ. προβλέπεται ρητώς ότι οι ζημίες, βλάβες ή καταστροφές του έργου από φυσικά φαινόμενα, έστω και εξαιρετικά σπάνιας εμφάνισης, δεν θα θεωρούνται από τα συμβαλλόμενα μέρη ως περιστάσεις ανωτέρας βίας, ενώ και στην περιοριστική απαρίθμηση των λόγων ανωτέρας βίας που διαλαμβάνονται στο άρθρο 19 της Ε.Σ.Υ. (πόλεμος, εχθροπραξίες, εισβολή εχθρικής δύναμης στη χώρα, ανταρτική δράση, επανάσταση, τρομοκρατική ενέργεια, στασίαση ή κατάλυση της συνταγματικής τάξης της χώρας, εμφύλιος πόλεμος, βίαιη διατάραξη της τάξης από πρόσωπα ξένα προς τον Ανάδοχο, ανεύρεση κεκρυμμένων πυρομαχικών, εκρηκτικών υλών ή ναρκών, ιονίζουσα ακτινοβολία ή μόλυνση ραδιενέργειας κ.α.), δεν περιλαμβάνονται τα έντονα καιρικά φαινόμενα, ακόμα και αν έχουν ασυνήθιστα μεγάλη ένταση και διάρκεια. Επομένως, η πρόκληση βλαβών στο έργο συνεπεία έντονων και παρατεταμένων, κατά τους ισχυρισμούς της Περιφέρειας, βροχοπτώσεων, δεν δύναται να αποδοθεί σε λόγους ανωτέρας βίας, σύμφωνα με τη συμβατική βούληση των μερών. Εξάλλου, και οι λοιπές περιστάσεις που, κατά τους ισχυρισμούς της Περιφέρειας, συνέβαλαν στην επέλευση των επίμαχων ζημιών, ήτοι η αποψίλωση του εδάφους λόγω της πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε το έτος 2007 και η γεωλογική δομή της περιοχής, πέραν του ότι δεν ήταν ικανές κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση των δυσμενών καιρικών συνθηκών να επιφέρουν βλάβη στο έργο, σε κάθε περίπτωση, δεν συνιστούν γεγονότα απρόβλεπτα, δυνάμενα να υπαχθούν στην έννοια του άρθρου 388 του Α.Κ.., όπως αβασίμως προβάλλεται από την Περιφέρεια, προεχόντως διότι πρόκειται για περιστάσεις ήδη γνωστές σε αυτήν κατά τον χρόνο εκπονήσεως της μελέτης του ανατεθέντος έργου.

ΜΕΛΕΤΕΣ:Αίτηση ανάκλησης της 230/2012 Πράξεως του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας αποφάσεως, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι : Α) Η αλλαγή του κτιριολογικού προγράμματος, η οποία δεν οφείλεται σε εξωτερικούς απρόβλεπτους παράγοντες, οι οποίοι επιβάλλουν την τοιαύτη μεταβολή, αλλά στη βούληση των οργάνων Διοίκησης του Ιδρύματος αναφορικά με τη χρήση του κτιρίου, δεν συνιστά απρόβλεπτο γεγονός, δυνάμενο να δικαιολογήσει την κατάρτιση συμπληρωματικής συμβάσεως, ενώ περαιτέρω, ως ήδη εξετέθη, συντρεχουσών των απρόβλεπτων περιστάσεων, είναι δυνατή η κατάρτιση συμπληρωματικής συμβάσεως εφόσον ο ανάδοχος δεν έχει εκπληρώσει την παροχή του και η σύμβαση εξακολουθεί να είναι ως προς τις απορρέουσες από αυτή υποχρεώσεις, ενεργός. (…)Β) Η δυνατότητα διαχωρισμού των σχετικών μελετών από τις αρχικές τοιαύτες σημαίνει ότι αυτές μπορούν να δημοπρατηθούν ανεξαρτήτως και αυτοτελώς ως προς τις αρχικές μελέτες χωρίς τούτο να επηρεάζει την λειτουργικότητά τους. Η πρόβλεψη, με την 212/30η/15.9.2011 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ότι οι μελέτες που απαιτούνται για την αλλαγή του κτιριολογικού προγράμματος και τη μετατροπή του κτιρίου σε «κτίριο Διοίκησης» μπορεί να εκπονηθούν από τη Διεύθυνση Τεχνικής και Στέγασης του Ιδρύματος, αποδεικνύει ότι αυτές θα μπορούσαν να εκτελεσθούν από κάποιον άλλο πλην της αρχικής αναδόχου συμπράξεως, ανεξαρτήτως αν αυτός θα ήταν η ως άνω Διεύθυνση ή άλλος τρίτος ιδιώτης. Ως εκ τούτου, οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί περί υποστελέχωσης της υπηρεσίας λόγω συνταξιοδοτήσεων και περί αδυναμίας του εναπομείναντος προσωπικού να εκπονήσει το σύνολο των μελετών μέχρι τη λήξη της οικοδομικής αδείας, ενόψει, μεταξύ άλλων, και της απασχολήσεως αυτού με πληθώρα αντικειμένων, και αληθείς υποτιθέμενοι, δεν ασκούν επιρροή εν προκειμένω, καθόσον δεν παρέχουν ερείσματα για την αυτοτέλεια ή τη συμπληρωματικότητα των μελετών, αλλά μόνο για την εκτέλεσή τους ή μη από την αρμόδια υπηρεσία του Ιδρύματος. Γ) Περαιτέρω, σχετικά με την εκπόνηση μελέτης κατ’ εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ, πέραν των όσων εξετέθησαν ανωτέρω, επισημαίνεται ότι η μεταφορά των δεδομένων που προκύπτουν από άλλες μελέτες (θέρμανσης, κλιματισμού, θερμομόνωσης κ.λπ.) και η χρήση αυτών κατά την σύνταξη της μελέτης ΚΕΝΑΚ δεν αποδεικνύεται ότι γίνεται μόνον από το πρόγραμμα που έχει εκπονήσει ο αρχικός μελετητής, εν πάση δε περιπτώσει και εάν ακόμη αυτό ήταν αληθές, τούτο δεν αιτιολογεί το ότι δεν μπορούν να διαχωριστούν από αυτές της αρχικής, αλλά ενδεχομένως δικαιολογεί την απευθείας ανάθεση των οικείων μελετών βάσει των διατάξεων του άρθρου 10 παρ.2 περ.β) του Ν. 3316/2005, δηλαδή σε περίπτωση που υφίστανται αποκλειστικά δικαιώματα η σύμβαση μπορεί να ανατεθεί σε συγκεκριμένο υποψήφιο και όχι μέσω καταρτίσεως συμπληρωματικής συμβάσεως και Δ) Λόγοι δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι δικαιολογούν τη σύναψη της συμπληρωματικής συμβάσεως δεν μπορούν να γίνουν δεκτοί εν προκειμένω καθόσον α) ο αρχικός σχεδιασμός του κτιρίου ως κτίριο Διοικήσεως και οι διαδοχικές αλλαγές της χρήσεως αυτού το έτος 2005 σε Περιφερειακό Υποκατάστημα – Υγειονομική Μονάδα Αθηνών του Ιδρύματος και το έτος 2011 σε κτίριο Διοικήσεως, οφείλονται σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής («αλλαγή σχεδιασμού και πολιτικής από την νέα Διοίκηση ενός Ν.Π.Δ.Δ.», όπως αναφέρεται στη σελ.2 του υπομνήματος) και δεν δικαιολογούνται από οιαδήποτε απρόβλεπτη περίσταση, β) οι διαδοχικές αλλαγές της χρήσεως του κτιρίου έχουν αυξήσει το κόστος αυτού σχεδόν στο διπλάσιο, καθώς ο προϋπολογισμός της αρχικής συμβάσεως ανερχόταν στο ποσό των 925.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. και ήδη, με την ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση εγγίζει το ποσό του 1.769.605,11 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., γ) η αναθέτουσα αρχή δεν επικαλείται τη συνδρομή οιασδήποτε μορφής νομικής πλάνης στο πρόσωπο των αρμοδίων οργάνων της προκειμένου να καταστήσει ανεκτή την τοιαύτη υπέρβαση της προϋπολογισθείσας δαπάνης, αλλά και το γεγονός ότι η ολοκλήρωση του συνόλου των μελετών, η έκδοση της οικοδομικής αδείας και των σχετικών τευχών δημοπρατήσεων, οι οποίες έλαβαν χώρα για τη χρήση του κτιρίου ως Περιφερειακού Υποκαταστήματος του Ιδρύματος, τελικά θα παραμείνουν αχρησιμοποίητες κατά παράβαση κάθε έννοιας χρηστής δημοσιονομικής διαχειρίσεως, η οποία επιβάλλει τον εξορθολογισμό της χρήσης του δημοσίου χρήματος και επομένως την εκταμίευση αυτού μόνον για την αντιμετώπιση των πράγματι επιβεβλημένων αναγκών που εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, δ) το υψηλό κόστος των μισθωμάτων που καταβάλλει η Διοίκηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για τη μίσθωση των χώρων λειτουργίας της (περίπου 109.729,36 ευρώ μηνιαίως) και αληθές υποτιθέμενο, δεν άγει στην παραδοχή της αιτήσεως ανακλήσεως, πρωτίστως διότι, για τη μεταστέγαση των οικείων υπηρεσιών, απαιτείται κατ΄ αρχάς, η εκτέλεση των σχετικών εργασιών (δηλαδή του έργου), το οποίο απαιτεί επιπλέον χρήματα και χρόνο, ε) η ένταξη του έργου σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδοτήσεως προϋποθέτει τη νομιμότητα ως προς την επιλογή της χρήσεως του κτιρίου και στ) η αναβάθμιση της περιοχής λόγω της αναπλάσεως του κτιρίου, δεν ανάγεται στους σκοπούς του ασφαλιστικού οργανισμού ώστε να προτάσσεται παραδεκτώς ως λόγος ανακλήσεως της προσβαλλομένης πράξεως ή να δύναται βασίμως να στοιχειοθετήσει την ανάκληση αυτής (..) Απορρίπτει την από 31.5.2012 αίτηση ανακλήσεως του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «΄Ιδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων – Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών».​