Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΝΣΚ/399/2013

Απαγόρευση εκποίησης ακινήτου περιουσίας οφειλέτη του Δημοσίου – Επίσπευση προγράμματος αναγκαστικού πλειστηριασμού – Έκταση εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 46 και 48 του ν. 3691/2008.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η υπό το διδόμενο από την ερωτώσα υπηρεσία πραγματικό απαγόρευση εκποίησης της ακινήτου περιουσίας του Γ.Α., που επιβλήθηκε με διάταξη του Προέδρου της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, κατά τις διατάξεις των άρθρων 46 και 48 του ν. 3691/2008, εμποδίζει την επίσπευση προγράμματος αναγκαστικού πλειστηριασμού των ακινήτων αυτών εκ μέρους του Δημοσίου για χρέη του Γ.Α. προς το Δημόσιο μέχρι την ολοκλήρωση της ποινικής διαδικασίας, δηλαδή την έκδοση αμετακλήτου αποφάσεως του αρμοδίου ποινικού δικαστηρίου ή την για οποιοδήποτε λόγο ανάκληση της διατάξεως με την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση. (ομοφ.) -- ΠΑΡΑΠΕΜΦΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΚΔΟΘΗΚΕ Η 399/2013 ΓΝΩΜ. ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ.

Φόρος μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Ζητήματα δήλωσης και καταβολής ΦΜΑΠ ως και πλειστηριασμού ακινήτων πτωχευσάντων, οφειλετών ΦΜΑΠ.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Η καταβολή της πρώτης δόσης του ΦΜΑΠ δεν αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της υποβαλλόμενης δήλωσης, πλην όμως οι πτωχοί δεν εξαιρούνται της υποχρέωσης καταβολής του εν λόγω φόρου. β) Η απαγόρευση σύνταξης συμβολαιογραφικών εγγράφων, κατά το άρθρο 32 του ν.2459/97, δεν εκτείνεται και στις περιπτώσεις αναγκαστικού πλειστηριασμού ακινήτων της πτωχευτικής περιουσίας.

Πλοία. Απαγόρευση απόπλου για οφειλόμενα λιμενικά τέλη και δικαιώματα.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η Λιμενική Αρχή δεν δύναται να εμποδίζει τον απόπλου πλοίου για οφειλόμενα λιμενικά τέλη και δικαιώματα, μετά την εκποίηση αυτού δι' αναγκαστικού πλειστηριασμού.

Απόκτηση, από το Ελληνικό Δημόσιο, της κυριότητας ακινήτου που βρίσκεται μέσα σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο. Διατυπώσεις.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Από το νόμο (Ν 3028/2002, άρθρο πρώτο Ν 2882/2001) δεν παρέχεται στο Ελληνικό Δημόσιο δυνατότητα απόκτησης της κυριότητας ακινήτου που βρίσκεται μέσα σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, μέσω της διαδικασίας του αναγκαστικού πλειστηριασμού του ακινήτου τούτου. Την κυριότητα του ακινήτου τούτου μπορεί να αποκτήσει το Δημόσιο μόνο κατά τους διαγραφόμενους στο άρθρο 18 του Ν 3028/2002 τρόπους.

Η απόφαση 0489/2025 του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την ανακοπή ενός οφειλέτη κατά του Δήμου Βέροιας. Ο ανακόπτων ζητούσε την ακύρωση του 102/14.10.2024 προγράμματος αναγκαστικού ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, το οποίο επισπεύδονταν για την είσπραξη οφειλής ύψους 4.634.831,83 ευρώ, που προήλθε από καταλογισμό ελλείμματος σε πρώην Δήμο. Το Δικαστήριο απέρριψε την ανακοπή, καθώς: α) οι αιτιάσεις κατά προπαρασκευαστικών πράξεων και αόριστων παραλείψεων ήταν απαράδεκτες, και β) η ανακοπή κατά του προγράμματος του πλειστηριασμού κατέστη άνευ αντικειμένου, διότι ο πλειστηριασμός του ακινήτου είχε ήδη λάβει χώρα στις 27.11.2024 και το ακίνητο είχε κατακυρωθεί στον Δήμο Βέροιας. Διατάχθηκε επίσης η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.

Περί εφαρμογής ή μη των άρθρων 35 και 72 του ν.998/1979, επί εκποιήσεως ιδιωτικού δάσους δια δημοσίου πλειοδοτικού διαγωνισμού.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η εκποίηση με δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό ιδιωτικού δάσους ή ιδιωτικής δασικής εκτάσεως, που ανήκει στην περιουσία εταιρείας, η οποία έχει τεθεί υπό την ειδική εκκαθάριση των άρθρων 9 του ν. 1386/1983, 46 και 46α του ν. 1892/1990, έχει το χαρακτήρα δημόσιου αναγκαστικού πλειστηριασμού, επί του οποίου δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 35 και 72 του ν. 998/1979. (ομοφ.)

Εταιρείες ανώνυμες. Απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Είσπραξη δημοσίων εσόδων. Εκκαθαριστές. Προσωπική κράτηση. Ποινική ευθύνη.(..):Ευθύνη αξιωματούχων μελών ΔΣ και εκκαθαριστών ανώνυμης εταιρίας για την καταβολή στο Δημόσιο χρεών της εταιρίας και ληπτέα σε βάρος αυτών μέτρα, υπό το πρίσμα των διατάξεων των άρθρων 17 παρ.1 εδ.α του ΝΔ 3843/1958 (=άρθρο 10 Ν 542/1977), 115 παρ.1 εδ.α του Ν 2238/1994 (περί ευθύνης διοικούντων νομικά πρόσωπα), 9, 63-72 ΝΔ 356/1974 (ΚΕΔΕ), 1 παρ.1 και 2, 4 παρ.1 περ.θ, 10 παρ.1 Ν 1867/1989, 46 παρ.1 Ν 2065/1992 (περί προσωπικής κρατήσεως), 25 παρ.2,3,6 Ν 1882/1990 (περί ποινικής ευθύνης οφειλετών του Δημοσίου), 27 Ν 1882/1990, 1 Ν 395/1976 και 12 Ν 2873/2000 (περί απαγορεύσεως εξόδου από τη χώρα οφειλετών του Δημοσίου).

Εφαρμογή ή μη του άρθρου 1005 (παρ.3) ΚΠολΔ σε ακίνητα που περιέρχονται στο Δημόσιο χωρίς όρο και σε ακίνητα που ανήκουν σε σχολάζουσες κληρονομίες και λοιπά θέματα εκκαθάρισης περιουσιών κατά το ν. 4182/2013.(....)1) Στις εκποιήσεις ακινήτων σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν.4182/2013, κατά την εκκαθάριση κληρονομίας που περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο έκτης τάξης (1824 ΑΚ), υφίσταται ακούσιο νομοθετικό κενό, η συμπλήρωση του οποίου, με αναλογική εφαρμογή του άρθρου 1005 παρ. 3 ΚΠολΔ ως προς την απόσβεση υποθήκης ή προσημείωσης και την εξάλειψη των εγγεγραμμένων βαρών, με τίτλο την πράξη εξόφλησης του τιμήματος εκποίησης, μπορεί μεν να υποστηριχθεί, δεδομένου όμως ότι πρόκειται για θεωρητική προσέγγιση και αφορά την τύχη εμπραγμάτων δικαιωμάτων, το ζήτημα αυτό πρέπει να αντιμετωπισθεί νομοθετικά, για λόγους άρσης της νομικής αμφιβολίας, ασφάλειας δικαίου, χρηστής διοίκησης και αποφυγής δικαστικών εμπλοκών και των προβλημάτων που ενδέχεται μετά βεβαιότητας ότι θα προκύψουν, ματαιωμένου, κατά συνέπεια, και του σκοπού του παραπάνω νόμου για ταχεία και απρόσκοπτη εκκαθάριση των κληρονομιών που περιέρχονται στο Δημόσιο ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο (κατά πλειοψηφία). 2) Αναλογική εφαρμογή του άρθρου 1005 ΚΠολΔ, δεν μπορεί να γίνει στην εκποίηση ακινήτου σχολάζουσας κληρονομίας, προς τούτο δε απαιτείται, σε κάθε περίπτωση, ρητή νομοθετική πρόβλεψη (ομόφωνα). 3) Η εκκαθάριση κληρονομίας, σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν.4182/2013, λήγει μόνο με την υποβολή από τον εκκαθαριστή πλήρους έκθεσης για την από αυτόν εκκαθάριση και διοίκηση της κληρονομιαίας περιουσίας, την ύπαρξη και τα στοιχεία της οποίας διαπίστωσε κατά την εκτέλεση του έργου του, έργο το οποίο παύει με την έγκριση της οριστικής λογοδοσίας του (ομόφωνα). 4) Τα έξοδα εκκαθάρισης κληρονομίας που περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο έκτης τάξης (1824 ΑΚ) και οι αμοιβές του εκκαθαριστή της, καθώς και τα έξοδα σχολάζουσας κληρονομίας και η αμοιβή του κηδεμόνα αυτής, προαφαιρούνται, σύμφωνα με το άρθρο 975 ΚΠολΔ, πριν την κατάταξη των δανειστών (ομόφωνα).

Εξυγίανση επιχειρήσεως – Συμφωνία πιστωτών-επιχείρησης – Φορολογικός έλεγχος – Χρέη από φόρους που υπάγονται στη συμφωνία – Ειδική εκκαθάριση επιχείρησης – Μέτρα διασφάλισης του Δημοσίου.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990 περιλαμβάνονται και τα χρέη προς το Δημόσιο που βεβαιώθηκαν μετά την επικύρωση αυτής από το Εφετείο, ύστερα από φορολογικό έλεγχο, εφόσον αυτά ανάγονται σε προγενέστερες οικονομικές χρήσεις, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στη συμφωνία. β) Εάν περιληφθεί στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990 όρος αντίθετος προς το νόμο ή καταχρηστικός και η συμφωνία επικυρωθεί από το Εφετείο υπάρχει δεσμευτική κρίση για το Δημόσιο, με την επιφύλαξη άσκησης τριτανακοπής ή υποβολής αίτησης ανάκλησης της σχετικής απόφασης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. γ) Όλες ανεξαιρέτως οι απαιτήσεις του Δημοσίου που ανάγονται σε οικονομικές χρήσεις προγενέστερες της δημοσίευσης της απόφασης του Εφετείου που επικυρώνει τη συμφωνία του άρθρου 44 παρ.1 του Ν 1892/1990, υπάγονται κατ’ αρχήν στη ρύθμιση και επομένως υφίσταται θέμα διαγραφής των φόρων που καταλογίσθηκαν μετά από μεταγενέστερο φορολογικό έλεγχο, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στη συγκεκριμένη συμφωνία ή εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις άσκησης από το Δημόσιο τριτανακοπής κατά της απόφασης του Εφετείου ή αίτησης ανάκλησης αυτής. δ) Με βάση το πραγματικό του τέταρτου ερωτήματος, υπήρχε σκοπιμότητα και αντικείμενο για το φορολογικό έλεγχο που διενήργησε το ΠΕΚ Λάρισας στην ΒΙΟΚΕΡΑΛ ΑΕΒΕ για τις χρήσεις 1993-1997, μετά τη θέση της εταιρείας στην ειδική εκκαθάριση του άρθρου 46α του Ν 1892/1990, ακολουθήθηκε δε, σύμφωνα με τη γνώμη που κρατεί στη νομολογία, η ορθή διαδικασία με την κοινοποίηση των σχετικών διοικητικών πράξεων στην εκκαθαρίστρια, η οποία εκπροσωπεί την επιχείρηση δικαστικά και εξώδικα. Κατά συνέπεια η εκκαθαρίστρια τράπεζα έχει το δικαίωμα να προτείνει τη διοικητική επίλυση της διαφοράς και να ασκήσει προσφυγή κατά των σχετικών φύλλων ελέγχου. Η βεβαίωση των οφειλών που ενδέχεται να προκύψουν από τον έλεγχο θα γίνει σε βάρος της ΒΙΟΚΕΡΑΛ ΑΕΒΕ, η οποία δεν έχει λυθεί και της οποίας η νομική προσωπικότητα εξακολουθεί να υφίσταται. ε) Οι απαιτήσεις του Δημοσίου κατά της επιχείρησης λόγω μη απόδοσης του Φ.Π.Α. περιλαμβάνονται στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990, δεδομένου ότι η απόδοση του Φ.Π.Α. προς το Δημόσιο αποτελεί φορολογική υποχρέωση της ίδιας της επιχείρησης και όχι τρίτου. στ) Τα διασφαλιστικά μέτρα για τα συμφέροντα του Δημοσίου που ορίζουν οι διατάξεις του άρθρου 14 του Ν 2523/1997 μπορεί να επιβληθούν και σε περίπτωση εξωλογιστικού προσδιορισμού των αποτελεσμάτων της επιχείρησης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 32 του Ν 2238/1994 και 48 του Ν 2859/2000. Στις περιπτώσεις, όμως, που η επιχείρηση έχει τεθεί στο καθεστώς εκκαθάρισης της περιουσίας της κατά τις διατάξεις του Ν 1386/1983 ή των άρθρων 46, 46α και 46β του Ν 1892/1990, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 9 παρ.3 του Ν 1386/1983, δηλαδή αμέσως μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Εφετείου που ορίζει τον εκκαθαριστή απαγορεύεται η αναγκαστική εκτέλεση και η λήψη προσωρινών, συντηρητικών ή προφυλακτικών μέτρων κατά της επιχείρησης και αναστέλλονται οι τυχόν εκκρεμείς σχετικές διαδικασίες. Εκδόθηκε η υπ' αριθ.477/2006 Γνωμ. (Τμ.Β΄) ΝΣΚ.

Δέσμευση του Δημοσίου από συμφωνία πιστωτών – επιχείρησης, κατά το άρθρο 44 Ν 1892/1990. Ειδική εκκαθάριση άρθρου 46α Ν 1892/1990. Λήψη ή μη διασφαλιστικών μέτρων για τα συμφέροντα του Δημοσίου.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
α) Στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990 περιλαμβάνονται και τα χρέη προς το Δημόσιο που βεβαιώθηκαν μετά την επικύρωση αυτής από το Εφετείο, ύστερα από φορολογικό έλεγχο, εφόσον αυτά ανάγονται σε προγενέστερες οικονομικές χρήσεις, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στη συμφωνία. β) Εάν περιληφθεί στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990 όρος αντίθετος προς το νόμο ή καταχρηστικός και η συμφωνία επικυρωθεί από το Εφετείο υπάρχει δεσμευτική κρίση για το Δημόσιο, με την επιφύλαξη άσκησης τριτανακοπής ή υποβολής αίτησης ανάκλησης της σχετικής απόφασης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. γ) Στη συγκεκριμένη συμφωνία, μεταξύ πιστωτών και της επιχείρησης «ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.» μπορεί να υποστηριχθεί ότι κατ’ εφαρμογή ειδικής πρόβλεψης της εν λόγω συμφωνίας δεν υπάγονται στη ρύθμιση οι απαιτήσεις του Δημοσίου που ανέκυψαν μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Εφετείου, ύστερα από φορολογικό έλεγχο. δ) Ορθά διενεργήθηκε φορολογικός έλεγχος σε Α.Ε. για τις χρήσεις 1993-1997, μετά τη θέση της εταιρείας αυτής στην ειδική εκκαθάριση του άρθρου 46α του Ν 1892/1990, δεδομένου ότι το Δημόσιο όφειλε να βεβαιώσει και αναγγείλει τις απαιτήσεις του, ακολουθήθηκε δε, σύμφωνα με τη γνώμη που κρατεί στη νομολογία, η ορθή διαδικασία με την κοινοποίηση των σχετικών διοικητικών πράξεων στην εκκαθαρίστρια, η οποία εκπροσωπεί την επιχείρηση δικαστικά και εξώδικα. Κατά συνέπεια η εκκαθαρίστρια τράπεζα έχει το δικαίωμα να προτείνει τη διοικητική επίλυση της διαφοράς και να ασκήσει προσφυγή κατά των σχετικών φύλλων ελέγχου. Η βεβαίωση των οφειλών που ενδέχεται να προκύψουν από τον έλεγχο θα γίνει σε βάρος της Α.Ε., η οποία δεν έχει λυθεί και της οποίας συνεπώς η νομική προσωπικότητα εξακολουθεί να υφίσταται. ε) Οι απαιτήσεις του Δημοσίου κατά της επιχείρησης λόγω μη απόδοσης του Φ.Π.Α. περιλαμβάνονται στη συμφωνία του άρθρου 44 του Ν 1892/1990, δεδομένου ότι η απόδοση του Φ.Π.Α. προς το Δημόσιο αποτελεί φορολογική υποχρέωση της ίδιας της επιχείρησης και όχι τρίτου. στ) Τα διασφαλιστικά μέτρα για τα συμφέροντα του Δημοσίου που ορίζουν οι διατάξεις του άρθρου 14 του Ν 2523/1997 δεν αποκλείεται να επιβληθούν και σε περίπτωση εξωλογιστικού προσδιορισμού των αποτελεσμάτων της επιχείρησης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 32 του Ν 2238/1994 και 48 του Ν 2859/2000, ισχύει οι ενέργειες της Διοίκησης να στηρίζονται σε αιτιολογημένη Ειδική Έκθεση Ελέγχου. Στις περιπτώσεις, όμως, που η επιχείρηση έχει τεθεί στο καθεστώς εκκαθάρισης της περιουσίας της κατά τις διατάξεις του Ν 1386/1983 ή των άρθρων 46, 46α και 46β του Ν 1892/1990, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 3 του Ν 1386/1983, δηλαδή αμέσως μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Εφετείου που ορίζει τον εκκαθαριστή απαγορεύεται η αναγκαστική εκτέλεση και η λήψη προσωρινών, συντηρητικών ή προφυλακτικών μέτρων κατά της επιχείρησης και αναστέλλονται οι τυχόν εκκρεμείς σχετικές διαδικασίες. Συνεπώς, ούτε τα διασφαλιστικά για τα συμφέροντα του Δημοσίου μέτρα του άρθρου 14 του Ν 2523/1997 επιτρέπεται να ληφθούν, στην περίπτωση του συγκεκριμένου ερωτήματος, κατά της περιουσίας της Α.Ε., η οποία έχει τεθεί στο καθεστώς εκκαθάρισης του άρθρου 46α του Ν 1892/1990 (ομοφ.). Παραπομπή με την υπ' αριθ. 284/2005 Ατομική Γνωμοδότηση ΝΣΚ.