ΑΕΠΠ/136/2017

Ο προσφεύγων, μέσω της προδικαστικής προσφυγής του, ζητά την ακύρωση της απόφασης (με αριθμό 374/2021) της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής («ΔΗΜΟΣ …»), η οποία τον απέκλεισε από τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τη «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΧΩΡΟΥ», με εκτιμώμενη αξία 225.806,45 ευρώ (άνευ ΦΠΑ). Ο προσφεύγων θεωρεί ότι ο αποκλεισμός του ήταν άδικος, καθώς τα έγγραφα της προσφοράς του (συμπεριλαμβανομένου του ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ, των οικονομικών προσφορών και των δικαιολογητικών συμμετοχής) φέρουν προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, η οποία πληρεί τις νομικές απαιτήσεις, ενώ η αναθέτουσα αρχή τον απέκλεισε με την αιτιολογία ότι η ηλεκτρονική υπογραφή δεν βασίζεται σε ασφαλή χρονοσήμανση. Συνεπώς, η προσφυγή ασκείται για την αποκατάσταση της νομιμότητας και την επανένταξη του προσφέροντα στη διαδικασία.

Η πρώτη προσφεύγουσα εταιρεία ζητεί την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 304/2017 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αμαρουσίου, η οποία την αποκλείο από τη διαδικασία του δημοσίου διαγωνισμού για την προμήθεια γάλακτος και άλλων τροφίμων για τους εργαζόμενους του Δήμου και των ΟΚΟΙΠΑΔΑ. Ο διαγωνισμός αφορούσε έξι ομάδες προϊόντων, όπως γαλακτοκομικά, αρτοποιεία, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, παντοπωλεία και οπωροπωλεία. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι ο αποκλεισμός της ήταν παράνομος, καθώς η αρνητική απάντησή της στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) σχετικά με την ελλειψη ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για φόρους και ασφάλεια δεν έπρεπε να οδηγήσει σε απόρριψη.

Η προσφεύγουσα εταιρεία με την προδικαστική προσφυγή αιτείται την μερική ακύρωση της απόφασης με αρ. 304/2017 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αμαρουσίου, η οποία την απέκλεισε από τη συνέχιση της διαγωνιστικής διαδικασίας για την προμήθεια γάλακτος και άλλων τροφίμων. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η προμήθεια γάλακτος για εργαζόμενους του Δήμου και λοιπών τροφίμων (αρτοποιείου, κρεοπωλείου, ιχθυοπωλείου, παντοπωλείου, οπωροπωλείου) για τις ανάγκες του Ν.Π.Δ.Δ. Ο.ΚΟΙ.Π.Α.Δ.Α. Η προσφυγή επικαλείται εσφαλμένο αποκλεισμό λόγω μη προσκόμισης πιστοποιητικού ISO 14001:2004 από διανομέα και παραγωγό, καθώς και ασαφή αναφορά πεδίου εφαρμογής σε πιστοποιητικό ISO 22000:2005.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:...η αναθέτουσα αρχή προκήρυξε ανοικτή διαδικασία κάτω των ορίων για την επιλογή αναδόχου υλοποίησης του υποέργου «Πιλοτικές Δράσεις για την Προώθηση των Ευπαθών Ομάδων και των Νέων στην Απασχόληση στο Δήμο ..., στο πλαίσιο της ΒΑΑ/ΟΧΕ της ...(Διαδημοτικό Κοινωνικό Δίκτυο "...")», με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας - τιμής.(....)Περαιτέρω, ο ισχυρισμός φέρεται αορίστως και συνεπώς απαραδέκτως διότι αφ΄ ενός μεν η προσφεύγουσα δεν επικαλείται διάταξη του νόμου ή τη διακήρυξης από την οποία να προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να υπογράφει τα έγγραφά της με προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, άλλως απαλλάσσεται και ο προσφέρων από την υποχρέωση να θέτει ο ίδιος προηγμένη ψηφιακή υπογραφή επί των εγγράφων του, και διότι αφ΄ ετέρου δε η προσφεύγουσα δεν συσχετίζει το επιχείρημα αυτό με ισχυρισμό ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Για τους λόγους αυτούς πρέπει να απορριφθεί η προσφυγή και να γίνει δεκτή η παρέμβαση, διότι ορθά και σύννομα η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την προσφορά της προσφεύγουσας με την αιτιολογία ότι το επίμαχο ΤΕΥΔ του μέλους της προσφεύγουσας ένωσης δεν φέρει προηγμένη ψηφιακή ηλεκτρονική υπογραφή ως απαιτείται επί ποινή αποκλεισμού της προσφοράς από τον διαγωνισμό.

Η προσφεύγουσα επιχείρηση ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της απόφασηs της Οικονομικής Επιτροπήs του Δήμου, η οποία αφορά τη συνολική σύμβαση για την «Αντικατάσταση κουφωμάτων σε σχολεία του Δήμου». Η σύμβαση είχε προϋπολογισμό 478.610,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ και υποδιαιρούνταν σε τρεις ομάδες: Ομάδα Α (Υαλοστάσια αλουμινίου συρόμενα, ανοιγόμενα, σταθερά), Ομάδα Β (Διπλοί θερμομονωτικοί, ηχομονωτικοί, ανακλαστικοί υαλοπίνακες) και Ομάδα Γ (Προστατευτικές επενδύσεις θυρόφυλλων). Η προσφυγή στηρίζεται σε δύο κύριους λόγους: (1) μη σωστή συμπλήρωση του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) από την παρεμβαίνουσα επιχείρηση και (2) μη συμμόρφωση των προϊόντων της με τις τεχνικές προδιαγραφές ως προς τις διαστάσεις των φύλλων.

Τροποποίηση της υπό στοιχεία 40912 ΕΞ 2021 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία των εφαρμογών “Ψηφιακή Βεβαίωση Εγγράφου“ και “Ψηφιακή Βεβαίωση Ιδιωτικού Συμφωνητικού“» (Β’ 5354).

Με την προδικαστική προσφυγή, η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αμαρουσίου, η οποία έκρινε αποδεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας εταιρείας στο πρώτο στάδιο του διαγωνισμού (αξιολόγηση δικαιολογητικών συμμετοχής) και ενέκρινε τη συμμετοχή της στο επόμενο στάδιο της αποσφράγισης των οικονομικών προσφορών, όπου η παρεμβαίνουσα αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος. Η προσφεύγουσα απαιτεί να κριθεί ως μη αποδεκτή η προσφορά της παρεμβαίνουσας και να αποκλειστεί από το διαγωνισμό, καθώς και να κηρυχθεί η ίδια ως προσωρινός ανάδοχος, δεδομένου ότι υπέβαλε την αμέσως επόμενη συμφερότερη οικονομικά προσφορά. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες κλαδέματος υψηλών δένδρων για ορθολογική συντήρηση δενδροστοιχιών και πάρκων, με συνολικό προϋπολογισμό 179.620,20 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).

Η προσφεύγουσα επιδιώκει την ανάκληση της προσβαλλόμενης απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας και του Περιφερειάρχη, η οποία αφορά στον έλεγχο των δικαιολογητικών αναδόχων και την έγκριση του πρακτικού διενέργειας του διαγωνισμού για την ανάθεση υπηρεσιών μεταφοράς μαθητών για τρία σχολικά έτη (2018-2020). Επίσης, ζητεί την κατακύρωση των δρομολογίων ΝΕΟ 8 και ΝΕΟ 19 στην προσφεύγουσα, ως επόμενη στη κατάταξη μειοδοσίας. Η προσφυγή επικεντρώνεται σε θέματα νομιμότητας της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων υποτιθέμενων αδυναμιών στην ψηφιακή υπογραφή και χρονοσήμανση των εγγράφων, καθώς και στην ορθή αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών.

Σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών συλλογής και διαχείρισης στερεών αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου των πλοίων που καταπλέουν στην θαλάσσια περιοχή (...)Σαφώς συνάγεται από το σύνολο των διατάξεων που διέπουν την επίμαχη διαγωνιστική διαδικασία, ότι το ΕΕΕΣ του τρίτου πρέπει να φέρει υπογραφή που προσώπου που τον εκπροσωπεί νομίμως, είτε ιδιόχειρη που συνοδεύεται από τη βεβαίωση αρμοδίως του γνησίου αυτής, είτε ψηφιακή και συγκεκριμένα εγκεκριμένη προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή που υποστηρίζεται από εγκεκριμένο πιστοποιητικό που χορηγήθηκε από έναν εγκεκριμένο πάροχο υπηρεσιών εμπιστοσύνης, ο οποίος περιλαμβάνεται στον κατάλογο εμπίστευσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 910/2014.(...)Με την προδικαστική της προσφυγή η ήδη παρεμβαίνουσα υποστήριξε ότι το ΕΕΕΣ της εταιρίας «... ...» ως τρίτου, στην τεχνική ικανότητα του οποίου στηρίζεται η αιτούσα, δεν έφερε έγκυρη υπογραφή καθώς έφερε ψηφιακή υπογραφή που εκδόθηκε («issued by») από το φορέα «MS-Organization-Access», ο οποίος όμως δεν αποτελεί εγκεκριμένο πάροχο υπηρεσιών εμπιστοσύνης, σύμφωνα με το επίσημο Μητρώο παρόχων υπηρεσιών εμπιστοσύνης που τηρεί η αρμόδια αρχή Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. με την προσβαλλόμενη απόφασή της διαπίστωσε καταρχάς ότι σύμφωνα με το επίσημο μητρώο παρόχων υπηρεσιών εμπιστοσύνης που τηρεί η αρμόδια εθνική αρχή, ήτοι η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, οι πάροχοι εγκεκριμένων υπηρεσιών εμπιστοσύνης είναι μόνον οι εταιρείες: (i) ... και (v) ..... Στη συνέχεια η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., μετά από έλεγχο της εγκυρότητας της ψηφιακής υπογραφής, διαπίστωσε ότι το ΕΕΕΣ της «... ...» «ήταν υπογεγραμμένο από τον ... ..., του οποίου το πιστοποιητικό υποστηρίζεται από τον φορέα "MS-Organization-Access" που δεν ανήκει στους εγκεκριμένους παρόχους υπηρεσιών εμπιστοσύνης, σύμφωνα με το παραπάνω μητρώο της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων». Εξάλλου, και από τον έλεγχο του εγγράφου που πραγματοποίησε η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. μέσω του διαδικτυακού τόπου eIDAS Dashboard της Ευρωπαϊκής Ένωσης προέκυψε το ίδιο αποτέλεσμα, ότι, δηλαδή, το εν λόγω ΕΕΕΣ δεν φέρει έγκυρη ψηφιακή υπογραφή υποστηριζόμενη από πιστοποιητικό διαπιστευμένου φορέα. Με τα δεδομένα αυτά, η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. έκρινε ότι η προσφορά της αιτούσας ήταν απορριπτέα λόγω μη έγκυρης υπογραφής του ΕΕΕΣ του τρίτου.(...)Συνεπώς, κατά τα προβαλλόμενα, ο τρίτος παρέχων στήριξη οφείλει να θέτει στο ΕΕΕΣ «ψηφιακή υπογραφή» και όχι «εγκεκριμένη προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή που υποστηρίζεται από εγκεκριμένο πιστοποιητικό», εν πάση δε περιπτώσει προβάλλεται ότι ο σχετικός όρος της Διακήρυξης αναφορικά με την έννοια της «ψηφιακής υπογραφής» στο ΕΕΕΣ του τρίτου ήταν ασαφής και δεν μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό της. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 12, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως νόμω αβάσιμος, διότι από την συνδυαστική ερμηνεία του όρου 3.3.3.Β9 (α) της Διακήρυξης με τους λοιπούς όρους αυτής, καθώς και με τις παρατιθέμενες στις σκέψεις 7-11 διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 και της εθνικής νομοθεσίας προκύπτει σαφώς ότι το ΕΕΕΣ του τρίτου που υπογράφεται ψηφιακά πρέπει να φέρει εγκεκριμένη προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή που υποστηρίζεται από εγκεκριμένο πιστοποιητικό.(...)Ωστόσο, τα ως άνω στοιχεία που περιείχε το ΕΕΕΣ της εταιρίας ... ..., ήτοι α) η σφραγίδα της εταιρίας, β) ιδιόχειρη υπογραφή, η οποία προβάλλεται ότι ανήκει στον ... ..., χωρίς πάντως βεβαίωση του γνησίου αυτής, καθώς και γ) η εμφάνιση μιας «ψηφιακής υπογραφής» με αναφορά ημερομηνίας και ώρας, από τον έλεγχο της οποίας («ψηφιακής υπογραφής») προέκυψε ότι δεν στηριζόταν σε πιστοποιητικό εγκεκριμένου παρόχου υπηρεσιών εμπιστοσύνης, δεν μπορούσαν να υποκαταστήσουν την σαφή απαίτηση της Διακήρυξης για έγκυρη υπογραφή του ΕΕΕΣ (είτε με ιδιόχειρη υπογραφή συνοδευόμενη από βεβαίωση αρμοδίως του γνησίου αυτής είτε με ηλεκτρονική υπογραφή που στηρίζεται σε πιστοποιητικό εγκεκριμένου παρόχου υπηρεσιών εμπιστοσύνης), η οποία διασφαλίζει ότι το πρόσωπο που φέρεται να υπογράφει το ΕΕΕΣ είναι πράγματι εκείνο που το υπογράφει. Σε περίπτωση δε έλλειψης έγκυρης, κατά τους όρους της Διακήρυξης, υπογραφής του ΕΕΕΣ η προσφορά δεν μπορεί να διευκρινιστεί, κατά τις ανωτέρω στη σκέψη 18 παρατιθέμενες διατάξεις του νόμου και της Διακήρυξης, με την εκ νέου υποβολή ΕΕΕΣ εγκύρως υπογεγραμμένου, διότι στην περίπτωση αυτή τυχόν «διευκρίνιση» θα συνιστούσε ανεπίτρεπτη τροποποίηση της προσφοράς του συμμετέχοντος. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση θα ήταν απορριπτέα. Ωστόσο, στις 12.9.2024 δημοσιεύθηκε η ΣτΕ/1256/2024 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας πενταμελούς συνθέσεως, με την οποία παρεμφερή με τα ως άνω κριθέντα ζητήματα αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά. Δια ταύτα Απέχει να αποφανθεί οριστικά. Παραπέμπει την υπόθεση στην επταμελή σύνθεση του Δ΄ Τμήματος.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου *********, η οποία έκανε δεκτές τις προσφορές των οικονομικών φορέων «*********», «*********» και «*********» για τη σύμβαση «Προμήθεια ανταλλακτικών, ελαστικών και επισκευαστικές εργασίες οχημάτων, αγροτικών μηχανημάτων και μηχανημάτων έργων για τα έτη 2020-2021». Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι προσφορές των συμμετεχόντων δεν πληρούν τις απαιτήσεις της διακήρυξης, ιδίως ως προς τη συμπλήρωση του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.), την υποβολή μη επικυρωμένων πιστοποιητικών ποιότητας ISO 9001:2015, τη χειρόγραφη συμπλήρωση φύλλων συμμόρφωσης και την ελλιπή τεκμηρίωση. Η σύμβαση είχε προϋπολογισθείση αξία 998.855,63 € (συμπ. ΦΠΑ) και υποδιαιρείται σε 9 τμήματα.