Αριθμός Πρωτοκόλλου: Δ.Εφ.Θεσ./28/2023

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων του νοσοκομείου και των συνακόλουθων κτιρίων (...)Επειδή, από την ένδικη διακήρυξη και τη λεκτική διατύπωση των επίμαχων όρων της (άρθρο 7), προκύπτει ότι οι λειτουργικές απαιτήσεις καθαριότητας που τίθενται στο Παράρτημα Γ της διακήρυξης αποτελούν απαράβατους όρους που, ως εκ τούτου, είναι ουσιώδεις. Σύμφωνα δε με αυτούς έκαστος οικονομικός φορέας όφειλε επί ποινή απόρριψης της προσφοράς του, να υποβάλλει με την τεχνική προσφορά του, όσον αφορά τα προϊόντα καθαρισμού και απολύμανσης, πιστοποιητικό από έγκυρους διεθνείς οργανισμούς, που να βεβαιώνει ότι οι προτεινόμενες από τον κατασκευαστή προς χρήση πυκνότητες δεν είναι επικίνδυνες για το χρήστη και είναι αποτελεσματικές στον προτεινόμενο χρόνο δράσης. Μάλιστα, στην επίμαχη διακήρυξη διευκρινίζονταν ότι τα δελτία δεδομένων ασφαλείας (MSDS) καλύπτουν τις λειτουργικές απαιτήσεις του Νοσοκομείου εφόσον πιστοποιούν ότι οι προτεινόμενες από τον κατασκευαστή πυκνότητες δεν είναι επικίνδυνες για τον χρήστη και είναι αποτελεσματικές στον προτεινόμενο χρόνο δράσης. Συνεπώς, εφόσον η αιτούσα δεν προσκόμισε το αντίστοιχο δελτίο δεδομένων ασφαλείας για το καθαριστικό ανοξείδωτων επιφανειών, ... ..., το οποίο προσέφερε με την τεχνική προσφορά της, όπως άλλωστε και η ίδια συνομολογεί, δεδομένου ότι προσκόμισε δελτίο που αφορά άλλο προϊόν, η προσφορά της είναι μη νόμιμα ενόψει της προαναφερθείσας απόκλισής της. ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ Απορρίπτει την αίτηση ακυρώσεως

Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε προσφυγές ανάκλησης κατά της Πράξης 291/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ως διακωλυτικό της υπογραφής σχεδίων συμβάσεων τον αποκλεισμό της εταιρείας «...SRL» από διαγωνισμό προμήθειας πυροσβεστικών οχημάτων. Το Δικαστήριο δικαίωσε τις προσφεύγουσες εταιρείες, κρίνοντας ότι ο αποκλεισμός της εταιρείας οφειλόταν σε παραβίαση ουσιωδών όρων της διακήρυξης σχετικά με την υποβολή ΕΕΕΣ για τους υπεργολάβους. Η έλλειψη αυτή δεν μπορούσε να θεραπευτεί με τη διαδικασία συμπλήρωσης του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, διότι η τήρηση των όρων της διακήρυξης επιβάλλει στο συγκεκριμένο στάδιο την απόρριψη της προσφοράς. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η Πράξη του Κλιμακίου και κρίθηκε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.

Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ανασταλεί η εκτέλεση και να ακυρωθούν: 1) η υπ’ αριθ. 1510/2022 απόφαση του 4ου Κλιμακίου της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), 2) η υπ’ αριθ. 2832.7/60497/2022/29.8.2022 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.(...)Με τα δεδομένα αυτά είναι νομίμως αιτιολογημένες οι κρίσεις των προσβαλλομένων πράξεων αφ’ ενός μεν περί παραβάσεως της υπό στοιχεία 5.1.11 τεχνικής προδιαγραφής στα αρχικώς υποβληθέντα σχέδια, αφ’ ετέρου δε περί ανεπίτρεπτης τροποποίησης της τεχνικής προσφοράς ως προς το φυσικό της αντικείμενο κατά τρόπο που να συνιστά νέα προσφορά. Είναι, συνεπώς, απορριπτέα ως αβάσιμα τα προβαλλόμενα περί του αντιθέτου. Αβάσιμα είναι και τα προβαλλόμενα περί ασαφείας των ορισμών του στοιχείου 5.1.4.1 (α) των τεχνικών προδιαγραφών, ως προς τον ελάχιστο αριθμό των «θέσεων εργασίας» στη γέφυρα διακυβέρνησης (δύο), σε συνδυασμό με την αντίστοιχη απαίτηση από το στοιχείο 5.1.4.3 ως προς την πρόβλεψη περί υπάρξεως στη γέφυρα διακυβέρνησης σταθμού εργασίας ραδιοεπικοινωνιών. Τούτο δε, διότι η έννοια των εφαρμοστέων εν προκειμένω διατάξεων του κεφαλαίου 5 του Παραρτήματος Δ, όπως αυτή έχει εκτεθεί στη σκέψη 13, περί της υποχρεώσεως να υφίστανται και στον σταθμό εργασίας ραδιοεπικοινωνιών τα κατάλληλα καθίσματα (τύπου «bucket» ή ισοδύναμα) δεν παρίσταται δυσνόητη ή αμφίσημη για τον επιδεικνύοντα τη συνήθη επιμέλεια διαγωνιζόμενο (βλ. αποφάσεις Δ.Ε.Ε. της 14.9.2017 επί της υποθέσεως C-223/16, Casertana Construzioni, της 4.5.2017 επί της υποθέσεως C-387/14, Esaprojekt., της 7.4.2016, Partner Apelski Dariusz, C-324/14, της 12.3.2015 επί της υποθέσεως C-538/13, eVigilo κ.ά.).Επειδή, κατόπιν των προαναφερθέντων οι προσβαλλόμενες πράξεις (2832.7/60497/2022/29.8.2022 πράξη του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και 1510/2022 πράξη της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), με τις οποίες κρίθηκε ότι η αιτούσα έπρεπε να αποκλεισθεί από τον ένδικο διαγωνισμό, διότι η προσφορά της δεν πληρούσε τεχνική προδιαγραφή προβλεπόμενη από τη διακήρυξη επί ποινή αποκλεισμού, παρίστανται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένες. 

Επειδή, η εξέταση των λοιπών λόγων Προσφυγής για την ακύρωση της προσβαλλόμενης, υπ΄ αριθμ. …/2022 πράξης του … ..., κατά το μέρος που αποδέχθηκε την Προσφορά του παρεμβαίνοντος παρέλκει ως αλυσιτελής, δοθέντος ότι η προαναφερόμενη στη σκέψη 11 της παρούσας ουσιώδης πλημμέλεια της προσβαλλόμενης ως άνω πράξης (παραβίαση διατάξεων περί υπεργολαβίας ─ μη υποβολή Ε.Ε.Ε.Σ τρίτων ─, μη έλεγχος της πλήρωσης των κριτηρίων επιλογής και της μη συνδρομής λόγων Αριθμός απόφασης : 1459 /2022 35 αποκλεισμού στο πρόσωπο των τρίτων), η οποία δεν δύναται να «θεραπευθεί» μεταγενεστέρως, παρέχει αυτοτελές νόμιμο έρεισμα για την απόρριψη της Προσφοράς του (πρβλ. Ε.Α. ΣτΕ 326/2011, 1238, 1132, 420/2010, 750/2007. Βλ., μεταξύ πολλών, υπ΄ αριθμ. 818/2018, 839/2018 και 969/2019 Αποφάσεις Α.Ε.Π.Π., σκέψεις 62, 53 και 49, αντίστοιχα, κλπ). Είναι δε αξιοπερίεργο το ότι η οικεία αναθέτουσα αρχή δεν προέβη σε ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης της, παρά το γεγονός ότι, μεταξύ άλλων, συνομολόγησε την ως άνω πλημμέλεια της Προσφοράς του προσωρινού μειοδότη (βλ. υπ΄ αριθμ. …/2022 Πρακτικό της Ο.Ε του …, σκ. 9 της παρούσας Απόφασης). 

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που απέρριψε την προσφορά του και έκανε δεκτή την προσφορά του παρεμβαίνοντος σε διαγωνισμό για την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, συγκεκριμένα ενός αξονικού τομογράφου 16 τομών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την προμήθεια, εγκατάσταση και τοποθέτηση του εξοπλισμού με προϋπολογιζόμενη αξία 241.935,48€ χωρίς ΦΠΑ. Ο προσφεύγων θεωρεί ότι η απόρριψη της προσφοράς του ήταν παράνομη και ότι η αποδοχή της προσφοράς του παρεμβαίνοντος έγινε παρά τις πλημμελείς της τεχνικής προσφοράς του.

Ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης....Επειδή περαιτέρω πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι οι ισχυρισμοί της παρέμβασης με τους οποίους υποστηρίζεται ότι η προσφορά της προσφεύγουσας πρέπει να απορριφθεί και για τον επί πλέον λόγο ότι προσφορά καθίσταται ζημιογόνος, αν ληφθεί υπ΄ όψιν ως απαιτείται η επίμαχη παρακράτηση προκαταβολής φόρου εισοδήματος 8% (σκέψη 20, σελ. 25 και επ). Και τούτο επειδή, παρίσταται απαράδεκτη η προβολή τέτοιων ισχυρισμών με άσκηση παρέμβασης, η οποία σύμφωνα με τον νόμο, δεν μπορεί παρά να κατατείνει μόνο στην διατήρηση της ισχύος της προσβαλλόμενης και στην ορθότητα των λόγων της, και όχι στην τροποποίησή της όπως εν προκειμένω επιδιώκεται με την προσθήκη επιπρόσθετης αιτιολογίας περί την απόρριψη της οικονομικής προσφοράς της  προσφεύγουσας. Εξ άλλου και σε κάθε περίπτωση, η παρεμβαίνουσα στρέφεται κατά ήδη απορριφθείσας προσφοράς, προβάλλοντας λόγο που δεν αφορά στην διατήρηση ισχύος της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά στην αιτιολογία της. Όμως, αλυσιτελώς προβάλλονται οι παραπάνω ισχυρισμοί της παρέμβασης περί ζημιογόνας προσφοράς, καθώς εφόσον η προσφορά ενός διαγωνιζομένου απορρίπτεται ήδη από την αναθέτουσα αρχή για ορισμένο λόγο, άλλος διαγωνιζόμενος δεν έχει έννομο συμφέρον, ούτε μπορεί να επιδιώξει την απόρριψη της προσφοράς για διαφορετικό λόγο ή και για διαφορετικό λόγο (ΔΕΦΑθ (Αναστ) 232/2014, ΔΕφΑθ (Ακυρ) 632/2013), πράγματα τα οποία επί πλέον απαραδέκτως προβάλλονται με την άσκηση παρέμβασης. Εν προκειμένω, η παρεμβαίνουσα δεν αμφισβητεί -ούτε θα μπορούσε παραδεκτά να αμφισβητεί- το κύρος του διατακτικού της προσβαλλόμενης ως προς τον αποκλεισμό της προσφεύγουσας, ούτε εξάλλου αμφισβητεί αλλά αντίθετα συνομολογεί την ορθότητα των συγκεκριμένων αιτιολογιών που διαλαμβάνονται στην προσβαλλόμενη σχετικά με τον αποκλεισμό αυτό, προβάλλοντας όμως απαραδέκτως και αλυσιτελώς ισχυρισμούς για την συμπλήρωση των αιτιολογιών της.

Εκσυγχρονισμός του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο άγεται στην κρίση ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις υπό κρίση προσφυγές, ορθώς και νομίμως η αναθέτουσα αρχή απέρριψε την προσφορά της ένωσης εταιρειών «…», καθόσον τα ΕΕΕΣ που υπέβαλαν τα μέλη της ως άνω ένωσης περί των ποσοστών συμμετοχής τους σε αυτήν δεν πληρούν το εκ του νόμου και της διακήρυξης απαιτούμενο περιεχόμενο, διότι σε αυτά, πλην της γενικής αναφοράς σε ποσοστά συμμετοχής στην ένωση, δεν προσδιορίζονται τα δύο διακριτά, σε σχέση με τα ανωτέρω, απαιτούμενα εκ του νόμου και τη διακήρυξη στοιχεία, ήτοι το είδος της συμμετοχής κάθε μέλους στην ένωση και η κατανομή της αμοιβής μεταξύ τους. Εξάλλου, τα εν λόγω ΕΕΕΣ δεν πληρούν το ως άνω απαιτούμενο περιεχόμενο ούτε αν ληφθεί υπ’ όψιν για τη συμπλήρωση του περιεχομένου τους το υποβληθέν μαζί με αυτά ιδιωτικό συμφωνητικό σύστασης της ως άνω ένωσης -το οποίο πάντως προβλέπεται από το νόμο και τη διακήρυξη ότι πρέπει να υποβληθεί όχι με τα δικαιολογητικά συμμετοχής, αλλά με τα δικαιολογητικά προσωρινού αναδόχου και εξετάζεται σε μεταγενέστερο στάδιο του διαγωνισμού (βλ. το άρθρο 2.2.9.2. της διακήρυξης)- καθόσον από το συμφωνητικό αυτό δεν προκύπτει κατά τρόπο ρητό, σαφή και αδιαμφισβήτητο το είδος της συμμετοχής κάθε μέλους της ένωσης αυτής στο αντικείμενο του έργου. Συνεπώς, η αναθέτουσα αρχή δεν είχε τη διακριτική ευχέρεια να καλέσει, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, όπως αυτό ισχύει, την ως άνω ένωση να συμπληρώσει, ήτοι κατ’ ουσίαν να αναπληρώσει τα ως άνω ελλείποντα ουσιώδη στοιχεία των εν λόγω ΕΕΕΣ το πρώτον μετά την υποβολή της προσφοράς της, διότι τούτο θα οδηγούσε σε ανεπίτρεπτη εκ των υστέρων θεραπεία της, επί ποινή αποκλεισμού, υποχρέωσής της να υποβάλει με την προσφορά της ως δικαιολογητικά συμμετοχής τα ΕΕΕΣ με το ελάχιστο περιεχόμενο που ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 96 παρ. 7 του ν. 4412/2016 και 2.4.1 της διακήρυξης, τροποποιώντας τοιουτρόπως την προσφορά της και καθιστώντας αυτή παραδεκτή, κατά παράβαση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των διαγωνιζομένων και των διατάξεων των άρθρων 91 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016 και 2.4.6 περ. 1 της διακήρυξης. 	Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης και τις ασκηθείσες παρεμβάσεις.Ανακαλεί την 417/2023 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Παροχή υπηρεσιών για την αποκομιδή και μεταφορά απορριμάτων....Ως εκ τούτου, μη διενεργηθείσας της ως άνω κλήσης σύμφωνα με το άρθρο 2.4.6 της διακήρυξης, η αναθέτουσα αρχή παρανόμως απέρριψε την προσφορά του προσφεύγοντος, αφού κατά τον έλεγχο και την αξιολόγηση της προσφοράς του αβασίμως διαπιστώθηκε, ότι το περιεχόμενο της υποβληθείσας τεχνικής προσφοράς δεν είναι σύμφωνο με την παράγραφο 2.4.3 της διακήρυξης και παρουσιάζει ελλείψεις ως προς τα δικαιολογητικά που ζητούνται από τα έγγραφα της διακήρυξης και αποκλίσεις ως προς τους όρους και τις τεχνικές προδιαγραφές της σύμβασης». Τούτων έπεται ότι, κατά την έννοια των εν λόγω κανονιστικών ρυθμίσεων, αν η αναθέτουσα αρχή παραλείψει να εκπληρώσει την προαναφερόμενη αυτοτελή υποχρέωσή της ή αν, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, προβεί σε πλημμελή τήρησή της, η μη υποβολή από τον υποψήφιο ανάδοχο μη ζητηθέντος εν λόγω δικαιολογητικού δεν συνεπάγεται αυτομάτως και άνευ ετέρου τον αποκλεισμό του από την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού, αλλά υποχρεώνει, καταρχήν, την αναθέτουσα αρχή να προβεί στην οφειλόμενη, κατά τα ήδη εκτεθέντα, κλήση του προς συμπλήρωση του ελλείποντος ή δικαιολογητικού. Άλλως, η ελλιπής υποβολή από τον προσωρινό ανάδοχο απαιτουμένων από τη διακήρυξη δικαιολογητικών συνεπάγεται τον αποκλεισμό του για τον λόγο αυτόν, εφόσον έχει προηγηθεί η προσήκουσα προς τούτο κλήση από την αναθέτουσα αρχή, η οποία, συνεπώς, δεν μπορεί να προβεί στην απόρριψη του φακέλου της προσφοράς του λόγω ελλείψεων, πριν καλέσει τον υποψήφιο ανάδοχο για την κάλυψη των ελλείψεων αυτών και παρέλθει η σχετικώς ταχθείσα προθεσμία. Ενόψει αυτών και λαμβάνοντας, ακόμη, υπόψη ότι ούτε η αναθέτουσα αρχή υποστηρίζει ούτε από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι στον προσφεύγοντα κοινοποιήθηκε πρόσκληση προσκόμισης του εν λόγω δικαιολογητικού, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, απαιτείται η εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής αναζήτηση του επίμαχου δικαιολογητικού και η απόρριψη της προσφοράς μόνο σε περίπτωση μη προσκόμισής του (βλ. ΔΕΘεσς 16,172/2019) και κατά τούτο ο σχετικός λόγος γίνεται δεκτός ως βάσιμος

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Αναθέτουσας Αρχής που απέρριψε την τεχνική προσφορά του και έκανε αποδεκτή την προσφορά του παρεμβαίνοντος για την προμήθεια 50 θερμικών διοπτρών παρατήρησης φορητού τύπου (μονόκυαλα) για τις Μονάδες Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ισχυρίζεται ότι η απόρριψη της προσφοράς του ήταν παράνομη, καθώς το προϊόν του πληρούσε τους όρους της Διακήρυξης, ενώ η προσφορά του παρεμβαίνοντος δεν πληρούσε ορισμένες απαραίτητες προδιαγραφές, όπως την απαίτηση χρήσης χωρίς εργαλεία και την ικανότητα χρήσης από αριστερόχειρες.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της απόφασης που κατακυρώνει τον διαγωνισμό στον παρεμβαίνοντα, την απόρριψη της προσφοράς του παρεμβαίνοντος, την κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής του και να ανακηρυχθεί ο ίδιος προσωρινός ανάδοχος. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η μελέτη και κατασκευή νέας γέφυρας στον ποταμό Μυριχό κατά μήκος της επαρχιακής οδού σε συγκεκριμένο νομό. Οι λόγοι προσφυγής αφορούν την υπολειτουργική προσκόμιση αποδεικτικών ασφαλιστικής ενημερότητας και τη μη νόμιμη ψηφιακή υπογραφή εγγράφων κατακύρωσης από τον παρεμβαίνοντα.