Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1238/2026

Η Προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης περί έγκρισης των πρακτικών και ανακήρυξης προσωρινών αναδόχων, ισχυριζόμενη ότι η οικονομική προσφορά του παρεμβαίνοντα παραβιάζει κανόνες εργατικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, υποστηρίζει ότι η προσφορά περιέχει εσφαλμένους υπολογισμούς εργοδοτικών εισφορών και ωρομισθίων, με αποτέλεσμα να διαμορφώνει παράνομα το συνολικό κόστος. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας σε συνοριακούς σταθμούς (Κήπων-Καστανέων-Ορμενίου) για τα έτη 2019-2020.

Η απόφαση Δ27/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την απόρριψη αιτήματος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκειμένου να ανατεθεί σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για τους Συνοριακούς Σταθμούς Προμαχώνα και Κήπων-Καστανέων-Ορμενίου. Η Αρχή κρίνει ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, ιδίως λόγω έλλειψης απρόβλεπτων γεγονότων και δικής της ευθύνης για τις καθυστερήσεις. Η πρόταση αφορούσε σύμβαση πέντε μηνών με προϋπολογισμό 105.210 € χωρίς ΦΠΑ.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, που αιτήθηκε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης (Α.Δ.Μ.-Θ.). Το αίτημα αφορά την ανάθεση δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας σε τρεις συνοριακούς σταθμούς (Ευζώνων, Προμαχώνα, Κήπων-Καστανέων-Ορμενίου) για πέντε μήνες, με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 165.833,34€ (χωρίς ΦΠΑ). Η Επιτροπή αποδέχθηκε τον ισχυρισμό της Α.Δ.Μ.-Θ. για κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η διοικητική και δικαστική εμπλοκή της τρέχουσας διαγωνιστικής διαδικασίας και η λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων στις 31/12/2025. Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, που επιτρέπει διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση σε περιπτώσεις κατεπείγουσας ανάγκης λόγω απρόβλεπτων γεγονότων.

Η προσφεύγουσα επιχείρηση ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της απόφασης που έκανε αποδεκτές τις προσφορές των εταιρειών [αποσιωπημένα] και ανακήρυξε την εταιρεία 'EXPRESS CLEANING' ως προσωρινή ανάδοχο για το Τμήμα 3 του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας στις κτιριακές εγκαταστάσεις των Συνοριακών Σταθμών Κήπων, Καστανέων και Ορμενίου για τα έτη 2019-2010. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι προσφορές των άλλων εταιρειών παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία, καθώς δεν τηρούν τους όρους της διακήρυξης σχετικά με την απασχόληση και ασφάλιση του προσωπικού, γεγονός που αποτελεί όρο επί ποινή απόρριψης της προσφοράς.

Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε προσφυγές ανάκλησης κατά της Πράξης 291/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ως διακωλυτικό της υπογραφής σχεδίων συμβάσεων τον αποκλεισμό της εταιρείας «...SRL» από διαγωνισμό προμήθειας πυροσβεστικών οχημάτων. Το Δικαστήριο δικαίωσε τις προσφεύγουσες εταιρείες, κρίνοντας ότι ο αποκλεισμός της εταιρείας οφειλόταν σε παραβίαση ουσιωδών όρων της διακήρυξης σχετικά με την υποβολή ΕΕΕΣ για τους υπεργολάβους. Η έλλειψη αυτή δεν μπορούσε να θεραπευτεί με τη διαδικασία συμπλήρωσης του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, διότι η τήρηση των όρων της διακήρυξης επιβάλλει στο συγκεκριμένο στάδιο την απόρριψη της προσφοράς. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η Πράξη του Κλιμακίου και κρίθηκε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1251/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί δύο προσφυγών ανάκλησης κατά της 1266/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου ΟΤΑ Ι. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης επικοινωνιακής προβολής λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου. Το Δικαστήριο απέρριψε ως εκπρόθεσμη την προσφυγή του αναθέτοντος ν.π.δ.δ. και ως απαράδεκτη την παρέμβαση της οικείας Περιφέρειας. Έκανε δεκτή την προσφυγή της αναδόχου εταιρείας, ανακάλεσε την 1266/2026 Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, διατάσσοντας την απόδοση του παραβόλου.

Παρεμβάσεις Αστικής Αναζωογόνησης για την Οικονομική Ανασυγκρότηση τοπικών εμπορικών οδών (...)Mε αυτά τα πραγματικά περιστατικά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 14, η κρίση του Κλιμακίου στην προσβαλλόμενη Πράξη ότι η μη υπέρβαση των ανώτατων επιτρεπτών ορίων ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων ήταν δυνατό να συναχθεί από την έκδοση ενημερότητας πτυχίου στο όνομα των αποκλεισθεισών εταιρειών είναι αβάσιμη, όπως βασίμως υποστηρίζουν ο προσφύγων Δήμος με την προσφυγή του και η ανάδοχος ..με την παρέμβασή της. Τούτο, πρώτον, διότι η ενημερότητα πτυχίου δεν επαρκεί, λόγω της ετήσιας διάρκειάς της, για τη βεβαίωση του ύψους του διαρκώς κυμαινόμενου κατά τη διάρκεια του έτους ύψους του ανεκτέλεστου υπολοίπου των υπό εκτέλεση συμβάσεων. Δεύτερον, διότι το προπαρατεθέν, διέπον τον διαγωνισμό εθνικό και ενωσιακό νομοθετικό πλαίσιο, δεν εμποδίζει τον αναθέτοντα φορέα να θεσπίσει, τόσο για τους καταταγέντες στο Μ.Ε.Ε.Π. σύμφωνα με τις εθνικές ρυθμίσεις, όσο και για τους εγκεκριμένους σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εργολήπτες, το κριτήριο της μη υπέρβασης ενός ορίου ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων που εκτελούν παραλλήλως, ώστε να αποφευχθεί η δέσμευσή τους πέραν των δυνατοτήτων τους και να διασφαλιστεί, η ακίνδυνη, από αυτή την άποψη, ανάληψη της εκτέλεσης του υπό δημοπράτηση έργου. Τρίτον, διότι η πρόβλεψη και διατύπωση του άρθρου 23 της διακήρυξης του κρινόμενου διαγωνισμού, περί υποχρεωτικής προαποδεικτικής συμπλήρωσης του ανεκτέλεστου υπολοίπου των ήδη εκτελούμενων συμβάσεων στο πεδίο «Λοιπές οικονομικές ή χρηματοοικονομικές απαιτήσεις» της Ενότητας Β «Οικονομική και Χρηματοοικονομική επάρκεια» του Μέρους ΙV του Ε.Ε.Ε.Σ., ήταν σαφής για τον επιμελή διαγωνιζόμενο, ουδεμία διευκρινιστική ερώτηση ετέθη ως προς την ορθή συμπλήρωση του πεδίου από τους υποψήφιους φορείς, αλλά και οι συμμετέχουσες στη διαγωνιστική διαδικασία, οι οποίες εκβλήθηκαν από αυτή λόγω της μη συμπλήρωσης του συνολικού ποσού του ανεκτέλεστου στο εν λόγω πεδίο, δεν αμφισβήτησαν την εκβολή τους με προδικαστική προσφυγή. Εφόσον δε, όπως προκύπτει από την προηγηθείσα ανάπτυξη, η παράλειψη αναγραφής του συγκεκριμένου ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων δεν είναι δυνατό να καλυφθεί δι’ αναφοράς ή παραπομπής στην ενημερότητα πτυχίου των αποκλεισθέντων οικονομικών φορέων, ούτε μπορούσε να αναπληρωθεί από τη γενική δήλωσή τους περί μη υπέρβασης του ανώτατου ορίου ανεκτελέστου υπολοίπου, είναι απορριπτέα και η συνακόλουθη κρίση του Κλιμακίου ότι η παράλειψη αυτή ήταν επιδεκτική αποσαφήνισης ή συμπλήρωσης στο προαποδεικτικό στάδιο του Ε.Ε.Ε.Σ δυνάμει του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, όπως ισχύει. Κατά συνέπεια είναι απορριπτέα η ως άνω υποστηριζόμενη άποψη ότι όφειλε η αναθέτουσα να την καλέσει να συμπληρώσει την ελλιπή της δήλωση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, το μεν διότι τούτο ερείδεται στην προαναφερθείσα πλάνη περί το περιεχόμενο του όρου 22.Γ της διακήρυξης, το δε διότι δεν υπέβαλε πλήρες και σύμφωνο με τη διακήρυξη Ε.Ε.Ε.Σ., το οποίο αποτελεί ουσιώδες δικαιολογητικό συμμετοχής.Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων, η ένδικη προσφυγή του Δήμου Θεσσαλονίκης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της αναδόχου ..πρέπει να γίνουν δεκτές, η προσβαλλόμενη με αυτή, 465/2023 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου πρέπει να ανακληθεί, απορριπτομένης συνακολούθως και της υπέρ της διατήρησης του κύρους της παρέμβασης της Ένωσης οικονομικών φορέων με την επωνυμία «..Α.Ε.- Α.Τ.Ε.» και των μελών αυτής.
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Γ΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/377/2024

Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 1260/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 1045/2026 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου της Υπηρεσίας Επιτρόπου Ο.Τ.Α. ΙΙΙ. Η προσβαλλόμενη Πράξη είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πολιτών, λόγω έλλειψης ενεργού και έγκυρης προγραμματικής σύμβασης που να παρέχει το απαραίτητο νόμιμο έρεισμα, καθώς και λόγω μη εξασφάλισης της απαιτούμενης χρηματοδότησης. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας αναπτυξιακής εταιρείας, έκρινε βάσιμους τους διακωλυτικούς λόγους της προσυμβατικής Πράξης, απέρριψε την προσφυγή και δεν ανακάλεσε την 1045/2026 Πράξη, διατάσσοντας παράλληλα την κατάπτωση του καταβληθέντος παραβόλου υπέρ του Δημοσίου.

Εκσυγχρονισμός του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο άγεται στην κρίση ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις υπό κρίση προσφυγές, ορθώς και νομίμως η αναθέτουσα αρχή απέρριψε την προσφορά της ένωσης εταιρειών «…», καθόσον τα ΕΕΕΣ που υπέβαλαν τα μέλη της ως άνω ένωσης περί των ποσοστών συμμετοχής τους σε αυτήν δεν πληρούν το εκ του νόμου και της διακήρυξης απαιτούμενο περιεχόμενο, διότι σε αυτά, πλην της γενικής αναφοράς σε ποσοστά συμμετοχής στην ένωση, δεν προσδιορίζονται τα δύο διακριτά, σε σχέση με τα ανωτέρω, απαιτούμενα εκ του νόμου και τη διακήρυξη στοιχεία, ήτοι το είδος της συμμετοχής κάθε μέλους στην ένωση και η κατανομή της αμοιβής μεταξύ τους. Εξάλλου, τα εν λόγω ΕΕΕΣ δεν πληρούν το ως άνω απαιτούμενο περιεχόμενο ούτε αν ληφθεί υπ’ όψιν για τη συμπλήρωση του περιεχομένου τους το υποβληθέν μαζί με αυτά ιδιωτικό συμφωνητικό σύστασης της ως άνω ένωσης -το οποίο πάντως προβλέπεται από το νόμο και τη διακήρυξη ότι πρέπει να υποβληθεί όχι με τα δικαιολογητικά συμμετοχής, αλλά με τα δικαιολογητικά προσωρινού αναδόχου και εξετάζεται σε μεταγενέστερο στάδιο του διαγωνισμού (βλ. το άρθρο 2.2.9.2. της διακήρυξης)- καθόσον από το συμφωνητικό αυτό δεν προκύπτει κατά τρόπο ρητό, σαφή και αδιαμφισβήτητο το είδος της συμμετοχής κάθε μέλους της ένωσης αυτής στο αντικείμενο του έργου. Συνεπώς, η αναθέτουσα αρχή δεν είχε τη διακριτική ευχέρεια να καλέσει, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, όπως αυτό ισχύει, την ως άνω ένωση να συμπληρώσει, ήτοι κατ’ ουσίαν να αναπληρώσει τα ως άνω ελλείποντα ουσιώδη στοιχεία των εν λόγω ΕΕΕΣ το πρώτον μετά την υποβολή της προσφοράς της, διότι τούτο θα οδηγούσε σε ανεπίτρεπτη εκ των υστέρων θεραπεία της, επί ποινή αποκλεισμού, υποχρέωσής της να υποβάλει με την προσφορά της ως δικαιολογητικά συμμετοχής τα ΕΕΕΣ με το ελάχιστο περιεχόμενο που ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 96 παρ. 7 του ν. 4412/2016 και 2.4.1 της διακήρυξης, τροποποιώντας τοιουτρόπως την προσφορά της και καθιστώντας αυτή παραδεκτή, κατά παράβαση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των διαγωνιζομένων και των διατάξεων των άρθρων 91 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016 και 2.4.6 περ. 1 της διακήρυξης. 	Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης και τις ασκηθείσες παρεμβάσεις.Ανακαλεί την 417/2023 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας της Κεντρικής Υπηρεσίας, των Κέντρων Υγείας με τα Ιατρεία ευθύνης τους και των Τοπικών Μονάδων Υγείας (ΤΟΜΥ), αρμοδιότητας της ... Υ.ΠΕ (...) Ωστόσο από τους προεκτεθέντες όρους της διακήρυξης καθίσταται σαφές ότι η προσφορά για τον κάθε Νομό και για την Κεντρική Υπηρεσία είναι αυτοτελής δεδομένου ότι η αναθέτουσα αρχή προβαίνει σε αυτοτελή αξιολόγηση των προσφορών για τον κάθε Νομό αναδεικνύοντας τον προσωρινό ανάδοχο για τον καθένα από αυτούς, ενόψει και της δυνατότητας των οικονομικών φορέων να υποβάλουν προσφορά για όποιο Νομό επιθυμούν, με συνέπεια τυχόν πλημμέλεια ή ασάφεια στη μία προσφορά να μην επιδρά στην αρτιότητα και νομιμότητα των λοιπών προσφορών λαμβανομένου υπόψη ότι στη διακήρυξη δεν υπάρχει όρος που να επιβάλλει είτε την υποχρεωτική υποβολή της συνολικής προσφοράς με ένα συγκεκριμένο τρόπο-όπως προβλέπεται για κάθε επιμέρους Νομό- είτε την υποχρεωτική απόρριψη της συνολικής προσφοράς όταν διαπιστώνεται πλημμέλεια στην προσφορά που υποβλήθηκε για συγκεκριμένο Τμήμα. Κατά συνέπεια ενόψει και της συνομολόγησης από την αναθέτουσα αρχή ότι οι λοιπές προσφορές του παρεμβαίνοντος δεν παρουσιάζουν κάποια απόκλιση από τους όρους της διακήρυξης η απόρριψη της προσφοράς του παρεμβαίνοντος για το νομό ... δεν συμπαρασύρει και τις προσφορές που υπέβαλε για τους υπόλοιπους Νομούς και την Κεντρική Υπηρεσία, όπως ορθώς έκρινε η ΕΑΔΗΣΥ με την προσβαλλόμενη απόφασή της, απορριπτομένου του σχετικού λόγου ακύρωσης. Ο δε ισχυρισμός της αιτούσας περί μη λυσιτελούς προβολής στην προδικαστική προσφυγή των ισχυρισμών του παρεμβαίνοντος για την απόρριψη της οικονομικής προσφοράς του λόγω του ότι δεν αμφισβήτησε τον έτερο λόγο αποκλεισμού της προσφοράς του για το Νομό ... είναι απορριπτέος δεδομένου ότι η οικονομική προσφορά του για τον ως άνω Νομό κρίθηκε ούτε ή άλλως απορριπτέα ως μη νόμιμη. ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ Απορρίπτει την αίτηση ακυρώσεως.