Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΔΙΔΔΑ/Φ.30/οικ.4490/2023

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα και άλλες διατάξεις.

«ν.5013/2023 Μέρος Β’ «Διαχείριση Κινδύνων, προσθήκη Κεφαλαίου Ζ΄ στο Μέρος Α΄ του ν. 4795/2021. Προθεσμία για τη σύσταση και στελέχωση οργάνων διαχείρισης κινδύνων στην Κεντρική Διοίκηση».ΑΔΑ:Ω83Θ46ΜΤΛ6-ΛΕΥ

Γνωστοποίηση διατάξεων του ν. 5013/2023 (Α΄12) για τη συμμόρφωση με την αριθμ. 2377/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας. ΑΔΑ:ΡΨΦΛ46ΜΤΛ6-ΟΘΨ

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣτΕ/2377/2022.

Υπόμνηση εγκυκλίου – Σύσταση και στελέχωση οργάνων διαχείρισης κινδύνων στην Κεντρική Διοίκηση. ΑΔΑ:9ΙΟ246ΜΤΛ6-ΕΤΚ

«Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του Ν.5013/2023 Μέρος Β’ «Διαχείριση Κινδύνων, προσθήκη Κεφαλαίου Ζ΄ στο Μέρος Α΄ του Ν.4795/2021». ΑΔΑ:ΨΛΚΩ46ΜΤΛ6-0ΝΠ

Σχετ.: α) Η με αριθμ. πρωτ. ΓΓΑΔΔΤ 391/8689/2023 εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας «Ν.5013/2023 Μέρος Β’ «Διαχείριση Κινδύνων, προσθήκη Κεφαλαίου Ζ΄ στο Μέρος Α΄ του Ν.4795/2021 Προθεσμία για τη σύσταση και στελέχωση οργάνων διαχείρισης κινδύνων στην Κεντρική Διοίκηση» (ΑΔΑ: Ω83Θ46ΜΤΛ6-ΛΕΥ). 
β) Η με αριθ. πρωτ. ΓΓΔΔ 18161/2023 εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας «Υπόμνηση εγκυκλίου – Σύσταση και στελέχωση οργάνων διαχείρισης κινδύνων στην Κεντρική Διοίκηση» (ΑΔΑ: 9ΙΟ246ΜΤΛ6-ΕΤΚ). 

Έγκριση σύστασης και λειτουργίας «Μονάδας Διαχείρισης Κινδύνων» στο Γενικό Νοσοκομείο Παίδων «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΙ ΑΓΛΑΪΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ως οργανικής μονάδας επιπέδου Τμήματος, το οποίο θα στελεχώνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις του άρθρου 22Γ του Μέρους Α' του ν. 4795/2021. 

Προμήθεια αντιδραστηρίων και αναλωσίμων...Τούτων δοθέντων και λαμβανομένου υπόψη ότι όπως προκύπτει και δεν αμφισβητείται από την αναθέτουσα αρχή, η προσφεύγουσα προσέφερε πενήντα (53) συσκευασίες controls επιπέδου normal και, συνεπώς, δε δύναται νομίμως να απορρίπτεται η προσφορά της για το λόγο της μη προσφοράς της και επιπλέον προϊόντων-controls επιπέδων low και high- που δεν ορίζονται σαφώς στη Δακήρυξη, αλλά το πρώτον κατά το στάδιο της αξιολόγησης της τεχνικής προσφοράς της. Ωσαύτως, απορριτπέος τυγχάνει και ο ισχυρισμός της αναθέτουσας αρχής περί απόδειξης της εν λόγω απαίτησης της Διακήρυξης, που προκύπτει από το περιεχόμενο της προσφοράς του έτερου συμμετέχοντος, εταιιρείας «…..», διότι τυχόν σωστή ή  εσφαλμένη ερμηνεία όρων της διακήρυξης από άλλον συμμετέχοντα, δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης της προσφοράς έτερου διαγωνιζόμενου και εν προκειμένω της προσφεύγουσας. Και τούτο διότι, η νομιμότητα μιας προσφοράς δε συγκρίνεται με το περιεχόμενο άλλης προσφοράς, παρά μόνον εκτιμάται σε σχέση με το αληθές περεχόμενο των όρων της διακήρυξης. Τέλος και obiter dictum, ακόμα και αν ο υπόψη όρος της Διακήρυξης ήθελε αναχθεί επι το απώτατον, ήτοι ότι απαιτούνταν και controls επιπέδων low και high, χωρίς τούτο να ορίζεται ρητά ως προελέχθη και πάλι η προσφορά της προσφεύγουσας καλύπτει τον υπόψη όρο και ουδόλως δύναται να αποβεί εις βάρος των συμφερόντων του Νοσοκομείου, ως αβάσιμα η αναθέτουσα ισχυρίζεται, αφού με τις από 04.07.2019 και 05.07.2019 προσκομιζόμενες υπεύθυνες δηλώσεις της προσφεύγουσας δηλώνεται ότι «...Αναλώσιμα, αντιδραστήρια και λοιπά υλικά που δεν περιλαμβάνονται στους αναλυτικούς πίνακες κόστους εξετάσεων της προσφοράς μας και τυχόν απαιτηθούν κατά τη διάρκεια της σύμβασης για τη λειτουργία του αναλυτικού συστήματος θα παραδίδονται στο Νοσοκομείο χωρίς επιβάρυνση…», εν ενί λόγω δηλαδή, η προσφεύγουσα έχει δεσμευθεί, και συνεπώς, οφείλει να προμηθεύσει, αν απαιτηθεί, δωρεάν, αντιδραστήρια, αναλώσιμα και λοιπά υλικά και ως εκ τούτου και controls επιπέδων low και high. Τούτων ούτως εχόντων, εσφαλμένως και κατά παράβαση της αρχής της τυπικότητας και της διαφάνειας η αναθέτουσα αρχή απέρριψε την τεχνική προσφορά της προσφεύγουσας και ο υπόψη λόγος της Προσφυγής τυγχάνει βάσιμος. 

Καταβολή στην Αναπτυξιακή Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης …..«…..» της 1ης δόσης του συνολικού κόστους της, από 17.4.2018, μεταξύ των άνω μερών προγραμματικής σύμβασης, για την υλοποίηση της «Λειτουργικής αναβάθμισης συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών ή και άλλων προϊόντων κατά την έννοια του ν. 2939/2001 και βελτίωσης μεθοδολογίας διαχείρισής του - Υποστηρικτικές ενέργειες Δήμου .....» Όπως προκύπτει από την, από Νοέμβριο 2017, πλήρως και επαρκώς εμπεριστατωμένη μελέτη της «…..», το ως άνω κόστος - τέλος διαχείρισης ανά τόνο αποβλήτων συσκευασίας (14 ευρώ), υπολογίστηκε ως ο λόγος των συνολικών ετήσιων εξόδων για την κάλυψη των αναγκών του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων συσκευασίας των Δήμων της Περιφέρειας ….. (294.500 ευρώ) προς την ετήσια ποσότητα των διαχειριζόμενων αποβλήτων συσκευασίας των ως άνω Δήμων (21.029 τόνοι),    η οποία, σύμφωνα με την άνω μελέτη, προσδιορίστηκε σε ποσοστό 10% της ετήσιας ποσότητας των αστικών στερεών αποβλήτων τους (294.500 ευρώ : 21.029 τόνοι = 14 ευρώ ανά τόνο).          Κατ’ ακολουθία, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου αυτό  πρέπει να θεωρηθεί.   

Προγραμματικές συμβάσεις:Αίτηση ανάκλησης της 43/2017 Πράξη της Επιτρόπου της 15ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου​(...)Κατόπιν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι από το παρατεθέν περιεχόμενο του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης προκύπτει ότι, κατά ορθό νομικό χαρακτηρισμό, αυτή, αν και φέρεται ως προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν.3852/2010, συνιστά απευθείας ανάθεση, από τη Περιφέρεια ..... στο Ε.Κ.Π.Α., της εκπόνησης της ανωτέρω έρευνας-μελέτης. Συγκεκριμένα, από το αντικείμενο της κρινόμενης σύμβασης και κυρίως από τη διαμόρφωση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών, προκύπτει ότι δεν πρόκειται για περίπτωση συνεργασίας μεταξύ δημοσίων φορέων, που εκκινούν από την ίδια αφετηρία συμφερόντων με σκοπό, με την αλληλοσυμπλήρωση αρμοδιοτήτων ή οικονομικοτεχνικών μέσων, την από κοινού εκτέλεση δημόσιας αποστολής τους (ανωτέρω σκέψη ΙΙ.), αλλά συνιστά ανάθεση υπηρεσιών στο Ε.Κ.Π.Α. έναντι αμοιβής με Φ.Π.Α. 24% δοθέντος ότι η υποχρέωση της αιτούσας εξαντλείται στην καταβολή του ανταλλάγματος, η δε αόριστη διάθεση εκ μέρους της προσωπικού, το οποίο μάλιστα θα εκπαιδευτεί από την ομάδα έρευνας του Ε.Κ.Π.Α. δε συνιστά ουσιώδη συμβολή στην εκπόνηση της έρευνας. Περαιτέρω, όμως, από τα στοιχεία του φακέλου, αποδεικνύεται ότι η κρινόμενη σύμβαση συνιστά σύμβαση ανάθεσης "πρωτότυπου ερευνητικού έργου" και, εκ του λόγου τούτου, νομίμως συνήφθη με προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης (βλ σκέψη ΙΙ). Ειδικότερα η μεθοδολογία και οι τεχνικές που θα ακολουθηθούν στην έρευνα έχουν αναπτυχθεί μόνο στο εργαστήριο του ΕΚΠΑ και δεν απαντώνται σε κανένα άλλο εργαστήριο παγκοσμίως. Συγκεκριμένα από τη προσκομιζόμενη έκθεση τεχνικής τεκμηρίωσης του Αναπλ. Καθηγητή ΕΚΠΑ ... ... προκύπτει ότι πρόκειται για πρωτοποριακό, υψηλών απαιτήσεων και καινοτόμο έργο από ένα Ανώτατο Εκπαιδευτικό ΄Ιδρυμα που δεν αποσκοπεί στο κέρδος αλλά στην προαγωγή της έρευνας. Η νέα μεθοδολογία εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε μία γεωγραφική περιοχή, τα ύδατα της οποίας ουδέποτε μέχρι σήμερα έχουν μελετηθεί με αυτή την ένταση και σε τέτοιο βαθμό, δια μέσου του ανωτέρω εξαιρετικώς πρωτοτύπου-αποκλειστικού και χρησιμοποιούμενου για πρώτη φορά τρόπου σχεδιασμού δειγματοληψιών. Στο πλαίσιο αυτό, η ανατεθείσα με την κρινόμενη σύμβαση έρευνα περιέχει το στοιχείο της πρωτοτυπίας και, ως εκ τούτου μπορεί να χαρακτηρισθεί ερευνητική κατά την έννοια τόσο του προϊσχύσαντος δικαίου (βλ. άρθρο 2 περ. α΄ του ν. 1514/1985) όσο και του ισχύοντος (βλ. άρθρο 2 περ. 19 του ν. 4310/2014) δεδομένου ότι επαυξάνει το απόθεμα της ήδη υπάρχουσας γνώσης. Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο νομιμότητας σχεδίου σύμβασης μεταξύ του αιτούντος και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) για την υλοποίηση της έρευνας με τίτλο: «Εξειδικευμένη έρευνα παρακολούθησης της Ποιότητας των Υδάτων της Λεκάνης του Ασωπού ποταμού – Εκτίμηση της ρύπανσης/υποβάθμισης και Ποιοτική & Ποσοτική Διερεύνηση της προέλευσης και του εύρους/επιπέδων αυτής». Ανακαλεί την 43/2017 Πράξη της Επιτρόπου της 15ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ (...)Λαμβάνοντας υπόψη τα προπαρατεθέντα πραγματικά δεδομένα και όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη νομική σκέψη 7, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά λογική και τεχνική αναγκαιότητα οι εργασίες υποδομής και επιδομής πραγματοποιούνται διαδοχικά κατά την κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, κατατείνοντας εν τέλει στην ολοκλήρωση μιας λειτουργικής σιδηροδρομικής γραμμής. Επίσης, για οικονομικούς, διοικητικούς ή άλλης φύσεως λόγους, δύνανται να αποτελέσουν αντικείμενο δύο διαφορετικών, χρονικά αποκλινουσών, αυτοτελών διαδικασιών ανάθεσης με προϋπολογισμό χρηματοδοτούμενο από διαφορετική πηγή ενωσιακής ή μη συγχρηματοδότησης, και ευρεία συμμετοχή προσφερόντων σε κάθε μία από αυτές, όπως συνέβη εν προκειμένω. Στην κρινόμενη περίπτωση, πρέπει να γίνει δεκτό, ότι λόγω της αυτοτέλειας εκάστης διαγωνιστικής διαδικασίας, η ενοποίηση των εργασιών που αποτέλεσαν το αντικείμενο εκάστης εξ αυτών με την επιγενόμενη επιχειρούμενη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης για την εκτέλεση από την ανάδοχο της τρέχουσας σύμβασης επιδομής του υπολειπόμενου τμήματος (μήκους 7 χιλιομέτρων) των εργασιών της διαλυθείσας σύμβασης υποδομής, με χρήση κονδυλίων του προϋπολογισμού της διαλυθείσας σύμβασης επιδομής, δεν βρίσκει νόμιμο έρεισμα στην περ. β΄ της παρ. 1 των άρθρων 337 και 156 του ν. 4412/2016.	Περαιτέρω, η εκ μέρους της αναθέτουσας επίκληση διαφόρων κινδύνων (από πλημμυρικά φαινόμενα, από την απαξίωση του έργου κ.λπ.) στο ημιτελές τμήμα των έργων υποδομής δεν ασκεί επιρροή επί της νομιμότητας της επίδικης συμπληρωματικής σύμβασης, διότι δεν μπορεί να εκτιμηθεί σε σχέση με την αναγκαιότητα σύναψης αυτής κατ΄εφαρμογή της παρ. 1 περ. β΄ των άρθρων 337 και 158 του ν. 4412/2016. Τέλος, ο επικουρικώς προβαλλόμενος από την προσφεύγουσα λόγος περί συγγνωστής πλάνης αυτής ως προς τη νομιμότητα της επιλογής της ελεγχόμενης ανάθεσης, είναι απορριπτέος ως απαραδέκτως προβαλλόμενος, καθόσον, κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά, η παραδοχή του θα έθιγε τον αντικειμενικό χαρακτήρα και θα αλλοίωνε την πρακτική αποτελεσματικότητα του προσυμβατικού ελέγχου. Βάσει των ανωτέρω σκέψεων, η κρίση του Κλιμακίου παρίσταται ορθή και η κρινόμενη προσφυγή μετά της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης πρέπει να απορριφθούν. 	Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την με Α.Β.Δ. 6255/9.10.2024 προσφυγή της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Διατάσσει την επιστροφή στην προσφεύγουσα του αχρεωστήτως καταβληθέντος παραβόλου.Δεν ανακαλεί, κατά τα αναφερόμενα στο αιτιολογικό, την 415/2024 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.