ΕλΣυν.Τμ.6/6019/2015
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:Αίτηση ανάκλησης της 121/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,(...)Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση, η ως άνω τροποποίηση ευρίσκει έρεισμα στις διατάξεις των άρθρων 35 παρ. 1 και 36 παρ. 1 της διακήρυξης και της αρχικής σύμβασης, οι οποίες, όπως και η σύμβαση αυτή στο σύνολό της, έχουν ήδη κριθεί νόμιμες με την 295/2014 πράξη του Ε’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά τον προσυμβατικό έλεγχο και δεν υφίσταται πλέον πεδίο επανελέγχου, επ’ ευκαιρία της κρίσης επί της επίμαχης τροποποιητικής σύμβασης, της νομιμότητας των διατάξεων αυτών. Οι διατάξεις δε αυτές παρέχουν ρητά τη δυνατότητα στον ....... να επιφέρει τροποποιήσεις στο συμβατικό αντικείμενο σε ποσοστό έως 50% του αρχικού συμβατικού οικονομικού αντικειμένου. Κατά συνέπεια, η επίμαχη σύμβαση, με την οποία προβλέπεται η μεταβολή εκτέλεσης τμήματος του έργου με επαύξηση του οικονομικού αντικειμένου σε ποσοστό 1,87%, βρίσκει έρεισμα στα ανωτέρω άρθρα της διακήρυξης και της αρχικής σύμβασης και τελεί σε συμφωνία με αυτά, δεδομένου μάλιστα ότι ουδεμία άλλη μεταβολή του συμβατικού τιμήματος δεν τέθηκε υπόψη του Δικαστηρίου ούτε προκύπτει ότι έχει επέλθει βάσει των ως άνω διατάξεων.
Ανακαλεί την 121/2015 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.6/2997/2014
Παροχή υπηρεσιών σίτισης:επιδιώκεται η ανάκληση της 112/2014 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Μειοψήφησε ο Πρόεδρος του Τμήματος Νικόλαος Αγγελάρας, στην άποψη του οποίου προσχώρησαν και οι Πάρεδροι Ειρήνη Κατσικέρη και Νικολέτα Ρένεση, ο οποίος διατύπωσε την γνώμη ότι η σχετική τροποποίηση δεν είναι νόμιμη, καθόσον σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις, προς τις οποίες πρέπει να εναρμονίζονται και οι εκάστοτε συνομολογούμενοι συμβατικοί όροι, η όποια μεταβολή του συμβατικού αντικειμένου της από 1.10.2009 συναφθείσας σύμβασης σίτισης συνδέεται άμεσα –ενόψει και της φύσης της συγκεκριμένης υπηρεσίας- με τη μεταβολή στον αριθμό των δικαιούμενων δωρεάν σίτισης σπουδαστών, η οποία εν προκειμένω δεν αποδεικνύεται, καθόσον η αιτούσα δεν αιτιολογεί τον τρόπο πρόωρης (πριν τη συμβατική λήξη της αρχικής σύμβασης στις 31.8.2014) ανάλωσης του συμβατικού ποσού των 6.000.000 ευρώ, ενώ δεν επικαλείται συγκεκριμένα, αλλά και ούτε αποδεικνύει αντίστοιχη προς το νέο οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης (720.000 ευρώ) αύξηση του αριθμού των δικαιουμένων δωρεάν σίτισης φοιτητών είτε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014 είτε και προγενέστερα. Περαιτέρω δε, η φερόμενη ως επέκταση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου είναι πλημμελής και για το λόγο ότι η οικεία τροποποίηση δε συνοδεύεται ούτε από χρονική (πέραν του Αυγούστου 2014) ούτε αντίστοιχη ποσοτική (ημέρες παροχής σίτισης) διεύρυνση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου. Η άποψη αυτή όμως, δεν εκράτησε.Ανακαλεί την 112/2014 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου
ΕΣ/ΤΜ.6/939/2010
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Σύμβαση έργου: Ζητείται η ανάκληση της 64/2010 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατ’ ακολουθία όλων των ανωτέρω, πρέπει η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης καθώς και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η 64/2010 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μη υπάρχοντος δε άλλου λόγου που να κωλύει την υπογραφή της υπό έλεγχο σύμβασης, πρέπει αυτή να υπογραφεί. Ανακαλεί την 64/2010 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.6/222/2007
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται από το Τμήμα τούτο η ανάκληση της 645/2007 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου (Ε΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία έγινε δεκτό ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντιπλημμυρικά Έργα (Βασικοί αγωγοί ομβρίων) στην παραλιακή περιοχή του Δήμου Καλυβίων – Θορικού (Α΄ φάση)» μεταξύ της αιτούσας και της, ήδη παρεμβαίνουσας, ανώνυμης τεχνικής εταιρείας με την επωνυμία … Α.Τ.Ε., συνολικής δαπάνης 327.151,84 Ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α..(....)Η εκτέλεση δε των συμπληρωματικών αυτών υπηρεσιών είχε εγκριθεί από την 4η Νομαρχιακή Επιτροπή της Ν.Α.Α.Α. με την 73/16.7.2007 απόφασή της κατά τη διάρκεια του αρχικού συμβατικού χρόνου κατασκευής του έργου και προ της παρόδου της προθεσμίας περάτωσής του (28.7.2007), η οποία έχει ήδη παραταθεί μέχρι 31.10.2007 (πράξη 32/14.9.2007 της 4ης Νομαρχιακής Επιτροπής). Τέλος, οι εργασίες της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης κατέστησαν απόλυτα αναγκαίες για την ολοκλήρωση του έργου και την αντιπλημμυρική θωράκιση της κατοικημένης περιοχής που αυτό αφορά ιδιαίτερα μετά την πυρκαγιά που έπληξε το Δήμο Καλυβίων. Ανακαλεί την 645/2007 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου (Ε΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.6/1757/2016
ΕΡΓΑ. ζητείται η ανάκληση της 130/2016 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, (..), σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ.Α της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι αρμοδίως εν προκειμένω το Κλιμάκιο προέβη στη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου των υποβληθέντων ενώπιόν του δύο σχεδίων συμβάσεων με τίτλο «Συμπλήρωμα Νο 3 στη σύμβαση ΔΑΠΜ–99342/10.9.2014» και «Συμπλήρωμα Νο 4 στη σύμβαση ΔΑΠΜ–99342/10.9.2014», αντίστοιχα, ποσού 4.215.172,00 ευρώ και 686.510,00 ευρώ, αντίστοιχα, καθώς με, το μεν, πρώτο εξ αυτών τροποποιούνται ουσιώδεις όροι της αρχικής σύμβασης που αφορούν στο οικονομικό αντικείμενό της και με το δεύτερο – κατά το μέρος αυτού που αφορά στις μη εισέτι εκτελεσθείσες εργασίες – ανατίθεται η εκτέλεση συμπληρωματικών εργασιών αρχικής σύμβασης που έχει υποβληθεί στον προσυμβατικό έλεγχο λόγω ποσού.(..)Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση, οι αναλυτικώς περιγραφείσες ανωτέρω τροποποιήσεις που περιλαμβάνονται στο Συμπλήρωμα Νο 3 ευρίσκουν έρεισμα στις διατάξεις των άρθρων 25 παρ. 1 και 36 παρ. 1 της διακήρυξης και της αρχικής σύμβασης, οι οποίες, όπως και η σύμβαση αυτή στο σύνολό της, έχουν ήδη κριθεί νόμιμες με την 295/2014 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά τον προσυμβατικό έλεγχο και, κατά συνέπεια, μη αντιτιθέμενες στις ως άνω διατάξεις και δεν υφίσταται πλέον πεδίο επανελέγχου, επ’ ευκαιρία της κρίσης επί της επίμαχης τροποποιητικής σύμβασης, της νομιμότητας των διατάξεων αυτών. Οι διατάξεις δε αυτές παρέχουν ρητά τη δυνατότητα στον ... να επιφέρει τροποποιήσεις στο συμβατικό αντικείμενο σε ποσοστό έως 50% του αρχικού συμβατικού οικονομικού αντικειμένου(..)Επομένως, ορθώς με την προσβαλλόμενη πράξη του το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι ως άνω ήδη εκτελεσθείσες, εν όλω ή εν μέρει, εργασίες που περιλαμβάνονται στο Συμπλήρωμα Νο 4 δεν αποτελούσαν επείγουσες πρόσθετες εργασίες κατά την έννοια του άρθρου 56 του ν. 3669/2008, ενόψει δε και της μη ύπαρξης άλλης ειδικής νομοθετικής ρύθμισης που να επιτρέπει τον εκ των υστέρων έλεγχο συμπληρωματικών εργασιών που έχουν ήδη εκτελεσθεί, ορθώς απείχε του ελέγχου νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης (..)Ως προς αυτό το λόγο ανάκλησης, το Τμήμα κρίνει ότι οι κατά τα ανωτέρω μη εισέτι εκτελεσθείσες εργασίες που περιλαμβάνονται στο Συμπλήρωμα Νο 4 (αφορούν σε μέρος των εργασιών υπό στοιχεία στ΄ και ια΄ καθώς και στις εργασίες υπό στοιχεία θ΄ και ι΄, βλ. ανωτέρω σκέψη V.Δ της παρούσας) συνιστούν αυξήσεις ποσοτήτων εργασιών και τροποποιήσεις που ευρίσκουν έρεισμα στις διατάξεις των άρθρων 25 παρ. 1 και 36 παρ. 1 της διακήρυξης και της αρχικής σύμβασης, οι οποίες, όπως και η σύμβαση αυτή στο σύνολό της, έχουν ήδη κριθεί νόμιμες με την 295/2014 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά τον προσυμβατικό έλεγχο και δεν υφίσταται πλέον πεδίο επανελέγχου της νομιμότητας των διατάξεων αυτών, όπως προεκτέθηκε (..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η ένδικη αίτηση ανάκλησης πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή, να ανακληθεί εν μέρει η προσβαλλομένη 130/2016 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της αιτούσας «... Α.Ε.» και του Ομίλου Επιχειρήσεων (consortium) «... - ....» με τίτλο «Συμπλήρωμα Νο 3 στη σύμβαση ΔΑΠΜ–99342/10.9.2014» και να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση, κωλυομένης της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης με τίτλο «Συμπλήρωμα Νο 4 στη σύμβαση ΔΑΠΜ–99342/10.9.2014».
ΝΣΚ/37/2009
Εξέταση δυνατότητας τροποποιήσεως συμβάσεως προμηθείας των Ενόπλων Δυνάμεων, που συνεπάγεται μείωση του συμβατικού αντικειμένου αυτής.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, εφόσον η προτεινόμενη τροποποίηση συνεπάγεται τη μείωση της αξίας του συμβατικού αντικειμένου σε ποσοστό που υπολείπεται του 10% της αξίας της συνολικής προμήθειας, στερείται αρμοδιότητος εκδόσεως της, προβλεπομένης στο άρθρο 66 παρ.2 του ΠΔ 284/1989, Γνωμοδοτήσεως.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/426/2022
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη σκέψη 4 της παρούσας, η υποβληθείσα προς έλεγχο τροποποίηση συνιστά ενεργοποίηση σχετικού όρου του άρθρου 3 παρ. 12 της 002Α/2017 σύμβασης, ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα της αναθέτουσας Αρχής να αντικαταστήσει 450 εκ των 1.950 ΟΝΥΠΑΣ 3ης γενεάς με αντίστοιχο αριθμό ΟΝΥΠΑΣ θερμικού τύπου, χωρίς μεταβολή του συμβατικού τιμήματος. Ο όρος δε αυτός έχει ελεγχθεί και έχει κριθεί νόμιμος με την 851/2017 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Περαιτέρω, η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης δεν επιφέρει μεταβολή της συνολικής φύσης της σύμβασης και δεν συνεπάγεται επαύξηση του αρχικού οικονομικού αντικειμένου. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το υποβληθέν σχέδιο 1ης τροποποίησης της 002Α/2007 σύμβασης εκφεύγει του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020 και 132 παρ. 6 περ. β΄ και 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016, καθόσον πρόκειται για τροποποίηση που προβλέπεται σε σαφή, ακριβή και ρητή ρήτρα αναθεώρησης της αρχικής σύμβασης
ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/1146/2017
ΕΡΓΑ.ζητείται παραδεκτώς η αναθεώρηση της 666/2017 Απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκαν αιτήσεις των ήδη αιτούντων για την ανάκληση της 26/2017 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Συντήρηση και επισκευή κτιριακών εγκαταστάσεων για στέγαση υπηρεσιών Ελληνικής Αστυνομίας στη Δράμα», με την αιτιολογία ότι δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης(..)Τούτων δοθέντων, συντρέχουν εν προκειμένω απρόβλεπτες περιστάσεις που καθιστούν αναγκαία την εκτέλεση του συνόλου των περιλαμβανομένων στην επίμαχη 1η συμπληρωματική σύμβαση εργασιών, οι οποίες, λόγω της φύσης τους, είναι απολύτως αναγκαίες για την ολοκλήρωση του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά και οικονομικά από αυτή χωρίς να δημιουργηθούν μείζονα προβλήματα στην αναθέτουσα αρχή. Κρίνοντας αντίθετα το VI Τμήμα, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε τις ασκηθείσες κατά της απορριπτικής πράξης του Ε΄ Κλιμακίου αιτήσεις ανάκλησης, έσφαλε ως προς την εφαρμογή των οικείων διατάξεων και πρέπει, κατά παραδοχή ως βάσιμου του οικείου λόγου των αιτήσεων αναθεώρησης, να αναθεωρηθεί η απόφαση αυτή....Αναθεωρεί την 666/2017 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ανακαλεί την 26/2017 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Συντήρηση και επισκευή κτιριακών
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1564/2025
Η Απόφαση 1564/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη προσφυγής του Δήμου Μακρακώμης. Ο Δήμος ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 344/2025, η οποία έκρινε ως μη νόμιμη την ανάθεση του έργου «Ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική προστασία Σπερχειάδας, Παλαιοβράχας» (συμβατικού τιμήματος 16.176.642,66 ευρώ με ΦΠΑ) μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του «κατεπείγοντος», καθώς η παρέλευση είκοσι σχεδόν μηνών από τα αίτια (πλημμύρες Daniel και Elias του 2023) μέχρι την ανάθεση, καθώς και η προβλεπόμενη διάρκεια εκτέλεσης δεκαοκτώ μηνών, ακυρώνουν τον άμεσο χαρακτήρα της ανάγκης. Δεν ανακαλεί την 344/2025 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕλΣυνΤμ.6/3331/2015
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΡΓΟΥ:..ζητείται η ανάκληση της 42/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγηθείσες νομικές σκέψεις, η Αναθέτουσα Αρχή δεν όφειλε να ζητήσει διευκρινίσεις από τη μειοδότρια εταιρεία ως προς την αιτιολόγηση της προσφοράς της ως υπερβολικά χαμηλής, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση. Και τούτο, διότι ουδεμία ένσταση ή προσφυγή με συγκεκριμένους σχετικούς ισχυρισμούς κατατέθηκε, ώστε να δημιουργούνται εύλογες υπόνοιες περί υπερβολικά χαμηλής προσφοράς, και, κατά συνέπεια, ουδεμία υποχρέωση περαιτέρω αιτιολόγησης της κατακυρωτικής κρίσης της Αναθέτουσας Αρχής γεννάται εξ αυτού του λόγου. Πέραν δε τούτου, όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση, η παροχή υψηλού ποσοστού έκπτωσης σε παρόμοια με το επίμαχο έργα είναι συνήθης, όπως π.χ. προκύπτει από την 332/2014 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου για την ανάθεση εκτέλεσης του έργου «5ο Νηπιαγωγείο στην περιοχή ... του Δήμου ... – οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις» με προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης 56%. (...)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω η ένδικη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να ανακληθεί η 42/2015 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/179/2025
Η Πράξη 179/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. «Ολοκλήρωση Υπολειπόμενων Εργασιών για την υδροδότηση του Οικισμού Κινέττας- Μεγάρων Α΄ Φάση» (Εργολαβία Ε-870Α). Το έργο, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 5.873.310,30 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αποτελεί συνέχεια προηγούμενης διαλυμένης σύμβασης. Κριτήριο ανάθεσης ήταν η χαμηλότερη τιμή. Αναδείχθηκε η εταιρεία «ΔΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.» με συμβατικό τίμημα 5.440.193,42 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και ποσοστό έκπτωσης 7,37%. Το Κλιμάκιο, ελέγχοντας τα στοιχεία, δεν διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.