ΕλΣυν.Τμ.7(ΚΠΕ)/117/2017

Εκτέλεση εργασιών τεχνικής κάλυψης (εγκατάστασης, λειτουργίας και αποσυναρμολόγησης εξεδρών και προβολικού υλικού) των εκδηλώσεων-συναυλιών (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι η εκτέλεση των επίμαχων εργασιών ανατέθηκε απευθείας και όχι κατόπιν τακτικού διαγωνισμού, παρά το ότι η προϋπολογιζόμενη δαπάνη αυτών, αθροιζόμενη με την προϋπολογιζόμενη δαπάνη των ανατεθεισών στον ίδιο ανάδοχο εντός του ίδιου οικονομικού έτους ομοειδών εργασιών ηχοφωτιστικής κάλυψης (πρβλ. ΕΣ VII Τμ. πράξεις 111/2012, 170/2010) των εκδηλώσεων του ......, υπερβαίνει το ποσό των 60.000,00 ευρώ, ανερχόμενη σε 69.134,47 ευρώ (59.980 + 9.154,47).

Εργασίες καθαρισμού δρόμων και κοινοχρήστων χώρων (Υπεργολαβία).(..)Όμως, όπως βάσιμα προβάλλει η διαφωνούσα Επίτροπος, η εντελλόμενη μ’ αυτό δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι του ανωτέρω υπεργολαβικού συμφωνητικού και της εκτέλεσης των επίμαχων εργασιών από τον προαναφερόμενο υπεργολάβο δεν προηγήθηκε απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία να εγκρίνεται η εκ μέρους της αναδόχου εκχώρηση σ’ αυτόν του συνόλου του αντικειμένου της σύμβασης, όπως ρητά απαιτείται με τις διατάξεις που εκτέθηκαν στην προηγούμενη σκέψη. Η ουσιώδης δε αυτή πλημμέλεια, που επιφέρει κατά νόμο την έκπτωση του αναδόχου, δεν θεραπεύεται με την έκδοση της 235/2015 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία τελικά εγκρίθηκε η άνω εκχώρηση, αφού η απόφαση αυτή, που δεν έχει κατά το νόμο και τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου αναδρομική ισχύ,  εκδόθηκε στις 3.12.2015, ήτοι μετά την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών από τον άνω υπεργολάβο. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Εκτέλεσης εργασιών συντήρησης εγκαταστάσεων: Ενόψει αυτών η μελέτη αυτή δεν πάσχει αοριστίας. Περαιτέρω, η μεν εταιρεία «….» αναδείχθηκε ανάδοχος κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας και, συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα καταστρατήγησης των διατάξεων του άρθρου 57 του ν. 3669/2008 περί ανάθεσης συμπληρωματικών εργασιών, οι δε ανατεθείσες σε αυτή εργασίες δεν αποσκοπούν στην κατασκευή νέων κτιριακών έργων, αλλά στη συντήρηση ήδη υφιστάμενων, με συνέπεια να μην στοιχειοθετείται παραβίαση της αρχής της ειδικότητας των πιστώσεων. Επομένως, νομίμως η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου, με την 51/22.3.2016 απόφασή της, ανέθεσε την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών στην πρώτη μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση «........ Α.Ε.» (έκπτωση 8%) έναντι του συνολικού εργολαβικού ανταλλάγματος των 9.407,37 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και, ως εκ τούτου, η εντελλόμενη δαπάνη, που αφορά στην πληρωμή του ανταλλάγματος αυτού, πλέον Φ.Π.Α. 24% (2.257,77 ευρώ), είναι νόμιμη.

Καταβολή δαπανών μετακίνησης...Με το ελεγχόμενο ήδη χρηματικό ένταλμα, εντέλλεται η  καταβολή των νόμιμων δαπανών μετακίνησης στον ανωτέρω.  Η εκ των υστέρων, όμως, έγκριση της επίμαχης υπηρεσιακής μετακίνησης  αντιβαίνει  στη διάταξη της  παραγράφου 15 του άρθρου 18 του ν. 4071/2012 και στην αρχή της μη αναδρομικότητας των διοικητικών πράξεων, με συνέπεια να παρίσταται εκ του λόγου αυτού μη σύννομη η καταβολή της εντελλόμενης δαπάνης. Πλην, όμως, το Κλιμάκιο κρίνει πως τα αρμόδια όργανα του Δήμου … συγγνωστώς υπέλαβαν ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, καθόσον δεν παρέλειψαν να υποβάλουν σχετικό αίτημα προς την Αποκεντρωμένη Διοίκησης …, ενώ έστω και εκ των υστέρων εκδόθηκε η  8379/29.7.2019 εγκριτική απόφαση. Αν και κατά την άποψη του Προέδρου του Κλιμακίου, η παράλειψη προηγούμενης έγκρισης της Συντονίστριας της ο Αποκεντρωμένης Διοίκησης … δεν επιφέρει δημοσιονομικές έννομες συνέπειες ούτε επιδρά στη νομιμότητα της εντελλόμενης δαπάνης, η οποία παρίσταται καθ' όλα νόμιμη. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί

ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΩΡΙΑΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ:..Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη, με τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα πληρωμής, δαπάνη δεν είναι νόμιμη, όπως βασίμως προβάλλεται από την Αναπληρώτρια Επίτροπο. Τούτο δε, διότι η 56252/8.12.2016 απόφαση του Αντιδημάρχου ..., περί καθιέρωσης υπερωριακής απασχόλησης, επικαλείται εκ των προτέρων, σε σχέση με την εκτέλεση της υπερωριακής εργασίας από τους φερόμενους ως δικαιούχους υπαλλήλους, και με γενική, ως εκ τούτου, διατύπωση την ανάγκη αντιμετώπισης έκτακτων εποχικών και επειγουσών αναγκών που πρόκειται – ενδεχομένως – να προκύψουν στην υπηρεσία κατά το χρονικό διάστημα ισχύος της. Ειδικότερα, στην παράγραφο 7 του προοιμίου της εν λόγω απόφασης αναφέρονται εργασίες, οι οποίες ανάγονται στα συνήθη καθήκοντα των υπηρετούντων στο Γραφείο Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων διοικητικών υπαλλήλων (βλ. άρθρο 8 περίπτωση δ΄ της Ενότητας Β΄ του Κεφ. 2.1 του 2ου Μέρους της 11617/2011 απόφασης του Γ. Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης .... περί εγκρίσεως του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήμου ...), χωρίς όμως αυτές να συνδέονται με συγκεκριμένα και σαφή πραγματικά στοιχεία, από τα οποία να προκύπτει η συνδρομή ειδικών περιστάσεων (εκτάκτων, εποχικών ή όλως απρόβλεπτων υπηρεσιακών αναγκών) που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την καθιέρωση υπερωριακής απασχόλησης των φερόμενων ως δικαιούχων υπαλλήλων κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα. Περαιτέρω, μολονότι για την ως άνω υπηρεσία (Γραφείο Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων) του Δήμου ... έχει ήδη από μακρού χρόνου καθιερωθεί, δυνάμει της 942/16.2.2015 (ΦΕΚ Β΄ 404/24.3.2015) απόφασης του ασκούντος καθήκοντα Γ. Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης ..., λειτουργία σε δωδεκάωρη βάση, όλες τις ημέρες του μήνα και τα Σαββατοκύριακα, δεν προκύπτει για ποιο λόγο δεν έχει καταστεί ακόμη δυνατός ο προγραμματισμός και η εκτέλεση των εργασιών αυτών από τους υπηρετούντες ανά βάρδια διοικητικούς υπαλλήλους.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη με τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα πληρωμής δαπάνη είναι μη νόμιμη και, ως εκ τούτου, αυτά δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Επέκταση - συντήρηση ασφαλτοστρώσεων Δήμου....Με δεδομένα αυτά, εφόσον η απόφαση κατακύρωσης και η σύμβαση έργου απέκτησαν νόμιμη ισχύ μετά την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών, ήτοι στις 11.6.2019 οπότε και καταχωρήθηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ, δεν μπορούν να αποτελέσουν νόμιμο έρεισμα της εντελλόμενης δαπάνης. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν εχώρησε πλημμέλεια κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και ότι η απόφαση κατακύρωσης αναρτήθηκε στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, τα όργανα του Δήμου χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων αλλά από συγγνωστή πλάνη παρέλειψαν την έγκαιρη ανάρτηση των ανωτέρω εγγράφων στο ΚΗΜΔΗΣ.Κατόπιν αυτών, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, αλλά το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω πλάνης.

Καταβολή αμοιβής σε δημοσιογράφο …για τις υπηρεσίες που αυτός παρέσχε στο Γραφείο Τύπου, Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων του Δήμου (...) Εντούτοις, το Κλιμάκιο λαμβάνοντας υπόψη  ότι α) στο άνω Γραφείο του Δήμου υπηρετεί μία και μόνο υπάλληλος, κλάδου ΔΕ χειριστών Η/Υ με βαθμό Γ΄ (βλ. 38259/14.10.2015 βεβαίωση         του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Διοικητικών Υπηρεσιών του Δήμου),            β) με τις διατάξεις των άρθρων 11 του ν. 3833/2010 και πρώτου παρ. ΣΤ (υποπαράγραφος ΣΤ1) του ν. 4093/2012 έχει κατ’ ουσία εξαλειφθεί η δυνατότητα των Ο.Τ.Α. να προσλαμβάνουν οιοδήποτε προσωπικό μέχρι και την 31.12.2016 και γ) σύμφωνα με την τελευταία απογραφή ο Δήμος …είναι ο τρίτος μεγαλύτερος σε πληθυσμό Δήμος της ….,  κρίνει ότι η ανάθεση των επίμαχων εργασιών στον άνω δημοσιογράφο παρίσταται εν προκειμένω δικαιολογημένη. Συνεπώς, ο πρώτος λόγος άρνησης της Επιτρόπου είναι αβάσιμος, ο δε δεύτερος παρίσταται αλυσιτελής, καθόσον ακόμη και εάν η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα αμοιβή πρέπει κατά νόμο να επιβαρυνθεί με Φ.Π.Α., τούτο και μόνο δεν καθιστά      άνευ ετέρου παράνομη την καταβολή της καθαρής αξίας της. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη         είναι νόμιμη και ως εκ τούτου το ένταλμα αυτό πρέπει να θεωρηθεί.

Κατά γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, η οποία αποτελεί ειδικότερη έκφανση της αρχής της νομιμότητας, οι συστατικές ατομικές διοικητικές πράξεις δεν αναπτύσσουν αναδρομική ισχύ, δηλαδή τα έννομα αποτελέσματά τους δεν μπορούν να ανατρέχουν σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσής τους (ή της κοινοποίησής τους, όπου αυτή απαιτείται) και τούτο προεχόντως διότι η διοικητική ενέργεια προκαλείται και προσδιορίζεται με βάση την επικαιρότητα, τόσο από πλευράς τυπικής νομιμότητας (αρμοδιότητα οργάνου, τύπος, διαδικασία), όσο και από πλευράς ουσιαστικής νομιμότητας, με την έννοια ότι η συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής του νόμου πρέπει να υφίσταται κατά το χρόνο της ενέργειας της διοίκησης. Κατ’ εξαίρεση της αρχής αυτής (του επίκαιρου της διοικητικής δράσης), η αναδρομική ισχύς των διοικητικών πράξεων αναγνωρίζεται μόνον στις περιπτώσεις που: α) τούτο ρητώς επιτρέπεται από τις σχετικές διατάξεις ή σαφώς προκύπτει από αυτές, β) οι διοικητικές πράξεις εκδίδονται σε συμμόρφωση με αποφάσεις δικαστηρίων και γ) ανακαλείται με αυτές παράνομη πράξη (βλ. Πράξεις IV Τμ. 184/2003, 40/2006, 99/2007, 171/2008). Εκ του συνδυασμού των ανωτέρω, συνάγεται ότι η έκδοση της πράξης ανάληψης δαπάνης Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αφορά σε εκτέλεση εργασιών, πρέπει να προηγείται της υπογραφής της οικείας σύμβασης και της εκτέλεσης των σχετικών εργασιών, ήτοι της πραγματοποίησης της δαπάνης, ενώ τυχόν έκδοσή της μετά την εκτέλεση των εργασιών δεν δύναται να «νομιμοποιήσει» τη δαπάνη, καθότι στερείται, κατ’ αρχήν, αναδρομικότητας (βλ. Πράξεις IV Τμ. 99/2007, VII Τμ. 90/2010, 256/2009).

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτερω δεκτά στη σκέψη 2 της παρούσας, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη καθώς πριν από τη διενέργειά της υπήρχε πίστωση, η οποία ενεγράφη στον προϋπολογισμό της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. με βάση νόμιμη και ισχυρή απόφαση του Δ.Σ. για την αναμόρφωσή του, απορριπτομένου ως αβασίμου του πρώτου λόγου διαφωνίας. Ωστόσο, όπως βάσιμα προβάλλεται με τον δεύτερο λόγο διαφωνίας, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι κανονική διότι, η δημοσιονομική της δέσμευση έγινε στις 16.10.2014, δηλαδή μετά την απόφαση ανάθεσης των επίμαχων εργασιών (21.8.2014), που συνιστά τη νομική δέσμευσή της. Δεδομένου, όμως, ότι, τελικώς, εκδόθηκε η απόφαση ανάληψης εκ μέρους του Δήμου ..., που, μετά τη λύση και εκκαθάριση της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. ανέλαβε την πληρωμή των ανεκτέλεστων υποχρεώσεών της, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, τα όργανα της, ήδη λυθείσας και εκκαθαρισθείσας, δημοτικής επιχείρησης ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων που αφορούν τη δημοσιονομική δέσμευση της δαπάνης.

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.Με τα δεδομένα αυτά, η 39720/29.8.2017 απόφαση του Δημάρχου ... περί απευθείας ανάθεσης των παραπάνω εργασιών ουδέποτε απέκτησε νόμιμη ισχύ, αφού δεν αναρτήθηκε στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ.. Συναφώς και η 52757/3.11.2017 σύμβαση, που υπογράφηκε και αναρτήθηκε στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. μετά την εκτέλεση των εργασιών, δεν δύναται να αναπτύξει αναδρομική ισχύ και συνακόλουθα να αποτελέσει νόμιμο έρεισμα της εντελλόμενης δαπάνης. Ωστόσο, συνεκτιμώντας τον ισχυρισμό του Δήμου ..., ότι η απόφαση του Δημάρχου περί απευθείας ανάθεσης των επίμαχων εργασιών εκ παραδρομής δεν αναρτήθηκε στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. και λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκ των υστέρων ληφθείσα απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, περί έγκρισης της σχετικής πίστωσης, και το από 3.11.2017 συμφωνητικό αναρτήθηκαν στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ και στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. αντιστοίχως, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων και από συγγνωστή πλάνη παρέλειψαν να αναρτήσουν στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. την ως άνω απόφαση απευθείας ανάθεσης και να προβούν στην υπογραφή του συμφωνητικού πριν από την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών, οι οποίες σε κάθε περίπτωση ήταν απολύτως επείγουσες.(συγγνωστή πλάνη)