ΕΣ/ΚΛ.Ε/507/2012

Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ, ΙΙΙ και ΙV της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι: Α) δεν είναι νόμιμη η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου με διαγωνισμό μεταξύ περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων, καθόσον, εν προκειμένω, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία. Β) Η εφαρμογή για το ελεγχόμενο έργο του συστήματος που προβλέπει ενιαίο ποσοστό έκπτωσης σε συμπληρωμένο τιμολόγιο της Υπηρεσίας δεν είναι νόμιμη, καθόσον, ο προϋπολογισμός του ελεγχόμενου έργου, (2.100.000 ευρώ, ήτοι δαπάνη εργασιών = 1.764.705,88 ευρώ συν ΦΠΑ= 335.294,12 ευρώ), υπερβαίνει το εκ του νόμου προβλεπόμενο όριο των 750.000 ευρώ, ενώ δεν φαίνεται να συντρέχει, εν προκειμένω, ούτε η σωρευτικώς απαιτούμενη προϋπόθεση της δυσχερούς ή αδύνατης προμέτρησης των εργασιών, αφού στα στοιχεία του φακέλου υπάρχει το από 28.4.2009 φύλλο αναλυτικής προμέτρησης όλων των εργασιών, ως τμήμα της μελέτης του έργου. Γ) Τέλος, ο επίμαχος διαγωνισμός πάσχει και εκ του ότι, μη νομίμως η Επιτροπή Διαγωνισμού συγκροτήθηκε από το Δήμαρχο ..., ενώ έπρεπε να συγκροτηθεί από την έχουσα ειδική προς τούτο αρμοδιότητα Δημαρχιακή Επιτροπή.

Συμπληρωματικές συμβάσεις.Καταβολή ποσού 126.998,00 ευρώ στη φερόμενη ως δικαιούχο εργοληπτική εταιρεία «......», σε εξόφληση του 3ου λογαριασμού του έργου «Συντήρηση και αξιοποίηση Μετοχίου Ιεράς Σκήτης Αγίου Ανδρέα». Ως αιτιολογία της άρνησής του ο Επίτροπος προέβαλε ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, κατά το ποσό των 30.837,06 ευρώ, που αφορά στην 1η συμπληρωματική σύμβαση του εν λόγω έργου, καθόσον δεν στοιχειοθετείται η συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων που να δικαιολογούν την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της ανάθεσης συμπληρωματικών εργασιών στον ανάδοχο του αρχικού έργου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 57 του ν. 3669/2008. (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, μη νόμιμα, ο πρώην Δήμος ...... προέβη στη σύναψη της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης εργασιών του οικείου έργου, καθόσον δεν αποδεικνύεται η συνδρομή αιφνίδιων πραγματικών γεγονότων, που ανέκυψαν κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου, τα οποία δεν μπορούσαν αντικειμενικά, να προβλεφθούν και να ενταχθούν στο τεχνικό αντικείμενο της κύριας σύμβασης, όπως αυτό προσδιορίστηκε με βάση την αρχική μελέτη του έργου, προϋπόθεση η οποία, πρέπει να συντρέχει σωρευτικά με τις λοιπές προϋποθέσεις του νόμου, που αφορούν στην αδυναμία διαχωρισμού των συμπληρωματικών εργασιών από την κύρια σύμβαση και στην αναγκαιότητά τους για την τελειοποίηση του έργου. Και ναι μεν ο Δήμος ......, (βλ. το 29324/29.7.2013 έγγραφο του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών), προβάλλει ότι ήταν οι διαπιστωθείσες κατά τις εκσκαφές και μετά την αποκάλυψη των θεμελίων και της φέρουσας τοιχοποιΐας συνθήκες που είχαν σαν αποτέλεσμα την συμπλήρωση του φυσικού αντικειμένου της αρχικής μελέτης και, κατ’ επέκταση, την εκτέλεση των επίμαχων συμπληρωματικών εργασιών, οι επικαλούμενες, όμως, εκ μέρους του Δήμου καταστάσεις, που ανάγονται στις ήδη υπάρχουσες κατά το χρόνο σύναψης της αρχικής σύμβασης συνθήκες, δεν στοιχειοθετούν κατά την κρίση του Κλιμακίου απρόβλεπτες περιστάσεις, δοθέντος ότι η παλαιότητα των κτιρίων συνιστά αναγκαία παράμετρο που πρέπει να λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη, κατά τη σύνταξη μελέτης αναπαλαίωσης – συντήρησης, η οποία άλλωστε καθορίζει την έκταση των αναγκαίων εργασιών. Υπό το πρίσμα αυτό, η αδυναμία ακριβούς προμέτρησης των εργασιών συνιστά λογικό μεν ενδεχόμενο, δικαιολογεί, όμως, μία εύλογη απόκλιση - αστοχία της μελέτης, στο μέτρο που δεν υπερβαίνει το κονδύλιο των απροβλέπτων της εργολαβικής σύμβασης, το οποίο εν προκειμένω ανερχόταν σε ποσοστό 15% επί του συνολικού προϋπολογισμού και το οποίο αναλώθηκε για την κάλυψη σφαλμάτων της προμέτρησης της αρχικής μελέτης ως προς την ποσότητα ορισμένων εργασιών. Σε κάθε δε περίπτωση λόγω της παλαιότητας του κτιρίου και του γεγονότος ότι μέρος αυτού είχε καταστραφεί, η κατάσταση της φέρουσας κατασκευής και της θεμελίωσης αυτού έπρεπε να είχε ερευνηθεί επισταμένως και με κάθε δυνατή επιμέλεια στην αρχική μελέτη. Περαιτέρω, μη νομίμως περιελήφθη στην συμπληρωματική σύμβαση η αύξηση του Φ.Π.Α. από 19% σε 23%, καθώς η εφαρμογή νέων κανόνων που καθιερώνονται ως υποχρεωτικοί μετά την ανάθεση του έργου, όπως η αύξηση του Φ.Π.Α., καλύπτονται αποκλειστικά από το κονδύλιο των απροβλέπτων που περιλαμβάνεται στην αρχική σύμβαση. Εξάλλου, ο ισχυρισμός του Δήμου, σύμφωνα με τον οποίο το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά τον προληπτικό έλεγχο δαπάνης που αφορά στην εξόφληση λογαριασμού συμπληρωματικής σύμβασης, δεν μπορεί να ελέγξει παρεμπιπτόντως ούτε τη νομιμότητα της σύμβασης αυτής ούτε τη νομιμότητα του συνταχθέντος Α.Π.Ε., καθόσον πρόκειται για πράξεις οι οποίες δεν έχουν ανακληθεί ή ακυρωθεί δικαστικώς και κατά συνέπεια καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας, είναι απορριπτέος το μεν ως μη νόμιμος, καθόσον ο έλεγχος που ασκείται από το Δικαστήριο εκτείνεται σε όλα τα ζητήματα που άπτονται της νομιμότητας και κανονικότητας της δαπάνης, εφόσον δεν έχουν κριθεί από το αρμόδιο δικαστήριο με ισχύ δεδικασμένου, το δε ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθόσον ο Επίτροπος, κατά τον διενεργηθέντα προληπτικό έλεγχο της υπό κρίση δαπάνης, δεν έλεγξε τη νομιμότητα του 1ου Α.Π.Ε., αλλά τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων σύναψης και εντεύθεν τη νομιμότητα της συμπληρωματικής σύμβασης και, τέλος, για τον πρόσθετο λόγο ότι η από 10.9.2010 συμπληρωματική σύμβαση δεν αποτελεί ατομική διοικητική πράξη που καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητας, ώστε να τίθεται ζήτημα παρεμπίπτοντος ελέγχου αυτής (βλ. πράξεις VII Τμ. 29, 130/2012).

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ζητείται η ανάκληση της 20/2016 πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ και ΙΙΙ της παρούσας, το Τμήμα κρίνει τα ακόλουθα: 1) Η παράλειψη της τήρησης της προβλεπόμενης προθεσμίας 15 ημερών μεταξύ της δημοσίευσης της περίληψης της διακήρυξης στο Τεύχος Διακηρύξεων Δημοσίων Συμβάσεων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως και της ημερομηνίας διενέργειας του διαγωνισμού δεν μπορεί να αποτελέσει αφ’ εαυτής λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης (πρβλ. VI Τμήμα 856/2012), καθόσον, στην προκειμένη περίπτωση, παρά την ως άνω παράλειψη, η διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού έλαβε, κατά τα προαναφερθέντα, ευρεία δημοσιότητα, με αποτέλεσμα τη συμμετοχή στο διαγωνισμό ικανού αριθμού υποψηφίων (σε σχέση με τον εντοπισμένο χωρικά χαρακτήρα του συγκεκριμένου έργου) και συνεπώς την ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού. 2) Στην προκειμένη περίπτωση νομίμως η αναθέτουσα αρχή συνέταξε τα τεύχη δημοπράτησης βάσει του άρθρου 5 του ν. 3669/2008, δεδομένου ότι το υπό ανάθεση έργο έχει ως αντικείμενο τη συντήρηση υφιστάμενου οδικού δικτύου και προϋπολογισμό 300.000,00 €, επέλεξε δε βάσει του ως άνω άρθρου, κατά διακριτική ευχέρεια, το σύστημα υποβολής προσφοράς με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης (ήτοι σε ακέραιες μονάδες επί τοις εκατό) στις τιμές του τιμολογίου (ήτοι στον προϋπολογισμό) της υπηρεσίας, για την εφαρμογή του οποίου δεν απαιτείται αναλυτική προμέτρηση των εργασιών. Αντιθέτως, στην περίπτωση αυτή ο προϋπολογισμός της μελέτης περιλαμβάνει μόνο τιμές μονάδας των εργασιών και όχι προμέτρηση των ποσοτήτων εκάστης των εργασιών αυτών. Πλην όμως, η αδυναμία αναλυτικής προμέτρησης εκάστης ομάδας εργασιών (π.χ. χωματουργικά, καθαιρέσεις, ασφαλτικά) δεν αποκλείει τον κατ’ εκτίμηση της υπηρεσίας προσδιορισμό του ποσοστού των εργασιών εκάστης κατηγορίας (π.χ. εργασίες οδοποιΐας, Η/Μ, υδραυλικές) στο σύνολο του προϋπολογισμού του έργου. Πράγματι, εν προκειμένω, προσδιορίστηκε, κατ’ εκτίμηση, από την αναθέτουσα αρχή ότι οι εργασίες οδοποιΐας ανέρχονται σε ποσοστό 90% του προϋπολογισμού του όλου έργου, όπως προκύπτει και από το 249932/1285/10.6.2016 έγγραφο διευκρινίσεων του αναπληρωτή Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Π.Ε. Κλικίς, σύμφωνα με το οποίο η κύρια κατηγορία εργασιών θα είναι της οδοποιΐας, ενώ καμία από τις λοιπές κατηγορίες (πρασίνου, Η/Μ, οικοδομικά κ.λπ.) δεν θα ξεπεράσει το ποσοστό του 10% του προϋπολογισμού του έργου, και βάσει αυτού του ποσοστού, νομίμως κλήθηκε στη δημοπρασία η κατηγορία των εργοληπτικών επιχειρήσεων οδοποιΐας. Το γεγονός δε ότι πρόκειται για έργο οδοποιΐας επιρρωνύεται από το 6799/21.9.2015 έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, σύμφωνα με το οποίο  το εν λόγω έργο αφορά σε εργασίες συντήρησης υφιστάμενης οδοποιίας και ως εκ τούτου δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση  για την εκτέλεσή του

Aνακαλεί την 20/2016 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου .

Νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη II της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής:α) Οι περιλαμβανόμενες στην ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση εργασίες δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον, ενόψει της γενικής περιγραφής του τεχνικού αντικειμένου του έργου (αρχική σύμβαση) και του μη προσδιορισμού των σημείων εκτέλεσης των εργασιών, αυτές δεν καθίστανται αναγκαίες για την ολοκλήρωση και τελειοποίηση του αρχικού έργου, το οποίο άλλωστε, όπως ο τίτλος του καταδεικνύει «Συντήρηση οδικού δικτύου του Δήμου ...», δεν έχει ενιαία οικονομική και τεχνική λειτουργία, αλλά συνίσταται σε μεμονωμένες επεμβάσεις, που στην πραγματικότητα αποτελούν μικρότερα έργα, έτσι ώστε να μην μπορεί να γίνει λόγος για τελειοποίηση της αρτιότητας και λειτουργικότητας αυτού, ήτοι, η φύση του εκτελούμενου έργου είναι ασύμβατη με την έννοια των συμπληρωματικών εργασιών (ΕΣ VI Τμ. απόφ. 6064/2015, πρβλ. απόφ. 285/2012).β) Σε κάθε περίπτωση, δεν αποδεικνύεται ότι η εκτέλεση των εν λόγω εργασιών κατέστη αναγκαία λόγω απροβλέπτων περιστάσεων, μη αναγομένων στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης και μη δυναμένων, αντικειμενικά, να προβλεφθούν από την αναθέτουσα αρχή. 

Εκτέλεσης εργασιών συντήρησης εγκαταστάσεων: Ενόψει αυτών η μελέτη αυτή δεν πάσχει αοριστίας. Περαιτέρω, η μεν εταιρεία «….» αναδείχθηκε ανάδοχος κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας και, συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα καταστρατήγησης των διατάξεων του άρθρου 57 του ν. 3669/2008 περί ανάθεσης συμπληρωματικών εργασιών, οι δε ανατεθείσες σε αυτή εργασίες δεν αποσκοπούν στην κατασκευή νέων κτιριακών έργων, αλλά στη συντήρηση ήδη υφιστάμενων, με συνέπεια να μην στοιχειοθετείται παραβίαση της αρχής της ειδικότητας των πιστώσεων. Επομένως, νομίμως η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου, με την 51/22.3.2016 απόφασή της, ανέθεσε την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών στην πρώτη μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση «........ Α.Ε.» (έκπτωση 8%) έναντι του συνολικού εργολαβικού ανταλλάγματος των 9.407,37 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και, ως εκ τούτου, η εντελλόμενη δαπάνη, που αφορά στην πληρωμή του ανταλλάγματος αυτού, πλέον Φ.Π.Α. 24% (2.257,77 ευρώ), είναι νόμιμη.

Διάθεση απροβλέπτων.(...) Με δεδομένα τα ανωτέρω και σε συνδυασμό με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας κρίνεται ότι, ανεξαρτήτως της έγκρισης του 1ου Α.Π.Ε. μετά τη λήξη της συμβατικής προθεσμίας, η νομιμότητα της εντελλόμενης δαπάνης συναρτάται με την ανάλωση του κονδυλίου των απροβλέπτων που είχε συμπεριληφθεί στην από 9854/8.7.2014 σύμβαση, ζήτημα το οποίο ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το Κλιμάκιο τούτο. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται, ότι αν και με το άρθρο 15 της διακήρυξης ορίστηκε ότι πληρώνονται μόνο ποσότητες για τις οποίες έχουν δοθεί εντολές (κατασκευαστικά σχέδια της μελέτης ή πίνακες εργασιών) και δεν επιμετρώνται ποσότητες, που καθιστούν το έργο ασφαλέστερο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως συνομολογείται με το έγγραφο επανυποβολής, ουδέποτε δόθηκε έγγραφη εντολή σχετική με την επαύξηση των ποσοτήτων, ούτε αποδεικνύεται ότι δόθηκε προφορική τοιαύτη για την αντιμετώπιση εργασιών που κρίθηκαν από τον επιβλέποντα ως πρόσθετες, τηρήθηκε δε η αναφερθείσα στη μείζονα σκέψη της παρούσας διαδικασία. Ωσαύτως, τόσο στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει τον επίμαχο 1ο Α.Π.Ε., όσο  και στην 174/29.9.2014 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου κατά τρόπο γενικό και μη συγκεκριμένο αναφέρεται ότι η διαφορά των ποσοτήτων οφείλεται σε σφάλματα της προμέτρησης, συνεπώς δεν διαλαμβάνεται εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς τους λόγους εκείνους που οδήγησαν στην επικαλούμενη απόκλιση από την εγκριθείσα μελέτη. Εξάλλου, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι το επίμαχο έργο ήταν εξειδικευμένο, ούτως ώστε να δικαιολογείται απόκλιση της τάξης του 15% ως προς τις ποσότητες που είχαν προβλεφθεί στην αντίστοιχη μελέτη. Για όλους τους  ως άνω λόγους κρίνεται ότι δεν τηρήθηκε η προσήκουσα διαδικασία  για τη νόμιμη διάθεση του κονδυλίου των απροβλέπτων και ως εκ τούτου η 174/29.9.2014 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου με την οποία εγκρίθηκε ο 1ος Α.Π.Ε. είναι μη νόμιμη κατά το μέρος που αφορά στη διάθεση του συνόλου του κονδυλίου αυτού.

Συντήρηση, αποκατάσταση αναχωμάτων ποταμού- συμπληρωματική σύμβαση έργου...Με δεδομένα τα ανωτέρω και την από 9.12.2016 βεβαίωση της Προϊσταμένης του Τμήματος Δομών Περιβάλλοντος της ανωτέρω Περιφερειακής Ενότητας ότι οι εργασίες που περιλαμβάνονται στην ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση δεν έχουν εκτελεστεί, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης αυτής, υπό τον όρο ότι μέχρι και την υπογραφή της θα έχει εγκριθεί η αιτηθείσα με την με αριθ. πρωτ. Η-13004/30.12.2016 αίτηση της αναδόχου εταιρείας παράταση της προθεσμίας περαίωσης των εργασιών της αρχικής σύμβασης, που έληξε στις 31.12.2016.

Δημόσια έργα.Προσφορά με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης(...)Ανάκληση της 364/2016 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου (...) Κατόπιν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι, καίτοι δεν υπάρχει ακριβής προμέτρηση των απαιτούμενων εργασιών συντήρησης στον Προϋπολογισμό Μελέτης του ελεγχόμενου έργου, αλλά μόνο κατ’ εκτίμηση υπολογισμός των επιμέρους ποσοτήτων, δοθέντος ότι το έργο αφορά σε συντήρηση μη εκ των προτέρων γνωστών οδικών τμημάτων εντός των ορίων του Δήμου Φλώρινας, μη νομίμως στη διακήρυξη του επίμαχου διαγωνισμού καθορίστηκε ως σύστημα υποβολής προσφορών αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης του άρθρου 5 του ν. 3669/2008, δεδομένου ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη του έργου υπερέβαινε το ποσό των 750.000 ευρώ. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη ότι: Α) το μεγαλύτερο ποσοστό των εργασιών του επίμαχου έργου ανήκει στην ίδια Ομάδα «Ασφαλτικά», προϋπολογισθείσας δαπάνης 808.900 ευρώ έναντι συνολικής δαπάνης εργασιών 831.844,20 ευρώ, γεγονός το οποίο έχει ως αποτέλεσμα τον εν τοις πράγμασι μη επηρεασμό του αποτελέσματος του ελεγχόμενου διαγωνισμού, ένεκα της επιλογής από την αναθέτουσα αρχή του ως άνω συστήματος αντί αυτού των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης, β) εκ της επιλογής του επίμαχου συστήματος υποβολής προσφορών δεν παραβιάστηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του ανταγωνισμού, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας και τελικά στο διαγωνισμό συμμετείχαν οκτώ (8) εργοληπτικές επιχειρήσεις, γ) κατά του κύρους της ως άνω διαδικασίας δεν υποβλήθηκαν ενστάσεις, προσφυγές ή ένδικα βοηθήματα, δ) επιτεύχθηκε ικανοποιητικό ποσοστό έκπτωσης (59%) και ε) συντρέχουν προφανείς λόγοι δημοσίου συμφέροντος για την άμεση εκτέλεση των συγκεκριμένων εργασιών συντήρησης, η νομική πλημμέλεια της επιλογής ως συστήματος υποβολής προσφορών στο διαγωνισμό για την ανάθεση του επίμαχου έργου, αυτού του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης, παρότι δεν συνέτρεχε η μία από τις απαιτούμενες σωρευτικώς προϋποθέσεις για την επιλογή του εν λόγω συστήματος, δεν κρίνεται εν προκειμένω ουσιώδης (πρβλ. Ε.Σ. Τμ. Μειζ.–Επτ. Συνθ. 1744/2016).

Καταβολή της αμοιβής του για την εκτέλεση των εργασιών «Αντικατάσταση έξι (6) κατεστραμμένων, μαντεμένιων ιστών φωτισμού του δικτύου ηλεκτροφωτισμού του Δήμου ...... κατά το έτος 2012» (το πρώτο Χ.Ε.) και «Συντήρηση κατεστραμμένων φωτιστικών ...... του πρώην Δήμου ...... κατά το έτος 2010» (το δεύτερο Χ.Ε.).(...). (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη διότι πριν από την ανάθεση των επίμαχων εργασιών δεν προκύπτει ότι συντάχθηκε η απαιτούμενη από τις διατάξεις του άρθρου 1 του π.δ./τος 28/1980 μελέτη για την εκτέλεση τους, δεδομένου ότι δεν αποδεικνύεται η συνδρομή νόμιμου λόγου απαλλαγής από τη σύνταξη αυτής (βλ. αρ.1 παρ.5 και 6 του π.δ/τος 28/1980). Λαμβανομένου δε υπόψη ότι η ανάθεση των επίμαχων εργασιών έγινε κατ΄επίκληση των διατάξεων της παρ. 9 του άρθρου 209 του ν.3463/2006, τα συντασσόμενα τεύχη της μελέτης θα έπρεπε να είχαν εγκριθεί με απόφαση του Δημάρχου. Εξάλλου, από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται ότι συντρέχει εν προκειμένω περίπτωση εφαρμογής της τελευταίας διάταξης της παρ.4 του άρθρου 209 του ν.3463/2006, σύμφωνα με την οποία για την απευθείας ανάθεση εργασιών για τις οποίες δεν απαιτούνται από τη φύση τους τεχνικές γνώσεις ή τεχνική εμπειρία και η απαιτούμενη μελέτη υποκαθίσταται από την προϋπολογιζόμενη δαπάνη, την περιγραφή των εργασιών και τα τυχόν λοιπά στοιχεία. Κατά συνέπεια, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα, που εκδόθηκε για την εξόφληση της, μη θεωρητέο, όπως βάσιμα προβάλλει η διαφωνούσα Επίτροπος με τον πρώτο και δεύτερο λόγο διαφωνίας της. Αντιθέτως, ο τρίτος λόγος διαφωνίας της Επιτρόπου δεν ευσταθεί

Συμπληρωματική σύμβαση. Έργασίες, που δεν είχαν προβλεφθεί στη μελέτη δημοπράτη¬σης και προβλέπονται το πρώτον στη στατική μελέτη εφαρμογής, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον πρόκειται για εργασίες που οφείλονται σε παραλείψεις ή σφάλματα της προμέτρησης της μελέτης, οι οποίες καλύπτονται αποκλειστικά από το κονδύλιο των απροβλέπτων που περιλαμβάνεται στην αρχική σύμβαση. Μη συνδρομή απροβλέπτων περιστάσεων. Διαπίστωση ουσιωδών νομικών πλημμελειών, που κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.