Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ζ/93/2022

Προσυμβατικός Έλεγχος:Ζητείται η ανάκληση της 93/2022 πράξης του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισήχθη για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας η επιμέρους φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας που προκηρύχθηκε από την προσφεύγουσα εταιρεία για την εκμίσθωση περιουσιακών στοιχείων του Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία είναι μισθωμένα στην εταιρεία με την επωνυμία «… Α.Ε.».(....)Περαιτέρω, αναφορικά με τη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία, προσκομίζεται η 189039/23.2.2012 Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, όπως τροποποιήθηκε με την 181768/21.3.2013 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, καθώς και η 35090/2460/8.4.2022 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία, μεταξύ άλλων, παρατάθηκε η ισχύς των περιβαλλοντικών όρων έως 23.2.2027, ενώ, στο οριστικοποιημένο προσχέδιο σύμβασης (βλ. άρθρο 1, με τίτλο «Ορισμοί και Ερμηνείες»), ως «πλάνο συμμόρφωσης» ορίζεται «το πλάνο συμμόρφωσης που συγκροτεί ένα αναπόσπαστο μέρος της Περιβαλλοντικής Άδειας, το οποίο θα εφαρμοστεί από τον Μισθωτή» (βλ. και κεφ. VII της προαναφερθείσας 35090/2460/8.4.2022 απόφασης) και, επομένως, δεν απαιτείτο για την ολοκλήρωση της παρούσας φάσης της διαδικασίας να έχει εκπονηθεί σχέδιο περιβαλλοντικής συμμόρφωσης. Ανακαλεί την 93/2022 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αναπέμπει τον φάκελο της υπόθεσης στο Κλιμάκιο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό.

ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ:σύναψη επτά (7) συμβάσεων με αντικείμενο την απευθείας εκμίσθωση τμημάτων των ακινήτων με ΑΚ 4880 Π.Ε. Ημαθίας και με ΑΚ 4883, ΑΚ 4884, ΑΚ 4885, ΑΚ 4889 (δύο συμβάσεις), ΑΚ 16291 Π.Ε. Κοζάνης, για την κατασκευή αιολικού πάρκου.(...)Αντιθέτως, το μίσθωμα που αντιστοιχεί στο ποσοστό συγκυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου ανέρχεται, για τη συνολική διάρκεια της μίσθωσης, ως προς την εκμίσθωση του τμήματος του ακινήτου με ΑΚ 4884 σε 372.000,00 ευρώ, ως προς την εκμίσθωση του τμήματος του ακινήτου με ΑΚ 4885 σε 446.000,00 ευρώ και, ως προς την εκμίσθωση του τμήματος του ακινήτου με ΑΚ 16291 σε 214.100,00 ευρώ. Κατά συνέπεια, ως προς τις συμβάσεις αυτές τα έσοδα από την αξιοποίηση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων δεν ξεπερνούν το όριο των 500.000,00 ευρώ, εκ τούτου δε παρέπεται ότι απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου τα αντίστοιχα σχέδια συμβάσεων(...)Απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο τα τρία (3) σχέδια συμβάσεων για την εκμίσθωση των ακινήτων με ΑΚ 4884, ΑΚ 4885 και ΑΚ 16291.​Δεν κωλύεται η υπογραφή των τεσσάρων (4) σχεδίων συμβάσεων για την εκμίσθωση τμημάτων των ακινήτων με ΑΚ 4880, ΑΚ 4883 και ΑΚ 4889, μεταξύ της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «… ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και της εταιρείας με την επωνυμία «… ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ».

ΕΡΓΟ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ...Κατόπιν των ανωτέρω το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την οριστική κρίση του έως ότου η Περιφέρεια ... και ο Δήμος ... προσκομίσουν έγγραφες διευκρινίσεις, συνοδευόμενες από όλα τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα, σχετικά με τα εξής ζητήματα:α) Ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο του έργου «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ... - Α΄ ΦΑΣΗ, ΔΡΟΜΟΙ ... ... κλπ». Σχετικώς να προσκομιστεί η τεχνική περιγραφή της οικείας μελέτης, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει το αντικείμενο του έργου αυτού.β) Εάν στο αντικείμενο του έργου «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ... - Α΄ ΦΑΣΗ, ΔΡΟΜΟΙ ... ... κλπ» περιλαμβάνονται εργασίες (αντικείμενο) που έχουν περιληφθεί και στο έργο «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ... Β΄ ΦΑΣΗ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ» (βλ. ιδίως την ανάπλαση - διαμόρφωση των οδών ... και ..., οι οποίες, σύμφωνα με την 96/2016 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ... και την 61/2019 Πράξη του παρόντος Κλιμακίου, περιλαμβάνονται στο αντικείμενο και των δύο ως άνω έργων).γ) Εάν η δαπάνη των ως άνω εργασιών έχει συμπεριληφθεί στους προϋπολογισμούς και των δύο έργων (της Α΄ Φάσης και της Β΄ Φάσης).

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΑΘΗΤΩΝ:Με δεδομένα αυτά και λαμβανομένου υπόψη ότι κατά της ελεγχόμενης φάσης της διαδικασίας του διαγωνισμού δεν έχουν ασκηθεί ενστάσεις ή άλλα ένδικα μέσα .., το Κλιμάκιο κρίνει ότι, από τον έλεγχο των υποβληθέντων σε αυτό στοιχείων, δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία ανάθεσης της μεταφορά των μαθητών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Νομού...........για το χρονικό διάστημα από 1.1.2009 έως 30.6.2009, μέχρι και την ως άνω έγκριση του αποτελέσματος του υπό κρίση διαγωνισμού. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι οι επόμενες φάσεις της διαδικασίας για τη σύναψη των οικείων συμβάσεων .., καθώς και τα σχέδια σύμβασης, πριν την υπογραφή τους, πρέπει να διαβιβαστούν για έλεγχο νομιμότητας στο Ελεγκτικό Συνέδριο. 

Περί επωφελεστέρας αξιοποιήσεως ή διαθέσεως των υπέρ κοινωφελούς σκοπού καταλειφθέντων ή δωρηθέντων περιουσιακών στοιχείων, κατά το άρθρο 109 παρ. 2 του Συντάγματος 

- (Ν. 4182/2013, ΦΕΚ-185 Α/10-9-2013, παρ. 8 του άρθρου 82 : “8 Με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στις λοιπές δι­ατάξεις του παρόντος Κώδικα, από την έναρξη ισχύος αυτού, καταργούνται:...γ) ο ν. 455/1976 (Α΄ 277)” ) 

Ανάδειξη εργολάβων για τον από εδάφους ψεκασμό ελαιοδέντρων στα πλαίσια του Προγράμματος Συλλογικής Καταπολέμησης του Δάκου της Ελιάς:  Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι  η επίμαχη υπηρεσία ανατέθηκε στο πλαίσιο αυτοτελούς διαδικασίας κατόπιν της 35176/14.6.2019 διακήρυξης, η δε προϋπολογιζόμενη δαπάνη των ανωτέρω τμημάτων υπολείπεται του ποσού των 200.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, η προαναφερθείσα διαδικασία δεν υπόκειται, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά σε προηγούμενη σκέψη (Ι), στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατόπιν αυτών, τα στοιχεία της εν λόγω διαδικασίας απαραδέκτως υποβάλλονται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου, το οποίο πρέπει να απέχει του ελέγχου.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ/ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας και το σχέδιο συμβολαίου για την αγορά ενός ακινήτου εκ μέρους της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.» (στο εξής Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε.), για τις ανάγκες στέγασης των Κεντρικών Υπηρεσιών της, εκτιμώμενης αξίας 25.000.000.000,00 ευρώ και συμβατικής  αξίας 21.520.000,00 ευρώ.(....)Ο 4412/2016 δεν τυγχάνει εφαρμογής στην υπό έλεγχο διαδικασία (βλ. άρθρο 10 περ. α. ν. 4412/2016 και πρβλ. Ελ Συν Πρ. Ζ Κλ. 381/2021, 54/2016). Εντούτοις, στη διαδικασία που προηγείται της σύναψης της υπό έλεγχο σύμβασης έχουν εφαρμογή οι βασικές αρχές της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί διαφάνειας, ανάπτυξης ελεύθερου ανταγωνισμού, δημοσιότητας, αναλογικότητας, αμοιβαίας αναγνώρισης, μη διάκρισης και ίσης μεταχείρισης(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο δεν διαπιστώνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία και το σχέδιο συμβολαίου για την αγορά ενός ακινήτου εκ μέρους της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., για τις ανάγκες στέγασης των Κεντρικών Υπηρεσιών της αντί τιμήματος 21.520.000,00 ευρώ και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου συμβολαίου

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/554/2022.

Ανάδειξη εργολάβων για τον από εδάφους ψεκασμό ελαιοδέντρων στα πλαίσια του Προγράμματος Συλλογικής Καταπολέμησης του Δάκου της Ελιάς  Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι αφενός η επίμαχη υπηρεσία ανατέθηκε στο πλαίσιο αυτοτελούς διαδικασίας, ήτοι κατόπιν προσφυγής στη διαδικασία με διαπραγμάτευση μετά από εν μέρει ματαιωθέντα διαγωνισμό και αφετέρου η προϋπολογιζόμενη δαπάνη των οικείων τμημάτων υπολείπεται του ποσού των 200.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, η προαναφερθείσα διαδικασία δεν υπόκειται, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά σε προηγούμενη σκέψη (Ι), στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου λόγω ποσού. Κατόπιν αυτών, τα στοιχεία της εν λόγω διαδικασίας απαραδέκτως υποβάλλονται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου, το οποίο πρέπει να απέχει του ελέγχου.

Δημόσια έργα- έλεγχος νομιμότητας:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ελεγχόμενη διαδικασία είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Αποκατάσταση ζημιών …στο Λιμένα .. (Έργα Β΄ Φάσης Κατασκευής)», το οποίο επισυνάπτεται και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας

Παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης...Με δεδομένα αυτά, το παρόν Κλιμάκιο κρίνει ότι, μολονότι η αναθέτουσα εταιρεία με την επωνυμία .... διατηρούσε κατά τον χρόνο υποβολής για έλεγχο της αρχικής φάσης της διαγωνιστικής διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την «Παροχή Υπηρεσιών Τεχνικής Υποστήριξης Λειτουργικής Διαχείρισης ...» ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, βάσει των κριτηρίων που εκτέθηκαν στη νομική σκέψη της παρούσας, το χαρακτήρα του οργανισμού δημοσίου και, ως εκ τούτου, υπαγόταν στη δικαιοδοσία αυτού βάσει του άρθρου 35 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, μετέβαλε ήδη από τις 20.12.2018 και πριν από το χρόνο υποβολής για έλεγχο στις 24.12.2018 του σχετικού σχεδίου σύμβασης και της τελικής φάσης της διαδικασίας του διαγωνισμού το ιδιοκτησιακό της καθεστώς, με αποτέλεσμα η πλειοψηφία των μετοχών της να έχει ήδη περιέλθει στην πλήρη κυριότητα ιδιωτικών επιχειρήσεων, του Ελληνικού Δημοσίου εκπροσωπουμένου πλέον σε ποσοστό μειοψηφίας 34% επί του μετοχικού της κεφαλαίου. Συνακόλουθα, η ίδια ως άνω εταιρεία προκειμένου να προσαρμοστεί στο νέο αυτό καθεστώς μετέβαλε το καταστατικό της, συμπεριλαμβανομένης της συγκρότησης και περαιτέρω της σύνθεσης του διοικητικού της συμβουλίου, στο οποίο το Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπείται ήδη από τρία (3) μόνο επί ένδεκα (11) μελών. Ενόψει των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι εφόσον ήδη κατά τον χρόνο ασκήσεως της αρμοδιότητάς του και, αναγκαίως, κατά τον χρόνο υπογραφής του ως άνω σχεδίου σύμβασης, θα ελλείπουν στο πρόσωπο του αναθέτοντος φορέα οι υποκειμενικές προϋποθέσεις υποβολής στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, η άσκηση αυτού (προσυμβατικού ελέγχου) από το παρόν Κλιμάκιο παρίσταται πλέον αλυσιτελής, καθόσον ενδεχόμενη αρνητική κρίση αυτού θα είχε ως αποτέλεσμα τη δέσμευση οικονομικού φορέα που δρα πλέον ως ιδιώτης στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς στον τομέα της ενέργειας, τούτο δε θα αντέκειτο στα άρθρα 5 παρ. 1 και 98 παρ. 1 εδ. β΄ του Συντάγματος καθώς και στις βασικές αρχές του ενωσιακού δικαίου περί ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών και υπηρεσιών εντός του χώρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Σ. Ζ΄ Κλιμ. 18/2019).