ΕΣ/ΚΛΙΜ/Ζ/83/2023
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
ΜΕΛΕΤΗ΅:Ενόψει των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 4 της παρούσας, το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο σύμβασης, στο οποίο ενσωματώνεται τροποποίηση της από 24.5.2021 σύμβασης ανάθεσης μελέτης με τίτλο «Μελέτη Έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων Βόρειου - Δυτικού μετώπου Δήμου Βόλου», δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, ως εκ του μη ουσιώδους χαρακτήρα αυτής. Κατά τη γνώμη του Παρέδρου Σωτήριου Μπακέα, η επίμαχη ήσσονος σημασίας τροποποίηση παρίσταται νόμιμη, σύμφωνα με το άρθρο 337 παρ. 2 του ν. 4412/2016, διότι εντάσσεται στο πλαίσιο σύμβασης εκπόνησης μελέτης, η διάρκεια της οποίας έχει ήδη νομίμως παραταθεί έως τις 23.5.2023 (βλ. άρθρα 184 και 334 του ν. 4412/2016, όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο) και δεν αφορά σε νέες υπηρεσίες που πρόκειται να παρασχεθούν μετά τη λήξη της προβλεπόμενης διάρκειας της σύμβασης, με ταυτόχρονη παράταση της διάρκειάς της (βλ. μειοψηφία στην 674/2021 Πράξη του Ζ΄ Κλ. EλΣυν).
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΡΕΧΟΝΤΟΣ ΕΓΓΡΑΦΟΥ : 1Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/167/2021
ΜΕΛΕΤΕΣ:(....)να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση από την Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης - Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής … (...) της μελέτης με τον τίτλο «Μελέτη έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων βόρειου - δυτικού μετώπου Δήμου …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.049.784,30 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.(....)Τέλος, με την 38/2021 απόφαση του Δ.Σ. της …. εγκρίθηκε το από 3.2.2021 πρακτικό ελέγχου δικαιολογητικών κατακύρωσης της προσωρινής αναδόχου σύμπραξης και η οριστική κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού, χωρίς να ασκηθούν ενστάσεις, προδικαστικές προσφυγές ή αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων.Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρηση Ύδρευσης - Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής … (...) και της σύμπραξης … Α.Ε. - … Ε.Π.Ε. - … Α.Ε. - … ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ για την «Μελέτη έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων βόρειου - δυτικού μετώπου Δήμου …», έναντι τιμήματος 618.354,80 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.).
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/630/2021
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης και της υποκείμενης διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το αντικείμενο με τίτλο «Υπηρεσία διατήρησης παροχετευτικής ικανότητας ρεμάτων Π.Ε. Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας (2021-2022)», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.967.796,45 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. (2.440.067,60 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.), και συμβατικής αμοιβής 2.074.023,39 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.).(....)Περαιτέρω, το Κλιμάκιο σημειώνει ότι η προσφυγή στην ως άνω μη νόμιμη διαδικασία διαπραγμάτευσης με τρεις οικονομικούς φορείς, οι οποίοι ούτε είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενους διαγωνισμούς για την ανάθεση των ελεγχόμενων εργασιών ούτε τους ζητήθηκε να αποδείξουν την πλήρωση κάποιου κριτηρίου ποιοτικής επιλογής (χρηματοοικονομική επάρκεια, τεχνική/επαγγελματική ικανότητα, ISO, βλ. άρθρα 2.2.5 – 2.2.7 της οικείας διακήρυξης), είχε ως αποτέλεσμα την ανάθεση του ελεγχόμενου αντικειμένου με τελικό -κατόπιν διαπραγματεύσεων- ποσοστό έκπτωσης 15%, το οποίο μακράν απέχει από τα ποσοστά έκπτωσης που είχαν επιτευχθεί στους αμέσως προηγούμενους διαγωνισμούς ή και στους ακόμη παλαιότερους (βλ. σκ. 11 της παρούσας). Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της εταιρείας … Α.Τ.Ε.Ε. για το αντικείμενο με τίτλο «Υπηρεσία διατήρησης παροχετευτικής ικανότητας ρεμάτων Π.Ε. Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας (2021-2022)».
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/733/2022.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/733/2022
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με την προσφυγή αυτή επιδιώκεται η ανάκληση της 630/2021 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με την προσβαλλόμενη 630/2021 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της ήδη παρεμβαίνουσας ανώνυμης εταιρείας με τον διακριτικό τίτλο «…...» με τίτλο «Υπηρεσία διατήρησης παροχετευτικής ικανότητας ρεμάτων Π.Ε. Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας (2021-2022)», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.967.796,45 ευρώ χωρίς ΦΠΑ (2.440.067,60 ευρώ με ΦΠΑ) και συμβατικής αμοιβής 2.074.023,39 ευρώ με ΦΠΑ.(....)Περαιτέρω, το δημόσιο συμφέρον ικανοποιείται πρωτίστως με την τήρηση του κανόνα που επιβάλλει τη διενέργεια δημόσιου ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού έστω και με σύντμηση της προθεσμίας υποβολής προσφορών για την επίτευξη της συμφερότερης προσφοράς για την Αναθέτουσα Αρχή και την παροχή της δυνατότητας σε όλους τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς να συμμετάσχουν. Σε κάθε δε περίπτωση, η ανάγκη καθαρισμού των ρεμάτων «λόγω της επικείμενης χειμερινής περιόδου» έχει παρέλθει και δύναται να διενεργηθεί ανοικτός διαγωνισμός για την ανάδειξη αναδόχου καθαρισμού των ρεμάτων των Π.Ε. Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας και την ικανοποίηση των πάγιων αναγκών της Περιφέρειας Αττικής. Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της εταιρείας «…» για την εκτέλεση των υπηρεσιών με τίτλο «Υπηρεσία διατήρησης παροχετευτικής ικανότητας ρεμάτων Π.Ε. Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας (2021-2022)».
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1306/2022.
Ν.5204/2025
Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης του έργου της μελέτης, κατασκευής, χρηματοδότησης, λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) στο τμήμα Χανιά - Ηράκλειο.
0.3024/2025 «Κοινοποίηση των άρθρων πρώτου. τέταρτου, πέμπτου και έκτου του ν. 5204/2025 «Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης του έργου της μελέτης, κατασκευής, χρηματοδότησης, λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) στο τμήμα Χανιά - Ηράκλειο» (Α' 89) και των άρθρων 31.5 και 33 της Σύμβασης Παραχώρησης, που κυρώνεται με το άρθρο πρώτο του παραπάνω νόμου.
0.3024/2025
«Κοινοποίηση των άρθρων πρώτου. τέταρτου, πέμπτου και έκτου του ν. 5204/2025 «Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης του έργου της μελέτης, κατασκευής, χρηματοδότησης, λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) στο τμήμα Χανιά - Ηράκλειο» (Α' 89) και των άρθρων 31.5 και 33 της Σύμβασης Παραχώρησης, που κυρώνεται με το άρθρο πρώτο του παραπάνω νόμου.
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/138/2021
Μελέτη κτηματογράφησης - συμπληρωματική σύμβαση...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το από 11.3.2021 ιδιωτικό συμφωνητικό, στο οποίο αποτυπώνεται η τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, με νέα παράταση της διάρκειάς της, ερείδεται σε σαφή όρο (ρήτρα) των εγγράφων της σύμβασης (βλ. σκέψη 11 της παρούσας). Ως εκ τούτου, το ανωτέρω ιδιωτικό συμφωνητικό δεν υπαγόταν σε έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο πριν την υπογραφή του, σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. α΄ και 6 περ. β΄ του ν. 4412/2016. Εξάλλου, η μεταβολή της σύνθεσης της αναδόχου κοινοπραξίας με αποχώρηση κάποιων εκ των μελών της, χωρίς, ωστόσο, να επηρεάζεται η ομάδα μελέτης που είχε δηλωθεί στην προσφορά της αναδόχου, κρίνεται ως μη ουσιώδης τροποποίηση της σύμβασης. Περαιτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι νόμιμα προσέφυγε η αναθέτουσα αρχή στην ανάθεση της ελεγχόμενης 3ης συμπληρωματικής σύμβασης, η οποία, κατ` ορθό νομικό χαρακτηρισμό της, διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 132 παρ. 1 περ. β΄ και 186 παρ. 1 και 2 του ν. 4412/2016 και όχι από τις κατ` επίκληση διατάξεις του άρθρου 29 παρ. 1 του ν. 3316/2005. Τούτο, διότι οι υπηρεσίες της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική σύμβαση, κατέστησαν όμως αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αντικειμένου της, η δε αλλαγή του αναδόχου της μελέτης δύναται να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην αναθέτουσα αρχή σχετικά με την αδιάλειπτη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης, την πληρότητα και ποιότητα του παραδοτέου έργου και την τήρηση του σχετικού χρονοδιαγράμματος. Εξάλλου, η συνολική αύξηση της συμβατικής δαπάνης που προκύπτει αθροιστικά από την 1η συμπληρωματική σύμβαση [όπως τροποποιείται ως προς το τίμημά της βάσει της τελικής επιμέτρησης των ποσοτήτων φυσικού αντικειμένου, δυνάμει του άρθρου 8 της αρχικής σύμβασης (βλ. 3ο Συγκριτικό Πίνακα)], τη 2η και την 3η προς υπογραφή συμπληρωματική σύμβαση δεν υπερβαίνει το 50% της δαπάνης της αρχικής σύμβασης (αύξηση περίπου 39%).Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.
ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1306/2022
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:ζητείται η αναθεώρηση της 733/2022 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Αττικής και η υπέρ αυτής παρέμβαση της ήδη προσφεύγουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «… ΑΤΕΕ» και τον διακριτικό τίτλο «… ΑΤΕΕ» κατά της 630/2021 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την εν λόγω πράξη του Κλιμακίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της προσφεύγουσας ανώνυμης εταιρείας με τίτλο «Υπηρεσία διατήρησης παροχετευτικής ικανότητας ρεμάτων ΠΕ Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθήνας (2021-2022)», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.967.796,45 ευρώ χωρίς ΦΠΑ (2.440.067,60 ευρώ με ΦΠΑ) και συμβατικής αμοιβής 2.074.023,39 ευρώ με ΦΠΑ για την ανάθεση της παροχής των ως άνω υπηρεσιών με διαπραγμάτευση.(...)Και τούτο διότι από όλα τα στοιχεία του φακέλου και ειδικώς από το αντικείμενο, την Τεχνική Περιγραφή και τα συνοδεύοντα τη σύμβαση έγγραφα, προκύπτει ότι οι υπηρεσίες που ανατέθηκαν συνίστανται στις συνήθεις υπηρεσίες καθαρισμού από φερτά υλικά όλων των ρεμάτων που εμπίπτουν στη χωρική αρμοδιότητα της Περιφέρειας Δυτικού και Βόρειου Τομέα Αθηνών, προκειμένου να διασφαλιστεί η παροχετευτική ικανότητά τους και όχι μόνο αυτών στα οποία υπήρξε εναπόθεση μεγάλων ποσοτήτων φερτών υλικών εξαιτίας των πυρκαγιών του Αυγούστου 2021.(...)Ως εκ τούτου και παρά το γεγονός ότι δεν αμφισβητείται από το Τμήμα, ότι οι εκτεταμένες πυρκαγιές του Αυγούστου συνιστούν απρόβλεπτο γεγονός, εντούτοις, νομίμως κατά την κρίση του Τμήματος έγινε δεκτό ότι δεν συντρέχει η σωρευτικά απαιτούμενη για την νόμιμη προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, προϋπόθεση της ύπαρξης αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των ανατεθεισών υπηρεσιών καθαρισμού των ρεμάτων και του επικαλούμενου απρόβλεπτου γεγονότος των πυρκαγιών. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης
73375/2022
Κήρυξη γενικώς υποχρεωτικής της από 29.7.2022 Σ.Σ.Ε «Προσθήκη στο άρθρο 5 της από 24.5.2021 Κλαδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των πάσης φύσεως τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων όλης της χώρας 2021-2023».
64427/2022
Διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή της από 24.5.2021 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΣΣΕ), «Για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των πάσης φύσεως Τουριστικών και Επισιτιστικών καταστημάτων όλης της χώρας για το 2021 - 2023», συνεπεία της κήρυξης αυτής ως γενικώς υποχρεωτικής ΑΔΑ: Ψ2ΛΣ46ΜΤΛΚ-ΒΣ0
ΕλΣυν/Τμ.6/1380/2012
Προγραμματικές συμβάσεις.Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι η αρμοδιότητα ανάθεσης της εκπόνησης μελέτης Γ.Π.Σ. του Δήμου ..... ασκείται συντρεχόντως από τον αιτούντα Δήμο και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση .., σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω ερμηνευτικώς δεκτά (βλ. III Β). Συνεπώς, εφόσον με την ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση επιχειρείται κατουσίαν η επιχορήγηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ... από τον Δήμο .., προκειμένου η ίδια προβαίνοντας στην κατά τα ανωτέρω ανάθεση της μελέτης, να ασκήσει την σχετική συντρέχουσα αρμοδιότητά της, την οποία, όμως, διαθέτει και ο αιτών Δήμος ενώ δεδομένου ότι σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στη μείζονα σκέψη της παρούσας (βλ. σκ. II Β), η σύναψη προγραμματικής σύμβασης αποτελεί ultimum refugium για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με αυτήν αποτελέσματος, μη νόμιμη παρίσταται η σύναψη της επίμαχης προγραμματικής σύμβασης, και περαιτέρω δεν προβάλλονται με την κρινόμενη αίτηση ούτε προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου αντικειμενικοί λόγοι, για τους οποίους καθίσταται αδύνατη η άσκηση εκ μέρους του Δήμου της αρμοδιότητάς του για την ανάθεση εκπόνησης της εν λόγω μελέτης. Περαιτέρω, δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 3 του ν. 3316/2005 για τη μεταβίβαση της σχετικής αρμοδιότητας του αιτούντος Δήμου στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση .., δεδομένου ότι δεν αποδεικνύεται η έλλειψη επαρκούς στελέχωσης του Δήμου για την άσκηση της εν λόγω αρμοδιότητάς του, αντίθετα, μάλιστα σύμφωνα με το άρθρο 6 της ελεγχόμενης σύμβασης, ο αιτών Δήμος υποχρεούται να παρέχει τεχνική υποστήριξη στην αρμόδια Επιτροπή Παρακολούθησης απορριπτομένου ως αβασίμου του κατ’ εκτίμηση του δικογράφου της υπό κρίση αίτησης συναγομένου σχετικού ισχυρισμού του αιτούντος. Τέλος, με την υπό κρίση αίτηση δεν προβάλλεται κανένας λόγος ως προς τις ανωτέρω υπό στοιχεία α και β (βλ. σκ. V.Γ) αναδειχθείσες με την προσβαλλόμενη πράξη πλημμέλειες.