Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/227/2026

Η Πράξη 216/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Κατασκευή Μονάδας Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος ΕΕΛ Δράμας», η οποία επανεισάγεται μετά την 2/2026 αναβλητική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 584/2023 Πράξη του Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες για την κατασκευή ενός επιπλέον θερμοκηπίου ηλιακής ξήρανσης πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες λόγω διαφοροποίησης των πραγματικών λειτουργικών δεδομένων της εισερχόμενης ιλύος, δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου και δεν υπερβαίνουν το 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης επί του αιτήματος τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 17 Μαρτίου 2026, εξέτασε τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Κατασκευή Παιδικού Σταθμού στη Νέα Ραιδεστό» του Δήμου Θέρμης. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, η αιτιολογική έκθεση, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, και διευκρινίσεις για την αναγκαιότητα και τη συνάφεια των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει τα αναφερόμενα στο σκεπτικό συμπληρωματικά στοιχεία, προκειμένου να διαμορφώσει ασφαλή κρίση.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική οδοποιία Δήμου Δίου-Ολύμπου», η οποία επανεισάγεται μετά την 54/2026 αναβλητική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι περιλαμβανόμενες εργασίες, που αφορούν αύξηση ποσοτήτων για την ολοκλήρωση του αρχικού φυσικού αντικειμένου στην περιοχή Βαρικού Λιτοχώρου, πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι οι εργασίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων καιρικών φαινομένων και καθιζήσεων, είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά χωρίς μείζονα προβλήματα και η συνολική αξία των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης.

Πρόκειται για την Πράξη 48/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εκδόθηκε κατά τη συνεδρίαση της 2ας Φεβρουαρίου 2026. Αντικείμενο του ελέγχου είναι η νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Χανίων για την αποκατάσταση της Δημοτικής Αγοράς. Η αρχική σύμβαση είχε κριθεί με την 2108/2021 Απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Δικαστηρίου. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες είναι αναγκαίες, δεν μεταβάλλουν τη φύση του έργου, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση και δεν υπερβαίνουν το 50% της αξίας της. Κατέληξε ομόφωνα ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:Και τούτο, καθόσον οι αποτελούσες το αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης εργασίες δεν περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της αρχικής σύμβασης, αλλά συνέχονται, ως πρόσθετες, με το τεχνικό αντικείμενο αυτής, χωρίς να αλλάζουν τη φύση της. Περαιτέρω, λόγω του αντικειμένου του έργου ... και της φύσης των ως άνω συμπληρωματικών εργασιών, υφίστανται τεχνικοί λόγοι που δεν επιτρέπουν την αλλαγή αναδόχου χωρίς να δημιουργηθούν μείζονα προβλήματα στην άρτια και έγκαιρη εκτέλεση του έργου, δεδομένου ότι η ανάθεσή τους σε ανάδοχο διαφορετικό από εκείνον της αρχικής σύμβασης θα προκαλούσε σημαντικές τεχνικές δυσχέρειες, αφού θα απαιτούσε τον συντονισμό και την επίβλεψη, από την αναθέτουσα αρχή, διαφορετικών συνεργείων στον τόπο εκτέλεσης του έργου. Επιπλέον, συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις ως προς τη δεύτερη εργασία της Σ.Σ.Ε.(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκαταστάσεις – Ανακατασκευές – Αναπλάσεις Κοινοχρήστων Χώρων του Δήμου Αθηναίων».

Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 186/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν της 25/2026 αναβλητικής Πράξης του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου του Δήμου Πλατανιά. Από τα στοιχεία του φακέλου, το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων (επιδείνωση κατολισθητικών φαινομένων, μεταβολή γεωμορφολογικών συνθηκών), δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση, δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου και η αξία τους (730.043,88 ευρώ) δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Συμπληρωματική σύμβαση. Εργασίες, που δεν είχαν προβλεφθεί στη μελέτη δημοπράτησης και προβλέπονται το πρώτον στη στατική μελέτη εφαρμογής, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον πρόκειται για εργασίες που οφείλονται σε παραλείψεις ή σφάλματα της προμέτρησης της μελέτης, οι οποίες καλύπτονται αποκλειστικά από το κονδύλιο των απροβλέπτων που περιλαμβάνεται στην αρχική σύμβαση. Μη συνδρομή απροβλέπτων περιστάσεων. Διαπίστωση ουσιωδών νομικών πλημμελειών, που κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση Δημοτικού Θεάτρου Λευκάδας», το οποίο επανεισάγεται μετά την 9/2026 μη οριστική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (κατασκευή θεατρικής σκηνής, εξασφάλιση προσβασιμότητας ΑΜΕΑ, αποκατάσταση φθορών κ.λπ.) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της έγκρισης παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.

Πρόκειται για την Πράξη 98/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή 2ου κλάδου Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού (Κ.Α.Α.) Θεσσαλονίκης». Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (όπως αυξήσεις ποσοτήτων εκσκαφών, πασσαλοσανίδων, περιστροφικών διατρήσεων, υπερύψωση λαιμών φρεατίων κ.ά.) κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων συνθηκών που διαπιστώθηκαν κατά την εκτέλεση του έργου, δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση και δεν μεταβάλλουν τη φύση της. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της ελεγχόμενης 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση πριν την υπογραφή της.

Πρόκειται για την 116/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 9ης Μαρτίου 2026. Αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση και συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας στο Αρσάκειο Μέγαρο». Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 590/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου, ενώ η 1η συμπληρωματική σύμβαση με την 470/2024 Πράξη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (αποκατάσταση δαπέδων και τοποθέτηση νέων ερμαρίων λόγω φθορών) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από αυτήν και δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης πριν από την υπογραφή του.