Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/98/2026

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή 2ου κλάδου Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού Θεσσαλονίκης», διαπίστωσε ελλείψεις στον υποβληθέντα φάκελο. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτοβάθμιο έλεγχο. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει συγκεκριμένα έγγραφα και διευκρινίσεις (τεύχη δημοπράτησης, μελέτες, Α.Π.Ε., στοιχεία χρηματοδότησης, παρατάσεις, περιβαλλοντική αδειοδότηση, τεκμηρίωση συνάφειας και αναγκαιότητας των συμπληρωματικών εργασιών κ.ά.), προκειμένου να ολοκληρωθεί ο έλεγχος νομιμότητας.

Η απόφαση (Πράξη 01/2025) του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βασικά έργα αποχέτευσης υποζωνών Α3.α και Α3.β» της Δ.Ε.Υ.Α. Πατρών, συνολικής συμβατικής δαπάνης 1.643.093,52 ευρώ (εκτός Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες, οι οποίες προέκυψαν λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου (όπως δυσχέρειες εκσκαφών, ανάγκη αντιστήριξης πρανών, αναντιστοιχίες αντλητικών συγκροτημάτων) πληρούν σωρευτικά τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι είναι απόλυτα αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη συνολική του φύση και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης (παρουσιάζοντας υπέρβαση 32,50%). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο δέσμευσης πίστωσης και παράτασης της διάρκειας της αρχικής σύμβασης.

Η Πράξη 77/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Συμμείκτων και Προδιαλεγμένου Οργανικού (Μ.Ε.Α.) Π.Ε. Χίου», συμβατικής δαπάνης 1.693.883,48 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο έλεγχος ήταν υποχρεωτικός, καθώς η συνολική δαπάνη της αρχικής σύμβασης και της συμπληρωματικής (5.393.883,48 ευρώ) υπερβαίνει το όριο των πέντε εκατομμυρίων ευρώ για συγχρηματοδοτούμενα έργα. Κρίθηκε ότι οι προτεινόμενες εργασίες είναι απαραίτητες και συνδέονται με το τεχνικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο ότι θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση για το σύνολο της δαπάνης, καθώς και ότι θα συμπληρωθεί το ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. για την κατασκευή δικτύων ακαθάρτων στον Δήμο Ραφήνας-Πικερμίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι για τις ήδη εκτελεσθείσες επείγουσες εργασίες συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν. 4412/2016, ενώ για το σύνολο των προτεινόμενων συμπληρωματικών εργασιών πληρούνται οι όροι των άρθρων 132 και 156 του ίδιου νόμου, καθώς είναι αναγκαίες, δεν μεταβάλλουν τη φύση του έργου και το συνολικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της προηγούμενης έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης για τη συνολική συμβατική δαπάνη.

Η Πράξη 254/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Περιφέρειας Πελοποννήσου «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ‘ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ – ΦΙΛΙΑΤΡΑ – ΠΥΛΟΣ – ΜΕΘΩΝΗ’, ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΙΑΤΡΑ - ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΙ». Η σύμβαση, συμβατικής δαπάνης 4.162.363,94 ευρώ πλέον ΦΠΑ, κρίθηκε παραδεκτή προς εξέταση. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016. Συγκεκριμένα, οι συμπληρωματικές εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης λόγω απρόβλεπτων γεγονότων (π.χ., απαγόρευση καθαίρεσης γέφυρας από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και ανάγκη ανακατασκευής παρακαμπτήριων οδών λόγω εκτροπής κυκλοφορίας). Επίσης, η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε μείζονα τεχνικά προβλήματα και η αξία της σύμβασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της υποβληθείσας 2ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Η απόφαση 1177/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Αθηναίων κατά της 269/2025 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου, σχετικά με τον έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης (Σ.Σ.) για ένα έργο. Ο Δήμος ζητούσε την ανάκληση του μέρους της πράξης που έκρινε απαράδεκτη την εξάμηνη παράταση της δοκιμαστικής λειτουργίας και κωλυόμενη την υπογραφή της Σ.Σ. για δαπάνες διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και αυξήσεις τιμών ασφαλτικών έργων. Το Δικαστήριο έκρινε βάσιμους τους λόγους ανάκλησης για την παράταση της δοκιμαστικής λειτουργίας και τη δαπάνη ΑΕΚΚ. Όμως, έκρινε αβάσιμο τον λόγο ανάκλησης για την αύξηση στην τιμή ασφαλτικών έργων, διαπιστώνοντας ότι ο υπολογισμός έγινε κατά παράβαση των συμβατικών τευχών. Επειδή εξακολουθούσε να συντρέχει ένας διακωλυτικός λόγος, η προσφυγή απορρίφθηκε και η 269/2025 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου δεν ανακλήθηκε.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1354/2025

Η Πράξη 44/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, ύψους 4.192.485,44 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), για το έργο της ΔΕΥΑΑ «Αντικατάσταση Κεντρικού Αγωγού Υδροδότησης Αγρινίου κλπ.». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, όπως η αλλαγή χάραξης του αγωγού λόγω στατικής ανεπάρκειας υδατογέφυρας, η μετεγκατάσταση της δεξαμενής καθαρών, η αύξηση των πύργων διύλισης και η υποχρέωση ολικής αποκατάστασης του οδοστρώματος με ταυτόχρονη εγκατάσταση σωληνώσεων οπτικής ίνας, είναι απολύτως αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου. Επίσης, πληρούνται οι τεχνικές και οικονομικές προϋποθέσεις του ν.4412/2016, καθώς το αθροιστικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Η υπογραφή τελεί υπό τον όρο εξασφάλισης πλήρους χρηματοδότησης.

Πρόκειται για την Πράξη 57/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 2ας Φεβρουαρίου 2026. Αντικείμενο του ελέγχου είναι το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Ξηρομέρου για την αποχέτευση ακαθάρτων και την ΕΕΛ οικισμών, συμβατικής δαπάνης 3.044.895,51 ευρώ. Η σύμβαση αυτή αποτελεί παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης, η οποία είχε ελεγχθεί με την 694/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (εναλλακτική κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού και υποδομές για μελλοντική αρδευτική αξιοποίηση της εκροής) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της διασφάλισης της χρηματοδότησης του συνόλου της δαπάνης πριν την υπογραφή.

Η Πράξη 269/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Ίδρυση Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Αθήνας και Όμορων Δήμων στον Ελαιώνα». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης ως προς την απολογιστική δαπάνη αποζημίωσης του αναδόχου για τη διαχείριση ΑΕΚΚ (Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων) και την αύξηση της τιμής των ασφαλτικών έργων (ΑΤ 7.4), λόγω μη νόμιμου υπολογισμού ή έλλειψης στοιχείων. Επίσης, έκρινε απαραδέκτως την εισαγωγή του σχεδίου ως προς την εξάμηνη παράταση της δοκιμαστικής λειτουργίας. Ωστόσο, δεν κωλύεται η υπογραφή για τις υπόλοιπες εργασίες, προμήθειες και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των εκτελεσθέντων κατεπειγόντων έργων (νέα προσωρινή είσοδος, γεφύρωση αρχαιολογικού ευρήματος), καθώς πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016.

Υπογραφή σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης:..Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού ... «Εργασίες Διαμόρφωσης Κυττάρων Β΄ Φάσης», το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/622/2020