Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/251/2026

Η Πράξη 324/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης για την υλοποίηση του έργου «Βιοκλιματική Ανάπλαση Παραδρόμου Λ. Μεσογείων στα όρια του Δήμου Παπάγου - Χολαργού», προϋπολογισμού 5.062.326,50 ευρώ. Συμβαλλόμενοι φορείς είναι η Περιφέρεια Αττικής, ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού (ως κύριος του έργου) και ο Αναπτυξιακός Οργανισμός «... Α.Ε.». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νομίμως σύμφωνα με τα άρθρα 100 του ν. 3852/2010 και 44 του ν. 4412/2016, καθώς ο Δήμος αιτιολόγησε την αδυναμία υλοποίησης του έργου με ίδια μέσα λόγω έλλειψης προσωπικού. Επιπλέον, η σύμβαση εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης του ν. 4412/2016 ως «οριζόντια συνεργασία». Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της.

Η Πράξη 15/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης Λαγκαδά (ΔΕΥΑ Λαγκαδά) και της «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός ΟΤΑ» («ΑΝΕΘ ΑΟΤΑ»), για την υλοποίηση του έργου «Αντικατάσταση εξωτερικού δικτύου και αγωγού προσαγωγής εσωτερικού δικτύου ύδρευσης πόλης Λαγκαδά», προϋπολογισμού 4.000.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νόμιμα, βάσει των άρθρων 100 του ν.3852/2010 και 44 του ν.4412/2016, λόγω της αδυναμίας της ΔΕΥΑ Λαγκαδά να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα. Η «ΑΝΕΘ ΑΟΤΑ» πληροί τα χαρακτηριστικά οργανισμού δημοσίου δικαίου και αναθέτουσας αρχής, ενώ η σύμβαση εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες, καθώς ανταποκρίνεται σε συνεργασία δημοσίου συμφέροντος και το οικονομικό αντάλλαγμα περιορίζεται στην κάλυψη κόστους (60.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Για τους λόγους αυτούς.Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης επί της νομιμότητας του.σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας ...ς, του Δήμου
Αιγάλεω και του Αναπτυξιακού Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την.επωνυμία «….Α.Ε. - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης», για.την υλοποίηση του έργου, με τίτλο «Ενεργειακή αναβάθμιση εκσυγχρονισμού.εγκαταστάσεων Δημοτικού Κολυμβητηρίου και κλειστού Γυμναστηρίου Αιγάλεω."ΣΤΑΥΡΟΣ ΒΕΝΕΤΗΣ" Δήμου Αιγάλεω», συνολικής προϋπολογιζόμενης.δαπάνης 11.549.600,00 ευρώ, με Φ.Π.Α.. Και.Διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με τα έγγραφα και στοιχεία που.αναφέρονται στο σκεπτικό (σκέψη 14) της παρούσας

Η Πράξη 206/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Μυκόνου και της Αναπτυξιακής Προοπτικής Μον. ΑΕ (Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης). Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η υλοποίηση του έργου «Αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από την θεομηνία της 31ης Μαρτίου 2025 και βελτίωση της ανθεκτικότητας του Δημοτικού Οδικού Δικτύου», προϋπολογισμού 6.000.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει έγκυρη συνεργασία φορέων και δεν εμπίπτει στις διατάξεις του ν.4412/2016, ενώ πληροί το ελάχιστο νόμιμο περιεχόμενο. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Παύλου Μελά και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης» («....»), για την υλοποίηση του υποέργου 1 με τίτλο «Δίκτυο ομβρίων περιοχής Νικόπολης Δήμου Παύλου Μελά».(...)Κατά συνέπεια, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της, με την επισήμανση ότι οποιαδήποτε σύμβαση, που θα τροποποιεί την ελεγχόμενη, δύναται να συναφθεί μόνον υπό την προϋπόθεση της τήρησης των διατάξεων περί υπαγωγής της στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Παύλου Μελά και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός ΟΤΑ», για την υλοποίηση του υποέργου 1 με τίτλο «Δίκτυο ομβρίων περιοχής Νικόπολης Δήμου Παύλου Μελά», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.850.000,00 ευρώ, και του υποέργου 3 με τίτλο «Έργα διευθέτησης ρέματος Ευκαρπίας στη Δ.Ε. Ευκαρπίας του Δήμου Παύλου Μελά», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.650.000,00 ευρώ, του έργου με τίτλο «Έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», με την αναφερόμενη στο σκεπτικό (σκέψη 11) της παρούσας επισήμανση.

Η Πράξη 82/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου Μυκόνου (Δ.Ε.Υ.Α.Μ.) και της εταιρείας «Αναπτυξιακή Προοπτική Μον. ΑΕ - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης», για την υλοποίηση έργων. Το συνολικό οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης ανέρχεται σε 1.555.420,00 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο, εξετάζοντας τις διατάξεις του άρθρου 324 του ν. 4700/2020, διαπίστωσε ότι ο έλεγχος νομιμότητας δεν υπάγεται στην αρμοδιότητά του (όριο άνω των 1.700.000,00 ευρώ). Καθώς η προϋπολογιζόμενη δαπάνη εμπίπτει στο όριο αρμοδιότητας του Επιτρόπου (300.000,00 έως 1.700.000,00 ευρώ), αποφασίστηκε η παραπομπή του φακέλου της σύμβασης στον αρμόδιο Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Σύρου.

Δυνατότητα σύναψης προγραμματικής (υποστηρικτικής) σύμβασης του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 – Έννοια και σκοπός της σύμβασης αυτής.Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής δεν μπορεί να υπογράψει νόμιμα προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 με αντισυμβαλλόμενη τη μη κερδοσκοπική εταιρεία με την επωνυμία “Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου” (“ΔΑΦΝΗ”), προκειμένου η εταιρεία αυτή να την υποστηρίξει τεχνικά στην υλοποίηση μελετών Δήμων, που είναι μέλη του Δικτύου, σε εκτέλεση προγραμματικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί, μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και των Δήμων αυτών, με βάση το άρθρο 68 παρ. 4β του π.δ/τος 13/2018, επειδή η σύμβαση αυτή αποτελεί “σύμβαση παροχής υπηρεσιών”, για την οποία προβλέπεται από το νόμο διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης και γενικά διαφορετικές προϋποθέσεις σύναψής της και όχι “προγραμματική σύμβαση”. (ομόφ.)

Η Πράξη 299/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Ζωγράφου και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «ΝΕΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ Α.Ε.». Η σύμβαση αφορά την υλοποίηση του έργου «Βιοκλιματική Ανάπλαση και Ενοποίηση 26 στρεμμάτων... στη Βίλα Ζωγράφου», προϋπολογισμού 9.324.067,78 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νομίμως σύμφωνα με τα άρθρα 100 του ν. 3852/2010 και 44 του ν. 4412/2016, καθώς πληρούνται οι όροι εξαίρεσης από τις διαγωνιστικές διαδικασίες. Η ΝΜΑ, ως οργανισμός δημοσίου δικαίου, παρέχει τεχνική συνδρομή λόγω της αδυναμίας του Δήμου Ζωγράφου να υλοποιήσει το έργο, ενώ το οικονομικό αντάλλαγμα περιορίζεται στο αναγκαίο κόστος, χωρίς πλεόνασμα κέρδους. Κατά συνέπεια, η υπογραφή του σχεδίου δεν κωλύεται.

Η Πράξη 100/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αστυπάλαιας και της «Αναπτυξιακής Μονοπρόσωπης Ανώνυμης Εταιρείας Δήμου Φυλής» για την υλοποίηση του έργου «Βελτίωση αγροτικής οδοποιίας του Δήμου Αστυπάλαιας», προϋπολογισμού 3.431.600,00 ευρώ. Η σύμβαση κρίνεται αναγκαία λόγω της αδυναμίας του Δήμου Αστυπάλαιας να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα, καθώς δεν διαθέτει στελεχωμένη Τεχνική Υπηρεσία. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνομολογείται νομίμως, καθώς η Αναπτυξιακή Εταιρεία θεωρείται αναθέτουσα αρχή και η σύναψη εξαιρείται των διαγωνιστικών διαδικασιών βάσει του νόμου 4412/2016. Η υπογραφή του σχεδίου δεν κωλύεται, υπό τον όρο να απαλειφθεί από τις υποχρεώσεις της εταιρείας η ευθύνη της αξιολόγησης των προσφορών, και να συμπεριληφθούν ρήτρες σε βάρος του συμβαλλομένου που παραβαίνει τους όρους της σύμβασης.

Η απόφαση (Πράξη 160/2025) του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ελέγχει τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Νέας Ιωνίας και του Αναπτυξιακού Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Η Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε.» (Ν.Μ.Α.), για την υλοποίηση του έργου «Ανάπλαση οικοδομικού τετραγώνου 150 και κατασκευή υπόγειου σταθμού αυτοκινήτων (ολοκλήρωση)», προϋπολογισμού 17.904.865,07 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο Αναπτυξιακός Οργανισμός (Ν.Μ.Α.) συνιστά αναθέτουσα αρχή, πληρώντας τα κριτήρια του οργανισμού δημοσίου δικαίου. Η σύμβαση κρίνεται νόμιμη και εξαιρείται από τις διαγωνιστικές διαδικασίες, διότι αφορά συνεργασία δημόσιων φορέων για δημόσιο σκοπό, λόγω αιτιολογημένης αδυναμίας του Δήμου Ν. Ιωνίας, και η Ν.Μ.Α. διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική και διαχειριστική επάρκεια. Επομένως, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.