Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/41/2026

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 35/2026 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εκδόθηκε κατά τη συνεδρίαση της 22ας Ιανουαρίου 2026. Το Κλιμάκιο εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Εγκατάσταση Επεξεργασίας Απορριμμάτων & ΧΥΤΥ Σητείας» του ΕΣΔΑΚ. Διαπίστωσε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία, καθώς δεν είχαν εκδοθεί οι απαιτούμενες αποφάσεις έγκρισης του 5ου Α.Π.Ε. και του 3ου Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε., ούτε η απόφαση ανάθεσης. Κατά συνέπεια, έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του φακέλου για έλεγχο, επισημαίνοντας ότι το Κλιμάκιο ελέγχει ολοκληρωμένες διαδικασίες και δεν γνωμοδοτεί σε προπαρασκευαστικά στάδια. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, συνεπώς δεν υφίσταται αναφορά σε πρωτοβάθμια απόφαση.

Η πράξη αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Ενιαίου Συνδέσμου Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) για την κατασκευή μονάδας μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 504/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία που προηγείται της σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς δεν είχε εκδοθεί η απαιτούμενη απόφαση έγκρισης του 1ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) και ανάθεσης των συμπληρωματικών εργασιών από το Δ.Σ. του ΕΣΔΑΚ. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο φάκελος υποβάλλεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο, διότι το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει ολοκληρωμένες διαδικασίες και όχι προπαρασκευαστικά στάδια.

Με την πρώτη προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται ν’ ακυρωθεί η προσβαλλόμενη, υπ' αριθμ. 139/2023, απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της … , κατά το σκέλος της, με το οποίο έκανε δεκτές τις προσφορές των 1ου,2ου,3ου,4ου,5ου,6ου,7ου και 9ου, κατά σειρά μειοδοσίας, οικονομικών φορέων, δέχθηκε την αιτιολόγηση των 1ου και 2ου οικονομικών φορέων και ανακήρυξε προσωρινή ανάδοχο του έργου την εταιρεία «...», ν’ απορριφθούν οι προσφορές των 1ου,2ου,3ου,4ου, 5ου,6ου ,7 ου και 9ου, κατά σειρά μειοδοσίας, οικονομικών φορέων, ν’ ανακηρυχθεί αυτή προσωρινή ανάδοχος του έργου και να της επιστραφεί το κατατεθέν παράβολο.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω (βλ σκ. 1 και 2 της παρούσας), το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ανεξαρτήτως του ότι η αρχική σύμβαση του ως άνω έργου υποβλήθηκε σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία που απαιτείται κατά νόμο να προηγηθεί για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης και η οποία, ολοκληρούμενη σε μία και μοναδική φάση, περιλαμβάνει την έκδοση απόφασης ανάθεσης στον ανάδοχο συμπληρωματικών εργασιών και έγκρισης του οικείου Α.Π.Ε. και Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.. Συνεπώς, ο φάκελος με τα στοιχεία της υπόθεσης απαραδέκτως υποβάλλεται στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, διότι το παρόν Κλιμάκιο είναι αρμόδιο να ελέγχει τη νομιμότητα ολοκληρωθεισών διαδικασιών σύναψης συμπληρωματικών συμβάσεων και των οικείων σχεδίων σύμβασης και όχι να γνωμοδοτεί επί προπαρασκευαστικών σταδίων των σχετικών διαδικασιών.

Η πράξη 134/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση της υπηρεσίας λειτουργίας του ΧΥΤΑ Πέρα Γαληνών από τον ΕΣΔΑΚ. Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται στα 16.801.764,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου, η οποία διενεργήθηκε με ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό και κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής. Κατά τον έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, ούτε εκκρεμούν ένδικα βοηθήματα κατά της διαδικασίας, με αποτέλεσμα το Κλιμάκιο να κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 319/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο του 4ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) του υποέργου 4 «ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ (Ε.Ε.Λ.) ΘΕΣΠΙΕΩΝ», ο οποίος περιλαμβάνει πρόσθετη δαπάνη αποζημιώσεων του αναδόχου ύψους 749.778,44 ευρώ. Ο φάκελος υποβλήθηκε από τον Δήμο Αλιάρτου-Θεσπιέων με ερώτημα για το αν η δαπάνη αποζημιώσεων συνιστά τροποποίηση της σύμβασης και αν απαιτείται έλεγχος νομιμότητας. Το Κλιμάκιο έκρινε την υποβολή απαράδεκτη (ανεξαρτήτως του αν η δαπάνη αποζημιώσεων μπορεί να συμπεριληφθεί σε σχέδιο σύμβασης), διότι δεν είχε ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διαδικασία. Συγκεκριμένα, δεν είχε εκδοθεί απόφαση έγκρισης του 4ου Α.Π.Ε. από το αρμόδιο όργανο, ούτε είχε συνταχθεί και υποβληθεί σχέδιο σύμβασης προς έλεγχο, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει μόνο ολοκληρωμένες διαδικασίες.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή περιμετρικής κρηπίδωσης υφιστάμενου μόλου λιμένα Αντιπάρου», η αρχική σύμβαση του οποίου είχε κριθεί νόμιμη με την 323/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συνολικής δαπάνης 139.455,69 ευρώ (7,55% της αρχικής σύμβασης), συνιστά ήσσονος σημασίας ('de minimis') τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των κατώτατων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α' του ν. 4700/2020.

Η Πράξη 186/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το συγχρηματοδοτούμενο έργο «Ανέγερση Μουσικού Σχολείου Χαλκίδας» με συμβατική δαπάνη 390.440,09 ευρώ (άνευ Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, παρόλο που η αρχική σύμβαση του 2020 δεν υποβλήθηκε σε έλεγχο λόγω ποσού (ήταν κάτω του τότε ορίου των 10 εκ. ευρώ), η συμπληρωματική υπάγεται στον έλεγχο. Αυτό συμβαίνει επειδή η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του αρχικού έργου (5.875.000,00 ευρώ) υπερβαίνει πλέον το μειωμένο όριο των 5.000.000 ευρώ για συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις, βάσει του ν.4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης.

Η Πράξη 165/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Ίδρυση Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Αθήνας και Όμορων Δήμων στον Ελαιώνα». Το Κλιμάκιο, κατά τον έλεγχο, διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, η Οριστική Μελέτη, η ΑΕΠΟ, τα στοιχεία χρηματοδότησης του έργου και της συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς και βεβαίωση για το στάδιο εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης. Επιπλέον, ζητήθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με την αύξηση του ύψους της περίφραξης. Κατ' ακολουθία, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης μέχρι τη συμπλήρωση του φακέλου από την αναθέτουσα αρχή.

ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑ.Συμπληρωματικές-Πρόσθετες εργασίες:Μη νόμιμη η δαπάνη που αφορούσε στην εξόφληση του 5ου λογαριασμού (1ου λογαριασμού συμπληρωματικής σύμβασης) εκτέλεσης έργου οδοποιίας, καθόσον κατά παράβαση του άρθρου 57 του ν. 3669/2008 (ΦΕΚ Α' 116/2008), τα αρμόδια όργανα του ανωτέρω Δήμου ανέθεσαν τις ως άνω συμπληρωματικές εργασίες, χωρίς να συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης, αφού δεν απέδειξαν τη συνδρομή απρόβλεπτης περίστασης, η οποία κατέστησε αναγκαία την ανάθεση των εργασιών αυτών, προκειμένου να ενταχθούν στο αρχικό έργο και τη συναφθείσα σύμβαση.