Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/8/2026

Η Πράξη 112/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 26.9.2023 έναντι τιμήματος 8.053.805,97 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προτεινόμενη συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 990.173,04 ευρώ, εισάγεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η τροποποίηση εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθώς η επαύξηση (12,29% της αρχικής αξίας) υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 15% και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης.

Η Πράξη 65/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΟΙΚΙΣΜΟΥ Ν. ΑΓΧΙΑΛΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ». Το έργο, αρχικού προϋπολογισμού 1.899.193,55 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), υλοποιείται από την Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων κατόπιν προγραμματικής σύμβασης με τη Δ.Ε.Υ.Α.Χ. και χρηματοδοτείται κυρίως από το πρόγραμμα «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ». Ο διαγωνισμός, με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, κατέληξε στην ανάδειξη της εταιρείας «... ΑΤΕ» ως αναδόχου με συμβατικό τίμημα 1.354.311,82 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), αφού προηγουμένως έγινε αποδεκτή η αιτιολόγηση της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 104/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Ολοκλήρωση του 8ου 6/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Άνω Λιοσίων Δήμου Φυλής», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.750.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α. Το έργο, το οποίο ήταν αρχικά «Ανέγερση», ανατέθηκε εκ νέου ως «Ολοκλήρωση» μετά τη διάλυση της αρχικής σύμβασης λόγω αστοχιών στον προϋπολογισμό και ανεπάρκειας των απροβλέπτων. Το εναπομείναν έργο χρηματοδοτείται κυρίως από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η ανάθεση έγινε με κριτήριο τη βέλτιστη σχέση ποιότητας – τιμής (30% τιμή, 70% ποιότητα), με προσωρινό ανάδοχο την «... Α.Ε.». Ωστόσο, το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική κρίση, καθώς διαπίστωσε ελλείψεις στον φάκελο και ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία, όπως την αιτιολόγηση της αλλαγής του κριτηρίου ανάθεσης, διευκρινίσεις για τις εργασίες που έχουν αποπερατωθεί και την ειδική λεκτική αιτιολόγηση της βαθμολόγησης των τεχνικών προσφορών (Κ2).

Η Πράξη 446/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου δανειακής σύμβασης, ύψους 129.416,80 ευρώ, μεταξύ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Σκοπός της σύμβασης ήταν η χρηματοδότηση του «Συμπληρωματικού επενδυτικού σχεδίου» στο πλαίσιο του Προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση συνιστά νέα, αυτοτελή δανειακή σύμβαση. Δεδομένου ότι η αξία της υπολείπεται του κατώτατου ορίου των 300.000,00 ευρώ για την υπαγωγή στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (σύμφωνα με τον ν. 4700/2020), το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως προς έλεγχο.

Η απόφαση 312/2024 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σύμβασης ανάθεσης από την «… Α.Ε. – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» για την «Ανάπλαση αθλητικών εγκαταστάσεων Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και Ιθάκης με προμήθεια συνθετικού χλοοτάπητα, τάπητα στίβου και παρκέ γηπέδου καλαθοσφαίρισης», προϋπολογισμού 2.199.828,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η σύμβαση είναι μεικτή (προμήθεια και έργο), με κύριο αντικείμενο προμήθεια. Εκδόθηκε βάσει προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, Δήμων Αργοστολίου, Ιθάκης, Ληξουρίου και της Α.Ε., χρηματοδοτούμενης από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η προγραμματική σύμβαση κρίθηκε νόμιμη, παρόλο που δεν υποβλήθηκε προηγουμένως σε έλεγχο. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ουσιώδης νομική πλημμέλεια στη διακήρυξη, καθώς το κριτήριο τεχνικής ικανότητας απαιτούσε εμπειρία μόνο σε δημόσιους φορείς, περιορίζοντας υπέρμετρα τον ανταγωνισμό και παραβιάζοντας αρχές ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας. Υποβλήθηκαν δύο προσφορές, μία απορρίφθηκε λόγω έλλειψης εγγύησης. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Επισημαίνεται επίσης ότι στο σχέδιο σύμβασης θα έπρεπε να συμπεριληφθούν ως συμβαλλόμενα μέρη και οι Δήμοι.

ΔΑΝΕΙΑΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης. Κατά την ειδικότερη γνώμη της Συμβούλου Δέσποινας Τζούμα, ενόψει της πάγιας νομολογίας του Ζ΄ Κλιμακίου ως προς τα ζητήματα της υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου των δανειακών συμβάσεων μεταξύ δικαιούχων του Προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» και του Τ.Π.Δ., καθώς και της έκτασης του διενεργούμενου επί αυτών ελέγχου και για λόγους ασφάλειας δικαίου, δεν κωλύεται η υπογραφή του ανωτέρω σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 50/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Βιοκλιματική αναζωογόνηση κοινόχρηστων χώρων και ανάπλαση ενδοδημοτικής οδοποιίας κεντρικού τμήματος εντός οικισμού Αρχανών» του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων, συνολικού προϋπολογισμού €4.435.483,87 (χωρίς ΦΠΑ). Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, αποκλείστηκε ο πρώτος μειοδότης, καθώς η προσφορά του κρίθηκε ασυνήθιστα χαμηλή και ζημιογόνα. Το έργο κατακυρώθηκε στον δεύτερο κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικό φορέα με συμβατικό τίμημα €2.964.813,39. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Δήμου, της Περιφέρειας Κρήτης και του αναδόχου.

Η Πράξη 70/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Περάματος, με τίτλο «Ολοκληρωμένη παρέμβαση για την δημιουργία χώρων αναψυχής και περιπάτου στην περιοχή “ΑΡΜΟΣ”». Το ελεγχόμενο έργο, προϋπολογισμού 4.944.814 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) και συμβατικού τιμήματος 4.895.365,86 ευρώ, αφορά την ανάπλαση έκτασης 33.000 τ.μ., συμπεριλαμβάνοντας δημιουργία νέων κτιρίων, χώρους πρασίνου, ποδηλατόδρομο, παιδική χαρά και αναβάθμιση γηπέδων. Το έργο χρηματοδοτείται μέσω δανείου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Η διαδικασία ανάδειξης του αναδόχου (οικονομικός φορέας «... ΙΚΕ»), ο οποίος υπέβαλε μοναδική προσφορά, κρίθηκε νόμιμη και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 486/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Μοσχάτου-Ταύρου και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), ποσού 318.458,69 ευρώ. Το έργο αφορούσε παρεμβάσεις αναζωογόνησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας, καθώς είχε προηγηθεί οριστική κρίση του αρμοδίου Επιτρόπου περί αποχής από τον έλεγχο. Η απόφαση του Επιτρόπου περί αποχής βασίστηκε στο γεγονός ότι η εκτελεστική σύμβαση είχε ήδη υπογραφεί. Το Κλιμάκιο τονίζει ότι η οριστική κρίση του Επιτρόπου μπορεί να αμφισβητηθεί μόνο με προσφυγή ανάκλησης ενώπιον του αρμοδίου Τμήματος.

Η Πράξη 259/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης του έργου «Ανάπλαση της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου - Β' Φάση, από οδό Μακεδονίας έως Εκκλησία Αγ. Νικολάου, Γάζι» της Περιφέρειας Κρήτης. Το έργο έχει προϋπολογισμό €2.816.516,58 πλέον ΦΠΑ και χρηματοδοτείται εν μέρει από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και εν μέρει από ιδίους πόρους της Περιφέρειας. Η αρχικά μειοδότρια εταιρεία (με έκπτωση 37,06%) απορρίφθηκε, επειδή η προσφορά της κρίθηκε ασυνήθιστα χαμηλή και οι εξηγήσεις της, σχετικά με την εργατική δαπάνη και το χρονοδιάγραμμα, κρίθηκαν μη επαρκείς από την Επιτροπή Διαγωνισμού. Αναδείχθηκε προσωρινή και τελικά οριστική ανάδοχος η δεύτερη σε σειρά εταιρεία «... Α.Ε.», με ποσοστό μέσης έκπτωσης 27,27% και συμβατικό τίμημα 2.050.741,48 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο κατέληξε στο ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.