ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/56/2025

Η Πράξη 22/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης, ποσού 131.517,35 ευρώ, μεταξύ του «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» και της αναδόχου μελετητικής σύμπραξης για τη μελέτη Κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας (ΚΤ5-17). Η ανάγκη για τη σύναψη της 3ης Σ.Σ. προέκυψε λόγω νέας παράτασης των προθεσμιών εκτέλεσης της μελέτης έως τις 24.12.2025. Οι εργασίες αφορούν στη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης και την ενημέρωση της κτηματολογικής βάσης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η ανάθεση είναι νόμιμη σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι εργασίες είναι αναπόσπαστο τμήμα της αρχικής σύμβασης και η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα. Επιπλέον, η σωρευτική αξία όλων των τροποποιήσεων ανέρχεται σε 14,08% της αρχικής αξίας, μένωντας εντός του 50% του νομίμου ορίου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 3ης Συμπληρωματικής Σύμβασης.

Καθορισμός των απαιτούμενων προσόντων του προσωπικού που θα προσληφθεί με συμβάσεις μίσθωσης έργου από το ΝΠΔΔ «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», προκειμένου να καλυφθούν πρόσκαιρες και επείγουσες ανάγκες των έργων της κτηματογράφησης, των κριτηρίων κατάταξης, της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων των υποψηφίων και του τρόπου υποβολής τους, των απαιτούμενων δικαιολογητικών, της διάρκειας των συμβάσεων, καθώς και κάθε άλλης σχετικής λεπτομέρειας.

Καθορισμός των απαιτούμενων προσόντων και των κριτηρίων κατάταξης του προσωπικού που θα συνάψει συμβάσεις μίσθωσης έργου με το ΝΠΔΔ «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», προκειμένου να καλυφθούν πρόσκαιρες και επείγουσες ανάγκες των έργων της κτηματογράφησης και να ολοκληρωθεί η διαδικασία μετεξέλιξης των υποθηκοφυλακείων σε κτηματολογικά γραφεία καθώς και της προθεσμίας και του τρόπου υποβολής αιτήσεων των υποψηφίων, των απαιτούμενων δικαιολογητικών, της διάρκειας των συμβάσεων και κάθε άλλης σχετικής λεπτομέρειας

Η Πράξη 196/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 4ης συμπληρωματικής σύμβασης του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», ποσού 57.320,90 ευρώ πλέον ΦΠΑ, για τη μελέτη κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας. Η σύμβαση κρίθηκε νόμιμη και επιτρεπτή, καθώς οι συμπληρωματικές υπηρεσίες (που αφορούν τη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης, την ενημέρωση της κτηματολογικής βάσης και την επεξεργασία τροποποιητικής δήλωσης του Δημοσίου για δασικές εκτάσεις) κατέστησαν αναγκαίες λόγω της παράτασης του χρόνου εκτέλεσης. Η απόφαση βασίστηκε στις διατάξεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016. Επιπλέον, το σωρευτικό ποσοστό αύξησης της δαπάνης (το οποίο ανέρχεται σε 11,91% μαζί με τις προηγούμενες 1η, 2η και 3η συμπληρωματική σύμβαση) δεν υπερβαίνει το όριο του 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 4ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Οι προσφεύγοντες αιτούνται την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου που αποκλείει τις προσφορές τους για συγκεκριμένα σχολικά δρομολόγια μεταφοράς μαθητών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση υπηρεσιών μεταφοράς μαθητών δημοσίων σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα νησιά Λέσβου και Λήμνου για δύο σχολικά έτη (2017-2018 και 2018-2019), με συνολικό προϋπολογισμό 5.300.471,55 ευρώ. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι ο αποκλεισμός τους βασίστηκε σε παράνομους γεωγραφικούς περιορισμούς σχετικούς με την έδρα των ταξί που θα χρησιμοποιούσαν, καταπατώντας έτσι τις διατάξεις του νόμου 4070/2012 και την αρχή του ανόθευτου ανταγωνισμού.

Μελέτη κτηματογράφησης...Με δεδομένα τα ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η απευθείας ανάθεση στην ανάδοχο Κοινοπραξία των εργασιών της 2ης Συμπληρωματικής Σύμβασης παρίσταται νόμιμη, ενόψει και της ήδη εγκριθείσας 2ης παράτασης του αρχικού συμβατικού χρόνου της μελέτης. Τούτο διότι αποδείχθηκε ότι οι ανατιθέμενες με το ελεγχόμενο σχέδιο σύμβασης εργασίες αποτελούν συμπληρωματικές υπηρεσίες κατά την έννοια του εφαρμοστέου εν προκειμένου άρθρου 29 παρ. 1 του ν. 3316/2005, καθόσον: α) αφορούν σε τμήμα του αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, ήτοι στη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης και στην ενημέρωση της κτηματολογικής βάσης, δεν περιλαμβάνονται όμως σ’ αυτό κατ’ είδος, καθόσον αφορούν σε μεταγενέστερο της αρχικής σύμβασης χρονικό διάστημα και τιμολογούνται, ως εκ τούτου, διαφορετικά, είναι δε αναγκαίες για την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου στους προαναφερόμενους δήμους, β) οφείλονται σε περιστάσεις που προέκυψαν εκ των υστέρων από γεγονότα μη δυνάμενα να προβλεφθούν από την αναθέτουσα αρχή κατά το χρόνο κατάρτισης των συμβατικών τευχών και της σύναψης τόσο της αρχικής όσο και της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης. Συγκεκριμένα, η παροχή πρόσθετων υπηρεσιών από την ημερομηνία υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης και μέχρι την παραταθείσα ημερομηνία λήξης του καθαρού χρόνου (2.4.2019), κατέστη αναγκαία, οφειλόταν δε στις καθυστερήσεις που έλαβαν χώρα κατά την εκτέλεση των εργασιών της αρχικής αλλά και της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης για τους λόγους που προεκτέθηκαν (σκέψη 4.v) και οι οποίοι δεν ανάγονται στη σφαίρα ευθύνης της αναθέτουσας αρχής και γ) αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της αρχικής σύμβασης και δεν μπορούν να διαχωριστούν, από τεχνική και οικονομική άποψη, από την εκτέλεση αυτής (της αρχικής σύμβασης), χωρίς να δημιουργηθούν μείζονα προβλήματα αναφορικά με την αδιάλειπτη λειτουργία της διαδικασίας Κτηματογράφησης. Τέλος, δοθέντος ότι η αξία των εργασιών της 2ης Συμπληρωματικής Σύμβασης, όπως τιμολογήθηκαν με βάση τα οριζόμενα στο άρθρο 3 του Κανονισμού Προεκτιμώμενων αμοιβών της ...., συνυπολογιζόμενης και της αντίστοιχης τιμής μονάδος της οικονομικής προσφοράς του αναδόχου, εκτιμάται σε 116.638,43 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αθροιζόμενη δε με εκείνη που προϋπολογίστηκε κατά τη σύναψη της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης, ποσού 155.517,90 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), δεν υπερβαίνει το 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης, το Κλιμάκιο, κρίνει ότι κατά την ελεγχόμενη διαδικασία δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του σχεδίου της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 254/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Περιφέρειας Πελοποννήσου «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ‘ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ – ΦΙΛΙΑΤΡΑ – ΠΥΛΟΣ – ΜΕΘΩΝΗ’, ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΙΑΤΡΑ - ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΙ». Η σύμβαση, συμβατικής δαπάνης 4.162.363,94 ευρώ πλέον ΦΠΑ, κρίθηκε παραδεκτή προς εξέταση. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016. Συγκεκριμένα, οι συμπληρωματικές εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης λόγω απρόβλεπτων γεγονότων (π.χ., απαγόρευση καθαίρεσης γέφυρας από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και ανάγκη ανακατασκευής παρακαμπτήριων οδών λόγω εκτροπής κυκλοφορίας). Επίσης, η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε μείζονα τεχνικά προβλήματα και η αξία της σύμβασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της υποβληθείσας 2ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης της μελέτης με τίτλο «Μελέτη Κτηματογράφησης για την ολοκλήρωση δημιουργίας Εθνικού Κτηματολογίου....» Με τα δεδομένα αυτά, οι ελεγχόμενες συμπληρωματικές εργασίες μελετών, οι οποίες δεν περιελήφθησαν στην αρχική σύμβαση: α) είναι αναγκαίες για την ολοκλήρωση της αρχικής σύμβασης, καθώς αφενός οφείλονται στη διαπιστωμένη κατά την εκτέλεση των συμβάσεων έλλειψη υποβάθρων ορθοφωτοχαρτών πολύ μεγάλης κλίμακας χωρικής ανάλυσης 20 cm (VLSO) στις αστικές περιοχές, για τις οποίες δεν έχουν διατεθεί ούτε ψηφιακές ορθοφωτογραφίες διακριτικής ικανότητας έως 25 εκατοστών στο έδαφος ή καλύτερης (LSO25), αφετέρου αποσκοπούν στη δημιουργία κατάλληλου υποβάθρου κτηματογράφησης, βάσει του οποίου θα συνταχθούν τα προσωρινά κτηματολογικά διαγράμματα της ανάρτησης στις αστικές περιοχές των μελετών, με την εξασφάλιση της ορθότητας απεικόνισης των ορίων των γεωτεμαχίων, της γεωμετρικής ακρίβειας και της γεωμετρικής συμβατότητας αυτών, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες από τις τεχνικές προδιαγραφές των μελετών κτηματογράφησης ακρίβειες, β) κατέστησαν αναγκαίες, λόγω απροβλέπτων περιστάσεων, αφού η «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», ως αναθέτουσα αρχή, κατέβαλε κάθε δυνατή επιμέλεια κατά τον τεχνικό προσδιορισμό του έργου και στη φάση προκήρυξης του διαγωνισμού ανάθεσης είχε τη δικαιολογημένη πεποίθηση, κατά την εκτίμηση των υπό IV.Δ περιγραφομένων δυνατοτήτων (οι οποίες δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά το κρίσιμο αυτό χρονικό σημείο), ότι τα χορηγούμενα στοιχεία (υπόβαθρα) θα κάλυπταν γενικά το σύνολο των περιοχών των μελετών κτηματογράφησης, ενώ οι σχετικές ελλείψεις σχετικά με την κάλυψη των απαιτούμενων ακριβειών δεν ήταν δυνατόν να εντοπιστούν παρά μόνο κατά το στάδιο εκτέλεσης της σύμβασης, γ) δεν μπορούν να διαχωριστούν από την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης χωρίς να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην αναθέτουσα αρχή ως προς την έγκαιρη και ποιοτική ολοκλήρωση της μελέτης, και δ) το συνολικό ποσό τους (1,53% επί του αρχικού συμβατικού αντικειμένου) δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής συμβατικής αμοιβής. Επομένως, η προσφυγή στην ως άνω εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης συμπληρωματικών μελετών παρίσταται νόμιμη.

Η απόφαση 1686/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κατά της 23/2025 πράξης της Υπηρεσίας Επιτρόπου στην ΠΕ Καβάλας. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Εργασίες συντήρησης στο επαρχιακό οδικό δίκτυο του ορεινού όγκου Ν. Καβάλας», αξίας 41,69% της αρχικής σύμβασης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, που κρίθηκαν αναγκαίες λόγω ραγδαίας αύξησης της κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων (μεταξύ 2019 και 2024), ήταν ήδη αναγκαίες πριν την υπογραφή της κύριας σύμβασης (5.3.2024) και συνεπώς δεν προέκυψαν "κατά την εκτέλεση της εργολαβίας", όπως απαιτούν τα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016. Επιπλέον, η αναθέτουσα αρχή δεν αιτιολόγησε επαρκώς γιατί η ανάθεση των εργασιών με νέο διαγωνισμό θα δημιουργούσε σοβαρά τεχνικά ή οικονομικά προβλήματα.