ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/58/2025

«Εγκύκλιος εφαρμογής των παρ. 9 έως 10α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 περί εφαρμογής της ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών στις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών» ΑΔΑ:6Μ8Ο46ΜΤΛΡ-ΔΛΓ

Η απόφαση ΠΡΑΞΗ 56/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας «Συντήρηση εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου Π.Ε. Θεσσαλονίκης για τη χρονική περίοδο 2024-2025». Το έργο, εκτιμώμενης αξίας 2.094.679,51 ευρώ, ανατέθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού. Μετά την απόρριψη της αρχικά μειοδοτούσας προσφοράς λόγω μη αιτιολόγησης του ασυνήθιστα χαμηλού τιμήματος, αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος η εταιρεία «... Α.Τ.Ε.Ε.» (με έκπτωση 35,76%). Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, αλλά επισήμανε την ανάγκη διόρθωσης του συμβατικού τιμήματος στο ποσό των 1.354.851,89 ευρώ (χωρίς τη ρήτρα πρόσθετης καταβολής) και τη διόρθωση της ρήτρας πρόσθετης καταβολής στο ορθό ποσό των 1.354,85 ευρώ (0,1% της συμβατικής αξίας).

Η πρώτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για υποβολή επικαιροποιημένων δικαιολογητικών προς υπογραφή της εκτελεστικής σύμβασης για το Τμήμα 4, καθώς και την εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής της τιμής βάσει του μαθηματικού τύπου για το διάστημα από την υποβολή της προσφοράς το 2021 έως την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης. Η δεύτερη προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 1, που καθορίζει ημερήσιο σιτηρέσιο 6,88€ αντί του ορθού 7,91€, και την πληρωμή της προσαύξησης σύμφωνα με τον όρο 7.5 της Συμφωνίας-Πλαισίου. Η τρίτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 3 με σιτηρέσιο 6,85€ και την εφαρμογή της αναπροσαρμογής βάσει του όρου 7.5.

Η Πράξη 189/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την τετραετή προμήθεια λεπίδων άσηπτης συγκόλλησης με συνοδό εξοπλισμό από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (Ε.ΚΕ.Α.). Η αρχική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανερχόταν σε 3.600.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής. Οριστικός ανάδοχος, μετά τον έλεγχο των προσφορών, ανακηρύχθηκε ο οικονομικός φορέας «..» με συνολική προσφορά 2.400.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, επιτρέποντας την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης υπό όρους, όπως τη διόρθωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης στο ορθό ποσό των 144.000 ευρώ (4% της προϋπολογιζόμενης δαπάνης) και την εξειδίκευση της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής με την προσθήκη της συγκεκριμένης κατηγορίας COICOP5.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΤΟΛΩΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ(...)	Επιδιώκεται η ανάκληση της 250/2023 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Νομίμως, καταρχάς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις ένδικες προσφυγές, επιχειρείται εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στη 2η εκτελεστική σύμβαση της 0005Α/21 ΣΠ. Τούτο, διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ΄ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της 0005Α/21 ΣΠ (από 9.4.2023), κατ΄ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, ως προς την ελεγχόμενη τροποποίηση της από 2.9.2022 (2ης) εκτελεστικής σύμβασης της 0005Α/21 ΣΠ, δια της εισαγωγής με το άρθρο 16 ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών των συμβατικών ειδών, το Δικαστήριο κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, όπως ισχύει, καθώς και αυτών της παρ. 9α του άρθρου 53 του ίδιου νόμου. 

Η Πράξη 90/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 5 με τίτλο «Εξοπλισμός Φωτογραμμετρίας», το οποίο εντάσσεται στην προμήθεια του Πυροσβεστικού Σώματος «Ανάπτυξη Επιχειρησιακών Εφαρμογών και Διαλειτουργικότητα αυτών με υφιστάμενα Πληροφοριακά Συστήματα». Η προϋπολογισθείσα δαπάνη του συγκεκριμένου τμήματος ήταν 70.000,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή της σύμβασης. Ωστόσο, έθεσε ως όρο στο άρθρο 6 της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής να προστεθεί συγκεκριμένος κωδικός Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ενώ ζήτησε και τη συμπλήρωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης στο προοίμιο της σύμβασης.

Η Πράξη 143/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της ανάθεσης υπηρεσιών «Γενικής Επισκευής Μονάδων του Συστήματος Υδραυλικής Πέδης Οχημάτων Τραμ της ΣΤΑΣΥ», προϋπολογισμού 2.330.037 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ουσιώδεις πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Οι πλημμέλειες περιλαμβάνουν: Πρώτον, μη προσήκουσα δημοσίευση της παράτασης της προθεσμίας υποβολής προσφορών στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Δεύτερον, ουσιώδη τροποποίηση της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής μέσω τεύχους διευκρινίσεων. Η τροποποιημένη ρήτρα, που βασίστηκε σε πρόταση του μοναδικού συμμετέχοντος, εισήγαγε τη χρήση δεικτών τιμών αποκλειστικά της Γερμανίας (M0/M1 και LG0/LG1), παραβιάζοντας την αρχή της ίσης μεταχείρισης, καθώς ευνοούσε γερμανικούς οικονομικούς φορείς. Λόγω αυτών των πλημμελειών, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Το ΣΤ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 28 Φεβρουαρίου 2025 για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια «Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλεελέγχου – τηλεχειρισμού και μείωσης διαρροών του δικτύου ύδρευσης του Δήμου Πωγωνίου» (προϋπολογισμού 1.785.770,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Η σύμβαση κρίθηκε μικτή (προμήθειας αγαθών και παροχής υπηρεσιών), με προέχον το στοιχείο της προμήθειας. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική του κρίση και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών λόγω ελλειπόντων στοιχείων. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε η απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το 2025, πλήρης λεκτική αιτιολόγηση της αριθμητικής βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς του μοναδικού οικονομικού φορέα (με έκδοση νέου πρακτικού), και νέο σχέδιο σύμβασης με διορθώσεις, όπως η συμπλήρωση του ποσού εγγυητικής καλής εκτέλεσης και η ενσωμάτωση ρήτρας αναπροσαρμογής τιμών (άρθρο 337 του ν. 4412/2016), αφαιρώντας παράλληλα τη δυνατότητα μεταβολής των ποσοτήτων λόγω έλλειψης πίστωσης.

Η Πράξη 112/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της συμφωνίας-πλαίσιο μεταξύ της ΕΥΑΘ ΑΕ και δύο ενώσεων οικονομικών φορέων για την «Προμήθεια, Εγκατάσταση, Θέση σε Λειτουργία και Λειτουργία Υδρομετρητών οικιακής χρήσης». Η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη ανερχόταν σε 21.165.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας, λαμβάνοντας υπόψη το δεδικασμένο από προηγούμενες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (Α1399/2023), οι οποίες είχαν κρίνει νόμιμους τους όρους της διακήρυξης σχετικά με την απαιτούμενη εμπειρία και την τεχνολογία των υδρομετρητών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας, υπό τον όρο της ενσωμάτωσης της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμών (άρθρο 5.8), με προσδιορισμό του συγκεκριμένου κωδικού COICOP για την εφαρμογή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.

Η Πράξη 43/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για τη σύναψη συμφωνίας-πλαίσιο σχετικά με την προμήθεια «ενδοφθάλμιων φακών», ύψους 31.272.523,05 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.. Το Κλιμάκιο αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής Πράξης, κρίνοντας ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης και απαιτούνταν επιπλέον στοιχεία για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Ζητούνται συγκεκριμένα η τεκμηρίωση των ποσοτήτων και των προϋπολογιζόμενων τιμών μονάδας, διευκρινίσεις για τα δικαιώματα προαίρεσης/παράτασης, αναλυτική κρίση της Επιτροπής Διαγωνισμού σχετικά με την οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια των αναδόχων βάσει του μέσου κύκλου εργασιών της τριετίας 2020-2022, καθώς και η εξειδίκευση της ρήτρας αναπροσαρμογής στο σχέδιο σύμβασης. Η Ε.Κ.Α.Π.Υ. διατάσσεται να συμπληρώσει τον φάκελο εντός δεκαπέντε (15) ημερών.