ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1324/2023

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:«ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΑΚΙΝΗΤΟ “…”»(....)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Τμήμα κρίνει ότι, πράγματι, το Κλιμάκιο ήταν κατά χρόνο αναρμόδιο να προβεί σε έλεγχο της ελεγχόμενης σύμβασης, κατά το μέρος που αυτή περιελάμβανε ήδη εκτελεσμένες εργασίες. Ούτε, εξάλλου, συντρέχουν οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν. 4412/2016, όπως αβασίμως προβάλλεται, καθόσον: α) δεν έχει προηγηθεί της εκτέλεσης των κρίσιμων εργασιών σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, με αιτιολόγηση του κατεπείγοντος και εκτίμηση της σχετικής δαπάνης(....)Δεν ανακαλεί την 289/2023 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου  του  Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά το  μέρος που έκρινε εαυτό αναρμόδιο.
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1324/2023

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:να ελέγξει τη νομιμότητα της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της  Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με τίτλο «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΑΚΙΝΗΤΟ “…», συμβατικού τιμήματος 482.331,16 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.(....)το Κλιμάκιο κρίνει ότι, αναφορικά με τις εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η συμπληρωματική σύμβαση και έχουν ήδη εκτελεστεί, σύμφωνα με το  ... έγγραφο του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Τεχνικών Αθλητικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, ήτοι τις εργασίες της τοποθέτησης γεωυφάσματος διαχωρισμού, τις αναπροσαρμογές τιμών στα στέγαστρα, στις τέντες και στις εργασίες που αφορούν τις μεταλλικές βάσεις μπάνερ, στερείται πλέον χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχό τους. Τούτο δε, λαμβάνοντας υπόψη και ότι δεν έχει ακολουθηθεί από την αναθέτουσα αρχή η διαδικασία του άρθρου 155, αλλά του άρθρου 156 του ν.4412/2016 ...., ενώ τις διατάξεις του άρθρου 155 του ν.4412.2016 ουδόλως τις επικαλείται η αναθέτουσα αρχή. Περαιτέρω, η αναθέτουσα αρχή δεν προσδιορίζει επακριβώς το ποσοστό επί της αρχικής σύμβασης που αφορούν οι εργασίες που έχουν εκτελεστεί, ενώ τέλος δεν αιτιολογείται αναλυτικά ο λόγος που οι εργασίες αυτές κατέστησαν αναγκαίες κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών της αρχικής σύμβασης.(....)Περαιτέρω, ως προς τις εργασίες που αφορούν τη μετατροπή οικίσκου σε καντίνα και δεν έχουν εκτελεστεί, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μπορούν νομίμως να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, δεδομένου ότι πληρούν  τις προϋποθέσεις που θέτουν οι διατάξεις των άρθρων 132  και 156  του ν.4412/2016. Και τούτο, καθόσον οι αποτελούσες αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης εργασίες συνέχονται, ως πρόσθετες, με το τεχνικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης και δεν αλλάζουν τη φύση αυτής.Απαραδέκτως εισάγεται το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της   Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με τίτλο «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΑΚΙΝΗΤΟ “…», κατά το μέρος που αφορά στις εργασίες της τοποθέτησης γεωυφάσματος διαχωρισμού, τις αναπροσαρμογές τιμών στα στέγαστρα, στις τέντες και στις εργασίες που αφορούν τις μεταλλικές βάσεις μπάνερ.Δεν κωλύεται  η υπογραφή του σχεδίου ως προς  τις εργασίες που αφορούν τη μετατροπή οικίσκου σε καντίνα.​

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/988/2023.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, αναφορικά με τις εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η συμπληρωματική σύμβαση και έχουν ήδη εκτελεστεί, σύμφωνα με το 9029/7.9.2023 έγγραφο του Γενικού Διευθυντή της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων, δηλαδή τις εργασίες της αλλαγής όδευσης του Γ.Α.Α. και τις εργασίες αντιστήριξης των αντλιοστασίων, στερείται πλέον χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχό τους. Ειδικότερα δεν έχει ακολουθηθεί από την αναθέτουσα αρχή η διαδικασία του άρθρου 155, αλλά αυτή του άρθρου 156 του ν.4412/2016 (προηγούμενη σύνταξη Α.Π.Ε. και Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε, θετική γνωμοδότηση από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων, έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων και υποβολή στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας). Από κανένα δε σημείο της 287/17.7.2023 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. Ιωαννίνων δεν προκύπτει βούληση της αναθέτουσας αρχής για προηγούμενη της σύναψης της συμπληρωματικής σύμβασης εκτέλεση των εργασιών αυτών ως επειγουσών. Ούτε, άλλωστε, συντρέχουν οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν.4412/2016, την εφαρμογή της οποίας, δεν επικαλείται και η αναθέτουσα αρχή, καθόσον: α) δεν έχει προηγηθεί της εκτέλεσης των κρίσιμων εργασιών η σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, στην οποία πρέπει να καταγράφονται οι εργασίες που είναι απολύτως απαραίτητες για την αποτροπή άμεσου και άλλως αναπότρεπτου κινδύνου για το έργο, να αιτιολογείται ο επείγων χαρακτήρας τους και να προσδιορίζεται η δαπάνη τους, η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει το 15% της αξίας της σύμβασης, β) δεν προκύπτει ότι οι φερόμενες ως κατεπείγουσες πρόσθετες εργασίες εγκρίθηκαν από την Προϊσταμένη Αρχή του έργου, γ) δεν αποδεικνύεται η εντολή της υπηρεσίας προς τον ανάδοχο του αρχικού έργου (έγγραφη ή έστω προφορική με καταχώριση στο ημερολόγιο του τελευταίου) για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών. Συνεπώς, οι εν λόγω εργασίες απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο νομιμότητας, κατ’ άρθρο 156 του ν.14412/2016, ως εργασίες εκτελεσθείσες.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση των όρων 22Δ, Α.Τ. 87, Άρθρο Ε13.2.ΣΧ. του Περιγραφικού Τιμολογίου, 11.3 και όμοιων όρων της μελέτης-τεχνικής έκθεσης της διακήρυξης για τη ΒΕΛΤΙΩΣΗ – ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες βελτίωσης, επισκευής και αναβάθμισης αθλητικών εγκαταστάσεων, συγκεκριμένα του κλειστού γυμναστηρίου και αυλειοχώρου, του γηπέδου ποδοσφαίρου και άλλων σχετικών εγκαταστάσεων σε δήμο της χώρας, με εκτιμώμενη αξία 1.000.000,00 ευρώ.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι στερείται πλέον χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχο των εργασιών που περιλαμβάνονται στη 2η συμπληρωματική σύμβαση και έχουν ήδη εκτελεστεί, σύμφωνα με το 6332/31.10.2023 έγγραφο του Προϊσταμένου της Τεχνικής Υπηρεσίας της Δ.Ε.Υ.Α. Ορεστιάδας. Ειδικότερα, δεν έχει ακολουθηθεί από την αναθέτουσα αρχή η διαδικασία του άρθρου 155, αλλά αυτή του άρθρου 156 του ν.4412/2016 (προηγούμενη σύνταξη Α.Π.Ε., θετική γνωμοδότηση από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων, έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.Ε.Υ.Α. Ορεστιάδας και υποβολή στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας). Ούτε, άλλωστε, προκύπτει από τα στοιχεία του υποβληθέντος φακέλου ότι συντρέχουν οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν.4412/2016, την εφαρμογή του οποίου, δεν επικαλείται και η αναθέτουσα αρχή, καθόσον: α) δεν έχει προηγηθεί της εκτέλεσης των κρίσιμων εργασιών η σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, στην οποία πρέπει να καταγράφονται οι εργασίες που είναι απολύτως απαραίτητες για την αποτροπή άμεσου και άλλως αναπότρεπτου κινδύνου για το έργο, να αιτιολογείται ο επείγων χαρακτήρας τους και να προσδιορίζεται η δαπάνη τους, η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει το 15% της αξίας της σύμβασης, β) δεν προκύπτει ότι οι φερόμενες ως κατεπείγουσες πρόσθετες εργασίες εγκρίθηκαν από την Προϊσταμένη Αρχή του έργου, γ) δεν αποδεικνύεται η εντολή της υπηρεσίας προς τον ανάδοχο του αρχικού έργου (έγγραφη ή έστω προφορική με καταχώριση στο ημερολόγιο του τελευταίου) για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της διακήρυξης για τη σύμβαση «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ, ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ» με εκτιμώμενη αξία 600.000,00 ευρώ, τόσο για το τμήμα 1 (ανακατασκευή-εκσυγχρονισμός ταρτάν) όσο και για το τμήμα 2 (ανακατασκευή γηπέδου ποδοσφαίρου 5Χ5). Επικαλείται παράνομους και δυσανάλογους όρους, όπως απαίτηση για συγκεκριμένα πιστοποιητικά, δείγματα και προηγούμενη εγκατάσταση παρόμοιων έργων, οι οποίοι δυσχεραίνουν ουσιωδώς τη συμμετοχή του. Επιπλέον, θεωρεί ότι οι τεχνικές προδιαγραφές για υλικά και εργασίες είναι υπέρμετρες, αόριστες και περιορίζουν άδικα τον ανταγωνισμό.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της διακήρυξης για την εκτέλεση της προμήθειας «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ …..», συγκεκριμένα ως προς το Τμήμα 1 αυτής με τίτλο «ΓΗΠΕΔΟ …..». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά αναβάθμιση αθλητικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων εργασιών όπως η εγκατάσταση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, η κατασκευή νέου ταρτάν στίβου, η αντικατάσταση συστήματος φωτισμού, η κατασκευή νέου στεγάστρου και άλλων εργασιών στο γήπεδο και το κολυμβητήριο. Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι η διαδικασία θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως σύμβαση έργου και όχι ως προμήθεια, καθώς οι εργασίες που περιλαμβάνονται έχουν τον χαρακτήρα τεχνικού έργου με σταθερή πρόσδεση στο έδαφος και όχι απλής προμήθειας αγαθών.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της διακήρυξης ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου για την «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ» με εκτιμώμενη αξία 590.725,81 ευρώ. Επισημαίνει ότι οι όροι της διακήρυξης δυσχεραίνουν ουσιωδώς τη συμμετοχή του, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και επιβάλλουν αδικαιολόγητες προϋποθέσεις, όπως η υποβολή πιστοποιημένων δειγμάτων, η απαίτηση για συγκεκριμένους εργαστηριακούς ελέγχους και η ανάγκη για προϋπάρχουσες εγκαταστάσεις του τάπητα σε στάδια. Επιπλέον, επικρίνει τις απαιτήσεις για πιστοποιήσεις ενεργειακής διαχείρισης (ISO 50001) και την έλλειψη δυνατότητας χρήσης ισοδυνάμων προτύπων.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας σύναψης της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου … «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας»,.(...)Ως εκ τούτου, νομίμως η αναθέτουσα αρχή ανέθεσε στον ανάδοχο με τη διαδικασία του άρθρου 155 του ν.4412/2016 την άμεση εκτέλεση των εν λόγω εργασιών ως επειγουσών πρόσθετων μέχρι του ποσού των 161.152,98 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.) που αντιστοιχεί σε ποσοστό 15% της αξίας της σύμβασης που θέτει ως προϋπόθεση η εν λόγω διάταξη. Ωστόσο, κατά το υπόλοιπο ποσό των 194.258,30 ευρώ [ήτοι 355.411,28 ευρώ δαπάνη του 2ου Α.Π.Ε. – 161.152,98 ευρώ, ποσοστό 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης] μη νομίμως προσέφυγε η αναθέτουσα αρχή στη διαδικασία του άρθρου 155 του ν.4412/2016 και επομένως, οι εργασίες που αντιστοιχούν στο ποσό αυτό απαραδέκτως εισάγονται στο Κλιμάκιο για έλεγχο, ως εργασίες ήδη εκτελεσθείσες. Απέβη θετικός ο έλεγχος για τις περιλαμβανόμενες στον 2ο Α.Π.Ε. εργασίες του έργου «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας» κατά το ποσό των 161.152,98 ευρώ.Απαραδέκτως εισάγονται για έλεγχο οι περιλαμβανόμενες στον 2ο Α.Π.Ε. εργασίες του έργου «Επείγουσες εργασίες άμεσης αντιστήριξης και επισκευής παλαιών κρηπιδωμάτων παράλιου μετώπου … για άρση επικινδυνότητας» κατά το ποσό των 194.258,30 ευρώ.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/879/2023.

Ο προσφεύγων, μέσω της προδικαστικής προσφυγής του, ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία κρίθηκε αποδεκτή η προσφορά της παρεμβαίνουσας ένωσης οικονομομικών φορέων, για τη σύμβαση «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ», με εκτιμώμενη αξία (χωρίς ΦΠΑ) 898.064,52 ευρώ. Η προσφυγή βασίζεται στην παράβαση όρων της διακήρυξης, σύμφωνα με τους οποίους στην προσφορά πρέπει να ορίζεται ρητά ο συντονιστής/επικεφαλής της ένωσης, κάτι που δεν συμπληρώθηκε από την παρεμβαίνουσα.