ΕΣ/Τμ.4(ΚΠΕ)/113/2014

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) συνεδρίασε στις 8 Ιουνίου 2018 και εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της Περιφέρειας Πελοποννήσου/ΠΕ Μεσσηνίας στη διαδικασία διαπραγμάτευσης σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 2, περ. γ (δδ) του ν. 4013/2011. Η απόφαση αφορά την ανάδειξη εργολαβών για τον από εδάφους ψεκασμό ελαιοδένδρων στα πλαίσια του προγράμματος συλλογικής καταπολέμησης του δάκου της ελιάς. Ειδικότερα, εγκρίθηκε: α) η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για τμήματα όπου δεν υποβλήθηκαν προσφορές (Τμήματα 100, 106, 115, προϋπολ. €72.030,56 χωρίς ΦΠΑ) και β) η ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση για τμήματα όπου οι προσφορές απερρίφθησαν ως μη κανονικές (Τμήματα 101, 103, 104, 108, προϋπολ. €42.378,60 χωρίς ΦΠΑ). Οι αρχικοί όροι της σύμβασης δεν τροποποιήθηκαν ουσιαστικά, συμμορφώνοντας με τις νομικές προϋποθέσεις.

Από τις ανωτέρω διατάξεις του π.δ.60/2007, με το οποίο προσαρμόστηκε η ελληνική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών προς τις διατάξεις της οικείας κοινοτικής οδηγίας (2004/18/ΕΚ), συνάγεται, μεταξύ άλλων, ότι μία αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να συνάπτει τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών κατά κανόνα με τη διαδικασία του ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού και μόνο κατ’ εξαίρεση με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Οι περιπτώσεις της κατ’ εξαίρεση δυνατότητας σύναψης των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σχετικής προκήρυξης διαγωνισμού, παρατίθενται στο άρθρο 25 του π.δ.60/2007, ενώ παράλληλα τέτοια δυνατότητα αναγνωρίζεται και στο άρθρο 24 παρ. 1 περ. α΄ εδάφιο β του ως άνω π.δ.. Κατά τα παγίως κριθέντα από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Δ.Ε.Κ.), οι διατάξεις των κοινοτικών οδηγιών, όπως αυτές που αφορούν στην ανάθεση με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, οι οποίες εισάγουν παρεκκλίσεις από την εφαρμογή των κανόνων που διέπουν την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά, το δε βάρος απόδειξης ότι συντρέχουν πράγματι οι εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούν την παρέκκλιση φέρει εκείνος ο οποίος τις επικαλείται (βλ. Δ.Ε.Κ.: απόφαση της 14.9.2004, Υπόθεση C-385/02, απόφαση της 18.5.1995, Υπόθεση C-57/94, απόφαση της 12.1.1994, Υπόθεση C-296/92, απόφαση της 17.11.1993, Υπόθεση C-71/02, απόφαση της 10.3.1987, Υπόθεση C-199/85). Στα πλαίσια αυτά, με τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ.1 περ. α΄ του π.δ.60/2007, παρέχεται η δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να χρησιμοποιούν τη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: α) έχει προηγηθεί προκήρυξη διαγωνισμού, β) καμία προσφορά δεν υποβλήθηκε ή καμία από τις υποβληθείσες προσφορές δεν ήταν κατάλληλη και γ) δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιαστικά οι αρχικοί όροι της σύμβασης, ενώ με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ. 1 περ. α΄ εδ. β΄ του ίδιου π.δ., η ίδια δυνατότητα (προσφυγής στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού) δίδεται στις αναθέτουσες αρχές, όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) έχει προηγηθεί προκήρυξη διαγωνισμού, β) υποβλήθηκαν μη κανονικές προσφορές ή κατατέθηκαν απαράδεκτες προσφορές, γ) δεν έχουν τροποποιηθεί ουσιαστικά οι αρχικοί όροι της σύμβασης και δ) στη διαδικασία με διαπραγμάτευση περιλαμβάνονται όλοι οι προσφέροντες που πληρούν τα κριτήρια των άρθρων 43 έως 50 και οι οποίοι είχαν υποβάλει παραδεκτές προσφορές κατά τον προηγηθέντα διαγωνισμό. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι προσφορά που κατατέθηκε στην προηγηθείσα της διαπραγμάτευσης ανοικτή ή κλειστή διαδικασία διαγωνισμού νοείται ως «ακατάλληλη» όταν το περιεχόμενό της δεν έχει καμία σχέση με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες και δεν μπορεί, συνεπώς, να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αναθέτουσας αρχής, όπως αυτές καθορίστηκαν στα έγγραφα (τεχνικές προδιαγραφές) του διαγωνισμού (βλ. Δ.Ε.Κ. απόφαση της 4.6.2009, Υπόθεση C-250/07, Πράξη VI Τμ.Ε.Σ. 44/2007), για το λόγο δε αυτό η υποβολή «ακατάλληλης» προσφοράς εξομοιώνεται με τη μη υποβολή προσφοράς. Όσον αφορά δε στην έννοια της «μη κανονικής» προσφοράς του άρθρου 24 παρ. 1 περ. α΄ του π.δ.60/2007, η υποβολή τέτοιας προσφοράς εξομοιώνεται με την υποβολή απαράδεκτης προσφοράς. Τούτο σαφώς συνάγεται από τη γραμματική ερμηνεία των ως άνω διατάξεων, καθόσον υφίσταται συνάρτηση, αφενός μεταξύ της περίπτωσης απουσίας προσφοράς και της περίπτωσης υποβολής ακατάλληλης προσφοράς, αφετέρου μεταξύ της περίπτωσης υποβολής απαράδεκτης (σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, τηρουμένων των οριζομένων στις διατάξεις των άρθρων 28, 39 έως 52 και 55 του π.δ.60/2007) προσφοράς και εκείνης της υποβολής μη κανονικής προσφοράς, οι οποίες προβλέπεται ότι μπορούν, εναλλακτικά, να αποτελέσουν λόγο απευθείας ανάθεσης. Οι περιπτώσεις αυτές είναι ισοδύναμες όχι μόνον όσον αφορά στις συνέπειες που απορρέουν από αυτές, αλλά και όσον αφορά στις δυσκολίες που συνεπάγονται για τον αναθέτοντα φορέα, δεδομένου ότι είτε δεν καλύπτονται οι σχετικές με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες ανάγκες λόγω μη συμβατότητας των υποβληθεισών προσφορών με τις τεχνικές προδιαγραφές, είτε δεν πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις που τίθενται από το νόμο ή τη διακήρυξη σχετικά με τη συμμετοχή στο διαγωνισμό και την υποβολή παραδεκτής προσφοράς. Επομένως, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνάψει σύμβαση ανάθεσης υπηρεσιών χωρίς να ακολουθήσει τη συνήθη διαδικασία διαγωνισμού, μόνον εάν οι προσφορές που υποβλήθηκαν είναι «ακατάλληλες» ή «μη κανονικές», στην κατηγορία δε των προσφορών αυτών δεν εμπίπτουν σε καμία περίπτωση οι οικονομικά «μη συμφέρουσες» για την αναθέτουσα αρχή προσφορές. Τέλος, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να προσφύγει στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού και στην προβλεπόμενη στο άρθρο 25 παρ. 1 περ. γ΄ του π.δ.60/2007 περίπτωση κατεπείγουσας ανάγκης, μη απορρέ

Η Γνώμη Δ 64 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά το αίτημα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (Ε.Ι.Ε.) για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας και εγκατάστασης εργαστηριακών επίπλων (εκτιμώμενης αξίας 630.000,00 € χωρίς ΦΠΑ), έπειτα από άγονο ηλεκτρονικό διαγωνισμό άνω των ορίων. Στον προηγηθέντα διαγωνισμό, όλες οι υποβληθείσες προσφορές απορρίφθηκαν. Το Ε.Ι.Ε. επικαλέστηκε το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016 (μη κατάλληλες προσφορές). Η Επιτροπή έκρινε ομόφωνα ότι η ορθή νομική βάση εφαρμογής είναι το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β’ του ν. 4412/2016, καθώς οι προσφορές χαρακτηρίστηκαν ως «μη κανονικές» (δεν πληρούσαν τις τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης), λόγω της απόρριψής τους από το Κλιμάκιο της ΕΑΔΗΣΥ. Επομένως, δόθηκε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευση βάσει του άρθρου 26 παρ. 2 περ. β’.

Η απόφαση εκδόθηκε από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) και αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς το Δίκτυο Ελληνικών Πόλεων για την Ανάπτυξη (ΔΕΠΑΝ) ώστε να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας «Έξυπνων Συστημάτων Λογισμικού και Διαχείρισης Ενέργειας» (προϋπολογισμού 3.964.665,00€). Η προσφυγή αιτήθηκε μετά από άγονο ανοιχτό διαγωνισμό, στον οποίο οι δύο υποβληθείσες προσφορές απορρίφθηκαν ως μη κανονικές, λόγω ουσιωδών ελλείψεων και μη συμμόρφωσης με τις τεχνικές προδιαγραφές. Η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι, εφόσον οι προσφορές ήταν μη κανονικές (και όχι ακατάλληλες, καθώς η αγορά απάντησε), η ορθή νομική βάση για τη διαπραγμάτευση είναι το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β του ν. 4412/2016 και όχι το επικαλούμενο αρχικά άρθρο 32 παρ. 2 περ. α'. Η Αρχή χορήγησε ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη βάσει αυτού του άρθρου.

Η απόφαση Δ44/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διαγωνισμού από την Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας. Ο διαγωνισμός αφορούσε την ανάδειξη εργολάβων για ψεκασμό ελαιοδέντρων κατά του Δάκου της Ελιάς σε 150 τμήματα, με συνολικό προϋπολογισμό 81.738,12€ (χωρίς ΦΠΑ). Για 3 τμήματα δεν υποβλήθηκαν προσφορές και για άλλα 3 τμήματα οι προσφορές απορρίφθηκαν ως μη αποδεκτές. Η Αρχή, μετά από εξέταση των νομικών διατάξεων και των στοιχείων του φακέλου, επέτρεψε τη διαπραγμάτευση σύμφωνα με τα άρθρα 26 παρ. 2 περ. β' και 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, με τον όρο να μη τροποποιηθούν ουσιωδώς οι αρχικοί όροι της σύμβασης.

Διαπραγμάτευση μετά από ματαίωση των αποτελεσμάτων ανοικτού διαγωνισμού Μη νόμιμη η προσφυγή στην ανωτέρω διαδικασία διότι: α) δεν κλήθηκαν στη διαπραγμάτευση όλοι οι προμηθευτές που είχαν υποβάλει προσφορές και αξιολογήθηκαν κατά την προηγηθείσα διαδικασία του ανοικτού διαγωνισμού και β) η διαδικασία της διαπραγμάτευσης διενεργήθηκε με όρους ουσιωδώς διάφορους από αυτούς με τους οποίους είχε διεξαχθεί ο προηγηθείς αυτής διαγωνισμός, αφού τα προς προμήθεια είδη που ανατέθηκαν με βάση τη διαδικασία αυτή δεν ταυτίζονται ως προς τον αριθμό, την τεχνική περιγραφή και την ποσότητά τους με εκείνα που αναφέρονται στη διακήρυξη, του ματαιωθέντος διαγωνισμού. Με την 701/2010 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανακλήθηκε η προ-μνησθείσα Πράξη του Κλιμακίου, διότι α) ως προς την πρώτη πλημμέλεια, νομίμως δεν προ-σκλήθηκαν στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης όλοι οι υποψήφιοι του αρχικού διαγωνισμούαφού i) για ορισμένα από τα προκηρυσσόμενα είδη δεν είχε υποβληθεί προσφορά από τους υποψήφιους στο ματαιωθέντα διαγωνισμό, ii) η τεχνική προσφορά ενός από τους συμμετέχοντες στο διαγωνισμό αυτό είχε κριθεί ως εκτός προδιαγραφών και iii) ένας από τους συμμετέχοντες στον αρχικό διαγωνισμό δεν βρέθηκε στη διεύθυνση που είχε δηλώσει με τη προσφορά του στο ματαιωθέντα διαγωνισμό και β) ως προς τη δεύτερη πλημμέλεια αναγνώρισε συγγνωστή πλάνη των αρμοδίων οργάνων της αναθέτουσας αρχής.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Γενικού Νοσοκομείου Φλώρινας σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά την ανάθεση σύμβασης για την προμήθεια εξοπλισμού για την αντιμετώπιση επιδημιών, συνολικής προϋπολογιζόμενης αξίας 156.209,53 € χωρίς ΦΠΑ. Ο αρχικός διαγωνισμός για τα συγκεκριμένα είδη απέβη άγονος, καθώς δεν υποβλήθηκαν προσφορές ή οι προσφορές που υποβλήθηκαν κρίθηκαν μη κατάλληλες, χωρίς να τροποποιηθούν οι αρχικοί όροι της σύμβασης.

Η γνωμοδότηση (Δ 87 ΕΑΔΗΣΥ/2025) αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Δάφνης Υμηττού για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας του Τμήματος Α («Είδη Καθαριότητας και Ευπρεπισμού»), συνολικού προϋπολογισμού 464.124,42€, σε συνέχεια εν μέρει άγονου διαγωνισμού. Η Αρχή διαπίστωσε ότι οι δύο υποβληθείσες προσφορές για το εν λόγω Τμήμα είχαν απορριφθεί ως μη κανονικές ή απαράδεκτες, όχι ως μη κατάλληλες. Κατά συνέπεια, η ΕΑΔΗΣΥ ενέκρινε την προσφυγή στη διαπραγμάτευση, αλλά επικαλούμενη την ορθή νομική βάση, ήτοι το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β’ του ν. 4412/2016.

Η Γνώμη Δ 44 ΕΑΔΗΣΥ/2025 της ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Ζωγράφου για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016). Αντικείμενο είναι η σύναψη Συμφωνίας-Πλαισίου παροχής υπηρεσιών για επισκευή και συντήρηση έντεκα (11) τμημάτων μηχανημάτων έργου του Δήμου, συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 295.350,00€ (χωρίς ΦΠΑ). Η ανάγκη για διαπραγμάτευση προέκυψε διότι ο προηγηθείς ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός κηρύχθηκε εν μέρει άγονος, καθώς δεν υποβλήθηκαν προσφορές για τα συγκεκριμένα έντεκα τμήματα. Η Επιτροπή ομόφωνα αποφάσισε την παροχή της σύμφωνης γνώμης, καθώς κρίθηκε ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις και οι αρχικοί όροι της σύμβασης δεν τροποποιούνται ουσιωδώς.

Η Ενιαία Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) με τη Γνώμη Δ 98/2025 παρείχε σύμφωνη γνώμη στον Δήμο Ζωγράφου για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας Χημικού υλικού πισίνας (Τμήμα 16), συνολικού προϋπολογισμού 32.270,00€ προ ΦΠΑ. Η προσφυγή στη διαπραγμάτευση αφορούσε την αποτυχία ανάθεσης μέσω ανοικτού διαγωνισμού άνω των ορίων. Η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι οι υποβληθείσες προσφορές ήταν μη κανονικές ή απαράδεκτες (κατά άρθρα 26 παρ. 3 και 4 του ν. 4412/2016) λόγω ελλείψεων στα τεχνικά έγγραφα και μη απόδειξης της απαιτούμενης τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας.