Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.6/19/2005

Η απόφαση 1290/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται την προσφυγή της εταιρείας «...Α.Ε.» και ανακαλεί την 319/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Υλοποίηση έργων Συμβούλου Υγείας και ανάπτυξη πλατφόρμας HEALTHFLIX». Το Τμήμα έκρινε βάσιμους τους λόγους ανάκλησης. Συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι η τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης (συνολικού ύψους 10.150.950 ευρώ) ήταν πλήρης, βάσει των στοιχείων που υποβλήθηκαν για τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επίσης, αποφάνθηκε ότι η απλή παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών, χωρίς ουσιώδη τροποποίηση των όρων της διακήρυξης, δεν απαιτεί την εξ υπαρχής τήρηση των κανόνων δημοσιότητας της αρχικής διακήρυξης.

ΜΕΛΕΤΕΣ- Συμπληρωματική σύμβαση:, ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 294/2018 Πράξης του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..ανεξαρτήτως του ότι, όπως ορθώς κρίθηκε από  το Ζ΄ Κλιμάκιο με την υπό ανάκληση Πράξη του, δεν αποδείχθηκε  στην ελεγχόμενη περίπτωση ότι συντρέχουν οι απρόβλεπτες εκείνες περιστάσεις που δικαιολογούν την  ανάθεση της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης μελέτης,  η σύναψη αυτής  είναι μη νόμιμη για τον πρόσθετο, όπως κρίθηκε, λόγο ότι το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης  συνιστά μη επιτρεπόμενη από το ν. 3316/2005 εκ των υστέρων επέκταση και μεταβολή του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, δοθέντος ότι η διενέργεια των επίμαχων υδρομετρήσεων, ανεξαρτήτως της αναγκαιότητάς τους για την ολοκλήρωση της αρχικής μελέτης, αποτελούσε εξαρχής διακριτό και αυτοτελές τμήμα παροχής υπηρεσιών υδρομετρήσεων-και όχι μελετών που είναι το αντικείμενο της αρχικής σύμβασης- το οποίο είχε ρητά αποσπαστεί από την αρχική σύμβαση μελέτης, με σκοπό να πραγματοποιηθεί από τη ΔΕΥΑΜΒ ..., ο δε προτεινόμενος από την ανάδοχο στην από 6-6-2018 τεχνική έκθεση Α΄ Φάσης εξοπλισμός για την διενέργεια των μετρήσεων ουδέποτε αποτέλεσε αντικείμενο της αρχικής σύμβασης... Ο λόγος ανάκλησης περί συγγνωστής πλάνης των οργάνων της ΔΕΥΑΜΒ κρίνεται επίσης απορριπτέος  ως αβάσιμος, με δεδομένο το σταθερό  νομοθετικό πλαίσιο  και την πάγια  νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου  ως προς τις προϋποθέσεις σύναψης των συμπληρωματικών συμβάσεων, οι οποίες πρέπει να  συντρέχουν σωρευτικά..Δεν ανακαλεί τη 294/2018 Πράξη του  Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η Πράξη 94/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 2ης τροποποίησης – παράτασης της από 16.8.2017 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Αττικής και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, για τη δημιουργία του «Μουσείου Μεταλλείας – Μεταλλουργίας Λαυρίου». Η πρώτη παράταση έληγε στις 16.2.2025. Ζητήθηκε νέα παράταση 18 μηνών, μέχρι τις 16.8.2026, λόγω καθυστέρησης στη δημοπράτηση του Υποέργου 3. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η 2η τροποποίηση – παράταση δεν παρουσιάζει νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της, καθώς συμφωνεί με τους όρους της αρχικής προγραμματικής σύμβασης.

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΦΥΛΑΞΗΣ:.. ζητείται η αναθεώρηση της 12/2019 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με αυτά τα δεδομένα το Τμήμα κρίνει ότι ορθώς με την προσβαλλόμενη απόφαση κρίθηκε ότι η επίμαχη σύμβαση δεν συνιστά συμπληρωματική της από 14.10.2016 (αρχικής) σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης των χώρων του Ε.Κ.Π.Α.. Τούτο, διότι η εκτέλεση αυτής ανατρέχει σε χρόνο μετά τη λήξη της από 14.10.2016 σύμβασης, δηλαδή από 15.10.2016 και εφεξής για το συμφωνηθέν χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα τη μη ύπαρξη νόμιμης περίπτωσης συμπλήρωσης της τελευταίας κατά την έννοια του νόμου (βλ. σκ. 3), τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα είναι απορριπτέα ως νόμω αβάσιμα. Κατόπιν τούτου η επίμαχη σύμβαση, η οποία ούτε ως παράταση ισχύος της «αρχικής» μπορεί να εκληφθεί για το λόγο ότι σχετικός όρος απαλείφθηκε από το αρχικό συμβατικό κείμενο, σε συμμόρφωση με την 240/2016 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου, συνιστά, κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό, αυτοτελή απευθείας ανάθεση, η οποία, ωστόσο, δεν ελέγχεται προσυμβατικώς, καθόσον η αξία της, χωρίς Φ.Π.Α. (282.258,10 ευρώ), υπολείπεται του προβλεπόμενου στο νόμο ορίου ελέγχου (500.000 ευρώ), όπως ορθώς έκρινε και το VI Τμήμα με την υπό αναθεώρηση απόφασή του. Σε κάθε δε περίπτωση, το αιτούν δεν εμποδίζεται να προβεί σε υπογραφή της.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί.

Η απόφαση αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης-παράτασης της από 20.4.2023 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Περιστερίου, σχετικά με την Προμήθεια και Τοποθέτηση Εξοπλισμού για την αναβάθμιση κοινόχρηστων χώρων. Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράταση των οκτώ (8) μηνών δεν έχει οικονομικό αντικείμενο και ενεργοποιεί σαφή όρο της αρχικής, ήδη ελεγχθείσας, σύμβασης (άρθρο 5), αποφάσισε ότι το σχέδιο εισάγεται απαραδέκτως προς έλεγχο νομιμότητας, καθώς δεν καταλείπεται πεδίο άσκησης προσυμβατικού ελέγχου.

Παράταση σύμβασης ταχυδρομικων υπηρεσιών.(..)ζητείται η ανάκληση της 114/2013 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την ως άνω πράξη κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του αιτούντος Ελληνικού Δημοσίου και της ανώνυμης εταιρείας «...», για την τροποποίηση και παράταση επί εξάμηνο, ήτοι από 1.7.2013 έως και 31.12.2013, της από 21.12.2007 σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών διακίνησης αλληλογραφίας ..,(..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, η σύναψη της ως άνω νέας τροποποιητικής σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας «...» πράγματι δεν προβλέπεται πλέον, μετά την από 25.1.2013 τροποποίηση της αρχικής, από 21.12.2007, σύμβασης, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου. Πλην όμως, το Δικαστήριο συνεκτιμώντας ότι: 1) Το συνολικό διάστημα των προβλεφθεισών παρατάσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανωτέρω κριθείσας ως μη νόμιμης εξάμηνης παράτασης, ήτοι από 1.7.2013 έως 31.12.2013, δεν υπερβαίνει το χρόνο ισχύος της αρχικής σύμβασης, .. 2) Όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία, οι αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, λαμβάνοντας υπόψη την 520/15.10.2012 γνωμοδότηση του Α΄ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με την οποία, προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα η διακίνηση της αλληλογραφίας του Δημοσίου μετά την απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς από 1.1.2013, δεν είναι πλέον επιτρεπτή άλλη παράταση της σύμβασης, αλλά πρέπει να διεξαχθεί δημόσιος διεθνής διαγωνισμός για το έργο της παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών, προέβησαν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες, ήδη από τις αρχές του έτους 2013, προκειμένου να προκηρυχθούν και να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες..(..) κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του αιτούντος από συγγνωστή νομική πλάνη και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κρίσιμων διατάξεων υπέλαβαν ότι μπορούσαν να προβούν στην κατάρτιση και υπογραφή τροποποιητικής σύμβασης για την εκ νέου παράταση ισχύος της.Συγγνωστή νομική πλάνη- Ανακαλεί την  114/2013 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η απόφαση αφορά την έγκριση προσφυγής του Δήμου Σερβίων στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας υγρών καυσίμων αξίας 347.697,58 € (συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης 30% και χωρίς ΦΠΑ 24%). Αυτό έγινε μετά από άγονο ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό, στον οποίο η μοναδική υποβεβλημένη προσφορά στο Τμήμα 1 απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω μη προσκόμισης πρωτότυπης εγγύησης συμμετοχής, ενώ στο Τμήμα 2 δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Επιτροπή εξέτασε το αίτημα και επικύρωσε τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, διασφαλίζοντας ότι οι όροι της αρχικής διακήρυξης δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς.

Η Πράξη 116/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης και παράτασης της προγραμματικής σύμβασης για το έργο «Ανακαίνιση κτιρίων συνεδριακού κέντρου Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης». Η σύμβαση, που υπεγράφη την 1η.2.2022 μεταξύ της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, της Ιεράς Μητρόπολης Κισάμου και Σελίνου και της Περιφέρειας Κρήτης, αρχικά είχε διάρκεια 36 μηνών, λήγοντας την 1η.2.2025. Ζητήθηκε και εγκρίθηκε από τα συμβαλλόμενα μέρη η παράτασή της για ένα επιπλέον έτος, μέχρι την 1η.2.2026, βάσει σχετικής πρόβλεψης του άρθρου 4 της αρχικής σύμβασης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν διαπιστώνονται νομικές πλημμέλειες, καθώς η παράταση τελεί σε συμφωνία με τους όρους της αρχικής σύμβασης, και συνεπώς δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου τροποποίησης-παράτασης.

Σύνταξη μελετών...Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον διαπιστώνεται από το αρμόδιο όργανο ότι συντρέχουν οι προβλεπόμενες στο νόμο τεχνικές προϋποθέσεις, που δικαιολογούν την κατ’ εξαίρεση δημοπράτηση μελέτης με κριτήριο  την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά με βάση την τιμή, και δοθέντος ότι η κρίση του Τεχνικού Συμβουλίου βασίζεται σε τεχνικά δεδομένα γνωστά κατά το χρόνο διεξαγωγής της διαδικασίας ανάθεσης της μελέτης, το Τμήμα κρίνει ότι η αναδειχθείσα από το Κλιμάκιο πλημμέλεια δεν υπήρξε εν προκειμένω ουσιώδης. Κατ’ ακολουθίαν, και δοθέντος ότι με την αίτηση ανάκλησης προσκομίζεται και το ελλείπον κατά το Κλιμάκιο δικαιολογητικό, της βεβαίωσης ότι στο πλαίσιο της διαδικασίας ανάθεσης δεν έχει ασκηθεί καμία προσφυγή ή ένδικο βοήθημα (βλ. την 25521/14.4.2020 βεβαίωση της αν. Προϊσταμένης …. της Περιφέρειας …), η προσβαλλόμενη Πράξη πρέπει να ανακληθεί και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, αντίγραφο της οποίας φυλάσσεται στη Γραμματεία του Τμήματος τούτου.Ανακαλεί την 131/2020 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Παροχή υπηρεσιών συσκευασίας και μεταφοράς (αεροπορικώς) διαφημιστικού υλικού.(...) Όπως  προκύπτει από το 6375/25.5.2017 έγγραφο του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Ε.Ο.Τ., η δαπάνη που εντέλλεται με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής ερείδεται στην παράταση της από 15.1.2015 αρχικής σύμβασης, η οποία αφορά σε χρονική παράταση εκτέλεσης αυτής έως 31.12.2016, το δε οικονομικό αντικείμενό της συμπεριλαμβάνεται σε αυτό της αρχικής σύμβασης, ύψους 160.000 ευρώ, το οποίο δεν έχει εξαντληθεί. Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη το Κλιμάκιο κρίνει ότι το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν υπάγεται στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.