Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.6/644/2020

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ(...) Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η αυτοδίκαιη παράταση, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 76 του ν. 4386/2016, των συμβάσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου δίμηνης διάρκειας του άρθρου 206 του ΚΚΔΚΥ, για την κάλυψη των αναγκών των Ο.Τ.Α. στον τομέα της καθαριότητας, αντιβαίνει στις διατάξεις του άρθρου 103 παρ. 7 και 8 του Συντάγματος, διότι οδηγεί στην κάλυψη των αναγκών αυτών με προσωπικό προσλαμβανόμενο εξαιρετικά, χωρίς οποιαδήποτε διαδικασία επιλογής ή διαγωνισμού, κατά παρέκκλιση των προμνησθεισών συνταγματικών αρχών της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της ισότητας, που διασφαλίζονται με τους όρους του άρθρου αυτού (103 Σ/τος).

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης εγκαταστάσεων...Επειδή η προσβαλλόμενη ρητώς αναφέρει ότι η προσφορά της προσφεύγουσας απορρίπτεται λόγω μη αποδείξεως της μη συνδρομής των λόγων αποκλεισμού των άρθρων 73 και 74, όπως αναφέρεται στο άρθρο 103 παρ. 5 του Ν. 4412/2016, το οποίο, ωστόσο, δεν είναι ακριβές καθώς, ως βασίμως αναφέρει στη συμπληρωματική αιτιολογία της η αναθέτουσα αρχή με τις απόψεις κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 365 παρ. 1 του Ν.4412/2016, δεν κατέστη η δυνατή η διαπίστωση της συνδρομής ή μη λόγων αποκλεισμού της τρίτης εταιρείας καθώς δεν προσκομίστηκαν τα δικαιολογητικά κατακύρωσης που απαιτούσε ρητώς και σαφώς η Διακήρυξη. Ως εκ τούτου, η προσφορά της προσφεύγουσας έπρεπε να απορριφθεί κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 103 και όχι στην παρ. 5. Σε κάθε δε περίπτωση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα υπό σκ. 44, η προσβαλλόμενη είναι νόμιμη, αν και με άλλη αιτιολογία. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της προσφυγής πρέπει να απορριφθεί. 

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. αμοιβή που αφορά εκτέλεση «εργασιών βελτίωσης αγροτικών οδών Δημοτικής Ενότητας ... Ως αιτιολογία της άρνησής του πρόβαλε ότι α) πρόκειται για εκτέλεση δημοσίου έργου, κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 7 του ν. 4412/2016, και όχι για εκτέλεση εργασιών και β) κατά παράβαση του, ειδικά ισχύοντος για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, άρθρου 76 παρ. 1 του ανωτέρω ν. 4412/2016, ανατέθηκε σε εργολήπτη που δεν αποδεικνύει την εγγραφή του στο οικείο Νομαρχιακό Μητρώο.(..)Με τα δεδομένα αυτά, οι ανωτέρω εργασίες δεν εμπίπτουν στην έννοια του δημοσίου έργου, διότι πρόκειται για απλές εργασίες καθαρισμού των αγροτικών οδών από φερτά υλικά και λιμνάζοντα νερά και εξομάλυνσης της επιφάνειάς τους λόγω διαβρώσεων που προκλήθηκαν από τα χειμερινά καιρικά φαινόμενα, είναι συνήθεις και δεν απαιτούν ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και μεθόδους ούτε εξειδικευμένο προσωπικό για τη διεκπεραίωσή τους, αλλά δύνανται να εκτελεστούν από επαγγελματίες χειριστές που διαθέτουν τα απαραίτητα μηχανήματα και τη συνήθη εμπειρία χρήσης τους, όπως άλλωστε καταδεικνύει εν προκειμένω η ύπαρξη μιας απλής τεχνικής περιγραφής των προς εκτέλεση εργασιών, χωρίς ειδική τεχνική μελέτη. Συνεπώς, ο ανάδοχος των εργασιών αυτών δεν υπείχε υποχρέωση εγγραφής του στο οικείο Νομαρχιακό Μητρώο, σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 1 του ν. 4412/2016, που ισχύει ειδικώς επί δημοσίων συμβάσεων έργων. (..)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθει.

Προμήθεια ειδών διατροφής:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψη ΙΙ), η 103/3.9.2018 κατακυρωτική απόφαση της ΟικονομικήςΕπιτροπής είναι μη νόμιμη, καθώς, σε συμμόρφωση με τη 237/2018 πράξη του Κλιμακίου, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να καλέσει εκ νέου την πρώτη μειοδότρια εταιρεία …..να συμπληρώσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσής της με τα ποινικά μητρώα του Διευθύνοντος Συμβούλου και των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, εντός της προβλεπόμενης στα άρθρα 103 παρ. 2 του ν. 4412/2016 και 3.2 της διακήρυξης προθεσμίας, και μόνο σε περίπτωση μη προσκόμισης των απαιτούμενων δικαιολογητικών από την πρώτη μειοδότρια εντός της ταχθείσας προθεσμίας να προχωρήσει σε κατακύρωση στη δεύτερη μειοδότρια εταιρεία .... Ο.Ε.Ε. και σε κλήση της τελευταίας για προσκόμιση των δικαιολογητικών κατακύρωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 103 παρ. 4 του ν. 4412/2016 και 3.2 της διακήρυξης. Κατά συνέπεια, κωλύεται η σύναψη των ελεγχόμενων σχεδίων συμβάσεων για τις ομάδες 2 και 14 της προμήθειας. Οίκοθεν νοείται ότι η αναθέτουσα αρχή δύναται, σε συμμόρφωση με την παρούσα πράξη του Κλιμακίου, να επαναλάβει τον έλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης ως προς τις ομάδες 2 και 14, ακολουθώντας τη νόμιμη διαδικασία που προαναφέρθηκε.  

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/237/2018.

ΕΡΓΑ. Συνεπώς, δεν συνέτρεχαν στην προκειμένη περίπτωση οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στην άνω εξαιρετική διαδικασία ανάθεσης, η οποία ολοκληρώθηκε με την υπογραφή, στις 16.2.2018, του οικείου συμφωνητικού, συνολικού εργολαβικού ανταλλάγματος 184.900 ευρώ με Φ.Π.Α.. Και ναι μεν στο συμφωνητικό αυτό ορίζεται ότι στην ανάδοχο μπορεί να χορηγηθεί προκαταβολή, πλην ο όρος αυτός είναι μη νόμιμος, αφού η δυνατότητα αυτή δεν είχε προβλεφθεί στα έγγραφα της σύμβασης, ήτοι στα τεύχη της επίμαχης διαδικασίας, που εγκρίθηκαν με την ως άνω 59/2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, και στην 2711/7.6.2017 πρόσκληση του Δημάρχου προς διαπραγμάτευση, όπως επιβάλλεται με τα άρθρα 150 (παρ.1) και 2 (παρ. 1 περ. 14) του ν. 4412/2016. Περαιτέρω, και η συγκρότηση της επιτροπής διαπραγμάτευσης (106/2016 απόφαση Οικονομικής Επιτροπής ...) δεν είναι νόμιμη, διότι, κατά παράβαση του άρθρου 221 (παρ. 8 περ. α) του ν. 4412/2016, μόνο το ένα από τα τρία μέλη της φέρει την ιδιότητα τεχνικού υπαλλήλου....Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, το ένταλμα αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Αποκατάσταση οδοστρωμάτων . Με αυτά τα δεδομένα, η ελεγχόμενη σύμβαση είναι «σύμβαση δημοσίου έργου» για την απευθείας ανάθεση της οποίας έπρεπε να διενεργηθεί δημόσια ηλεκτρονική κλήρωση μεταξύ των φορέων που περιλαμβάνονται σε συγκεκριμένο κατάλογο της αναθέτουσας αρχής. Τούτο διότι, πέραν του ότι  οι επίμαχες εργασίες περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ του Προσαρτήματος    Α΄ του ν. 4412/2016, κατατείνουν στην επισκευή - συντήρηση της δημοτικής οδοποιίας και η εκτέλεσή τους απαιτεί, λόγω της πολυπλοκότητάς τους (ασφαλτικές στρώσεις, κατασκευές από σκυρόδεμα, ρείθρα, τραπεζοειδείς τάφροι και προστασία στεγάνωσης γεφυρών), εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις, οι οποίες αποτυπώθηκαν στην συνταχθείσα μελέτη της ΔΕΥΑ, που προηγήθηκε της ανάθεσής τους. Περαιτέρω, ως σύμβαση δημοσίου έργου, η δαπάνη για την εκτέλεσή της έπρεπε, σύμφωνα με την αρχή της ειδικότητας των πιστώσεων, να βαρύνει τον κωδικό 15 όπου, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2017 της ΔΕΥΑ, εγγράφονται οι πιστώσεις των δημοσίων έργων (άρθρο 7 παρ. 1 του β.δ/τος της 17ης.5/15ης.6.1959, Α΄ 114, πρβλ. Ε.Σ. Πρ. Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο VII Τμ. 76/2017). Τέλος, πριν την υπογραφή της σύμβασης, ο ανάδοχος όφειλε, σύμφωνα με το άρθρο 104 παρ. 1 του ν. 4412/2016, να προσκομίσει επικαιροποιημένο αντίγραφο του ποινικού του μητρώου.( συγγνωστή πλάνη)

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης του Υπουργού που αναδείκνυε ως οριστικό ανάδοχο για το τμήμα «Λιπαντικά» της σύμβασης την παρεμβαίνουσα εταιρεία, ισχυριζόμενη ότι η αναθέτουσα αρχή παραβίασε το άρθρο 103 παρ. 5 του Ν. 4412/2016. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια καυσίμων κίνησης, θέρμανσης και λιπαντικών για οργανικές μονάδες της δημόσιας υπηρεσίας για το έτος 2019, με συνολική εκτιμώμενη αξία 949.317,60€ άνευ ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η παρεμβαίνουσα δεν προσκόμισε νόμιμα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατακύρωσης, ιδίως για την μη ύπαρξη λόγων αποκλεισμού σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016.

Ανάδειξη προμηθευτών...Mε τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής :i. Ο αποκλεισμός της εταιρείας ... ... Ι.Κ.Ε., που είχε υποβάλει προσφορά για την ελεγχόμενη ομάδα Α΄, δεν ασκεί επιρροή επί της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης, δοθέντος ότι η εταιρεία αυτή παραιτήθηκε, μετά τον αποκλεισμό της, από τη συμμετοχή της στο διαγωνισμό (βλ. σκέψη III.x ανωτέρω).ii. Ο αποκλεισμός της προσωρινής αναδόχου ....., με την .....2018 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, λόγω εκπρόθεσμης προσκόμισης δικαιολογητικών κατακύρωσης, είναι μη νόμιμος, δοθέντος ότι το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τον διαγωνισμό (άρθρο 103 παρ. 2 του ν. 4412/2016 και άρθρο 3.2 της διακήρυξης) προβλέπει την κλήση του προσωρινού αναδόχου τόσο σε περίπτωση που δεν προσκομίσει καθόλου τα δικαιολογητικά κατακύρωσης εντός της αρχικώς τασσόμενης δεκαήμερης προθεσμίας, όσο και σε περίπτωση που υπάρχουν ελλείψεις σε αυτά (βλ. Ε.Σ. ΣΤ΄ Κλ. 410/2018, 371/2018). Συνεπώς, τα εκπροθέσμως υποβληθέντα, στις 3.5.2018, δικαιολογητικά κατακύρωσης της ...... έπρεπε να γίνουν δεκτά, αφού, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν αυτή δεν είχε υποβάλει καθόλου δικαιολογητικά κατακύρωσης μέχρι την ημερομηνία ηλεκτρονικής αποσφράγισής τους από την Επιτροπή Διαγωνισμού (15.5.2018), θα έπρεπε να κληθεί να τα υποβάλει εντός προθεσμίας 5 ημερών. Περαιτέρω, η αιτιολογία της ....2018 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής είναι μη νόμιμη, καθόσον: α) η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να καλέσει τον προσωρινό ανάδοχο να καταθέσει ή να συμπληρώσει, κατά περίπτωση, τα δικαιολογητικά κατακύρωσης προβλέπεται από ρητές και ισχύουσες για όλους τους οικονομικούς φορείς διατάξεις του κανονιστικού πλαισίου του διαγωνισμού, ώστε να μην τίθεται ζήτημα στρέβλωσης του ανταγωνισμού ή παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρισης, β) η συσταλτική ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 103 παρ. 2 του ν. 4412/2016, ώστε αυτή να θεωρηθεί ότι έχει εφαρμογή μόνο σε περίπτωση που ο προσωρινός ανάδοχος δεν μπορεί να συγκεντρώσει το σύνολο των δικαιολογητικών κατακύρωσης ή σε περίπτωση που η επιτροπή διαγωνισμού διαπιστώσει ότι υπάρχουν επουσιώδεις παραλείψεις ή σφάλματα στα κατατεθέντα δικαιολογητικά, είναι αντίθετη τόσο με τη διατύπωση του άρθρου 103 παρ. 2 και της εισηγητικής έκθεσης του ν. 4412/2016, που προβλέπουν την υποχρέωση κλήσης του προσωρινού αναδόχου και σε περίπτωση μη υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης, όσο και με τον προαναφερθέντα σκοπό του νόμου, που είναι η αποφυγή του απευθείας αποκλεισμού του προσωρινού αναδόχου για τυπικούς λόγους και η προστασία του δημοσίου συμφέροντος για εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων με την μικρότερη δημοσιονομική επιβάρυνση (βλ. σκέψη ΙΙ ανωτέρω). Ενόψει αυτών, παρίσταται μη νόμιμη και η 414/2.10.2018 απόφαση, με την οποία κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού ως προς τις ομάδες Α΄, Β΄, Γ΄ και Ε΄ στη δεύτερη μειοδότρια εταιρεία ..

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/821/2019

Εν μέρει μη νόμιμη καταβολή αμοιβής σε δικηγόρο κατά το μέρος που υπερβαίνει τα ελάχιστα όρια αμοιβών που καθορίζονται με τις κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 7 παρ. 2 του ν.2753/1999 Κ.Υ.Α., διότι αφενός μεν με την απόφαση της Δ.Ε. δεν αιτιολογείται σε τι συνίσταται η ιδιαίτερη σπουδαιότητα και η απαίτηση εξειδικευμένων νομικών γνώσεων ή εμπειρίας για το χειρισμό των εν λόγω υποθέσεων, αφετέρου δε η καταβολή αμοιβής υψηλότερης από εκείνης που καθορίζεται βάσει των Κ.Υ.Α. προϋποθέτει τήρηση της διαδικασίας των άρθρων 103 παρ. 2 περ. ι΄ και 281 παρ. 3 του Κ.Δ.Δ., η οποία δεν μπορεί να υποκατασταθεί από τη σύνταξη και υπογραφή αντίστοιχου ιδιωτικού συμφωνητικού, δηλαδή απόφαση του Δ.Σ. και με αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 του συνόλου των μελών του.

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΓΕΦΥΡΑΣ:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος λόγος διαφωνίας είναι αβάσιμος. Τούτο, δε, διότι στην προδιαληφθείσα διάταξη του άρθρου 79 παρ. 5 του ν. 4412/2016, η επαναλαμβάνεται στο άρθρο 20.1 της διακηρύξεως, προβλέπεται ρητώς η δυνατότητα της αναθέτουσας Αρχής να ζητήσει σε οποιοδήποτε στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας την προσκόμιση των προβλεπομένων από το νόμο και τη διακήρυξη δικαιολογητικών, τα οποία η ίδια κρίνει αναγκαία για την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας. Στα δικαιολογητικά αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και αυτά που προβλέπονται από τον νόμο και τη διακήρυξη για την απόδειξη της πληρώσεως των κριτηρίων της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των υποψηφίων, τα οποία προκαταρκτικώς, ήτοι στο στάδιο της υποβολής των δικαιολογητικών συμμετοχής, για τους διαγωνισμούς κάτω των ορίων, αναπληρώνονται από το προβλεπόμενο στην παράγραφο 2 του άρθρου 79 έντυπο (Τ.Ε.Υ.Δ.). Με το δεδομένο, συνεπώς, αυτό και λαμβάνοντας επίσης υπ’ όψιν ότι: α) στην προκειμένη περίπτωση η αναθέτουσα Αρχή έκανε χρήση της ευχέρειας που της παρέχεται ρητώς από τις διατάξεις των άρθρων 79 παρ. 5 του ν. 4412/2016 και 20.1 της διακηρύξεως, β) τα ζητηθέντα δικαιολογητικά για την απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των υποψηφίων προβλέπονταν από τις διατάξεις του άρθρου 22.2.3 της διακηρύξεως και είναι σύμφωνα με τις προμνησθείσες διατάξεις του άρθρου 75 παρ. 1γ΄, 4 και 5 και του άρθρου 80 παρ. 5 του ν. 4412/2016, γ) η μη συμφωνία των δικαιολογητικών που προσκομίσθηκαν από τις εταιρείες «….» και «….» με τις απαιτήσεις της διακηρύξεως συνιστά νόμιμο λόγο απορρίψεως των προσφορών των εν λόγω οικονομικών φορέων (βλ. άρθρα 91 και 103 του ν. 4412/2016) και δ) δεν προβάλλεται από την Αναπληρώτρια Επίτροπο ότι κατά την αξιολόγηση των ζητηθέντων δικαιολογητικών εμφιλοχώρησε άλλη παρανομία (π.χ. μη νόμιμος αποκλεισμός κάποιου υποψηφίου λόγω εσφαλμένης εκτιμήσεως της αναθέτουσας Αρχής ότι δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της διακηρύξεως), το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος λόγος διαφωνίας περί παραβάσεως των διαδικαστικών κανόνων συνάψεως των δημοσίων συμβάσεων λόγω προώρου αναζητήσεως των προαναφερομένων δικαιολογητικών είναι αβάσιμος. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα μπορούσε να θεωρηθεί, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, τις πιστώσεις του προϋπολογισμού του οποίου βαρύνει.