Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1162/2023

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 60/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Περαιτέρω, εσφαλμένα κρίθηκε ότι ο επίμαχος όρος της διακήρυξης περί συμπερίληψης του κόστους πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης στην οικονομική προσφορά των αναδόχων παραβιάζει το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, με την αιτιολογία ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι εκτός του κυρίως αντικειμένου των συμφωνιών – πλαίσιο. Αυτό διότι οι διατάξεις των άρθρων 86 και 87 του ν. 4412/2016, ερμηνευόμενες υπό το φως των αιτιολογικών σκέψεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (βλ. σκέψη 8 της παρούσας), δεν απαγορεύουν, αλλά αντιθέτως ενθαρρύνουν τη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής των προϊόντων στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των προσφορών, στοιχείο δε του κόστους ζωής αποτελεί και το κόστος της συντήρησης των υπό προμήθεια αγαθών. Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου της συμφωνίας-πλαίσιο. 

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 62/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με την προσφυγή και τις παρεμβάσεις, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. Περαιτέρω, όμως, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι με τους επίμαχους όρους της διακήρυξης προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης αυτοτελών συμβάσεων στο μέλλον, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της συμφωνίας – πλαίσιο, καθώς, αφενός μεν - πέραν της μη δημοσιοποίησης της σχετικής δαπάνης ως στοιχείου του οικονομικού αντικειμένου της διαδικασίας - τα κόστη πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης κατά ρητή επισήμανση του παραρτήματος VI της διακήρυξης δεν περιλαμβάνονται στην εκτιμώμενη αξία της συμφωνίας - πλαίσιο αλλά συνυπολογίζονται μόνο για την σύναψη σύμβασης με τον οικείο ανάδοχο πριν από την εκπνοή του χρόνου εγγύησης καλής λειτουργίας, αφετέρου δε και το φυσικό τους αντικείμενο είναι διάφορο αυτού της διακήρυξης, το οποίο αφορά στην προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, για την οποία και μόνο αναλαμβάνει την κάλυψη του κόστους το ΤΑΑ, και όχι στη συντήρηση αυτού, η οποία εκφεύγει του χρηματοδοτικού πλαισίου του ΤΑΑ.Περαιτέρω, εσφαλμένα κρίθηκε ότι ο επίμαχος όρος της διακήρυξης περί συμπερίληψης του κόστους πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης στην οικονομική προσφορά των αναδόχων παραβιάζει το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, με την αιτιολογία ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι εκτός του κυρίως αντικειμένου των συμφωνιών – πλαίσιο. Αυτό διότι οι διατάξεις των άρθρων 86 και 87 του ν. 4412/2016, ερμηνευόμενες υπό το φως των αιτιολογικών σκέψεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (βλ. σκέψη 8 της παρούσας), δεν απαγορεύουν, αλλά αντιθέτως ενθαρρύνουν τη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής των προϊόντων στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των προσφορών, στοιχείο δε του κόστους ζωής αποτελεί και το κόστος της συντήρησης των υπό προμήθεια αγαθών. (...)	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και τις υπέρ αυτής ασκηθείσες παρεμβάσεις.Ανακαλεί την 62/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 65/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. (...)Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με την προσφυγή και την παρέμβαση, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. Λαμβανομένων αυτών υπόψη και ανεξαρτήτως της μη υπαγωγής αυτών των υπηρεσιών συντήρησης στο κυρίως αντικείμενο των συμφωνιών – πλαίσιο, η θέσπιση του κόστους συντήρησης του εξοπλισμού ως κριτηρίου ανάθεσης κατά το στάδιο της προμήθειάς του, παρίσταται και πρόσφορη, αφού η συντήρηση αφενός κοστολογείται από τους πλέον κατάλληλους προς τούτο συμμετέχοντες στη διαδικασία της ανάθεσης οικονομικούς φορείς, αφετέρου τους δεσμεύει να προσφέρουν μια ρεαλιστική και οικονομικότερη από κάθε άποψη τιμή της προμήθειας του εξοπλισμού, κατ΄ αποτροπή του ενδεχομένου μετακύλισης του κόστους προμήθειας στο στάδιο της συντήρησης, διασφαλίζοντας έτσι τη δημοσιονομική νομιμότητα της συμφωνίας – πλαίσιο. Βάσει όλων των ανωτέρω, οι δύο πρώτοι διακωλυτικοί λόγοι της προσβαλλόμενης πράξης πρέπει να αρθούν.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για τις υπηρεσίες «Συντήρηση πρασίνου – Κοπή και απομάκρυνση κάθε είδους βλάστησης για τις ανάγκες βελτίωσης της οδικής ασφάλειας στο Ε.Ο.Δ. αρμοδιότητας της ΔΤΕ/ΠΚΜ (τμήμα 2)», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.419.354,84 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα στην προκείμενη περίπτωση δεν υπερβαίνει τα άκρα όρια της διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής, καθώς οι σχετικοί λόγοι για την μη υποδιαίρεση της ελεγχόμενης σύμβασης σε τμήματα προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου και, συγκεκριμένα, από τα προαναφερθέντα άρθρα της οικείας διακήρυξης, στα οποία γίνεται εκτενής περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της, σε συνδυασμό και με τη φύση των επίμαχων υπηρεσιών. Τούτο, διότι η υποδιαίρεση των υπηρεσιών ανά οδικό ή οδικά τμήματα και η ανάθεσή τους σε περισσότερους του ενός αναδόχους θα μπορούσε να καταστήσει μη λειτουργική και αποτελεσματική την εκτέλεση της σύμβασης, ιδίως σε περίπτωση όπου θα ήταν αναγκαία η ταυτόχρονη και συντονισμένη επέμβαση για τον καθαρισμό και την απομάκρυνση της βλάστησης σε περισσότερα σημεία του οδικού δικτύου (π.χ. λόγω έκτακτων καιρικών συνθηκών).Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.

Υπηρεσίες Συμβούλου.(...)Το Τμήμα κρίνει ότι με βάση τα προαναφερθέντα, η αναθέτουσα αρχή κινήθηκε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας κατά την θέσπιση του προαναφερθέντος όρου του άρθρου 2.2.6 της Διακήρυξης. Τούτο διότι, με δεδομένο το πράγματι μεγάλο ποσοτικά αντικείμενο της σύμβασης, αφορών σε 155 έργα με συνολικό προϋπολογισμό μεγάλου ύψους, σε συνδυασμό με τις πολλαπλές αρμοδιότητες του Υπεύθυνου Έργου, συνιστάμενες στην διαχείριση, ωρίμανση, αξιολόγηση και παρακολούθηση εκτέλεσης των ενταγμένων στο ΠΠΑ έργων (βλ. σκέψη 10 της παρούσας), καθώς και τον προσήκοντα συντονισμό μεγάλης συγκριτικά ομάδας έργου, κρίνεται ότι πρόκειται για σύμβαση με ιδιαίτερες απαιτήσεις που καθιστούν πρόσφορη και κατάλληλη την απαίτηση της 20ετούς εμπειρίας, ως εχέγγυο της καλής εκτέλεσης αυτής.	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση..Ανακαλεί τη 12/2025 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου 

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ:ανάθεση, από την Περιφέρεια Αττικής, της προμήθειας 42 επιβατικών αυτοκινήτων για τη κάλυψη των αναγκών της(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, ενόψει των κοινών τεχνικών χαρακτηριστικών που εμφανίζουν τα αυτοκίνητα της ΟΜΑΔΑΣ Β΄ του αντικειμένου της ελεγχόμενης σύμβασης και λαμβάνοντας υπόψη τα προβαλλόμενα από τα αρμόδια όργανα της Περιφέρειας, ότι δηλαδή η σύναψη μίας μόνο σύμβασης για όλα τα τμήματα της Ομάδας αυτής οδηγεί σε οικονομίες κλίμακας, καθιστώντας ταυτόχρονα ευκολότερη τη διαχείρισή της, η προσφεύγουσα Α.Α., απαιτώντας να υποβληθούν οικονομικές προσφορές για το σύνολο των τμημάτων της Ομάδας Β΄, ενήργησε εντός των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας που διέθετε.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης.

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ - ΣΥΜΦΩΝΙΑ-ΠΛΑΙΣΙΟ «Προμήθεια Ανταλλακτικών – Αναλώσιμων Υλικών και Παροχή Υπηρεσιών για την Επισκευή Οχημάτων του Δήμου ...» (...) μόνη η δυνατότητα άσκησης του εν λόγω δικαιώματος (προαίρεσης), αποτελεί επαρκές μέσο διασφάλισης της συνέχισης της ομαλής εκτέλεσης της υπό έλεγχο συμφωνίας – πλαίσιο, μετά την επικαλούμενη μερική ανάλωση του αρχικώς προβλεφθέντος συμβατικού αντικειμένου, η δε τροποποίηση αυτής κατ’ επίκληση της διάταξης του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄, ήτοι η κατ’ ουσίαν ανάθεση νέας συμφωνίας-πλαίσιο στον ανάδοχο οικονομικό φορέα, με προϋπολογισμό μικρότερο της προαίρεσης (επιπλέον 20% της ομάδας 5, ήτοι 165.183,00 ευρώ, πλέον ΦΠΑ) συμβάλλει στην αποφυγή εφαρμογής των διατάξεων του ν. 4412/2016 για τις διαδικασίες ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων και συμφωνιών-πλαίσιο. Τούτο δε, διότι η ορθολογική διαχείριση του προϋπολογισμού και η τήρηση του πνεύματος των διατάξεων του ν. 4412/2016 υπέρ της ανάπτυξης ανταγωνισμού στη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων, υπηρετούνται με την, κατά το δυνατόν, πιο σύντομη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων, οι οποίες έχουν στηριχθεί, όπως εν προκειμένω, σε δεδομένα αναλώσεων μη ανταποκρινόμενα στην υφιστάμενη κατάσταση, και την εκκίνηση διαδικασιών σύνταξης νέας μελέτης, με βάση αξιόπιστα επίκαιρα στοιχεία. Γενικότερα δε, σε περιπτώσεις συμβάσεων που καλύπτουν πάγιες και επαναλαμβανόμενες ανάγκες δεν νοείται η σύναψη τροποποιητικών συμβάσεων με επέκταση του οικονομικού αντικειμένου, ιδίως, μάλιστα, όταν το συμβατικό αντικείμενο δεν έχει αναλωθεί πριν το χρονικό σημείο που είχε αρχικά τεθεί ως σημείο λήξης της διάρκειας της σύμβασης, ήτοι υφίσταται η δυνατότητα, με ορθό προγραμματισμό, εκκίνησης εγκαίρως νέων διαδικασιών ανάθεσης, ώστε να μην τίθεται ζήτημα παράκαμψης των σχετικών διατάξεων του ν. 4412/2016. Συνεπώς, εν προκειμένω, η αναθέτουσα Αρχή έχει τη δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες της, αφενός διά της ολοσχερούς εξάντλησης του υπολειπόμενου συμβατικού αντικειμένου, αφετέρου διά της ενεργοποίησης του προβλεπομένου δικαιώματος προαίρεσης, σε περίπτωση δε που οι αυξημένες, κατά τα ανωτέρω, σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, ανάγκες σε ανταλλακτικά και υπηρεσίες συντήρησης εξακολουθήσουν, με κίνδυνο την πρόωρη εξάντληση του συμβατικού αντικειμένου, υφίσταται επαρκής χρόνος για την έγκαιρη εκκίνηση και ολοκλήρωση νέας διαγωνιστικής διαδικασίας για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών. Εξάλλου, ανεξαρτήτως των ανωτέρω, το Κλιμάκιο διαπιστώνει και ότι η αναθέτουσα Αρχή δεν αποδεικνύει τη συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων τέτοιων, οι οποίες να καθιστούν αναγκαία την ελεγχόμενη τροποποίηση, καθόσον τόσο η επικαλούμενη παλαιότητα των οχημάτων, η οποία φέρεται ότι προκάλεσε και την απόσυρση μέρους αυτών ..., όσο και η αυξημένη συχνότητα των δρομολογίων (αλλά και η επικληθείσα αγορά νέων οχημάτων για τα οποία ουδόλως προκύπτει ούτε η παραλαβή τους, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι δεν έχει λήξει η διάρκεια των σχετικών συμβάσεων, ούτε η συμβολή τους στις αυξημένες ανάγκες για υπηρεσίες και ανταλλακτικά) αποτελούσαν δεδομένα γνωστά ήδη κατά την κατάρτιση της μελέτης και, ως εκ τούτου, επιβαλλόταν να ληφθούν υπόψη κατά την εκτίμηση των αναγκών συντήρησης. Για τους λόγους αυτούς Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποίησης της συμφωνίας - πλαίσιο
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/63/2024, ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/69/2024 ΟΜΟΙΕΣ

Μίσθωση μηχανήματος χαλαζικής προστασίας και προμήθεια ιωδιούχου αργύρου...ζητείται η ανάκληση της 2/2020 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Και τούτο διότι, προκειμένου να αποφευχθεί η  προαναφερθείσα ασυμβατότητα, θα έπρεπε πρώτα να ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για τη μίσθωση του συστήματος χαλαζικής προστασίας με εναέρια μέσα και στη συνέχεια, ανάλογα με το είδος των πυροδοτικών μηχανισμών που θα φέρει το σύστημα αυτό, θα έπρεπε να ακολουθήσει η  διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας για την προμήθεια των φυσιγγίων ιωδιούχου αργύρου, προκειμένου αυτά να είναι συμβατά με τους ανωτέρω μηχανισμούς. Περαιτέρω, η ελεγχόμενη υποδιαίρεση σε Τμήματα δεν εισήγαγε στη διαγωνιστική διαδικασία αθέμιτο περιορισμό του ανταγωνισμού, καθώς μόνο το γεγονός ότι υπήρχε ένας μόνο υποψήφιος προσφέρων, δεν συνιστά, άνευ ετέρου, πλημμέλεια της διαγωνιστικής διαδικασίας (πρβλ. Ε.Σ. Τμ. Μείζ. Επταμ. Σύνθ. 7380/2015), επιπλέον, σε κάθε περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας που δεν είχε την ικανότητα να υποβάλει αυτοτελώς προσφορά για τα Τμήματα της σύμβασης, είχε τη δυνατότητα,  να στηριχτεί στην ικανότητα τρίτων (βλ. άρθρο 2.3.4 της διακήρυξης), καθώς και να αναθέσει σε υπεργολάβους τμήμα της σύμβασης [βλ. άρθρο 2.4.2.3.1 της διακήρυξης: «(…) Οι προσφέροντες πρέπει να προσκομίσουν δήλωση στην οποία να αναφέρουν το τμήμα της Σύμβασης το οποίο προτίθενται, ενδεχομένως, να αναθέσουν σε τρίτους υπό μορφή υπεργολαβίας (…)» και άρθρο 4.4 της διακήρυξης, με τίτλο «Υπεργολαβία»]. Κατόπιν των προεκτεθέντων το Τμήμα κρίνει ότι, η αναθέτουσα αρχή κινήθηκε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας κατά την αιτιολογημένη επιλογή της να υποδιαιρέσει την ελεγχόμενη σύμβαση στα ανωτέρω δύο διακριτά  Τμήματα, χωρίς η υποδιαίρεση αυτή να παρίσταται προσχηματική, ούτε  άλλωστε ετέθη  ζήτημα ανεπίτρεπτου περιορισμού των δυνητικών υποψηφίων στο διαγωνισμό και παραβίασης των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού, όπως εσφαλμένα κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι κρινόμενες αιτήσεις πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 2/2020 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης...Επειδή, εντούτοις, σε συνέχεια όσων εκτίθενται αναλυτικά ανωτέρω στις σκέψεις 26, 28 και 29 της παρούσας, και ιδία στη σκέψη 28 η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πράγματι ακυρωτέα και για την εταιρεία «...», λόγω υπέρβασης των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας που παρέχουν οι παρ. 1-4 του άρθρου 102 του Ν. 4412/2016 εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής. Ειδικότερα, όπως παγίως έχει κριθεί από την Α.Ε.Π.Π. (βλ. ενδεικτικά ΑΕΠΠ 133/2019, 967/2020), διευκρινίζεται ότι διακριτική ευχέρεια ή εξουσία υπάρχει, όταν οι κανόνες που καθορίζουν την αρμοδιότητα δεν προκαθορίζουν ακριβώς την ενέργεια του διοικητικού οργάνου αλλά του αφήνουν περιθώριο δράσης. Ειδικότερα, η αρμοδιότητα έχει χαρακτήρα διακριτικής ευχέρειας όταν, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, το σχετικό όργανο: α) μπορεί, αλλά δεν έχει υποχρέωση να εκδώσει τη διοικητική πράξη ή β) πρέπει να εκδώσει την πράξη, μπορεί όμως να καθορίζει κατά την κρίση του το χρονικό σημείο έκδοσής της ή γ) μπορεί να επιλέξει μεταξύ περισσοτέρων ρυθμίσεων τις οποίες επιτρέπει η εφαρμογή των διατάξεων αυτών (βλ. Επαμεινώνδα Π. Σπηλιωτόπουλο, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, τόμ. 1, Νομική Βιβλιοθήκη, 2017, 15η έκδοση, αριθμ. 149, σελ. 139). Προσέτι, ο προσδιορισμός των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας καθορίζεται: α) από το λογικό, κατά την κοινή πείρα και αντίληψη, περιεχόμενο της αόριστης αξιολογικής έννοιας σε συνδυασμό με την ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών της συγκεκριμένης περίπτωσης σε συνδυασμό προς τον επιδιωκόμενο από τον κανόνα αυτό σκοπό δημοσίου συμφέροντος, β) από την ισότητα κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας, δηλαδή, την ίση κρίση ομοειδών νομικών και πραγματικών καταστάσεων, γ) από την αρχή της χρηστής διοίκησης και δ) από την αρχή της αναλογικότητας ή της αναλογίας, σύμφωνα με την οποία το επαχθές μέτρο που επιβάλλεται στον διοικούμενο με τη διοικητική πράξη πρέπει να είναι αναγκαίο, πρόσφορο και ανάλογο προς το εξυπηρετούμενο δημόσιο συμφέρον ή ιδιωτικό προστατευόμενο συμφέρον στο πλαίσιο του Αριθμός Απόφασης: 1601/2020 35 σκοπού που επιδιώκει ο νόμος (βλ. Ε. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟ, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, Τόμ. 2, 13η έκδ., 2010, ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, αριθμ. 514). Σύμφωνα με όσα λοιπόν, έγιναν δεκτά ανωτέρω σχετικά με τις διαπιστωθείσες πλημμέλειες στην προσφορά της εταιρείας «...», τις οποίες η αναθέτουσα αρχή, όχι μόνο δεν αντικρούει, αλλά σαφέστατα ομολογεί και αναγνωρίζει, η τελευταία υπερέβει τα άκρα όρια της διακριτικής της ευχέρειας, μη καλώντας την ανωτέρω εταιρεία να παράσχει τις απαραίτητες διευκρινίσεις επί της προσφοράς της και αίροντας τις όποιες τυχόν προκαλούμενες ασάφειες περί του περιεχομένου της, αλλά και δίνοντας την ευκαιρία σε τρίτους οικονομικούς φορείς, όπως ο προσφεύγων να ασκήσουν τον απαραίτητο έλεγχο επί της ορθότητάς της και της συμμόρφωσής της με τους όρους της διακήρυξης. Κατά συνέπεια, ενόψει των ανωτέρω εκτεθέντων, ο δεύτερος λόγος προσφυγής πρέπει να γίνει δεκτός.

Η απόφαση 0882/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει τις προσφυγές ανάκλησης του Δήμου Αθηναίων και της εταιρείας «Salas inter group Εκδηλώσεις Α.Ε.» κατά της Πράξης 95/2025 του Στ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συμβάσεων προμήθειας αναλωσίμων ειδών παντοπωλείου και καθαριότητας. Η απόφαση διαπιστώνει ότι η Αναθέτουσα Αρχή υπερέβη τα όρια της διακριτικής της ευχέρειας, καθώς απέτυχε να αιτιολογήσει νομίμως τη μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα, κάτι που περιόρισε τη συμμετοχή των ΜΜΕ και τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, κρίθηκε παράνομη η απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη στο διπλάσιο του προϋπολογισμού (3.555.910,92 ευρώ) και ο όρος για τη διάθεση κεντρικού Κέντρου Αποθήκευσης και Διανομής (ΚΑΔ) 2.000 τ.μ. στην Αττική, καθώς ήταν δυσανάλογοι προς το αντικείμενο της απλής σύμβασης προμήθειας. Τέλος, διατάσσεται η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου.