ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/882/2025

Η Πράξη 95/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων για τον διαγωνισμό «Ανάδειξη χορηγητών προμηθευτών λοιπών αναλώσιμων ειδών παντοπωλείου, υλικών καθαριότητας & ευπρεπισμού» του Δήμου Αθηναίων και εποπτευόμενων φορέων. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε πλείονες ουσιώδεις πλημμέλειες. Πρώτον, η επιλογή της Αναθέτουσας Αρχής να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση σε τμήματα κρίθηκε μη νομικά αιτιολογημένη και περιοριστική του ανταγωνισμού, καθώς τα είδη ήταν διακριτά. Δεύτερον, τέθηκαν μη νόμιμα, δυσανάλογα και αυθαίρετα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, όπως η απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη τουλάχιστον διπλάσιας αξίας του προϋπολογισμού και η υποχρέωση κατοχής εγκατάστασης "Κέντρου Αποθήκευσης και Διανομής" (ΚΑΔ) κατ' ελάχιστο 2.000 τ.μ. στην Αττική. Οι πλημμέλειες αυτές οδήγησαν σε μη ανάπτυξη ανταγωνισμού και πληγή το δημόσιο συμφέρον.

Η Πράξη 41/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του διαγωνισμού «Ανάδειξη χορηγητών προμηθευτών λοιπών αναλώσιμων ειδών παντοπωλείου, υλικών καθαριότητας & ευπρεπισμού» για τον Δήμο Αθηναίων και εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα, συνολικής δαπάνης 1.777.955,46 ευρώ. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής πράξης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών. Ζητούνται αναλυτικές διευκρινίσεις σχετικά με την τεκμηρίωση των ποσοτήτων και των προϋπολογιζόμενων τιμών μονάδας. Επίσης, απαιτούνται αιτιολογήσεις για τη δημοπράτηση της προμήθειας ως ενιαίας, χωρίς υποδιαίρεση σε τμήματα. Τέλος, ζητούνται αναλυτικές απόψεις της αναθέτουσας Αρχής για την αναγκαιότητα και την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας δύο όρων αποκλεισμού: α) της απαίτησης ασφαλιστηρίου συμβολαίου για το διπλάσιο της προϋπολογισθείσας δαπάνης και β) της υποχρέωσης κατοχής εγκατάστασης «Κέντρο Αποθήκευσης και Διανομής» κατ' ελάχιστο 2.000 τ.μ. στην Περιφέρεια Αττικής.

Η προσφεύγουσα εταιρεία αιτείται την ακύρωση ποιοτικών κριτηρίων επιλογής της διακήρυξης, συγκεκριμένα: α) του όρου 2.2.4.1 για την καταλληλότητα άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας (απαίτηση 3 συμβάσεων σε νοσοκομεία τελευταίας τριετίας με ελάχιστη απασχόληση προσωπικού), β) του όρου 2.2.5 για οικονομική επάρκεια (απαίτηση κύκλου εργασιών 200% του προϋπολογισμού και ασφαλιστήριο 2 εκ. €), γ) του όρου 2.2.6 για τεχνική ικανότητα (παρόμοιος με 2.2.4). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά υπηρεσίες καθαριότητας στο Νοσοκομείο ****, με ετήσιο προϋπολογισμό 1.101.142,90 € και απαιτούμενη ετήσια εργασία 130.390 ωρών από 61 άτομα. Οι όροι κρίθηκαν δυσανάλογοι και νοθευτικοί του ανταγωνισμού, ιδιαίτερα κατά των ΜΜΕ.

Η εταιρεία «LECHI GROUP ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΙΚΕ» άσκησε προδικαστική προσφυγή κατά του Δήμου Κορινθίων, ζητώντας την ακύρωση της παραγράφου 2.2.6 της διακήρυξης αριθμ. πρωτ. 15633/10.06.2020. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε διεθνή ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την προμήθεια οχημάτων σε τρεις ομάδες: Α) ημιφορτηγά ανοιχτού τύπου 4x4 (προϋπολογισμός €23.316), Β) μεταχειρισμένος ισοπεδωτής γαιών (προϋπολογισμός €180.322,58), και Γ) γεωργικό μηχάνημα (προϋπολογισμός €86.650). Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε ότι η παράγραφος 2.2.6, η οποία απαιτούσε από τους υποψήφιους να έχουν εκτελέσει στο παρελθόν συμβάσεις προμήθειας του συγκεκριμένου τύπου οχημάτων για την Ομάδα Α, ήταν περιοριστική και παραβίαζε τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς απέκλειε εταιρείες που δραστηριοποιούνται γενικά στον τομέα της προμήθειας οχημάτων αλλά δεν είχαν συγκεκριμένη εμπειρία με το ακριβές τύπο οχήματος που ζητούνταν.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» σε ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β΄ του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά την ανάθεση σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου για τα έτη 2023-2024, με συνολικό προϋπολογισμό 396.226,42 € χωρίς ΦΠΑ. Ο αρχικός ανοικτός διαγωνισμός απέτυχε λόγω υποβολής μόνο απαράδεκτων προσφορών, οι οποίες υπερέβαιναν τον προϋπολογισμό. Η Επιτροπή εξέτασε τα πραγματικά περιστατικά και το νομικό πλαίσιο, επιβεβαιώνοντας ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, συμπεριλαμβανομένης της προηγούμενης νόμιμης διεξαγωγής του διαγωνισμού και της ύπαρξης μόνο απαράδεκτων προσφορών.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Ξηρόμερου στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 2, περ. γ, υποπερ. δδ του Ν. 4013/2011. Η απόφαση αφορά την ανάθεση προμήθειας καυσίμων προϋπολογισμού €321.056,88 χωρίς Φ.Π.Α., μετά τον εν μέρει άγονο ανοικτό διαγωνισμό. Ο διαγωνισμός, που διεξήχθη με ηλεκτρονική πλατφόρμα (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.), απέτυχε για τα τμήματα Α, Β, Γ λόγω μη κανονικής προσφοράς της μοναδικής υποψήφιας εταιρείας, η οποία δεν υπέβαλε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η Αρχή εξέτασε τα νομικά πλαίσια και τις προϋποθέσεις του άρθρου 26 παρ. 2 περ. β΄ του Ν. 4412/2016, επιβεβαιώνοντας τη νομιμότητα της διαδικασίας και τη συνδρομή των απαραίτητων προϋποθέσεων για τη διαπραγμάτευση.

Με την προδικαστική προσφυγή ζητείται η ακύρωση της διακήρυξης με την οποία ο Δήμος προκήρυξε ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την «Προμήθεια και τοποθέτηση προκαλλιεργημένου υβριδικού χλοοτάπητα» σε αθλητικό κέντρο, συνολικού προϋπολογισμού 331.240,00€. Ο προσφεύγων καταλογίζει στη διακήρυξη ότι περιέχει όρους που εμποδίζουν τη συμμετοχή του, όπως η απαίτηση για πιστοποιητικά ISO (9001:2015, 14001:2015, 45001:2018, 50001:2018, 37001:2016) για τους συμμετέχοντες και για τον παραγωγό του χλοοτάπητα, οι οποίοι θεωρούνται δυσανάλογοι και άσχετοι με το αντικείμενο. Επιπλέον, επικρίνει την ασάφεια στον όρο που αφορά την προετοιμασία του χλοοτάπητα και τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως προμήθειας αντί έργου, ζητώντας την ακύρωση της διακήρυξης ως σύνολο.

Η προσφεύγουσα αίτησε με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση τριών όρων της διακήρυξης για τον διαγωνισμό προμήθειας συγκροτήματος δύο αεροσυμπιεστών παραγωγής φαρμακευτικού αναπνευστικού αέρα, προϋπολογισμού 64.516,13 ευρώ. Συγκεκριμένα, ζήτησε: 1) την ακύρωση του όρου για πίεση λειτουργίας των αεροσυμπιεστών στα 15 bar, τον οποίο θεώρησε μη νόμιμο και ανάλογο, 2) την ακύρωση της απαίτησης ο προμηθευτής να διαθέτει εγκατεστημένο τεχνικό συνεργείο στην Αττική, που κρίθηκε ως αδικαιολόγητος γεωγραφικός περιορισμός, και 3) την ακύρωση του όρου για τη μέτρηση του CO στην έξοδο του αέρα, ο οποίος δεν συμμορφωνόταν με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 7396-1:2016.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Δήμου Ξάνθης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α΄ του ν. 4412/2016. Ο Δήμος Ζητούσε την έγκριση για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας τροφίμων, γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων για τις υπηρεσίες του, με προϋπολογισμό 212.589,20€ προ ΦΠΑ, για έξι ομάδες (Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ). Αυτό συνέβη μετά την ακύρωση ενός ηλεκτρονικού διαγωνισμού, ο οποίος απέτυχε να προσελκύσει κατάλληλες προσφορές για τις εν λόγω ομάδες. Η Επιτροπή διέκρινε ότι οι όροι της αρχικής διαδικασίας δεν άλλαξαν ουσιαστικά και ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη διαπραγμάτευση. Η απόφαση λήφθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή, η οποία συνεδρίασε στις 6 Σεπτεμβρίου 2024.

Η απόφαση αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια τροφίμων και ειδών βασικής υλικής συνδρομής για τους απόρους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε δύο ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Πρώτον, η απαίτηση τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας (πέντε συγκεκριμένες συμβάσεις προμήθειας και διανομής σε τουλάχιστον 3.000 ωφελούμενους) κρίθηκε υπέρμετρα περιοριστική, τυποποιώντας την εμπειρία κατά τρόπο αυστηρό. Δεύτερον, ο όρος για την εκ των προτέρων κατοχή ή μίσθωση αποθηκευτικού χώρου 2.000 τ.μ. εντός της Περιφέρειας, πριν ακόμη την ανακήρυξη του αναδόχου, θεωρήθηκε δυσανάλογος και ικανός να περιορίσει σημαντικά τον ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο με την ένωση οικονομικών φορέων «.. .. Α.Ε.».