ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/366/2024

Προμήθεια 20.000.000 τεμαχίων αυτοδιαγνωστικών τεστ.(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Ενόψει της εξαιρετικότητας του μέτρου της παρέκκλισης από τη θέσπιση υποχρεωτικών λόγων αποκλεισμού και της στάθμισης που πρέπει να γίνεται κάθε φορά, με βάση τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες κάθε περίστασης, μεταξύ των λόγων δημοσίου συμφέροντος που εξυπηρετούνται με τη θέσπιση των υποχρεωτικών λόγων αποκλεισμού των παρ. 1 και 2 του άρθρου 73 και του δημοσίου συμφέροντος που επιτάσσει την άμεση ανάθεση της σύμβασης, δεν είναι σύμφωνη με την Οδηγία 2014/24 η προβαλλόμενη με την κρινόμενη προσφυγή ερμηνεία του άρθρου 145 ν. 4831/2021, κατά τρόπο που να καθιερώνει, με πάγιο τρόπο, εξαίρεση από την πρόβλεψη υποχρεωτικών λόγων αποκλεισμού, για όλες τις συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του και συνάπτονται με βάση τις διατάξεις του. Όπως ορθώς κρίθηκε δε με την προσβαλλόμενη Πράξη, είναι μη νόμιμη η 14464/8.12.2021 πρόσκληση συμμετοχής στη διαδικασία διαπραγμάτευσης για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, κατά το μέρος που δεν προέβλεπε για τη συμμετοχή στη διαδικασία τη μη συνδρομή στο πρόσωπο των υποψηφίων των υποχρεωτικών λόγων αποκλεισμού από δημόσιες συμβάσεις, καθόσον αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 73 παρ. 1 και 2 και 74 του ν. 4412/2016.Ωστόσο, με την κρινόμενη προσφυγή, προσκομίζονται, ελεχθέντα από τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής, τα ήδη υποβληθέντα από την ανάδοχο εταιρεία προβλεπόμενα στα άρθρα 80 παρ. 2 και 74 παρ. 4 του ν. 4412/2016 δικαιολογητικά περί μη συνδρομής στο πρόσωπό της των υποχρεωτικών, κατ’ άρθρα 73 παρ. 1 και 2 και 74 του ν. 4412/2016, λόγων αποκλεισμού της.Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή ανάκλησης. Ανακαλεί την 368/2022 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ζητείται η ανάκληση της 417/2024 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας για την ανάθεση της σύμβασης με τίτλο -Υπηρεσίες Καθαρισμού Κτιρίων-.Με τα δεδομένα αυτά και όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 4 και 5, το Δικαστήριο λαμβάνει κατ’ αρχήν υπ’ όψιν τα εξής (βλ. και ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1209/2923): α) ότι η αναθέτουσα αρχή διαθέτει εξουσία εκτίμησης ως προς το εάν συντρέχει στο πρόσωπο υποψηφίου ο προβλεπόμενος στο άρθρο 73 παρ. 4 περ. στ΄ του ν. 4412/2016 λόγος αποκλεισμού, η άσκηση της οποίας υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο μόνο ως προς την υπέρβαση των άκρων ορίων της ευχέρειας αυτής, β) ότι μόνη η επιβολή συμβατικών κυρώσεων σε έναν οικονομικό φορέα δεν δύναται να στοιχειοθετήσει τον αυτόματο αποκλεισμό του, κατά την έννοια των άνω διατάξεων, αλλά απαιτείται, η αναθέτουσα αρχή να προβεί σε δική της κρίση όσον αφορά την ακεραιότητα και την αξιοπιστία του οικονομικού φορέα καθώς και σε δική της αξιολόγηση της συμπεριφοράς του, προκειμένου να διαπιστώσει εάν αυτή επιφέρει τον κλονισμό της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ αυτής και του συγκεκριμένου διαγωνιζόμενου (βλ. αποφ. ΔΕΕ της 19ης Ιουνίου 2019, Meca Srl, C- 41/18 σκ. 30 και 32, της 3ης Οκτωβρίου 2019, Delta Antrepriză de Construcţii şi Montaj 93 SA, C- 267/18 ιδίως σκ. 25-34 και 38, και της 23ης Ιανουαρίου 2023, «HSC Baltic» UAB κλπ., C-682/21 σκ. 47) και γ) ότι η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016) επιβάλλει συγκεκριμένη και εξατομικευμένη εκτίμηση της συμπεριφοράς του οικείου φορέα, βάσει όλων των στοιχείων που ασκούν επιρροή.	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 417/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Συντήρηση της Νέας Παραλίας – Τ.Π.(...)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η 48/2022 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών συνιστά οψιγενές στοιχείο, που νομίμως υποβλήθηκε στην αναθέτουσα αρχή από την αναδειχθείσα πρώτη μειοδότρια «», πριν την ειδοποίηση της προσωρινής αναδόχου ένωσης εταιριών «Α.Τ.Ε.» και «Α.Ε.» για την υποβολή των δικαιολογητικών κατακύρωσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 104 του ν.4412/2016, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο. Περαιτέρω, με την έκδοση της ως άνω δικαστικής απόφασης ακυρώθηκε από τότε που ίσχυσε η έκπτωση του μέλους της ως άνω κοινοπραξίας «Ε.Ε.» από την εργολαβία του Δήμου .., ως εκ τούτου εξέλιπε αναδρομικά ο λόγος αποκλεισμού της από την υπό έλεγχο διαγωνιστική διαδικασία. Με τα δεδομένα αυτά, είναι μη νόμιμος ο αποκλεισμός της κοινοπραξίας και η ανακήρυξη ως προσωρινού αναδόχου και η κατακύρωση του έργου στην ένωση εταιρειών «.» και «Α.Ε.», με τις 9/21.1.2022 και 399/13.4.2022 αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου .., κωλύεται δε η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.Για τους λόγους αυτούςΚωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου .. και της ένωσης εταιρειών «Α.Τ.Ε.» και «..Α.Ε.» για την εκτέλεση του έργου «Συντήρηση της Νέας Παραλίας – Τ.Π.».

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης εγκαταστάσεων...Επειδή η προσβαλλόμενη ρητώς αναφέρει ότι η προσφορά της προσφεύγουσας απορρίπτεται λόγω μη αποδείξεως της μη συνδρομής των λόγων αποκλεισμού των άρθρων 73 και 74, όπως αναφέρεται στο άρθρο 103 παρ. 5 του Ν. 4412/2016, το οποίο, ωστόσο, δεν είναι ακριβές καθώς, ως βασίμως αναφέρει στη συμπληρωματική αιτιολογία της η αναθέτουσα αρχή με τις απόψεις κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 365 παρ. 1 του Ν.4412/2016, δεν κατέστη η δυνατή η διαπίστωση της συνδρομής ή μη λόγων αποκλεισμού της τρίτης εταιρείας καθώς δεν προσκομίστηκαν τα δικαιολογητικά κατακύρωσης που απαιτούσε ρητώς και σαφώς η Διακήρυξη. Ως εκ τούτου, η προσφορά της προσφεύγουσας έπρεπε να απορριφθεί κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 103 και όχι στην παρ. 5. Σε κάθε δε περίπτωση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα υπό σκ. 44, η προσβαλλόμενη είναι νόμιμη, αν και με άλλη αιτιολογία. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της προσφυγής πρέπει να απορριφθεί. 

Δυνατότητα αντικατάστασης μέλους κοινοπραξίας από άλλη εταιρεία, πριν την ανάδειξη της κοινοπραξίας ως οριστικού μειοδότη σε διαγωνισμό.(...) Η προβλεπόμενη στο άρθρο 65 του ν. 3669/2008 (Κώδικα Δημοσίων Έργων - ΚΔΕ) υποκατάσταση μέλους κοινοπραξίας από άλλη εταιρεία προβλέπεται μόνον κατά το στάδιο της εκτελέσεως/κατασκευής του έργου, δηλαδή το στάδιο που ακολουθεί την υπογραφή της συμβάσεως μεταξύ αναδόχου και κυρίου του έργου, στην προκείμενη δε περίπτωση από το ιστορικό προκύπτει ότι δεν υφίσταται σύναψη, ούτε και υπογραφή της συμβάσεως και επομένως δεν θα ήταν νόμιμη η υποκατάσταση μέλους της κοινοπραξίας που ανακηρύχθηκε μειοδότης στον επίμαχο διαγωνισμό (ομόφ.)

Εργασίες καθαρισμού-Αποκλεισμός υποψηφίου:Υπό τα δεδομένα αυτά, η ως άνω αιτιολογία απορρίψεως της προσφοράς της αιτούσης στηρίζεται, κατ’ αρχάς, σε ορθή ερμηνεία των σχετικών όρων της διακηρύξεως καθώς και των διατάξεων του π.δ/τος 60/2007, ο δε ερειδόμενος επί της αντίθετης ερμηνευτικής εκδοχής λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι η 522/10.7.2008 απόφαση περί αποκλεισμού της αιτούσης κοινοπραξίας είναι μη νόμιμη, διότι η ως άνω έκπτωση δεν αφορούσε το μέλος αυτής, την εταιρεία «... ΟΕ», αλλά τον ομόρρυθμο εταίρο της ..., και μάλιστα για δραστηριότητα αναγόμενη σε χρόνο κατά τον οποίο αυτός ασκούσε ατομική επιχείρηση, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Περαιτέρω, η, διαπιστωθείσα με την προμνησθείσα 32/20.12.2002 απόφαση της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου .., επανειλημμένη, εκ μέρους του ..., ομορρύθμου εταίρου και διαχειριστή της ομόρρυθμης εταιρείας- μέλους της αιτούσης κοινοπραξίας- πλημμελής εκτέλεση ανειλημμένων συμβατικών του υποχρεώσεων, έστω και σε χρόνο κατά τον οποίο ο εν λόγω ασκούσε ατομική επιχείρηση, η οποία οδήγησε στην κήρυξή του ως εκπτώτου από τις σχετικές εργολαβίες, συνιστά, κατ’ αρχήν, σοβαρό παράπτωμα συναρτώμενο προς την άσκηση της επαγγελματικής του δραστηριότητας. Με τα δεδομένα αυτά, στοιχειοθετείται νόμιμος λόγος αποκλεισμού από τον επίδικο διαγωνισμό της αιτούσης κοινοπραξίας, στην οποία μετέχει η ομόρρυθμη εταιρεία, της οποίας εταίρος είναι ο ανωτέρω ....

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.(..)Με τα δεδομένα αυτά .., το Κλιμάκιο κρίνει ότι: α) δεν συντρέχει λόγος αποκλεισμού της αναδόχου εταιρείας από τη διαδικασία σύναψης σύμβασης, ως εκ της καταδίκης μέλους του Δ.Σ. αυτής για αδίκημα της παρ. 2 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016, ήτοι για τη μη καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθόσον, όπως έγινε δεκτό ανωτέρω (σκ. ΙΙ Α), σε αντίθεση προς τα αδικήματα της παρ. 1, τελεσίδικη δικαστική απόφαση που αφορά στα αδικήματα της παρ. 2 αποτελεί λόγο αποκλεισμού του οικονομικού φορέα μόνον όταν συντρέχει στο πρόσωπο του ιδίου, όχι δε και στην περίπτωση που αφορά στο πρόσωπο τινός των οργάνων διοίκησης αυτού, ως εν προκειμένω, και β) οι επίμαχες εργασίες τμηματικής αντικατάστασης αγωγού έλαβαν χώρα χωρίς να προηγηθεί η απαιτούμενη, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 εδ. δ΄ του ν. 4067/2012 (Α΄79), όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο, προ 48 ωρών έγγραφη ενημέρωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης καθώς και του οικείου αστυνομικού τμήματος, γεγονός που δεν αμφισβητείται από την αναθέτουσα Αρχή και καθιστά την κατασκευή αυθαίρετη και κατεδαφιστέα, σύμφωνα με την παρ. 5 του ως άνω άρθρου. Λαμβανομένης ωστόσο υπόψη αφενός της άρτιας και ασφαλούς εκτέλεσης των επίμαχων εργασιών, όπως πιστοποιείται από τα συνταχθέντα, κατόπιν επιθεώρησης αυτών από τις οικείες επιτροπές, ως άνω πρωτόκολλα παραλαβής και αφετέρου της κατάργησης ήδη από το νομοθέτη, μεταξύ άλλων, και των επίμαχων ως άνω παραγράφων 3 και 5 του άρθρου 4 του ν. 4067/2012, άμεσα από την έναρξη ισχύος του νεότερου ν. 4495/2017 (Α΄167/3.11.2017), στο πλαίσιο της απλοποίησης της διαδικασίας έκδοσης αδειών δόμησης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι συγγνωστώς η αναθέτουσα Αρχή υπέλαβε ως νόμιμη την κατά τα ανωτέρω εκτέλεση των επίμαχων εργασιών και, ως εκ τούτου, τα ελεγχόμενα εντάλματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν, αν δεν είχε λήξει το οικείο οικονομικό έτος, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν.

Δημόσια έργα. Υποκατάσταση μέλους Κοινοπραξίας προεπιλεγείσας σε διαγωνισμό κατασκευής δημοσίου έργου.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Προεδρεύων: Χ. Φραγκούλης, Νομικός Σύμβουλος, Εισηγήτρια: Ν. Μαριόλη, Πάρεδρος. Υποκατάσταση μέλους Κοινοπραξίας που συμμετέχει σε διαγωνισμό κατασκευής δημοσίου έργου και έχει προεπιλεγεί, δεν είναι δυνατή κατά το στάδιο που προηγείται της κατακύρωσης του διαγωνισμού.

Δημόσια έργα – Μεταβίβαση ποσοστού συμμετοχής μέλους αναδόχου Κοινοπραξίας προς άλλο μέλος της – Μετονομασία.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Επιτρέπεται μετά από έγκριση της Προϊσταμένης Αρχής α) η μεταβίβαση του ποσοστού συμμετοχής του ενός μέλους της Κοινοπραξίας σε έτερο μέλος της, β) η μετονομασία της Κοινοπραξίας και γ) για την αποδοχή των ως άνω αιτημάτων του αναδόχου, πρέπει να τηρηθούν οι προϋποθέσεις του νόμου περί δημοσίων έργων και η διαδικασία που προβλέπουν οι διατάξεις των άρθρων 5 παρ.6 του Ν 1418/1984 και 51 παρ.1,2,3 του ΠΔ 609/1985 και του άρθρου 20 παρ.2 της Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων της υπ’ αριθ.14/2003 Συμβάσεως.

Η προσφεύγουσα εταιρία ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της υπ' αριθμ. 140/2020 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία αφορά την ανάθεση της σύμβασης «Προσαρμογή του 1ου & 2ου Παιδικού Σταθμού Φαρσάλων». Επιδιώκει τον αποκλεισμό της κοινοπραξίας «…» και την ανακήρυξή της ως αναδόχου, ισχυριζόμενη ότι η βεβαίωση ΤΕΕ περί μη πειθαρχικού παραπτώματος του ενός μέλους της κοινοπραξίας είναι πλαστή και άκυρη, γεγονός που αποτελεί λόγο αποκλεισμού σύμφωνα με τη διακήρυξη. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά επεμβάσεις για την προσαρμογή δύο παιδικών σταθμών σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Π.Δ. 99/2017.