ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤ.ΣΥΝΘ/2167/2011
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου - συμπληρωματική σύμβαση..ζητείται η αναθεώρηση της 1777/2011 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα μείζονος – επταμελούς σύνθεσης άγεται στην κρίση ότι οι εργασίες που αφορούν στην εγκατάσταση συστήματος κλιματισμού (επιπλέον ποσότητα εργασιών μορφοσιδήρου, προμήθεια και εγκατάσταση καναλιών αερισμού – κλιματισμού με τη μόνωσή τους, προμήθεια και εγκατάσταση των στομίων αερισμού – κλιματισμού, προμήθεια και εγκατάσταση των ανεμιστήρων απαγωγής ακαθάρτου και προσαγωγής νωπού αέρα) συνιστούν συμπληρωματικές εργασίες, οι οποίες θα οδηγήσουν μεν σε ποιοτική αναβάθμιση του έργου, αφού με αυτές δημιουργούνται οι υποδομές για την τοποθέτηση μηχανημάτων κλιματισμού, ωστόσο η ανάγκη εκτέλεσής τους δεν προέκυψε, λόγω συνδρομής απρόβλεπτων περιστάσεων, κατά την υλοποίηση της αρχικής εργολαβίας, ώστε να δικαιολογείται κατά νόμο η σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, αντιθέτως, η εγκατάσταση κλιματισμού για τη λειτουργία κλειστού γυμναστηρίου την άνοιξη και τους θερινούς μήνες θα έπρεπε, κατά τους κανόνες της κοινής πείρας και λογικής, να έχει προβλεφθεί κατά την εκπόνηση των αρχικών μελετών και προ της δημοπρατήσεως του έργου, Εξάλλου, οι επικαλούμενες από τον αιτούντα ως απρόβλεπτες περιστάσεις και συγκεκριμένα, η αλλαγή κλιματολογικών συνθηκών, λόγω των πυρκαγιών του έτους 2009 στην περιοχή 5 δεν αποδεικνύονται με στατιστικά μετεωρολογικά δεδομένα, όπως ορθώς έκρινε το VI Τμήμα με την προσβαλλόμενη απόφαση, η δε υποβολή αιτημάτων από αθλητικά σωματεία που ανήκουν στην 1η επαγγελματική κατηγορία για χρήση του υπό ανέγερση σταδίου, υπό την προϋπόθεση ότι σε αυτό θα υπάρχει πλήρες λειτουργικό σύστημα κλιματισμού, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως απρόβλεπτο γεγονός που δικαιολογεί κατά νόμο τη σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης. Περαιτέρω, η εργασία εγκατάστασης φωτοβολταϊκού συστήματος, συνιστά νέα εργασία, η οποία μπορεί να διαχωριστεί από την αρχική σύμβαση οικονομικά και τεχνικά χωρίς να δημιουργήσει μείζονα προβλήματα για την αναθέτουσα αρχή, σε κάθε δε περίπτωση, δεν προβάλλεται στην αιτιολογική έκθεση του Α.Π.Ε. λόγος συνδρομής απρόβλεπτων περιστάσεων που κατέστησε αναγκαία την εκτέλεση αυτής, με αποτέλεσμα να μη πληρούνται οι προβλεπόμενες στο νόμο προϋποθέσεις σύναψης της επίδικης σύμβασης και κατά το μέρος τούτο. Επίσης, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος και ο προβαλλόμενος με την αίτηση αναθεώρησης ισχυρισμός της αναθέτουσας αρχής ότι τα αρμόδια όργανά της συγγνωστώς υπέλαβαν ότι η συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις νόμιμης σύναψης της παρούσας σύμβασης, δεδομένου ότι οι οικείες ως άνω διατάξεις είναι αρκούντως σαφείς, υπάρχει δε, από μακρού χρόνου, σταθερότητα του σχετικού νομικού πλαισίου, καθώς και της νομολογίας αναφορικά με τις προϋποθέσεις κατάρτισης συμπληρωματικών συμβάσεων, ενώ με βάση τα προεκτεθέντα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, η επιμέλεια ως προς τη σύνταξη των μελετών και των συμβατικών τευχών της αρχικής εργολαβίας, η οποία ανάγεται στη σφαίρα των υποχρεώσεών της, δεν δικαιολογεί κατ’ ουσίαν πλάνη ως προς την κατάρτιση της συμπληρωματικής σύμβασης.....πρέπει να απορριφθεί και να μην αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη με αυτήν 1777/2011 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.6/1777/2011
Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου Δήμου...ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 33/2011 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι οι επίμαχες εργασίες που αφορούν στην εγκατάσταση συστήματος κλιματισμού (επιπλέον ποσότητα εργασιών μορφοσιδήρου, προμήθεια και εγκατάσταση καναλιών αερισμού – κλιματισμού με τη μόνωσή τους, προμήθεια και εγκατάσταση των στομίων αερισμού – κλιματισμού, προμήθεια και εγκατάσταση των ανεμιστήρων απαγωγής ακαθάρτου και προσαγωγής νωπού αέρα) συνιστούν πράγματι νέες εργασίες, οι οποίες φαίνεται, καταρχάς, να τροποποιούν τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου. Με δεδομένο, όμως, το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από την ίδια την αιτιολογική έκθεση του Α.Π.Ε., ακόμα και με την εκτέλεση των εργασιών αυτών δε θα λειτουργήσει τελικά σύστημα κλιματισμού, αλλά εξαερισμού, όπως προβλεπόταν και στην αρχική μελέτη του έργου, οι εργασίες αυτές ναι μεν δεν ταυτίζονται με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης, πλην δεν είναι τεχνικά αναγκαίες ούτε οδηγούν στην τελειοποίηση αυτής, καθώς καταλήγουν στο ίδιο τεχνικό αποτέλεσμα, με συνέπεια να μην συντρέχουν οι προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης. Εξάλλου, ακόμα και αν ήθελε γίνει δεκτό ότι είναι δυνατό στο πλαίσιο συμπληρωματικής σύμβασης να εκτελεστούν νέες εργασίες με μερική τροποποίηση του τεχνικού αντικειμένου, που θα οδηγήσουν όχι αμέσως αλλά μελλοντικά σε ποιοτική αναβάθμιση του έργου, όπως εν προκειμένω η δημιουργία υποδομών για την τοποθέτηση μηχανημάτων κλιματισμού, θα πρέπει να συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις, με βάση τις οποίες θα δικαιολογείται η μη πρόβλεψη της ανάγκης εκτέλεσής τους κατά τη σύναψη της αρχικής σύμβασης.(...)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί.
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤ.ΣΥΝΘ/2167/2011
ΕΣ/ΤΜ.6/5991/2015
Υπογραφή σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης- αίτηση ανάκλησης:..Με τα δεδομένα αυτά και όσα εξετέθησαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας και δοθέντος ότι στην κρινόμενη αίτηση και την υπέρ αυτής παρέμβαση ουδείς ισχυρισμός περί των λοιπών ανωτέρω υπό ΙV. Β. 3. εργασιών διαλαμβάνεται, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει η κρινόμενη αίτηση καθώς και η υπέρ αυτής παρέμβαση να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών του έργου «Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου στην ...». Δεν ανακαλεί την 69/2015 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών του έργου «Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου στην ...».
ΕΣ/ΤΜ.Μ.Ε.Σ/898/2012
Υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης...ζητείται η αναθεώρηση της 8/2012 πράξης του ΙV Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα, όμως, αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην υπό στοιχείο II σκέψη, η υπό κρίση αίτηση, στρέφεται κατά πράξης του ΙV Τμήματος, η οποία έχει εκδοθεί κατ` εφαρμογή του άρθρου 21 του π.δ. 774/1980 και κατά της οποίας δεν χωρεί αίτηση αναθεώρησης, καθόσον με τις ειδικότερες και νεότερες διατάξεις του άρθρου 19Α του π.δ. 774/1980, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 14 του Ν.3932/2011, ρυθμίζονται εξαντλητικά οι αρμοδιότητες του Τμήματος τούτου και δεν καταλείπεται περιθώριο αναλογικής ή ευθείας εφαρμογής άλλων διατάξεων του Οργανισμού του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, η κρινόμενη αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
ΕΣ/ΤΜ.6/2502/2009 (Γ΄ Διακοπών)
ΕΡΓΑ. (..) ζητεί να ανακληθεί η 314/2009 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ολοκλήρωση Κατασκευής Δημαρχείου» μεταξύ του αιτούντος και της εταιρείας «....». Κατόπιν διενέργειας του προβλεπόμενου προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, το Ε΄ Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη Πράξη του έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή του ως άνω σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης για τις προαναφερόμενες εργασίες, καθόσον δεν πληρούνται οι τιθέμενες από τις προαναφερόμενες διατάξεις του άρθρου 57 του ν. 3669/2008 προϋποθέσεις, και συγκεκριμένα δεν οφείλονται σε απρόβλεπτες περιστάσεις κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου, δηλαδή σε αιφνίδια πραγματικά περιστατικά που, αντικειμενικά, κατά τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής, δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν....Ως προς τις εργασίες για τα ασθενή ρεύματα, η κρίση της προσβαλλόμενης Πράξης είναι ορθή και τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση ανάκλησης, απορριπτέα ως αβάσιμα. Τούτο διότι οι εργασίες αυτές, όπως περιγράφονται και στο δικόγραφο της αίτησης δεν αφορούν στη λήψη μέτρων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την εξοικονόμηση ενέργειας (...), αλλά στην κάλυψη επικοινωνιακών αναγκών του κτιρίου. Τέλος, απορριπτέος ως αβάσιμος, σύμφωνα με το άρθρο 1.4 του πίνακα εργασιών της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, είναι και ο ισχυρισμός του αιτούντος, ότι η ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών για εγκατάσταση θέρμανσης – κλιματισμού – αερισμού, οφειλόταν σε απρόβλεπτες περιστάσεις, δηλαδή στην ανάγκη μεταβολής του χώρου εγκατάστασης του υποσταθμού της ΔΕΗ. Τούτο διότι οι εν λόγω εργασίες προκύπτουν από το ενδεχόμενο καθυστέρησης κατασκευής του υπόγειου χώρου στάθμευσης, γεγονός το οποίο δεν αποτελεί απρόβλεπτη περίσταση, ενώ οι εργασίες οι σχετικές με τη διέλευση των αεραγωγών από τοιχία και πλάκες προβλεπόταν από την οικεία μελέτη και ως εκ τούτου δεν είναι επίσης απρόβλεπτες....Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη με αυτήν 314/2009 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά το μέρος που με αυτήν κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης 1) για τις εργασίες επικαιροποίησης της κατασκευής της εγκατάστασης ισχυρών ρευμάτων και 2) τις εργασίες επικαιροποίησης του κεντρικού συστήματος ελέγχου (BMS). ..Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης αναφορικά με τις εργασίες επικαιροποίησης της κατασκευής της εγκατάστασης ισχυρών ρευμάτων και τις εργασίες επικαιροποίησης του κεντρικού συστήματος ελέγχου (BMS)
ΕλΣυνΤμ.Μειζ-Επταμ.Συνθ/3211/2011
Εκτέλεση έργου-συμπληρωματική σύμβαση:..ζητείται η αναθεώρηση της 2435/2011 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Περαιτέρω, ως προς τις εργασίες νέων φωτιστικών σημείων (φωτισμού και φωτισμού ασφαλείας), το Τμήμα τούτο άγεται στην κρίση ότι αφενός η συμμόρφωση με νέους κανονισμούς που προκύπτουν κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου καλύπτονται υποχρεωτικά, σύμφωνα με τις προμνησθείσες διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 57 του ν. 3669/2008, από το κονδύλιο των απροβλέπτων που περιλαμβάνεται στην αρχική σύμβαση και αφετέρου ότι η απόκλιση από το πρότυπο ΕΛΟΤ – ΕΝ 50171/20.9.2001 συνιστά σφάλμα της αρχικής μελέτης και επομένως δεν αποτελεί απρόβλεπτη περίσταση που να δικαιολογεί κατά νόμο τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση. Ομοίως και αναφορικά με την εγκατάσταση καλωδίου DATA υψηλής ταχύτητας και ασφάλειας θωρακισμένου με πλέγμα κατηγορίας 7, προκειμένου να αναπροσαρμοσθεί η ταχύτητα των δικτύων, χωρίς να επηρεάζεται από παρεμβολές, η εξέλιξη της τεχνολογίας μεταφοράς δεδομένων, όπως προβάλλεται από την αιτούσα, καθώς και ο στόχος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης των δημόσιων υπηρεσιών δεν συνιστούν νόμιμο λόγο σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, αλλά αποσκοπούν κατ’ ουσίαν στην αρτιότητα και βελτίωση της ποιότητας του έργου, κατά παράβαση των σχετικώς οριζομένων στη διάταξη του άρθρου 57 του ν.3669/2008, συνεπώς, κατά το μέρος τούτο συντρέχει λόγος διακωλυτικός της υπογραφής της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, κατά τα ορθώς γενόμενα δεκτά με την προσβαλλόμενη απόφαση.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναθεώρησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «...» και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «.....» πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές, να αναθεωρηθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη με αυτές 2435/2011 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στα οικεία κεφάλαια και να γίνει δεκτό ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης, κατά το μέρος που αφορά στην εκτέλεση των εργασιών τοποθέτησης νέων μετακινούμενων χωρισμάτων, χωρισμάτων ξηρής δόμησης, μεταλλικών θυρών πυρασφάλειας και τροποποίησης του κλιματισμού, καθώς και στην εκπόνηση των αντίστοιχων μελετών, όπως αναλυτικώς αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/33/2011
Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου Δήμου...Με δεδομένα αυτά, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, μη νομίμως επιχειρείται η σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης με νέο ανάδοχο, χωρίς να έχει προηγηθεί η εγκριτική της υποκατάστασης απόφαση της αναθέτουσας αρχής, ενώ η 144/2009 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου με την οποία εγκρίθηκε η απορρόφηση του κλάδου δραστηριότητας της «....» από την «....» για το έργο «Κατασκευή Κλειστού Γυμναστηρίου Δήμου ...» και υπό την εκδοχή ότι αποτελεί την προβλεπόμενη από το άρθρο 65 του ν. 3669/2008 εγκριτική της υποκατάστασης απόφαση, δεν περιλαμβάνει τα απαιτούμενα από την ανωτέρω διάταξη στοιχεία και για το λόγο αυτό υφίσταται ουσιώδης νομική πλημμέλεια, που εμποδίζει την υπογραφή της.Στη διάταξη του άρθρου 28 του ν. 3669/2008 «Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων» (ΦΕΚ Α΄, 116) ορίζεται ότι: « 3. Μετά από έγκριση του αρμοδίου οργάνου, χωρίς δημοσίευση της σχετικής προκήρυξης επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση: α) … ε) Σε περίπτωση συμπληρωματικών εργασιών, που δεν περιλαμβάνονται στην πρώτη σύμβαση κατασκευής έργου, οι οποίες είναι όμως αναγκαίες λόγω απροβλέπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης έργου και υπό τις περαιτέρω προϋποθέσεις: i) όταν δεν μπορούν να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, ii) όταν μπορούν μεν να διαχωριστούν, είναι όμως απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της. Οι συμπληρωματικές αυτές εργασίες δεν μπορούν να υπερβαίνουν το πενήντα τοις εκατό (50%) της αξίας της κύριας σύμβασης». Περαιτέρω, στη διάταξη του άρθρου 57 του ιδίου νόμου ορίζεται ότι: «Το έργο εκτελείται σύμφωνα με τη σύμβαση και τα τεύχη και σχέδια που τη συνοδεύουν. Ο φορέας κατασκευής του έργου έχει το δικαίωμα, αν προκύψει ανάγκη εκτέλεσης συμπληρωματικών εργασιών, που δεν περιλαμβάνονται στο αρχικό ανατεθέν έργο ούτε στην πρώτη συναφθείσα σύμβαση και οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου, όπως αυτό περιγράφεται στην αρχική σύμβαση, να συνάπτει σύμβαση με τον ανάδοχο του έργου, με την προϋπόθεση ότι οι συμπληρωματικές εργασίες δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα για τις αναθέτουσες αρχές ή όταν αυτές οι εργασίες μολονότι μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση, είναι απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της. Το συνολικό ποσό των συμβάσεων αυτών δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσοστό του 50% του ποσού της αρχικής σύμβασης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η αμοιβή για τη σύνταξη των τυχόν απαιτούμενων μελετών για τις συμπληρωματικές εργασίες. Η εκτέλεση των συμπληρωματικών εργασιών είναι υποχρεωτική για τον ανάδοχο του έργου και, προκειμένου να υπογραφεί η σύμβαση για την εκτέλεσή τους, απαιτείται γνώμη του οικείου τεχνικού συμβουλίου … 2. Κάθε σύμβαση επόμενη της αρχικής συνοδεύεται από Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) που περιλαμβάνει ιδίως τις ενδείξεις των εργασιών, τις τιμές μονάδας των εργασιών, τα μεγέθη των ποσοτήτων, τις δαπάνες του προϋπολογισμού του αρχικά ανατεθέντος έργου, του προϋπολογισμού της αμέσως προηγούμενης σύμβασης και του προϋπολογισμού της προς κατάρτιση νέας σύμβασης. Περιλαμβάνει ακόμη και τις δαπάνες των απρόβλεπτων, καθώς και την προβλεπόμενη δαπάνη για αναθεώρηση και Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.).
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1777/2011
ΕΣ/ΤΜ.6/2245/2017
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ. ζητείται η ανάκληση της 12/2017 πράξης της Επιτρόπου της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ..... με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση κλειστού γυμναστηρίου Δ.Κ.....», μεταξύ του αιτούντος και της παρεμβαίνουσας εταιρείας, συνολικού ποσού 67.391,81 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. 24%), χωρίς όμως να αιτιολογούνται ειδικώς και επαρκώς οι επικαλούμενες απρόβλεπτες συνθήκες..(..) Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις σύναψης της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης. Και τούτο, διότι η ανάγκη εκτέλεσης των επίμαχων εργασιών δεν οφείλεται σε απρόβλεπτες περιστάσεις αλλά σε αστοχίες της αρχικής μελέτης, δεδομένου ότι κατά το χρόνο σύνταξής της (Σεπτέμβριος 2015) ήταν γνωστό τόσο ότι το κτίριο είχε μείνει ημιτελές με τη πρώτη εργολαβία ..., όπως άλλωστε παραδέχεται και το αιτούν, όσο και οι ιδιαίτερα δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες (υγρασία) που επιβαρύνονταν και από τη χωροθέτηση του έργου μόλις 100 μέτρα από τις όχθες ποταμού. Συνεπώς, ο μελετητής, έχοντας ως στόχο την αποπεράτωση ενός ημιτελούς έργου που ξεκίνησε το έτος 2004 όφειλε, επιδεικνύοντας στοιχειώδη επιμέλεια, να λάβει υπόψη τα παραπάνω δεδομένα και να προβλέψει τη θωράκιση του κτιρίου έτσι ώστε να αποτραπούν η οξείδωση και ρηγμάτωση των σκυροδεμάτων και επιχρισμάτων αντίστοιχα, ο δε ανάδοχος να φροντίσει για τη φύλαξή του για να αποφευχθούν οι βανδαλισμοί και οι κλοπές στο σύστημα πυρόσβεσης...Απορρίπτει την κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.
ΕλΣυν.Τμ.Μείζ.-Επταμελούς Σύνθεσης/439/2018 Kατ’ ακολουθία αυτών, που προηγουμένως έγιναν δεκτά, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του VI Τμήματος( 2245/2017 ), ακολούθως δε πρέπει να ανακληθεί η 12/2017 πράξη της Επιτρόπου της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.Μ.Ε.Σ/1/2012
Κατασκευή υπόγειων διαβάσεων...ζητείται η αναθεώρηση της 2753/2011 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην τρίτη (ΙΙΙ) νομική σκέψη, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι ορθά τόσο το Τμήμα όσο και το Κλιμάκιο έκρινε ότι είναι κατά χρόνο αναρμόδιο να διενεργήσει προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας για τις εργασίες υπό στοιχ. α΄ και β΄ της συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον οι εργασίες αυτές είχαν ήδη εκτελεστεί. Ο δε προβαλλόμενος ισχυρισμός της αιτούσας εταιρείας ότι οι σχετικές εργασίες δεν έχουν ολοκληρωθεί, αλλά έχει εκτελεστεί μόνον ένα μέρος αυτών (ποσοστό 20% περίπου), είναι απορριπτέος προεχόντως ως αλυσιτελής, καθόσον ο προσυμβατικός έλεγχος νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου προϋποθέτει έργο «υπό εκτέλεση», δηλαδή έργο του οποίου οι εργασίες θα εκτελεσθούν μετά την κρίση του Δικαστηρίου ότι η οικεία διαδικασία είναι νόμιμη και όχι σύμβαση, η οποία έχει ήδη εκτελεσθεί, έστω και μερικώς. Τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι σε κάθε περίπτωση ο εν λόγω ισχυρισμός προβάλλεται αναποδείκτως. Εξάλλου, η αιτούσα ούτε και ενώπιον του παρόντος Τμήματος επικαλείται ούτε από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι οι εν λόγω εργασίες ανατέθηκαν κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 44 του π.δ.609/1985, ούτε ότι τηρήθηκε η προβλεπόμενη σ’ αυτές διαδικασία (σύνταξη τεχνικής περιγραφής των εργασιών από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία, αιτιολόγηση του επείγοντος, εκτίμηση της δαπάνης και έγκριση αυτών από την Προϊσταμένη Αρχή, βλ. και αποφ. 2093/2011 Μείζονος – Επταμελούς Σύνθεσης Ελ. Συν. όπου και μειοψηφία). Τέλος, απορριπτέος τυγχάνει ο ισχυρισμός της αιτούσας ότι μέχρι την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης υφίστατο πάγια νομολογία περί του ότι δεν ασκεί επιρροή για τον έλεγχο νομιμότητας η ενδεχόμενη μερική εκτέλεση των σχετικών εργασιών, δοθέντος ότι η πλέον πρόσφατη και πάντως οπωσδήποτε ισχύουσα κατά το χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης πάγια νομολογία του δικαστηρίου δέχεται ότι ο αρμόδιος δικαστικός σχηματισμός είναι χρονικά αναρμόδιος να ελέγξει έστω και μερικώς εκτελεσθείσα σύμβαση (βλ. αποφ. VI Τμ. Ελ. Συν 2219, 276, 272, 1250/2011, 1623/2010, πράξη 71/2007).Απορρίπτει την αίτηση αναθεώρησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «.....» κατά της 2753/2011 απόφασης του VI Τμήματος
ΕΣ/Τμ.5/466/2014
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Συμπληρωματικές Συμβάσεις:Κωλύεται η υπογραφή της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου …», καθόσον: α) η παράλειψη εγγραφής στον προϋπολογισμό του Δήμου οικονομικού έτους 2014 πίστωσης, ίσης τουλάχιστον με την προϋπολογιζόμενη δαπάνη των εργασιών της συμπληρωματικής σύμβασης, που επρόκειτο να εκτελεστούν εντός του έτους, συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια στη διαδικασία σύναψης της ελεγχόμενης σύμβασης, καθώς επίσης και η παράλειψη δέσμευσης πίστωσης για το σύνολο της προϋπολογιζόμενης για το έτος 2014 δαπάνης της σύμβασης, δεδομένου ότι η έκδοση απόφασης ανάληψης υποχρέωσης, με την οποία δεσμεύεται η αναγκαία πίστωση και βεβαιώνεται η δέσμευση στα οικεία λογιστικά βιβλία, αποτελεί προϋπόθεση για την εκτέλεση οποιασδήποτε διοικητικής πράξης που προκαλεί δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού Ο.Τ.Α. (άρθρα 155 παρ. 1 και 158 παρ. 6 του ν. 3463/2006, ΦΕΚ Α΄ 114/2006) και β) οι εργασίες της ελεγχόμενης σύμβασης, πέραν του ότι δεν προσδιορίζονται ούτε αιτιολογούνται ειδικά, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης, διότι δεν προκύπτει ότι αυτές κατέστησαν αναγκαίες, λόγω απροβλέπτων περιστάσεων κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου, δηλαδή πραγματικών γεγονότων που δεν ανάγονται στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης, τα οποία επηρεάζουν την τεχνική αρτιότητα του έργου και αντικειμενικά δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν στο στάδιο της οριστικής μελέτης, δεδομένου ότι η σύσταση και τα χαρακτηριστικά του υπεδάφους της περιοχής έπρεπε να είχαν εντοπισθεί και ληφθεί υπόψη, με την εκπόνηση ολοκληρωμένων μελετών, σε χρόνο προγενέστερο της κατάρτισης της κύριας σύμβασης (άρθρο 28 του ν. 3669/2008, ΦΕΚ Α΄ 116/2008, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 35 παρ.1 του ν.4053/2012, ΦΕΚ Α΄ 44/2012).
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/2647/2020
Παροχή υπηρεσιών φυσικής αγωγής, ναυαγοσωστικής και διοικητικής υποστήριξης:Ζητείται η ανάκληση της 12/2020 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι η σύμβαση, στην κατάρτιση της οποίας κατατείνει ο διενεργηθείς με την εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περιπτ. γ του ν.4412/2016) διαγωνισμός αναφορικά με τις «Εγκαταστάσεις μηχανημάτων κατάλληλου αερισμού λόγω κορωνοϊού», έχει μεικτό χαρακτήρα συμβάσεως προμηθειών και υπηρεσιών. Κύριο, όμως, αντικείμενο αυτής αποτελεί η προμήθεια εξοπλισμού κλιματιστικών συσκευών και τοπικών κλιματιστικών μονάδων, καθώς και ανταλλακτικών – αναλώσιμων υλικών εκτάκτων βλαβών αντλιών θερμότητας. Η προμήθεια δε του εξοπλισμού αυτού, εξ ορισμού και εκ φύσεως αρρήκτως συνδεδεμένη με την τοποθέτηση και εγκατάστασή του, αποσκοπεί στη διαμόρφωση συνθηκών κατάλληλου αερισμού λόγω κορωνοϊού σε διάσπαρτα, ουδαμώς προσδιοριζόμενα, κτίρια εκ των συντηρούμενων από το Δήμο .... ιδιόκτητων και μισθωμένων, και αποτελεί τη βασική υποχρέωση του αναδόχου, ενώ όλες οι λοιπές υποχρεώσεις που τον βαρύνουν έχουν παρεπόμενο μόνον χαρακτήρα. Το συμπέρασμα ότι οι εργασίες εγκατάστασης του υπό προμήθεια εξοπλισμού είναι δευτερεύοντος και συμπληρωματικού χαρακτήρα σε σχέση με την προμήθεια ενισχύεται από την ανάλυση του προϋπολογισμού δημοπράτησης, στον οποίο δεν προβλέπονται αυτοτελή κόστη για τις εργασίες αυτές, αλλά έχουν συμπεριληφθεί στο κόστος των επιμέρους υπό προμήθεια ειδών, καθώς και από το γεγονός ότι στα συμβατικά τεύχη δεν προβλέπονται ρητά ειδικές, συναφείς προς τη φύση τους, τεχνικές γνώσεις ή άλλες προϋποθέσεις και προσόντα των προσφερόντων, πέραν της υποχρέωσης διάθεσης τεχνικού προσωπικού με αντίστοιχη εμπειρία σε έργα Ηλεκτρομηχανολογικά (βλ. άρθρο 32 της ΕΣΥ). Περαιτέρω, δευτερεύοντα, ως προς το κύριο αντικείμενο της σύμβασης, χαρακτήρα έχουν τόσο οι υπηρεσίες συντήρησης, ελέγχου, αντικατάστασης, επισκευής και αποκατάστασης βλαβών και εν γένει επεμβάσεων στις ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις αερισμού και κλιματισμού, προκειμένου να αποκατασταθεί η λειτουργικότητά τους και να επιτευχθούν τα προσδιοριζόμενα στην Δ1(δ)/ΓΠ οικ.26635/23.4.2020 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας τεχνικά μέτρα διασφάλισης της δημόσιας υγείας κατά τη χρήση κλιματιστικών μονάδων, όσο και οι οικοδομικές εργασίες, καθόσον, όπως προκύπτει από τον πίνακα προϋπολογισμού δημοπράτησης, το κόστος αυτών, ανερχόμενο σε 128.379,94 ευρώ και 1.308,00 ευρώ αντίστοιχα, αντιστοιχεί στο έλασσον μέρος του συνολικού προϋπολογισμού της σύμβασης έναντι της προμήθειας και εγκατάστασης του απαιτούμενου εξοπλισμού κόστους 166.251,89 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. (πρβ. ΣτΕ 736, 201/2012, 423/2011). Επιπροσθέτως, ουδαμώς προκύπτει ότι οι ανωτέρω εργασίες απαιτούν ειδικές τεχνικές γνώσεις και μεθόδους από εξειδικευμένο επιστημονικό ή τεχνικό προσωπικό υψηλής τεχνικής και επιστημονικής γνώσης και εμπειρίας, αντιθέτως πρόκειται να εκτελεστούν από ένα συνεργείο αποτελούμενο από δύο ψυκτικούς οποιασδήποτε βαθμίδας (βλ. άρθρο 32 της ΕΣΥ). Εξ άλλου της διαδικασίας που προηγήθηκε δεν έχει συνταχθεί ειδική τεχνική μελέτη μηχανικού αλλά μια απλή τεχνική περιγραφή των προς εκτέλεση εργασιών. Τέλος, ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος Δ.Α. ότι πρόκειται για έργο, καθόσον για την εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος κλιματισμού απαιτείται να προηγηθεί τεχνική εκτίμηση με υπολογισμό μεταβλητών παραμέτρων για την επιλογή του κατάλληλου μηχανήματος και να εφαρμοστούν οι τεχνικές προδιαγραφές των παραγράφων 2.4 «Παραδοχές-Συνθήκες Υπολογισμού» και 2.5. «Συστήματα Κλιματισμού» του τεύχους «Τεχνική Συγγραφή Υποχρεώσεων (Τ.Σ.Τ.) & Τεχνικές Προδιαγραφές Μελέτης», ερείδονται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθόσον τα διαλαμβανόμενα στις ως άνω παραγράφους προσιδιάζουν μεν σε έργο, δεν τυγχάνουν, όμως, εν προκειμένω εφαρμογής, δεδομένου ότι το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης δεν αφορά στην εγκατάσταση αεραγωγών, σωληνώσεων, αντλιών νερού, παραγωγής ζεστού νερού με λέβητες, οργάνων αυτοματισμού ούτε στην τροποποίηση ολικώς ή μερικώς μίας ή περισσοτέρων εγκαταστάσεων κλιματισμού, ώστε να επιτευχθεί ένα ολοκληρωμένο τεχνικό αποτέλεσμα και να κατασκευαστεί ένα πλήρως λειτουργικό έργο, είναι, δε, αδιάφορο εάν εκ περισσού διαλαμβάνονται στο ως άνω τεύχος. Ανακαλεί την 12/2020 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/Β ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜ/521/2021:Απορρίπτει την αναθεώρηση της 2647/2020 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου