ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/5/2019

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τον ν. 4332/2015. Η τροπολογία αφορά την παράταση έως τις 31.12.2020 της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του «τεκμηρίου» κατεπείγουσας ανάγκης με το ενωσιακό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανάγκες είναι πλέον διαρκείς και απαιτούν προγραμματισμό μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών. Επίσης, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση στερείται σαφήνειας και ενέχει κινδύνους για τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων, καθώς οι εξαιρετικές διαδικασίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αιτιολογούνται ειδικά ανά περίπτωση, αντί να δημιουργούνται γενικά τεκμήρια που καταργούν τον έλεγχο νομιμότητας.

Το παρόν έγγραφο είναι η Γνώμη Α 16/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με αίτημα διατύπωσης γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για την τροποποίηση των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην κατάργηση της κεντρικής τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων, μεταφέροντας την αρμοδιότητα αυτή απευθείας στις αναθέτουσες αρχές. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της προτεινόμενης διαδικασίας με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, τονίζοντας τους κινδύνους έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από διαφορετικές αρχές. Προτείνεται περαιτέρω επεξεργασία της τροπολογίας ώστε να διασφαλιστεί η σαφήνεια, η συνεκτικότητα της εφαρμογής και η ορθή ενσωμάτωση στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας προβλήματα κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των ρυθμίσεων.

Η παρούσα απόφαση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά στη διατύπωση γνώμης επί τεσσάρων προτεινόμενων νομοθετικών ρυθμίσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Οι ρυθμίσεις εξετάζουν την εξαίρεση της εταιρείας ΔΕΘ-HELEXPO Α.Ε. από το πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016, τον τρόπο ανάθεσης συμβάσεων από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) για προγράμματα δημοσίων σχέσεων του 2019, τον αποκλεισμό της υποχρέωσης παροχής εγγυήσεων συμμετοχής και καλής εκτέλεσης για τις επιχειρήσεις που φιλοξενούν τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, καθώς και τη διευκόλυνση δράσεων της εταιρείας «Enterprise Greece» σε τρίτες χώρες. Η Αρχή αξιολογεί τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των διατάξεων, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των γενικών αρχών του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων, όπως της διαφάνειας και του ανταγωνισμού, και διατυπώνει θετική γνώμη υπό ορισμένες επιφυλάξεις.

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί προτεινόμενων διατάξεων του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής με τίτλο «Επείγουσες ρυθμίσεις αρμοδιότητας Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και λοιπές διατάξεις». Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα ρυθμίσεων που αφορούν τη μίσθωση ακινήτων, τις αναθέσεις αρμοδιοτήτων στο Υπουργείο, θέματα συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, καθώς και παρατάσεις εξαιρετικών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. διατυπώνει επιφυλάξεις σχετικά με τη συμβατότητα ορισμένων διατάξεων με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ) και το ν. 4412/2016, επισημαίνοντας την ανάγκη σαφήνειας στο πεδίο εφαρμογής τους, την αποφυγή ασαφών «τεκμηρίων» κατεπείγουσας ανάγκης και τη διασφάλιση της διαφάνειας στις αναθέσεις. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι εξαιρετικές διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να μην υπονομεύουν τον εθνικό προγραμματισμό και τις θεσμικές δεσμεύσεις για ορθολογικές δημόσιες συμβάσεις.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εξέτασε το προσχέδιο Κανονισμού Αναθέσεων της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (ΕΕΣΠ Α.Ε.). Η Αρχή αποφάνθηκε ότι η ΕΕΣΠ Α.Ε. αποτελεί αναθέτουσα αρχή και οργανισμό δημοσίου δικαίου, υποκείμενο στις διατάξεις του ν. 4412/2016. Στη γνωμοδότησή της, η Αρχή διατυπώνει εν μέρει θετική γνώμη, επισημαίνοντας ελλείψεις και ζητήματα συμβατότητας του προσχεδίου με το ενωσιακό δίκαιο. Συγκεκριμένα, ζητείται η ευκρινέστερη αναφορά στο εφαρμοστέο δίκαιο, η ρητή επιφύλαξη υπέρ της εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας, και η βελτίωση των ρυθμίσεων σχετικά με τον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας των συμβάσεων και τις διαδικασίες διευκρίνισης και βελτίωσης των προσφορών, ώστε να αποφευχθεί η πρόκληση στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό και η κατάχρηση της διακριτικής ευχέρειας της Εταιρείας.

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ). Η Αρχή εξετάζει τις διατάξεις περί τεχνικής βοήθειας, επιτάχυνσης της υλοποίησης έργων και μεταβατικών περιόδων. Διατυπώνει αρνητική γνώμη για τη διάταξη της παραγράφου 8 του άρθρου 20, η οποία καταργεί τη γνωμοδοτική αρμοδιότητα της ΕΑΑΔΗΣΥ για συμβάσεις που υπάγονται σε προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θεωρώντας ότι αυτό συρρικνώνει τον έλεγχο νομιμότητας και διαφάνειας. Παράλληλα, εκφράζει θετική γνώμη, με επιμέρους νομοτεχνικές παρατηρήσεις, για τις υπόλοιπες διατάξεις που αφορούν τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής ρυθμίσεων του ν. 4412/2016 για τις ενέργειες τεχνικής βοήθειας, τη σύσταση μητρώου στελεχών και τις ρυθμίσεις για τη μεταβατική περίοδο έως την 1η Ιανουαρίου 2021.

Η υπ' αριθμ. Α1/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το αίτημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τροπολογία για την ανάθεση υπηρεσιών δακοκτονίας έτους 2019 σε προσωρινούς μειοδότες, κατ' εξαίρεση των διατάξεων του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι η επαναλαμβανόμενη αυτή πρακτική τείνει να παγιωθεί ως γενικός κανόνας, αντί για εξαιρετική ρύθμιση, και εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο και τις πάγιες αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, υποδεικνύοντας ότι υπάρχουν ήδη νόμιμα εργαλεία εντός του υφιστάμενου πλαισίου για την κάλυψη των αναγκών.

Η παρούσα γνώμη (A 20/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση θέσεων επί των διατάξεων του ν. 4684/2020, ο οποίος κύρωσε την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30.03.2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει κατεπείγουσες ρυθμίσεις που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την κοινή νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων (όπως απευθείας αναθέσεις) για διάφορους φορείς, όπως το Υπουργείο Υγείας, το Ε.ΚΕ.Α., τους ΟΤΑ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στα συμπεράσματά της, η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών αρχών, της διαφάνειας και της αποφυγής κατάτμησης συμβάσεων, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση εξαιρετικών ρυθμίσεων και παρεκκλίσεων από το εθνικό δίκαιο.

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης που αφορά την τροποποίηση της υπ' αριθ. οικ. 98979 ΕΞ 2021 ΚΥΑ για την Ηλεκτρονική Τιμολόγηση. Η Αρχή διατυπώνει σύμφωνη γνώμη για τη σκοπιμότητα των αλλαγών, οι οποίες αποσκοπούν στην επίλυση πρακτικών δυσχερειών κατά τη διαδικασία ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ειδικά όσον αφορά τη δυνατότητα διορθώσεων σε πεδία των τιμολογίων. Παράλληλα, η Επιτροπή διατυπώνει επισημάνσεις και νομοτεχνικές παρατηρήσεις προς τους αρμόδιους Υπουργούς για την αποσαφήνιση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την ευθυγράμμιση με τα τεχνικά πρότυπα του εθνικού μορφότυπου ηλεκτρονικού τιμολογίου, ενόψει της κατάθεσης της τελικής απόφασης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Βύρωνα στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ (δδ) του ν. 4013/2011 και το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η απόφαση αφορά την προμήθεια καυσίμων (συγκεκριμένα αμόλυβδης βενζίνης) με προϋπολογισμό €69.354,84 χωρίς Φ.Π.Α., μετά την αποτυχία του αρχικού ανοικτού διαγωνισμού λόγω μη υποβολής προσφορών για το συγκεκριμένο τμήμα. Η Αρχή επικύρωσε τη νομιμότητα της διαδικασίας και τη μη ουσιώδη τροποποίηση των όρων της σύμβασης, ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το κριτήριο αξιολόγησης των προσφορών για τα καύσιμα.