ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/16/2019

Η υπ' αριθμ. Α9/2018 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την εξέταση προτεινόμενης τροπολογίας σε σχέδιο νόμου, η οποία στοχεύει στην κατ' εξαίρεση ανάθεση των υπηρεσιών δακοκτονίας σε προσωρινούς μειοδότες, σε περίπτωση που οι διαγωνισμοί δεν έχουν ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Η Αρχή επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει ένα εξαιρετικό καθεστώς παρέκκλισης από τις διατάξεις του ν. 4412/2016, οι οποίες ενσωματώνουν το ενωσιακό δίκαιο. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. τονίζει ότι η ανάθεση σε προσωρινούς μειοδότες συνιστά ουσιαστικά απευθείας ανάθεση, η οποία δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ως προς την ανάγκη θέσπισης γενικού κανόνα, καθώς υπάρχουν ήδη νόμιμες διαδικασίες και εργαλεία για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών χωρίς την ανατροπή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου περί δημοσίων συμβάσεων.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) διατυπώνει τη γνώμη της επί προτεινόμενης διάταξης του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΙΚΑΝΕΤ) του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έως την 31η Μαρτίου 2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση αποτελεί ουσιώδη και επαναλαμβανόμενη τροποποίηση συμβατικών όρων χωρίς σχετική πρόβλεψη στην αρχική σύμβαση. Συμπεραίνει ότι η διάταξη εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016), καθώς παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, υποκαθιστώντας τη νέα διαγωνιστική διαδικασία με απευθείας ανάθεση μέσω νομοθετικής παράτασης.

Η υπ' αριθμ. Α2/2018 γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την εξέταση προτεινόμενης τροπολογίας στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας σχετικά με τη δωρεά της Εθνικής Τράπεζας. Η Αρχή αξιολόγησε δύο βασικές ρυθμίσεις: την παράταση έως το 2018 της δυνατότητας εφοδιασμού των φορέων ΥΠΕ-ΠΕΔΥ από προμηθευτές Νοσοκομείων (παρ. 1) και την παράταση συμβάσεων για τον μοριακό έλεγχο μονάδων αίματος (παρ. 3). Η Αρχή επισημαίνει ότι τέτοιες ρυθμίσεις, που πραγματοποιούνται κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων διαδικασιών, ενδέχεται να είναι ασύμβατες με το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Τονίζεται ότι η επέκταση συμβάσεων χωρίς διαγωνιστική διαδικασία ουσιαστικά ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση, η οποία παραβιάζει το κανονιστικό πλαίσιο, καθώς οι αναθέτουσες αρχές όφειλαν να είχαν προνοήσει για τη διενέργεια νέων διαγωνισμών.

Η Α13/2018 Γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την επεξεργασία του άρθρου 40 του σχεδίου νόμου για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 περί προστασίας εμπορικών απορρήτων. Το άρθρο αυτό τροποποιεί τον ν. 3310/2005 σχετικά με τον αποκλεισμό εξωχώριων (offshore) εταιρειών από τις δημόσιες συμβάσεις, επικαιροποιώντας το πλαίσιο με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013) περί «μη συνεργάσιμων» κρατών. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη επί της προτεινόμενης ρύθμισης, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη για ευρύτερη συστηματική αναμόρφωση του ν. 3310/2005, προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης, τις αρχές της αναλογικότητας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, καθώς και για την αποσαφήνιση των αποδεικτικών μέσων που απαιτούνται από τις αναθέτουσες αρχές.

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με τροπολογία του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης που αφορά τον Ν. 4412/2016. Η Αρχή εξετάζει διάφορες προτεινόμενες διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων του τρόπου υπολογισμού της πλέον συμφέρουσας προσφοράς, της διαδικασίας υποβολής οικονομικών προσφορών, της ισχύος των προσφορών, της σύστασης ειδικών επιτροπών παρακολούθησης και παραλαβής, καθώς και της πιστοποίησης προσωπικού. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων, θέτοντας όμως σημαντικές επιφυλάξεις, παρατηρήσεις και προτάσεις βελτίωσης της διατύπωσης των άρθρων, προκειμένου να διασφαλιστεί η νομιμότητα, η σαφήνεια και η αποδοτικότητα των διαγωνιστικών διαδικασιών, συνιστώντας συχνά την αποφυγή εξαιρετικά αναλυτικών και περιοριστικών ρυθμίσεων που δυσχεραίνουν το έργο των αναθετουσών αρχών.

Η υπ' αριθμόν Α3/2018 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα» του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Το σχέδιο προτείνει την προσθήκη δύο παραγράφων στο άρθρο 12 του ν. 4455/2017 προκειμένου να αντιμετωπιστούν γραφειοκρατικές δυσχέρειες κατά την παραλαβή των γευμάτων σε σχολικές μονάδες, ιδίως στα μονοθέσια σχολεία, και να επιταχυνθεί η αποπληρωμή των αναδόχων. Η Αρχή εκφράζει επιφυλάξεις για τις διατάξεις που αφορούν τη συγκρότηση συλλογικών οργάνων παραλαβής σε σχέση με το ν. 4412/2016 και επισημαίνει ζητήματα σχετικά με την αναδρομικότητα της ρύθμισης, προτείνοντας παράλληλα την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των οργάνων και νομοτεχνικές βελτιώσεις για τη διασφάλιση της νομιμότητας κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) γνωμοδοτεί αρνητικά επί τροπολογίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αφορούσε τη δυνατότητα ανάθεσης υπηρεσιών δακοκτονίας για το έτος 2021 στους προσωρινούς μειοδότες πριν την ολοκλήρωση των διαγωνισμών. Η Αρχή έκρινε ότι η πρόταση παγιώνει ένα εξαιρετικό καθεστώς που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες του ν. 4412/2016 και εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τον ν. 4332/2015. Η τροπολογία αφορά την παράταση έως τις 31.12.2020 της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του «τεκμηρίου» κατεπείγουσας ανάγκης με το ενωσιακό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανάγκες είναι πλέον διαρκείς και απαιτούν προγραμματισμό μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών. Επίσης, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση στερείται σαφήνειας και ενέχει κινδύνους για τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων, καθώς οι εξαιρετικές διαδικασίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αιτιολογούνται ειδικά ανά περίπτωση, αντί να δημιουργούνται γενικά τεκμήρια που καταργούν τον έλεγχο νομιμότητας.

«Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων οικονομικών φορέων προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας τους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 73 παρ. 7, 8 και 9 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 22 του ν. 4782/2021 (Α’ 36).» ΑΔΑ:Ψ1ΔΨ46ΝΛΣΞ-ΧΘΜ
Σχετ.: 1. Η με αρ. 102080/2022 (Β’ 5623) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με την εξέταση επανορθωτικών μέτρων από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016». 
2. Η με αρ. πρωτ. 37122/2023 (ΑΔΑ: 6Β6Ξ46ΜΤΛΡ-ΩΟ0) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με την υποβολή αιτημάτων για παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 (περί επάρκειας ή μη μέτρων αυτοκάθαρσης)»