ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/93/2025

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε τη Γνώμη 114/2025, παρέχοντας σύμφωνη γνώμη στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ) για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Το αίτημα αφορά την ανάθεση σύμβασης υπηρεσιών καθαριότητας κτιρίων και περιβάλλοντος χώρου, διάρκειας έξι (6) μηνών και προϋπολογισμού 232.849,66€ (χωρίς ΦΠΑ 24%). Η απόφαση βασίστηκε στην ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης, η οποία οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα, συγκεκριμένα στη διοικητική και δικαστική εμπλοκή επί των ανοικτών διαγωνισμών (2021 και 2023), καθώς και στην ανάγκη απρόσκοπτης συνέχισης των υπηρεσιών προς προστασία της δημόσιας υγείας των χιλιάδων φοιτητών και του προσωπικού. Η διαδικασία διαπραγμάτευσης κρίθηκε ως το απολύτως αναγκαίο μέτρο.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για τον Δήμο Ρεθύμνης, επιτρέποντάς του να προχωρήσει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης με αντικείμενο «Ανταλλακτικά-Συντήρηση & Επισκευή μεταφορικών μέσων». Η απόφαση αφορά ομάδες που κηρύχθηκαν άγονες σε προηγούμενο ηλεκτρονικό διαγωνισμό, είτε λόγω μη υποβολής προσφορών (ομάδες 24 και 29), είτε λόγω μη αποδεκτών προσφορών (ομάδες 33, 34, 35 και 37). Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της προηγούμενης διαδικασίας και διαπίστωσε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις των άρθρων 32 και 26 του νόμου 4412/2016. Η συνολική αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 80.645,17€ (χωρίς ΦΠΑ).

Η Ελεγκτική Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Πανεπιστημίου Κρήτης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Η απόφαση αφορά την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για τα κτίρια του πανεπιστημίου στο Ηράκλειο, με διάρκεια τριών μηνών (από 1/12/2025 έως 28/2/2026) και εκτιμώμενη αξία 152.016,13€ πλέον ΦΠΑ. Η επιτροπή κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η δικαστική εμπλοκή στην τρέχουσα διαγωνιστική διαδικασία, η οποία επηρέασε την έγκαιρη ολοκλήρωσή της. Η σύμβαση θα περιλαμβάνει όρο για αυτόματη λύση χωρίς αποζημίωση σε περίπτωση ανάδειξης αναδόχου από την εκκρεμή διαγωνιστική διαδικασία.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) απέρριψε το αίτημα του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου για παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Το Πανεπιστήμιο αιτήθηκε την ανάθεση σύμβασης καθαριότητας για δύο μήνες, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης, με προϋπολογισμό 22.872,23€ (χωρίς ΦΠΑ). Η Αρχή κρίθηκε ότι δεν πληρούνταν οι νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς οι επικαλούμενες περιστάσεις (διεύρυνση Πανεπιστημίου, πανδημία, δικαστική εμπλοκή) δεν θεωρήθηκαν απρόβλεπτες ή ανεξάρτητες από την ευθύνη του φορέα. Επιπλέον, η διάρκεια της προτεινόμενης σύμβασης δεν κρίθηκε απολύτως απαραίτητη για την κάλυψη της κατεπείγουσας ανάγκης.

Η απόφαση αφορά τη χορήγηση σύμφωνης γνώμης στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) προς το Πανεπιστήμιο Πειραιώς (ΠαΠει) για να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η ανάγκη κρίνεται κατεπείγουσα και οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα, συγκεκριμένα στη διοικητική και δικαστική εμπλοκή (προδικαστικές προσφυγές και αιτήσεις ακύρωσης) προηγούμενων και εν εξελίξει διαγωνισμών, καθιστώντας αβέβαιη την ολοκλήρωση τους πριν τη λήξη της τρέχουσας σύμβασης (30.06.2025). Η σύμβαση αφορά υπηρεσίες καθαριότητας, προϋπολογισμού 183.870,97 € χωρίς ΦΠΑ, για χρονικό διάστημα έξι μηνών, ώστε να διασφαλιστεί η δημόσια υγεία και η απρόσκοπτη λειτουργία του Ιδρύματος. Η Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα το αίτημα.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, που αιτήθηκε το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Ο στόχος είναι η ανάθεση σύμβασης για υπηρεσίες καθαριότητας εσωτερικών χώρων του πανεπιστημίου, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 1.370.000,00 € χωρίς ΦΠΑ και διάρκεια επτά μηνών. Η απόφαση επικαλείται το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης από απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως η μακροχρόνια διοικητική και δικαστική εμπλοκή σε προηγούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες. Η Επιτροπή κρίνει ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη διαδικασία, με την προϋπόθεση της συμπερίληψης όρων για πιθανή αυτόματη λύση της σύμβασης σε περίπτωση ανάδειξης ανάδοχου από την τρέχουσα ανοικτή διαδικασία.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) προς το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Θεσσαλίας (ΚΚΠΠΘ) για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας στα Παραρτήματα του Κέντρου για έξι μήνες, με συνολικό προϋπολογισμό 139.137,00€ (χωρίς ΦΠΑ). Η απόφαση δικαιολογείται λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτες περιστάσεις, όπως η μακροχρόνια δικαστική και διοικητική εμπλοκή σε προηγούμενη διαγωνιστική διαδικασία, η οποία καθυστέρησε την ολοκλήρωσή της. Το Κέντρο υποστήριξε ότι η ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας των ατόμων που φιλοξενούνται στις εγκαταστάσεις του (περίπου 300 άτομα με σοβαρές αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις) καθιστά αναγκαία την άμεση κάλυψη των υπηρεσιών καθαριότητας. Η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να εγκρίνει το αίτημα, με την προϋπόθεση ότι η σύμβαση θα περιλαμβάνει ρήτρη αυτοδίκαιης λύσης σε περίπτωση ολοκλήρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας πριν το τέλος των έξι μηνών.

Με τα δεδομένα αυτά οι επίμαχες εργασίες, πράγματι αφορούν στην συντήρηση, εγκατάσταση, ανακαίνιση και επέκταση ακόμη και με νέες κατασκευές των υφισταμένων Η/Μ εγκαταστάσεων των κτιριακών υποδομών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Σύμφωνα όμως με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, ακόμη και στις περιπτώσεις που τα υλικά και μηχανήματα, των οποίων γίνεται προμήθεια, συναρμόζονται στο κτήριο κατά τρόπο ώστε να καθίστανται συστατικά αυτού (π.χ. τοποθέτηση πινάκων, εγκατάσταση συστήματος πυρανίχνευσης και συναγερμού, εγκατάσταση κεντρικής κλιματιστικής μονάδας), σε καμία περίπτωση δεν προκύπτει, ούτε άλλωστε και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς ισχυρίζεται, ότι οι εκτελούμενες εργασίες ή έστω κάποιο τμήμα αυτών απαιτούν για την ολοκλήρωσή τους ειδικές τεχνικές γνώσεις, αφού πρόκειται για συνήθεις ηλεκτρολογικές ή λοιπές (υδραυλικές ή μηχανολογικές) εργασίες και για την ορθή εκτέλεσή τους αρκεί, με βάση και τα διδάγματα της κοινής πείρας, η ανάθεσή τους σε επαγγελματίες που διαθέτουν τη σχετική εμπειρία. Επομένως, το αντικείμενο της σύμβασης δεν συνιστά δημόσιο έργο αλλά προμήθεια υλικών και ανάθεση εργασιών και η εντελλόμενη δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά σε γενικά έξοδα και εργολαβικό όφελος δεν παρίσταται νόμιμη.

Επισκευή και συμπλήρωση των οικοδομικών εγκαταστάσεων των πανεπιστημιακών κτηρίων:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα προς όσα εκτέθηκαν στη σκέψη II, το Τμήμα κρίνει ότι όσον αφορά τις επίμαχες συμπληρωματικές εργασίες, αυτές κατέστησαν αναγκαίες όχι συνεπεία παραλείψεων ή σφαλμάτων της μελέτης του αρχικού έργου, αλλά, όπως βασίμως προβάλλει το αιτούν, λόγω του γεγονότος της πτώσης τμημάτων σκυροδέματος στην αίθουσα συνεδριάσεων Γ2 και στο γραφείο Γ1, διαπιστώθηκαν τυχαία οι ενανθρακώσεις του σκυροδέματος οι οποίες συνιστούν αφενός εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο και αφετέρου ήταν αδύνατο κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης να διαγνωσθούν με την αρχική μελέτη διότι η υπερκείμενη πλάκα ήταν διπλή τύπου «sandwich και ως εκ τούτου δεν ήταν εμφανές και διαγνώσιμο το σχετικό πρόβλημα, παρόλο που έγιναν όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι και αυτοψίες(βλ. την από 11.5.2018 σχετική αιτιολογική έκθεση).Επομένως, συντρέχουν, κατά την κρίση του Τμήματος, απρόβλεπτες περιστάσεις που επιτρέπουν την κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης για την εκτέλεση των εργασιών αυτών, οι οποίες είναι συναφείς με το αρχικό έργο και αναγκαίες για την ολοκλήρωσή του. (..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η 7/2018 Πράξη της Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου στο Πανεπιστήμιο … και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Επισκευή και συμπλήρωση των οικοδομικών εγκαταστάσεων των πανεπιστημιακών κτηρίων στην …» μεταξύ του αιτούντος και της αναδόχου εταιρείας «…» αντίγραφο του οποίου φυλάσσεται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου.

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης  κτηρίων: Επιδιώκεται η ανάκληση της 393/2018 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με την κρινόμενη αίτηση το αιτούν Α.Ε.Ι. και η παρεμβαίνουσα εταιρεία, ζητούν την ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης υποστηρίζοντας ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι αρμόδιο για έλεγχο της ως άνω σύμβασης ανεξαρτήτως ποσού, αφού αυτή αποτελεί πράγματι συμπληρωματική σύμβαση της από 14.10.2016 σύμβασης.  Υποστηρίζουν δε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, καθόσον οι ανατιθέμενες υπηρεσίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων και συγκεκριμένα λόγω της πολύμηνης, και μη δυνάμενης να προβλεφθεί, καθυστέρησης κατά την έγκριση από το Υπουργείο Παιδείας της ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, εξαιτίας δε της καθυστέρησης αυτής κατέστη αδύνατη η έγκαιρη δημοπράτηση της ανάθεσης των σχετικών υπηρεσιών για το διάστημα μετά τη λήξη της αρχικής σύμβασης, παρότι το Πανεπιστήμιο είχε εγκαίρως ξεκινήσει τις σχετικές διαδικασίες.  Επισημαίνουν επιπλέον ότι συντρέχουν λόγοι εξαιρετικά επείγουσας δημόσιας ανάγκης για την ανάθεση των υπηρεσιών φύλαξης, προς αποτροπή βανδαλισμών και εκτεταμένων ζημιών στην περιουσία του Πανεπιστημίου.  Εντούτοις, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, αφού σύμφωνα με την ορθή περί τούτου κρίση του Κλιμακίου, οι περιλαμβανόμενες στη νέα σύμβαση υπηρεσίες φύλαξης, οι οποίες αφορούν σε διάστημα μετά την λήξη της αρχικής, είναι αυτοτελείς και δεν συνδέονται με τις αρχικές υπηρεσίες, κατά τούτο δε, δύνανται τεχνικά και οικονομικά να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση, ενώ σε κάθε περίπτωση, εφόσον το αντικείμενο αυτής έχει προφανώς (ως εκ της φύσης του) ολοκληρωθεί, δεν μπορούν να θεωρηθούν αναγκαίες για την ολοκλήρωσή της.  Επομένως, αλυσιτελώς το Πανεπιστήμιο επικαλείται τους προβαλλόμενους λόγους έκτακτης και απρόβλεπτης ανάγκης, αφού αυτοί δεν επαρκούν για να δικαιολογήσουν αυτοτελώς τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης.  Εξάλλου, η νομιμότητα της εν λόγω ανάθεσης, που κατά τους ισχυρισμούς του Πανεπιστημίου οφείλεται σε λόγους κατεπείγοντος, κατά περιγραφή της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 (πρβλ. Ε.Σ. Τμ. VI 1990/2017), δεν δύναται να εξεταστεί κατά την παρούσα διαδικασία, αφού η αξία της σύμβασης αυτής υπολείπεται του προβλεπόμενου στο νόμο ορίου ελέγχου. Απορρίπτει την αίτηση ανάκλησης και την παρέμβαση.​ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/485/2019