ΝΣΚ/165/2020

Νομικά ζητήματα από την εφαρμογή του άρθρου 1847 του Αστικού Κώδικα, σε σχέση με τη βεβαίωση του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου.Για να κινηθεί η διαδικασία βεβαίωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου αρκεί, κατ’ αρχήν, η εμπρόθεσμη ή έστω η πιθανολόγηση εμπρόθεσμης αποποίησης της κληρονομίας. Η άνευ δικαιώματος αποποίησης επαγωγή κληρονομίας στο Δημόσιο ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο εξυπηρετεί τόσο το εν στενή εννοία δημόσιο συμφέρον, όσο και την ασφάλεια των συναλλαγών και την ικανοποίηση των δανειστών της κληρονομιάς, ιδίως στις περιπτώσεις εκείνες όπου το ενεργητικό της κληρονομίας δεν υπερβαίνει το παθητικό της.

Αρμοδιότητα κήρυξης κληρονομίας ως σχολάζουσας - Καθήκοντα κηδεμόνα - Αμφισβήτηση γνησιότητας διαθήκης. (Κατάσταση : Αποδεκτή) 1. Δεν εκδόθηκε νόμιμα, λόγω παράβασης του άρθρου 62 του ν. 4182/2013, απόφαση διορισμού κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομιάς, χωρίς την προηγούμενη παροχή γνωμοδότησης του Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής. 2. Ο κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομίας δε νομιμοποιείται να είναι διάδικος σε δίκη για την αμφισβήτηση του κύρους της διαθήκης. 3. Είναι δυνατή η άσκηση ανακοπής από το Ελληνικό Δημόσιο, κατά της πράξης κήρυξης ως κυρίας της διαθήκης του Π.Γ., αν δεν έχει κλητευθεί το Ελληνικό Δημόσιο στη σχετική δικαστική διαδικασία και δεν έχει διεξαχθεί γραφολογική πραγματογνωμοσύνη για τη γνησιότητα της διαθήκης, κατά τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 808 του ΚΠολΔ.

Εφαρμογή ή μη του άρθρου 1005 (παρ.3) ΚΠολΔ σε ακίνητα που περιέρχονται στο Δημόσιο χωρίς όρο και σε ακίνητα που ανήκουν σε σχολάζουσες κληρονομίες και λοιπά θέματα εκκαθάρισης περιουσιών κατά το ν. 4182/2013.(....)1) Στις εκποιήσεις ακινήτων σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν.4182/2013, κατά την εκκαθάριση κληρονομίας που περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο έκτης τάξης (1824 ΑΚ), υφίσταται ακούσιο νομοθετικό κενό, η συμπλήρωση του οποίου, με αναλογική εφαρμογή του άρθρου 1005 παρ. 3 ΚΠολΔ ως προς την απόσβεση υποθήκης ή προσημείωσης και την εξάλειψη των εγγεγραμμένων βαρών, με τίτλο την πράξη εξόφλησης του τιμήματος εκποίησης, μπορεί μεν να υποστηριχθεί, δεδομένου όμως ότι πρόκειται για θεωρητική προσέγγιση και αφορά την τύχη εμπραγμάτων δικαιωμάτων, το ζήτημα αυτό πρέπει να αντιμετωπισθεί νομοθετικά, για λόγους άρσης της νομικής αμφιβολίας, ασφάλειας δικαίου, χρηστής διοίκησης και αποφυγής δικαστικών εμπλοκών και των προβλημάτων που ενδέχεται μετά βεβαιότητας ότι θα προκύψουν, ματαιωμένου, κατά συνέπεια, και του σκοπού του παραπάνω νόμου για ταχεία και απρόσκοπτη εκκαθάριση των κληρονομιών που περιέρχονται στο Δημόσιο ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο (κατά πλειοψηφία). 2) Αναλογική εφαρμογή του άρθρου 1005 ΚΠολΔ, δεν μπορεί να γίνει στην εκποίηση ακινήτου σχολάζουσας κληρονομίας, προς τούτο δε απαιτείται, σε κάθε περίπτωση, ρητή νομοθετική πρόβλεψη (ομόφωνα). 3) Η εκκαθάριση κληρονομίας, σύμφωνα με το άρθρο 31 του ν.4182/2013, λήγει μόνο με την υποβολή από τον εκκαθαριστή πλήρους έκθεσης για την από αυτόν εκκαθάριση και διοίκηση της κληρονομιαίας περιουσίας, την ύπαρξη και τα στοιχεία της οποίας διαπίστωσε κατά την εκτέλεση του έργου του, έργο το οποίο παύει με την έγκριση της οριστικής λογοδοσίας του (ομόφωνα). 4) Τα έξοδα εκκαθάρισης κληρονομίας που περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο έκτης τάξης (1824 ΑΚ) και οι αμοιβές του εκκαθαριστή της, καθώς και τα έξοδα σχολάζουσας κληρονομίας και η αμοιβή του κηδεμόνα αυτής, προαφαιρούνται, σύμφωνα με το άρθρο 975 ΚΠολΔ, πριν την κατάταξη των δανειστών (ομόφωνα).

Βιοτεχνικό δάνειο. Πτώχευση δανειολήπτου. Πτωχευτικός συμβιβασμός. Κατάπτωση εγγύησης Ελληνικού Δημοσίου.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Νομίμως βεβαιώθηκε σε βάρος του πτωχεύσαντος δανειολήπτου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Ε.Μ., το ποσό των ανεξοφλήτων απαιτήσεων αυτής λόγω καταπτώσεως της εγγυήσεως του Ελληνικού Δημοσίου. Το τελευταίο δύναται να στραφεί κατά της επίσης πτωχευσάσης εγγυήτριας Π.Μ. και να αξιώσει την καταβολή του μερίσματος που επιτεύχθηκε κατά τον πτωχευτικό συμβιβασμό. Το Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται ως εγγυητής να καταβάλει μόνο το τμήμα της εγγυήσεως που αντιστοιχεί στην ανεξόφλητη απαίτηση της Τράπεζας.

Η απόφαση 648 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), εκδοθείσα στις 12 Μαρτίου 2025, αφορά τη μερική αποδοχή ενδικοφανούς προσφυγής κληρονόμου κατά πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου κληρονομιάς (ΦΚληρ) του 3ου ΕΛ.ΚΕ. Αττικής. Ο προσφεύγων αμφισβήτησε τον προσδιορισμό ΦΚληρ (€29.197,43 πλέον προστίμου), ο οποίος προέκυψε από την επαναπροσδιoρισμό της αξίας της κληρονομιαίας περιουσίας με την προσθήκη τιμημάτων από εκποίηση ακινήτων εντός της προηγούμενης 5ετίας. Η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς του περί ανάλωσης των τιμημάτων και περί πλασματικής αξίας των ακινήτων. Ωστόσο, η ΔΕΔ έκανε δεκτό τον ισχυρισμό του σχετικά με τη μη συμπερίληψη στο παθητικό της κληρονομίας ποσού €1.036,15, το οποίο αποτελούσε χρέος ΦΚληρ της κληρονομουμένης. Ως αποτέλεσμα της μερικής αποδοχής, το συνολικό καταλογιζόμενο ποσό (ΦΚληρ και πρόστιμο) τροποποιήθηκε από €43.796,15 σε €43.640,73.

Εάν είναι δυνατή η κεφαλαιοποίηση υφιστάμενης οφειλής κρατικής αμυντικής βιομηχανίας έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 του ν.2303/1995, μετά τη βεβαίωσή της ως δημοσίου εσόδου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Είναι δυνατή η κεφαλαιοποίηση της οφειλής κρατικής αμυντικής βιομηχανίας προς το Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 του ν.2303/1995, αφού προηγουμένως αυτή καταστεί δημόσιο χρέος, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε. (ομόφ.).

Κληρονομία. Αποποίηση. Προθεσμία και αναστολή αυτής. Χρόνος επαγωγής η γνώση. Αποποίηση από προηγούμενο κληρονόμο και επαγωγή. Ανήλικοι. Ευεργέτημα απογραφής. Ευθύνη εξ απογραφής κληρονόμου. Έκπτωση από του ευεργετήματος της απογραφής.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Επί αποποιήσεως της κληρονομίας προπορευόμενου κληρονόμου και κλήσεως του επόμενου η επαγωγή σε εκείνον που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν έγινε και επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν εκείνος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου, στην περίπτωση δε αυτή η προθεσμία αποποιήσεως αρχίζει από τη γνώση της αποποιήσεως του προηγούμενου. Σε περίπτωση επαγωγής κληρονομίας σε ανήλικο η κατά νόμο τετράμηνη προθεσμία αποποιήσεως κληρονομίας τρέχει και σε βάρος του, εφόσον τελεί υπό γονική μέριμνα ή επιτροπεία, και τα γεγονότα της γνώσεως της επαγωγής και του λόγου αυτής, αφότου αρχίζει η προθεσμία αποποιήσεως, ερευνώνται στο πρόσωπο του εκπροσώπου του ανηλίκου. Η αποδοχή της κληρονομίας για ανήλικο, είτε έγινε ρητώς είτε με παραμέληση της προθεσμίας αποποιήσεως είναι αμετάκλητη, γίνεται δε πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής. Ο κληρονόμος με απογραφή δεν ευθύνεται με την περιουσία του για τις τυχόν οφειλές και υποχρεώσεις της κληρονομίας, οι οποίες ικανοποιούνται από τα συγκεκριμένα στοιχεία του ενεργητικού της και μέχρι του ύψους αυτού. Η απογραφή της κληρονομίας επιβάλλεται ρητώς στον κληρονόμο εξ απογραφής, σε περίπτωση δε μη εμπρόθεσμης συντάξεώς της επέρχεται έκπτωση από το ευεργέτημα. Στην περίπτωση ανήλικου κληρονόμου η έκπτωση από το ευεργέτημα επειδή δεν συντάχθηκε απογραφή, επέρχεται εάν εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του δεν έκανε απογραφή.

Εκκαθάριση διαλυθέντος συνδικαλιστικού σωματείου. Εφαρμογή των διατάξεων του ν.4182/2013 ή του Α.Κ.. Αρμόδια για την εποπτεία της εκκαθάρισης διοικητική αρχή.(...) Η διαδικασία εκκαθαρίσεως συνδικαλιστικού σωματείου ρυθμίζεται από τις διατάξεις του Α.Κ.. Κατά συνέπεια, η αντικατάσταση των εκκαθαριστών αποφασίζεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας του σωματείου μετά από αίτηση παντός έχοντος έννομο συμφέρον. Περαιτέρω, η διαδικασία εκκαθαρίσεως δεν εποπτεύεται από κάποια διοικητική αρχή. Σε κάθε περίπτωση, όμως, υφίσταται υποχρέωση λογοδοσίας των εκκαθαριστών, στο Ελληνικό Δημόσιο (ομοφ.).

Καταλογισμοί. (..) Επομένως, το ως άνω ποσό των 54.153.946 δραχμών και ήδη 158.925,74 ευρώ, συνιστά έλλειμμα στη διαχείριση του ως άνω Δήμου, για την αποκατάσταση του οποίου ευθύνονται, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος .... και ο Προϊστάμενος των Οικονομικών Υπηρεσιών ...., οι οποίοι νομίμως καταλογίστηκαν με την προσβαλλόμενη πράξη. Εξάλλου, ενόψει της σοβαρότητας της δημοσιονομικής παράβασης που αφορά στην πληρωμή μη πραγματικών δαπανών καθώς και της συνδρομής στο πρόσωπο των ως άνω εκκαλούντων βαρείας αμέλειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, αφού ως προϊστάμενος των δημοτικών υπηρεσιών εν γένει ο πρώτος και των οικονομικών υπηρεσιών ο δεύτερος, υπεύθυνοι για την νομιμότητα των αναλαμβανομένων σε βάρος του προϋπολογισμού του Δήμου ... δαπανών, την εκκαθάριση και εντολή πληρωμής τους, όφειλαν να ελέγχουν και να γνωρίζουν την παραλαβή και χρησιμοποίηση ή μη της άνω ποσότητας σκυροδέματος για την πληρωμή του οποίου καταβλήθηκε το ποσό των .... δραχμών χωρίς να υφίστανται τα αναγκαία δικαιολογητικά έγγραφα και παραστατικά, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 37 παρ. 1 του ν. 3801/2009 για τη μείωση ή απαλλαγή του από το ποσό του καταλογισμού...Εξάλλου, ο ισχυρισμός ότι ο καταλογισμός σε βάρος των κληρονόμων του ...., είναι μη νόμιμος διότι οι φερόμενες ως πλημμέλειες των προαναφερόμενων δαπανών διαπιστώθηκαν σε χρόνο μεταγενέστερο του θανάτου του εκ κληρονομίας δικαιοπαρόχου τους και αφού είχαν αποδεχθεί την κληρονομία, χωρίς να γνωρίζουν ότι θα εβαρύνετο με την υποχρέωση που απορρέει από τον εις βάρος τους γενόμενο καταλογισμό, είναι απορριπτέος καθόσον σε περίπτωση που ο υπόχρεος για αποκατάσταση του ελλείμματος αποβιώσει, ο καταλογισμός του οφειλόµενου ποσού ως χρέος της κληρονομίας του διενεργείται σε βάρος των κληρονόµων του, σε περίπτωση δε αποδοχής της κληρονοµίας υπ΄αυτών τελούντων σε άγνοια ως προς τις υποχρεώσεις που την βαρύνουν, δεν δημιουργείται ακυρότητα της εκδοθείσας καταλογιστικής πράξης αφού η αποδοχή της κληρονομίας είναι αμετάκλητη αλλά γεννάται δικαίωμα προσβολής της πράξεως της αποδοχής στα αρμόδια δικαστήρια λόγω πλάνης που κρίνεται κατά τις διατάξεις περί δικαιοπραξιών, σημειουμένου πάντως ότι η πλάνη περί το ενεργητικό ή το παθητικό της κληρονομίας δεν θεωρείται ουσιώδης κατά νόμο 

Συμμόρφωση Διοικήσεως – Καταβολή των αναφερομένων, στο διατακτικό δικαστικής απόφασης ποσών, σε ενάγοντες υπαλλήλους του ΥΠ.ΠΟ.Εν προκειμένω δεν τίθεται θέμα εκτέλεσης της υπ' αριθμ. 4193/2007 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, καθ' όσον αυτή είναι αναγνωριστική. Αλλά και αν ακόμη αυτή ήταν καταψηφιστική, το γεγονός ότι αυτή δημοσιεύθηκε πριν από την έναρξη ισχύος του Ν 3659/2008 και κατ' αυτής έχει ασκηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Σ.τ.Ε., το Ελληνικό Δημόσιο δεν θα υποχρεούτο να την εκτελέσει.