Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΣτΕ ΕΑ 288/2020

Ανάθεση της παραχώρησης της κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων Ζητείται η αναστολή εκτελέσεως και η ακύρωση της υπ’ αριθμ. 1528/2023 αποφάσεως της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.)(...)Επειδή, προβάλλεται, τέλος, ότι η ερμηνεία των σχετικών διατάξεων που έγινε δεκτή με την προσβαλλόμενη απόφαση της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., σύμφωνα με την οποία η περιβαλλοντική αδειοδότηση πρέπει σε κάθε περίπτωση να προηγείται της προκήρυξης του διαγωνισμού, έρχεται σε αντίθεση με τις οδηγίες περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων (εν προκειμένω, την οδηγία 2014/23/ΕΕ), οι οποίες προωθούν ευέλικτες διαδικασίες ανάθεσης των συμβάσεων, όπως τις διαδικασίες της ανταγωνιστικής διαπραγμάτευσης, του ανταγωνιστικού διαλόγου και της σύμπραξης καινοτομίας. Ανεξαρτήτως, όμως, αν μπορεί πράγματι να γεννηθεί ζήτημα αντιθέσεως της ερμηνείας των επιμάχων διατάξεων που έγινε ανωτέρω δεκτή προς τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας 2014/23/ΕΕ, οι οποίες, χωρίς να θεσπίζουν κάποιον επιτακτικό κανόνα, προβλέπουν την ευχέρεια των αναθετουσών αρχών να επιλέγουν την κατάλληλη διαδικασία για την ανάθεση δημόσιας σύμβασης (βλ. άρθρο 30 παρ.1 της οδηγίας) – ευχέρεια η οποία πρέπει, βεβαίως, να ασκείται κατά τρόπο σύμφωνο προς τις κείμενες διατάξεις, μεταξύ άλλων, και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας – πάντως, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στη σκέψη 14, σε περίπτωση κατά την οποία επιλέγεται διαδικασία ανάθεσης, στο πλαίσιο της οποίας δεν καθορίζεται ήδη με την διακήρυξη του διαγωνισμού η τεχνική λύση και οι τεχνικές προδιαγραφές για την εκτέλεση του προκηρυσσόμενου έργου, η περιβαλλοντική αδειοδότηση δεν απαιτείται να προηγείται της διακήρυξης, αλλά μπορεί να ακολουθήσει σε επόμενο στάδιο της διαδικασίας, μετά τον οριστικό καθορισμό των βασικών τεχνικών χαρακτηριστικών του έργου. Εφ’όσον, όμως, στην προκειμένη περίπτωση δεν εφαρμόσθηκε τέτοια διαδικασία, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλομένη απόφαση ότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου έπρεπε να προηγηθεί της διακήρυξης, ο δε ισχυρισμός του αιτούντος ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε σε εσφαλμένη ερμηνεία των οικείων διατάξεων είναι απορριπτέος.Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
ΒΛΕΠΕ ΕΑΔΗΣΥ/1528/2023

Περιβαλλοντική αδειοδότηση υδρογεωτρήσεων μετά την ισχύ του Ν 3199/2003.α) Οι κανονιστικές αποφάσεις των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, που αφορούν περιοριστικά μέτρα, όρους και προϋποθέσεις για την χορήγηση αδειών χρήσης νερού και εκτέλεσης έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελούν εγκεκριμένα σχέδια διαχείρισης υδατικού δυναμικού κατά την έννοια του άρθρου 7 του Ν 3199/2003. β) Η κατά περίπτωση απαιτούμενη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης πρέπει να προηγείται της άδειας υδρογεώτρησης και, φυσικά, της τελικής άδειας χρήσης νερού, η οποία επακολουθεί.

Συμπληρωματική σύμβαση. Για τις εργασίες όρυξης σε έδαφος βραχώδες δεν εξειδικεύονται οι λόγοι για τους οποίους, ακολουθώντας τους κανόνες της εμπειρίας και τεχνικής, ήταν αντικειμενικά αδύνατη πριν από την έναρξη των εκσκαφών η ένταξη αυτών των εργασιών στην αρχική μελέτη του έργου. Περαιτέρω, το ότι η ανάγκη εκτέλεσης εργασιών όρυξης χωρίς χρήση εκρηκτικών προέκυψε από την περιβαλλοντική μελέτη του έργου, που εκδόθηκε σε χρόνο μεταγενεστέρο της σύνταξης και έγκρισης της τεχνικής μελέτης του έργου, δεν επαληθεύεται από τα στοιχεία της διαδικασίας. Αντιθέτως, όπως προεκτέθηκε, η υποβληθείσα στο Τμήμα Περιβάλλοντος και Χωροταξικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, καθώς και η τροποποίηση αυτής, έχουν συνταχθεί και εκδοθεί πριν από την έγκριση της τεχνικής μελέτης του έργου. Σε κάθε περίπτωση, ενόψει της ανάγκης εκ των προτέρων εκτίμησης των επιπτώσεων κάθε έργου ή δραστηριότητας στο περιβάλλον η περιβαλλοντική αδειοδότηση, πρέπει να προηγείται από την έγκριση της τεχνικής μελέτης προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μη μεταβάλλεται το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της τεχνικής μελέτης του έργου από περιβαλλοντικούς όρους, που τίθενται εκ των υστέρων, κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας της διαδικασίας . Ούτε, άλλωστε από τα στοιχεία του φακέλου της διαδικασίας, που υποβλήθηκαν στο Κλιμάκιο, αποδεικνύεται ο επικαλούμενος εξαιρετικά έντονος χαρακτήρας των καιρικών φαινομένων, ώστε να πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 57 του ν. 3669/2008. Τέλος ο ισχυρισμός ότι οι εργασίες της συμπληρωματικής σύμβασης είναι αναγκαίες για τη σωστή και πλήρη ολοκλήρωση του έργου τόσο από τεχνικής και λειτουργικής πλευράς όσο και για λόγους ασφαλείας δεν αρκεί για να καταστήσει νόμιμη την υπογραφή της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, αφού για τη νόμιμη κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, απαιτείται, σε κάθε περίπτωση, να συντρέχουν σωρευτικά οι προβλεπόμενες από τις προαναφερθείσες διατάξεις προϋποθέσεις. 
Με την 261/2011 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίφθηκε αίτηση ανάκλησης κατά της προμνησθείσας Πράξης του Κλιμακίου

Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος

«Διευκρινίσεις σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων αστικής ανάπλασης.»  ΑΔΑ:ΨΙΥ94653Π8-ΔΧΤ

Με δεδομένα τα προεκτεθέντα, από τον έλεγχο των υποβληθέντων ενώπιον του Κλιμακίου στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου, που να κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής, με την επισήμανση ότι, πριν από τυχόν ενεργοποίηση περιληφθέντος στο αντικείμενο του έργου δικαιώματος προαίρεσης (βλ. ανωτέρω σκέψη 4), πρέπει να διασφαλιστεί τυχόν απαιτούμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση των σχετικών εργασιών.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ. αναβολή κρίσης επί της νομιμότητας σύμβασης έργου (..) Στον υποβληθέντα φάκελο δεν περιλαμβάνονται τα, απαραίτητα για την ολοκλήρωση του ελέγχου στοιχεία σχετικά με την τήρηση της νομοθεσίας για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του τμήματος εκείνου του ελεγχόμενου έργου που αφορά τις εργασίες κατασκευής και συντήρησης οδών εκτός σχεδίου πόλεως (βλ. τον ν. 4014/2011, Α’209 καθώς και την απόφαση 1958/2012 του Υπουργού Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Α’ 21 και ιδίως το Παράρτημα Ι αυτής).(..) Κατόπιν τούτων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβληθεί η οριστική κρίση του, προκειμένου να προσκομιστούν από την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου ....., τα ανωτέρω απαραίτητα για την άσκηση του ελέγχου στοιχεία.

Απλούστευση διαδικασιών γνωμοδότησης κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση νέων έργων και δραστηριοτήτων που εντάσσονται στην κατηγορία Α1 της υπ’ αριθμ. 1958/2012 Υ.Α. (ΦΕΚ Β΄ 21) όπως ισχύει.

ΘΕΜΑ: Διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής των απαραίτητων δικαιολογητικών για την υπαγωγή στο άρθρο 24 του νόμου 4014/2011 «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας ΥΠΕΚΑ» (ΦΕΚ 209 Α).

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή 2ου κλάδου Κεντρικού Αποχετευτικού Αγωγού Θεσσαλονίκης», διαπίστωσε ελλείψεις στον υποβληθέντα φάκελο. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτοβάθμιο έλεγχο. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει συγκεκριμένα έγγραφα και διευκρινίσεις (τεύχη δημοπράτησης, μελέτες, Α.Π.Ε., στοιχεία χρηματοδότησης, παρατάσεις, περιβαλλοντική αδειοδότηση, τεκμηρίωση συνάφειας και αναγκαιότητας των συμπληρωματικών εργασιών κ.ά.), προκειμένου να ολοκληρωθεί ο έλεγχος νομιμότητας.