ΔΕΔ/Αθ/576/2024

Η απόφαση 375/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής που υποβλήθηκε από ομόρρυθμο εταίρο (και διαχειρίστρια) εταιρείας. Η προσφυγή στρεφόταν κατά πράξεων επιβολής προστίμου, ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος, ζητώντας την επανεξέταση ως προς την αλληλέγγυα ευθύνη της προσφεύγουσας για τις οφειλές της εταιρείας. Η ΔΕΔ έκρινε την προσφυγή απαράδεκτη, διότι η ευθύνη της προσφεύγουσας, λόγω της ιδιότητάς της ως ομορρύθμου εταίρου, καθορίζεται από τις ειδικές διατάξεις των άρθρων 249 κ.ε. του ν. 4072/2012, οι οποίες προβλέπουν απεριόριστη και εις ολόκληρον ευθύνη για τα χρέη της εταιρείας (συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου). Συνεπώς, δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι γενικές διατάξεις του άρθρου 49 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας που επικαλέστηκε η προσφεύγουσα.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής της προσφεύγουσας, η οποία αμφισβητούσε την αλληλέγγυα ευθύνη της για οφειλές της εταιρείας με την επωνυμία «...................». Η προσφεύγουσα ισχυριζόταν ότι δεν διέθετε την απαραίτητη ιδιότητα για να θεμελιωθεί η ευθύνη της και ότι οι οφειλές προέκυψαν από πλαστογραφία της υπογραφής της από τρίτο πρόσωπο. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών αποφάσισε ότι η αίτηση ήταν απαράδεκτη, καθώς αφορούσε πράξεις μετά την τροποποίηση του νόμου το 2019 και επειδή η διαφορά ανάγεται στο στάδιο της διοικητικής εκτέλεσης, όπου δεν εφαρμόζεται η ενδικοφανής προσφυγή.

Η απόφαση 378/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής που υποβλήθηκε από ομόρρυθμο εταίρο εταιρείας, στρεφόμενη κατά της αλληλέγγυας ευθύνης της για οφειλές που καταλογίστηκαν στην εταιρεία (Φ.Π.Α., Φόρος Εισοδήματος και πρόστιμα) για τα φορολογικά έτη 2019 έως 2021. Οι πράξεις καταλογισμού εκδόθηκαν λόγω μη ανταπόκρισης της εταιρείας στην προσκόμιση λογιστικών αρχείων. Η προσφεύγουσα ζητούσε επανεξέταση της ευθύνης της βάσει του άρθρου 49 Κ.Φ.Δ. Η ΔΕΔ έκρινε ότι, για τους ομόρρυθμους εταίρους, δεν εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του Κ.Φ.Δ. περί ευθύνης διοικούντων, αλλά οι ειδικότερες διατάξεις του άρθρου 249 και επόμενων του Ν. 4072/2012, οι οποίες θεσπίζουν απεριόριστη και εις ολόκληρον ευθύνη για τα χρέη της εταιρείας προς το Δημόσιο. Ως εκ τούτου, η ενδικοφανής προσφυγή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη.

Η απόφαση (Αριθμός 63/2025) της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή ενός ομόρρυθμου εταίρου και διαχειριστή λυθείσας ετερόρρυθμης εταιρείας, ο οποίος ζητούσε την παύση της αλληλέγγυας ευθύνης του για χρέη προς το Δημόσιο (ύψους 133.918,75 ευρώ), επικαλούμενος τις διατάξεις περί αλληλέγγυας ευθύνης του ΚΦΔ. Η ΔΕΔ επικύρωσε την απορριπτική πράξη της Προϊσταμένης του ΚΕ.Β.ΕΙΣ. ΑΤΤΙΚΗΣ. Η αιτιολόγηση της ΔΕΔ βασίζεται στο ότι, στην περίπτωση του ομόρρυθμου εταίρου, εφαρμόζονται οι ειδικότερες διατάξεις του ν.4072/2012 (άρθρο 249 κ.ε.) για την απεριόριστη και εις ολόκληρον ευθύνη του, οι οποίες υπερτερούν των γενικών διατάξεων του άρθρου 50 του ΚΦΔ. Συνεπώς, ο προσφεύγων εξακολουθεί να ευθύνεται απεριόριστα για τα χρέη της εταιρείας.

Ερωτάται: α. Εάν στην περίπτωση των οφειλών της αστικής επαγγελματικής εταιρείας δικηγόρων του ν. 4194/2013, με την επωνυμία «Χ. & Συνεργάτες Δικηγορική Εταιρεία», οι οποίες γεννήθηκαν πριν από την 23-07-2021 και οι οποίες δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις του άρθρου 187 του ν. 4820/2021, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί αλληλέγγυας και εις ολόκληρον ευθύνης των εταίρων αυτής, βάσει των διατάξεων του άρθρου 258 του ν. 4072/2012, ανεξάρτητα από το αν αυτοί άσκησαν ή μη διαχείριση στην εταιρεία. β. Εάν για τις οφειλές της ιδίας ως άνω Δικηγορικής Εταιρείας, οι οποίες γεννήθηκαν ...(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
α) Όσον αφορά τις ασφαλιστικές οφειλές αστικής επαγγελματικής εταιρείας δικηγόρων, οι οποίες γεννήθηκαν πριν από την 23.07.2021, οι απλοί εταίροι αυτής ευθύνονται για την καταβολή τους προσωπικά και εις ολόκληρον, δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 249, 258 και 270 του ν. 4072/2012, δεδομένου ότι κατά τον χρόνο εκείνο δεν υφίστατο στον Κώδικα Δικηγόρων οποιαδήποτε ειδική διάταξη περί της ευθύνης των εταίρων αστικής δικηγορικής εταιρείας, η οποία θα κατίσχυε των διατάξεων της Εμπορικής Νομοθεσίας (άρθρο 270 παρ. 2 του ν. 4072/2012), ενώ οι διαχειριστές εταίροι αυτής ευθύνονται για τις ίδιες οφειλές, τόσο δυνάμει των ιδίων ως άνω διατάξεων, λόγω της ιδιότητάς τους ως εταίρων, όσο και δυνάμει των ειδικών διατάξεων του άρθρου 31 του ν. 4321/2015 (και υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτό), λόγω της ιδιότητάς τους ως διαχειριστών της δικηγορικής εταιρείας (ομόφ). β) Όσον αφορά τις ασφαλιστικές οφειλές αστικής επαγγελματικής εταιρείας δικηγόρων, οι οποίες γεννήθηκαν μετά την 23.07.2021, οι απλοί εταίροι αυτής δεν ευθύνονται για την καταβολή τους, λόγω της θέσης σε ισχύ της ειδικής, πλέον, διάταξης του άρθρου 54 παρ. 5 του Κώδικα Δικηγόρων, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 187 του ν. 4820/2021, διά της οποίας αποκλείεται η προσωπική ευθύνη των απλών εταίρων για τα χρέη της δικηγορικής εταιρίας, ενώ για τις ίδιες οφειλές οι διαχειριστές εταίροι ευθύνονται, δυνάμει της συνδυαστικής εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 54 παρ. 5, εδάφιο β΄ του Κώδικα Δικηγόρων, με τις διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 4321/2015 (και υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτό), λόγω της ιδιότητάς τους ως διαχειριστών της δικηγορικής εταιρείας (ομόφ).

Η απόφαση (Αριθμός 150/2025) της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής ως απαράδεκτης. Ο προσφεύγων, διατελέσας Διευθύνων Σύμβουλος, ζήτησε την απαλλαγή του από την προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη για συνολικές οφειλές εταιρείας ύψους 162.463,75€ (81.384,64€ κεφάλαιο συν προσαυξήσεις). Επικαλέστηκε έλλειψη υπαιτιότητας, ισχυριζόμενος ότι ο ρόλος του ήταν μόνο τυπικός. Η αίτηση αυτή είχε γίνει εν μέρει δεκτή από το ΚΕΒΕΙΣ Αττικής (μόνο για πρόστιμο ΦΠΑ), αλλά απορρίφθηκε για τις υπόλοιπες οφειλές. Η ΔΕΔ, λαμβάνοντας υπόψη την Έκθεση Απόψεων του ΚΕΒΕΙΣ Αττικής, έκρινε ότι η ενδικοφανής προσφυγή κατατέθηκε εκπρόθεσμα (μετά την 30-09-2024), υπερβαίνοντας την προβλεπόμενη προθεσμία των τριάντα (30) ημερών. Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη.

Ευθύνη του δικαστικά διορισμένου προσωρινού διαχειριστή Μονοπρόσωπων ΕΠΕ και ΕΠΕ για χρέη που αφορούν οφειλές ΦΠΑ και ΦΜΥ και γεννήθηκαν κατά το χρόνο λειτουργίας του νομικού προσώπου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Ο κατά το χρόνο λειτουργίας του νομικού προσώπου δικαστικά διορισμένος προσωρινός διαχειριστής Μονοπρόσωπων ΕΠΕ και ΕΠΕ έχει, με βάση τις διατάξεις των άρθρων 115 παρ. 3 ν.2238/1994 (ΚΦΕ), 22 ν. 2648/1998, 55 ν. 2859/2000 Κ.ΦΠΑ και 50 ν. 4174/2013, αλληλέγγυα, με το νομικό πρόσωπο, ευθύνη για χρέη που γεννήθηκαν, κατά το χρόνο που είχε αναλάβει καθήκοντα, αλλά και πριν την ανάληψη των καθηκόντων του, για τις χρήσεις πριν την έναρξη ισχύος του νόμου 4174/2013 (ΚΦΔ), αλλά και για εκείνες μετά την έναρξη ισχύος αυτού, (άρθρο 50 παρ.2 ν. 4174/2013) και αφορούν μη απόδοση ΦΠΑ και ΦΜΥ. Η ευθύνη των παραπάνω φυσικών προσώπων υφίσταται κατά τις διακρίσεις των περιπτώσεων α' και β' της παραγράφου 2 του άρθρου 50 του ν.4174/2013 (για τα έσοδα που αποκτώνται και τις δαπάνες που πραγματοποιούνται από της 1/1/2014 και εφεξής) και των αντίστοιχων περιπτώσεων α' και β' της παραγράφου 3 του άρθρου 115 του ν. 2238/1994 (για το προηγούμενο του ως άνω χρονικού διαστήματος). (πλειοψ.) Παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια ΝΣΚ, κατόπιν της υπ’ αριθ.101/2018 γνωμ. Β΄ Τμήματος ΝΣΚ.

Εκτέλεση έργου....Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 741 ΑΚ. 18, 20 ΕμπΝ και 2 του δ/τος της 2/14.5.1835 "περί αρμοδιότητας των εμποροδικείων" συνάγεται ότι η κοινοπραξία, που με ιδιαίτερη επωνυμία, ή με τα ονόματα όλων των μελών της αναλαμβάνει την εκτέλεση έργου, το οποίο συνιστά αντικειμενικά εμπορική πράξη, εφόσον δεν προκύπτει κάτι άλλο, έχει το χαρακτήρα ομόρρυθμης εμπορικής εταιρίας. Εάν όμως δεν υποβλήθηκε στις διατυπώσεις δημοσιότητας που προβλέπουν τα άρθρα 42-45 του ΕμπΝ για τις ομόρρυθμες εταιρίες, λειτουργεί ως ομόρρυθμη εμπορική εταιρία "εν τοις πράγμασι" (ΟλΑΠ 22/1998 ΕλλΔνη 1998.532, ΑΠ 36/2011 ΕλλΔνη 2011.1389, ΑΠ 654/2010 Αρμ 2011.1177, ΑΠ 362/2009 ΕΕμπΔ 2010.63, ΕφΘεσ 1704/2011 ΕπισκΕμπΔ 2012.457, ΕφΠατρ 88/2008 Αχα Νομ 2009.571) με όλες τις συνέπειες που απορρέουν από το γεγονός αυτό, δηλαδή εφαρμόζεται το δίκαιο της ομόρρυθμης εταιρίας σε όλη του την έκταση, ως προς τη διαχείριση της εταιρίας, την ευθύνη των εταίρων, τη λύση και τις συνέπειες αυτής (ΑΠ 36/2011 ΕλλΔνη Αριθμός απόφασης: 9/2021 38 2011.1389, ΑΠ 654/2010 Αρμ 2011.1177, ΑΠ 362/2009 ΕΕμπΔ 2010.63, ΕφΔωδ 125/2012 ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ 1704/2011 ΕπισκΕμπΔ 2012.457). Επομένως, από την ερμηνεία της ρητής αναφοράς σε κοινοπραξία και την παράλειψη λοιπών αναφορών στα επιμέρους μέρη, που θα μπορούσαν να συντείνουν στην ερμηνεία της κάλυψης των υποχρεώσεων ενός εκάστου αυτών, προκύπτει ότι η εν θέματι πλημμέλεια της εγγυητικής επιστολής είναι ουσιώδης, μη δυνάμενη να διορθωθεί με διευκρίνιση κατ’ άρθρο 102 του Ν 4412/2016, καθώς κάτι τέτοιο θα συνιστούσε ανεπίτρεπτη τροποποίηση της προσφοράς με σκοπό να καταστεί αυτή επιγενομένως παραδεκτή (πρβλ. ενδεικτικώς βλ. Δ.Εφ. Χανίων 13/2019 σκ. 14, βλ. Δεφ Χαν 10/2019). Επομένως, ο τρίτος λόγος της προσφυγής κρίνεται βάσιμος. 

Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 39 του Ν 2084/1992 περί επιλογής φορέων κύριας και επικουρικής ασφάλισης, ασφάλισης ασθένειας και εφάπαξ παροχών.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Όσον αφορά το πρώτο ερώτημα, από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 39 του Ν 2084/1992 στην παράγραφο 2, όπως αντικαταστάθηκε από τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του Ν 2556/1997 και του άρθρου 75 του Ν 2676/1999 όπου προστέθηκε το τελευταίο εδάφιο στην παράγραφο 2 του Ν 2084/1992, προκύπτει ότι στους ασφαλισμένους που λόγω ιδιότητας και μισθωτής απασχόλησης υπάγονται σε δύο φορείς κύριας ασφάλισης, δύνανται να επιλέξουν τον έναν από αυτούς φορέα ασφάλισης ως υποχρεωτική ασφάλιση, αλλά και να υπαχθούν και στον άλλο, προαιρετικά, καταβάλλοντας το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών του τελευταίου. Όσον αφορά το φορέα ασφάλισης που έχει επιλεγεί ως υποχρεωτική ασφάλιση, τα άτομα αυτά είναι υποχρεωμένα να υπαχθούν και «στους φορείς ασθένειας, επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας που αντιστοιχούν στο συνταξιοδοτικό φορέα κύριας ασφάλισης επιλογής τους», όπως ορίζεται ρητώς στη διάταξη του 4ου εδαφίου της παρ.2 του άρθρου 39 του Ν 2084/1992. Η προαναφερθείσα διάταξη αναφέρεται αποκλειστικά στον φορέα ασφάλισης που έχει επιλεγεί ως υποχρεωτική ασφάλιση. Από το γράμμα του νόμου δεν αποσαφηνίζεται όμως, αν οι ασφαλισμένοι που δύνανται να υπαχθούν και σε άλλο φορέα ασφάλισης προαιρετικά, αν είναι υποχρεωμένοι να ασφαλιστούν σωρευτικά και στο ταμείο κύριας ασφάλισης, και στο ταμείο επικουρικής, και στο ταμείο προνοίας, και στο ταμείο ασθένειας του επιλεγέντος ως προαιρετικού φορέα ασφάλισης. Εντάσσοντας τη διάταξη αυτή στο σύνολο του συστήματος της κοινωνικής ασφάλισης όπως διαμορφώθηκε με το Ν 2084/1992, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόθεση του νομοθέτη να ανατρέψει την αρνητική εξέλιξη του συστήματος της κοινωνικής ασφάλισης (εισηγητική έκθεση στο σχέδιο νόμου «οργανωτική και λειτουργική αναδιάρθρωση των φορέων κοινωνικής ασφάλισης και άλλες διατάξεις», Ε.Δ.Κ.Α. 1999 σελ. 50) θεωρούμε ότι η βούληση του νομοθέτη, καθιερώνοντας το καθεστώς προαιρετικής ασφάλισης, ήταν να ενισχύσει μεν όσο το δυνατόν τους φορείς ασφάλισης, αλλά και να προσδώσει στους ασφαλισμένους πιο ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του ασφαλιστικού καθεστώτος τους. Θεωρούμε λοιπόν ότι δεν είναι υποχρεωτική η υπαγωγή των ασφαλισμένων αυτών και στους φορείς ασθένειας, επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας που αντιστοιχούν στο συνταξιοδοτικό φορέα της προαιρετικής ασφάλισης, αλλά η υπαγωγή τους σε αυτούς εναπόκειται στη διακριτική τους ευχέρεια. Η ευχέρεια όμως αυτή των ασφαλισμένων δεν είναι απεριόριστη. Η ίδια διάταξη ορίζει ότι «τα πρόσωπα αυτά δύνανται να ασφαλιστούν προαιρετικά και σε περισσότερους του ενός φορείς, αν αυτό προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία…». Κατά συνέπεια η ευχέρεια των ασφαλισμένων οριοθετείται και συγκεκριμενοποιείται από τις κείμενες καταστατικές διατάξεις των εκάστοτε ασφαλιστικών οργανισμών. Από τη συρροή των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 39 Ν 2084/1992 και της πρώτης παραγράφου του άρθρου 2 του α.ν. 580/1945 προκύπτει ότι η δυνατότητα στους ασφαλισμένους να επιλέξουν προαιρετική ασφάλιση στα ταμεία επικουρικής ασφάλισης αυτοτελώς, χωρίς να έχουν επιλέξει προαιρετική ασφάλιση στα αντίστοιχα ταμεία της κύριας. Ο νομοθέτης αναφέρεται περιοριστικά και ειδικότερα στα ταμεία επικουρικής ασφάλισης, όχι όμως και πρόνοιας. Κατά συνέπεια καθότι δεν υπάρχει ρητή πρόβλεψη, φρονούμε ότι δεν παρέχεται το δικαίωμα υπαγωγής στους ασφαλισμένους, στη προαιρετική ασφάλιση των ταμείων πρόνοιας αυτοτελώς.

Α. Εφόσον η εταιρεία «O… Α.Ε.» έχει υπαχθεί σε καθεστώς εξυγίανσης, η οποία πραγματοποιείται με μεταβίβαση μέρους του ενεργητικού και μέρους του παθητικού σε νέα και ανεξάρτητη νομική οντότητα, την εταιρεία «N… Α.Ε.»: α) Νομιμοποιείται ο Φορέας να επιδιώξει με αναγκαστικά μέτρα την είσπραξη των απαιτήσεών του από τους κατά νόμο υπεύθυνους της εταιρείας «O… Α.Ε.», ενόσω εκκρεμούν οι εργασίες του ειδικού εντολοδόχου για τη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που δεν έχουν μεταβιβαστεί στην εταιρεία «N… Α.Ε.» β) Εξακολουθεί να υφίσταται η αλληλέγγυα ευθύνη των κατά νόμο υπεύθυνων της εταιρείας ...(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Για το υπό στοιχείο Α. α) ερώτημα: Ο e-ΕΦΚΑ, δύνατο (και υποχρεούτο) ακόμη και προ της έναρξης των εργασιών του ειδικού εντολοδόχου για τη ρευστοποίηση του μη μεταβιβαζόμενου στη «N… Α.Ε.» ενεργητικού της «O… Α.Ε.», να έχει εκκινήσει τη διαδικασία ατομικής αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος των διοικούντων την τελούσα υπό διαδικασία εξυγίανσης εταιρεία «O… Α.Ε.», υπό τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 31 του ν. 4321/2015, όπως ισχύουν, που προβλέπουν την προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη τους. Για το υπό στοιχείο Α. β) ερώτημα: Το ερώτημα αυτό δεν πληροί τις προϋποθέσεις υποβολής ερωτήματος προς έκδοση γνωμοδότησης, όπως αυτές ορίζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 8 του ν. 4831/2021. Για το υπό στοιχείο Β. ερώτημα: Η πρόβλεψη στον υπ’ αριθ. ΙΙΙ. 11. 6. όρο της επικυρωθείσας δικαστικά συμφωνίας εξυγίανσης ότι, μετά το πέρας της εκκαθάρισης και τη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας και με την προϋπόθεση ότι αυτή δεν θα διαθέτει οιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο ή πάγιο εξοπλισμό ή απαίτηση προς είσπραξη, παρά μόνον υποχρεώσεις, η εταιρεία θα προβεί σε διαγραφή του μη μεταβιβαζόμενου παθητικού από τα τηρούμενα βιβλία της, δεν έχει ως έννομη συνέπεια την απόσβεση τυχόν εναπομείνασας απαίτησης του e-ΕΦΚΑ κατά της εταιρείας «O… Α.Ε.». Τούτο, καθόσον από καμία διάταξη νόμου δεν προβλέπεται ότι η διαγραφή χρεών από τα τηρούμενα βιβλία εταιρείας συνιστά λόγο διαγραφής των χρεών της προς το Δημόσιο ή ν.π.δ.δ. και ως εκ τούτου, λόγο απόσβεσης αυτών.(Ομοφωνα)