Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΔΕΚ/C‑79/2009

Ανανέωση της άδειας διαμονής υπηκόου τρίτης χώρας για άσκηση ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Εφόσον η αρμόδια υπηρεσία διαπιστώσει ότι μετά τη διακοπή της δραστηριότητας για την οποία χορηγήθηκε αρχικώς η άδεια, συνεχίζεται η ίδια δραστηριότητα, από ετερόρρυθμη εταιρεία η οποία συνεστήθη από τον αιτούμενο την ανανέωση και ότι πληρούνται σωρευτικώς οι οριζόμενοι στο άρθρο 25 του Ν 3386/2005, όπως ισχύει, λοιποί όροι, είναι δυνατή η ανανέωση της άδειας άσκησης ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας, υπό την πρόσθετη προϋπόθεση ότι, ο ενδιαφερόμενος δεν ασκεί μη συναφείς και επομένως μη εμπίπτουσες στο πεδίο της αρχικής άδειας δραστηριότητες, και ειδικότερα, δεν μετέχει σε νομικά πρόσωπα τα οποία ασκούν τέτοιες δραστηριότητες (όπως ΕΠΕ) και δεν ασκεί, υπό οποιαδήποτε ιδιότητα, δραστηριότητες οι οποίες αποφέρουν εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες.

Παροχή υπηρεσιών συντήρησης ηλεκτρομηχανολογικών και κτιριακών εγκαταστάσεων...Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης. Ωστόσο, θα πρέπει κατά τον χρόνο υπογραφής της σύμβασης να προσδιοριστεί η ακριβής ημερομηνία έναρξης ισχύος της (είτε από την υπογραφή της, είτε κατά την 1.1.2019 κατά τα οριζόμενα στη διακήρυξη) και να διορθωθεί συναφώς το σχέδιο, ενώ περαιτέρω, ο όρος της σύμβασης, που προβλέπει τη δυνατότητα υποκατάστασης του αναδόχου, είναι μη νόμιμος και πρέπει να απαλειφθεί, διότι η υποκατάσταση τρίτου προσώπου που δεν συμμετείχε στη διαγωνιστική διαδικασία, στα δικαιώματα και υποχρεώσεις του νομίμως αναδειχθέντος αναδόχου συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της σύμβασης (βλ. ΕΣ VI Τμ. 3507, 3374/2014, 1508/2012, Ζ΄ Κλιμ. 128/2018, 110,105/2014, ΔΕΕ αποφ. της 19ης Ιουνίου 2008, C- 454/06 pressetext Nachrichtenagentur GmbH κατά Republik Österreich, σκ.33-37,47-49 και C-496/99 P Επιτροπή ΕΚ κατά CAS Succhi di Frutta SpA, σκ. 113-121). Συναφώς, επισημαίνεται ότι τυχόν τροποποιήσεις των συμβατικών όρων (άρθρο 4.5. διακήρυξης), αν ανακύψει σχετικό ζήτημα κατά την εκτέλεση της σύμβασης, θα κριθούν από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας αυτών, με βάση τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις

Η απόφαση 1562/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας Α.Ε. κατά της Πράξης 224/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία μπλόκαρε την υπογραφή σύμβασης προμήθειας 25 πυροσβεστικών αεροσκαφών προϋπολογισμού 154.858.600 ευρώ. Η προσφυγή ζητούσε την άρση του κωλύματος που είχε διαγνωστεί λόγω ύπαρξης ενδείξεων στρέβλωσης του ανταγωνισμού και απόκρυψης πληροφοριών από την προσωρινή ανάδοχο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρόλο που ο λόγος αποκλεισμού περί στρέβλωσης του ανταγωνισμού ίσως θεραπεύτηκε μέσω των μέτρων αυτοκάθαρσης που έλαβε η Διενεργούσα Αρχή, η Αρχή παρέλειψε να εξετάσει ρητά και ειδικά τον αυτοτελή λόγο αποκλεισμού της απόκρυψης πληροφοριών (άρθρο 74 παρ. 4 περ. ζ' του ν. 4412/2014). Αυτή η παράλειψη κρίθηκε ως ουσιώδης πλημμέλεια, καθιστώντας μη νόμιμη τη νέα κατακυρωτική απόφαση, και συνεπώς, η υπογραφή της σύμβασης εξακολουθεί να κωλύεται.
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/174/2026

Η προδικαστική προσφυγή αίτεται την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας που κατακύρωσε το έργο «ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΝΕΟΥ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΔΗΜΟΥ» στην Ένωση Οικονομικών Φορέων «...». Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η ανέγερση νέου δημαρχιακού μεγάρου με προϋπολογισμό 17.000.000 ευρώ. Η προσφυγή επικαλείται ότι τα μέλη της ένωσης απέκρυψαν κρίσιμες πληροφορίες για συμφωνίες στρέβλωσης του ανταγωνισμού κατά την υποβολή του ΕΕΕΠ, γεγονός που συνιστά λόγο αποκλεισμού κατά τον νόμο.

Η προσφεύγουσα ένωση οικονομικών φορέων ζητά την ακύρωση της απόφασης που αφορά την ανάδειξη της ένωσης «…………….» ως προσωρινού αναδόχου του έργου «Κατασκευή Δικτύου Αποχέτευσης Ακαθάρτων Υδάτων του Δήμου ……………», υποστηρίζοντας ότι η απόφαση εκδόθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί η σύμφωνη γνώμη της επιτροπής για την επάρκεια των επανορθωτικών μέτρων του μέλους της. Επιπλέον, ισχυρίζεται ότι η ανάδειξη «υπό όρο» είναι παράνομη και ότι το μέλος της αντιπάλης ένωσης έπρεπε να αποκλειστεί λόγω ψευδούς δήλωσης και απόκρυψης ουσιωδών πληροφοριών σχετικά με συμφωνίες στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

Οι προσφεύγουσες αίτησαν την ακύρωση της απόφασης του Πρυτανικού Συμβουλίου που εγκρίνει το Πρακτικό της Επιτροπής Διενέργειας Ηλεκτρονικών Διεθνών και Δημοσίων Διαγωνισμών και αναθέτει στην εταιρεία «...» τη σύμβαση «Παροχής Υπηρεσιών Φύλαξης Κτιρίων και Χώρων του ...». Υποστήριξαν ότι η ανάδοχος εταιρεία είχε συμμετάσχει σε συμφωνίες στρέβλωσης του ανταγωνισμού κατά τα έτη 2010-2012 (με επιβεβαίωση από απόφαση Επιτροπής Ανταγωνισμού 721/2020) και παρέλειψε να δηλώσει αυτό στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ), παραβιάζοντας τους όρους της διακήρυξης και τις διατάξεις του ν. 4412/2016. Η σύμβαση αφορούσε υπηρεσίες φύλαξης τριών πανεπιστημιούπολεις για 24 μήνες με προϋπολογισμό 1.296.000€ (συμπ. ΦΠΑ).

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«Ασφαλτοστρώσεις δρόμων Δήμου Ηρακλείου»(...)με την ... πρόσκληση κλήθηκε το μέλος της εν ως άνω ένωσης «… Α.Τ.Ε.» να υποβάλει τα επανορθωτικά μέτρα που έχει λάβει μετά την επιβολή προστίμου σε βάρος του, με την ... απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που δημοσιεύτηκε ..., για τη σύναψη συμφωνιών στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Η εν λόγω εταιρεία προσκόμισε τα ζητηθέντα στοιχεία, μεταξύ των οποίων και πράξη εξόφλησης του επιβληθέντος προστίμου, τα οποία κρίθηκαν επαρκή(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ηρακλείου και του οικονομικού φορέα «… Α.Ε. – … Α.Τ.Ε.» για την εκτέλεση του έργου «Ασφαλτοστρώσεις δρόμων Δήμου Ηρακλείου».

Η προδικαστική προσφυγή αιτείται την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 237/13.6.2019 του Διοικητικού Συμβουλίου του αναθέτοντος φορέα (Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Ηρακλείου), η οποία ενέκρινε το 1ο Πρακτικό Επιτροπής Διαγωνισμού και ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο την παρεμβαίνουσα εταιρεία για το έργο «ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΟΙΚ. ΑΓ. ΣΥΛΛΑ». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά κατασκευαστικές εργασίες για σταθμούς επεξεργασίας ακάθαρτων υδάτων (CPV 45252100-9), με προθεσμία εκτέλεσης 18 μήνες για την κατασκευή και δοκιμαστική λειτουργία (Τμήμα Α) και 10 έτη για λειτουργία και συντήρηση (Τμήμα Β). Η προσφυγή θεμελιώνεται στην άδικη ανάδειξη της παρεμβαίνουσας, η οποία κατηγορείται για ψευδείς δηλώσεις στο Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) ως προς τη μη σύναψη συμφωνιών στρέβλωσης του ανταγωνισμού και τη μη τέλεση σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος, ενώ είχε προηγουμένως τιμωρηθεί με διοικητικό πρόστιμο από την Επιτροπή Ανταγωνισμού για αντιμονοπωλιακές πρακτικές.

Θαλάσσια μεταφορά προσώπων..Ο ισχυρισμός, εξ άλλου, των αιτούντων περί ουσιαστικού εξοβελισμού τους από τις επαγγελματικές δραστηριότητες που ασκούν δεν αποδεικνύεται, κατά την κρίση της Επιτροπής Αναστολών, λαμβανομένου υπόψη: (α) ότι αυτοί συνεχίζουν να ασκούν τις πιο πάνω δραστηριότητές τους, παρά το γεγονός ότι η δρομολόγηση Ε/Γ-Δ/Ρ πλοίων στην επίμαχη γραμμή .... χρονολογείται ήδη από το έτος 2009 (βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. .... και ... υπουργικές αποφάσεις) (β) ότι η δραστηριότητα μεταφοράς μεμονωμένων ή μικρού αριθμού προσώπων, την οποία ασκούν οι αιτούντες με ελεύθερη μίσθωση των σκαφών τους, αναπτύσσεται, σε κάθε περίπτωση, παράλληλα και συμπληρωματικά και δεν ταυτίζεται, κατά τη φύση και την αποστολή της, με τη μαζική μεταφορά προσώπων από πλοία συγκεκριμένης δρομολογιακής γραμμής τα οποία εκτελούν προκαθορισμένα και τακτικά δρομολόγια, ούτε, βεβαίως, μπορεί να υποκατασταθεί το τελευταίο αυτό είδος μεταφοράς, ως δραστηριότητα που αφορά και την εξυπηρέτηση δημόσιας υπηρεσίας, από την παράλληλη και ανεξάρτητη δραστηριότητα ελεύθερης μίσθωσης μικρών σκαφών από μεμονωμένα πρόσωπα (γ) ότι οι αιτούντες, τέλος, δεν προσκόμισαν συγκεκριμένα στοιχεία (πέραν της προβολής των πιο πάνω ισχυρισμών), από τα οποία να προκύπτει ο οικονομικός κλονισμός τον οποίο επικαλούνται

Με τις ανωτέρω προσφυγές επιδιώκεται η ανάκληση της 1/2026 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ ...Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: i) Δεν είναι επιτρεπτή η τροποποίηση των υποβληθεισών προσφορών μετά την αποσφράγισή τους και κατά τη διαδικασία σύναψης της σύμβασης, συνεπώς ούτε και στο στάδιο μεταξύ της ανάδειξης προσωρινού αναδόχου και της σύναψης της σύμβασης. Τούτο, ανεξαρτήτως αν την πρωτοβουλία για την τροποποίηση λαμβάνει η αναθέτουσα αρχή ή ο προσφέρων, δοθέντος ότι αμφότεροι έχουν δεσμευτεί αμφίδρομα από τη διακήρυξη, η οποία συνιστά το κανονιστικό πλαίσιο του διαγωνισμού (πρβλ. ΔΕΕ, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C-496/99P, σκ. 120-125). ii) Η κατάρτιση τροποποιητικής σύμβασης με τον ανάδοχο ήδη εκτελούμενης σύμβασης προμήθειας στους ειδικούς τομείς που διέπονται από το Βιβλίο ΙΙ του ν. 4412/2016 επιτρέπεται μόνο στις περιοριστικά αναφερόμενες στο άρθρο 337 του Βιβλίου αυτού περιπτώσεις, διότι αποτελεί κατ΄ ουσίαν εξαιρετική διαδικασία απευθείας ανάθεσης, παρεκκλίνουσα από τις αρχές της διαφάνειας, της ισότητας και του ακώλυτου ανταγωνισμού, η τήρηση των οποίων διασφαλίζεται με τη διενέργεια δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού. Κοινή δε συνισταμένη εφαρμογής των περιπτώσεων του άρθρου αυτού είναι η μη ουσιώδης αλλαγή των καθοριστικών για την συμμετοχή στη διαδικασία ανάθεσης κριτηρίων, του εύρους και του περιεχομένου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων, καθώς και των χαρακτηριστικών της συνολικής προμήθειας (πρβλ. μεταξύ άλλων ΔΕΕ, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C-496/99P, σκ. 117-122, Pressetext Nachrichtenagentur GmbH, C-454/06, σκ. 34-37, C-549/14 Finn Frogne Α/S, C-549/14, σκ. 27-28, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, C-526/17, σκ. 32, 58, T-Systems Magyarország Zrt, C–263/19, σκ.61 Αdvania Sverige AB, σκ. 19, EλΣυν. 178/2022 σκ.14, Τμ. Εβδ. 91/2021 σκ. 4). iii) Η διάταξη για την τροποποίηση της σύμβασης κατ΄επίκληση συνδρομής απρόβλεπτων περιστάσεων (περ. γ΄) είναι, για τους ανωτέρω λόγους, κατά πάγια νομολογία, στενά ερμηνευτέα λόγω της παρέκκλισής της από τους κοινούς κανόνες των διαγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης και της μη ανάπτυξης ανταγωνισμού, το δε βάρος απόδειξης της συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής της φέρει ο αναθέτων φορέας που την επικαλείται (Επιτροπή κατά Ελληνικής Δημοκρατίας, C-601/10, σκ. 57-58, ΕλΣυν Ολ. 854/2022 σκ. 8, 183/2022 σκ. 4, Έβδ. Τμ. 1608/2022 σκ. 4, 1363/2022 σκ. 4). Κατά δε την εκδίκαση προσφυγής κατά Πράξης προσυμβατικού ελέγχου στην οποία αναφύονται σχετικά ζητήματα, το Δικαστήριο εξετάζει εάν με τις οικείες πράξεις του αναθέτοντα φορέα και την πληττόμενη Πράξη προσυμβατικού ελέγχου έχει διαπιστωθεί η συνδρομή ή η έλλειψη των νομίμων προϋποθέσεων σύναψης τροποποιητικής σύμβασης κατά τις απαριθμούμενες στο άρθρο 337 περιπτώσεις και σε ποιο εύρος αυτών, και ελέγχει την ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, χωρίς όμως να υπεισέρχεται στον έλεγχο κρίσεων της αναθέτουσας που προκύπτουν από επεξεργασία σύνθετων τεχνικών δεδομένων (πρβλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 576/2022, σκ. 48).