ΕλΣυν/ΚΛ.Ζ/56/2014

Προγραμματική σύμβαση...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η υπό κρίση προγραμματική σύμβαση έχει το προβλεπόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 ελάχιστο αναγκαίο περιεχόμενο και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή της.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, από το περιεχόμενο της επίμαχης σύμβασης προκύπτει ότι, αν και η ελεγχόμενη σύμβαση φέρεται ως προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, αυτή συνιστά κατ’ ουσία απευθείας ανάθεση υπηρεσιών από το Δήμο ... στην «... Α.Ε.». Ειδικότερα, από το αντικείμενό της και, κυρίως, από τον προσδιορισμό των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών προκύπτει ότι η εταιρεία υποχρεούται, έναντι ανταλλάγματος, σε παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών προς το Δήμο, που συνίστανται στη σύνταξη του ΣΔΑΕΚ, καθώς και στην οργάνωση και πραγματοποίηση Ενημερωτικής Ημερίδας, προκειμένου να ενημερωθεί η τοπική κοινωνία για το Σύμφωνο των Δημάρχων και τα οφέλη που προκύπτουν για το Δήμο από αυτό. Η συμβολή του Δήμου ..., που περιορίζεται στην αποτύπωση ενεργειακών δεδομένων, στη συλλογή στοιχείων, καθώς και στην καταγραφή των προγραμματισθέντων ή υλοποιηθέντων δράσεων του Δήμου, αποτελεί δευτερεύον σκέλος της συμφωνίας και δεν αναιρεί το γεγονός ότι η σύμβαση εμπεριέχει απευθείας ανάθεση υπηρεσιών στην ως άνω ανώνυμη εταιρία..

Παρεχόμενες υπηρεσίες πολιτιστικού χαρακτήρα με προγραμματική σύμβαση .Απαιτείται σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 225 παρ.5 του ν.3463/2006 η συμμετοχή του Υπ.Πολιτισμού ως συμβαλλομένου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ (...) Με την αίτηση αυτή επιδιώκεται η ανάκληση της 56/2014 Πράξεως του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι : Α) Η ελεγχόμενη σύμβαση δεν συνιστά γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του Ν. 3852/2010, αλλά, υπό το μανδύα αυτής, υποκρύπτονται δύο αυτοτελείς εξ επαχθούς αιτίας συμβάσεις με την ίδια αναθέτουσα αρχή : α) η εκτέλεση υπηρεσιών επεξεργασίας απορριμμάτων με την επιχείρηση ... ... και β) η μελέτη για τη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της μονάδας επεξεργασίας απορριμμάτων και την αξιολόγηση-υποτίμηση του παραγόμενου κόμποστ με το Πανεπιστήμιο …. Τούτο δε καθόσον τα μέρη που φέρονται ως συμβαλλόμενα δεν εκκινούν από κοινή αφετηρία για την επίτευξη δημόσιου σκοπού, αλλά επιδιώκουν ο μεν Δήμος την εκτέλεση των υπηρεσιών διαχειρίσεως των απορριμμάτων και καλής λειτουργίας της μονάδας, τα δε αντισυμβαλλόμενα μέρη το αντάλλαγμα για την εκτέλεση των υπηρεσιών που αποτελεί το αντικείμενο των αναλαμβανόμενων από αυτά δράσεων. Προς τούτο προβλέπεται μονομερής περιουσιακή μετακίνηση από τις πιστώσεις του Δήμου προς την ... του συνόλου του ποσού που κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό αποτελεί το αντάλλαγμα για την προς το Δήμο παροχή των ως άνω υπηρεσιών και μελετών και στη συνέχεια η κατανομή του ποσού από την τελευταία, η οποία καλείται να παρακρατήσει μέρος αυτού (ύψους 1.810.400,00 ευρώ) που αντιστοιχεί στο αντάλλαγμα των δικών της υπηρεσιών και το υπόλοιπο (ύψους 70.000,00 ευρώ) να το μεταβιβάσει στο Πανεπιστήμιο …, ως αντάλλαγμα των παρεχόμενων υπ’ αυτού υπηρεσιών – μελετών. 

Υποχρέωση του Δήμου Μαντινείας προς καταβολή οφειλής του προς το Πανεπιστήμιο Αθηνών, που προέρχεται από προγραμματική σύμβαση.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Ο Δήμος Μαντινείας θα πρέπει να τηρήσει την υποχρέωσή του που απορρέει από την προγραμματική σύμβαση, που έχει συνάψει με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και να εξοφλήσει το υπόλοιπο της οφειλής του προς το Πανεπιστήμιο.

Δυνατότητα σύναψης προγραμματικής (υποστηρικτικής) σύμβασης του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 – Έννοια και σκοπός της σύμβασης αυτής.Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής δεν μπορεί να υπογράψει νόμιμα προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 με αντισυμβαλλόμενη τη μη κερδοσκοπική εταιρεία με την επωνυμία “Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου” (“ΔΑΦΝΗ”), προκειμένου η εταιρεία αυτή να την υποστηρίξει τεχνικά στην υλοποίηση μελετών Δήμων, που είναι μέλη του Δικτύου, σε εκτέλεση προγραμματικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί, μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και των Δήμων αυτών, με βάση το άρθρο 68 παρ. 4β του π.δ/τος 13/2018, επειδή η σύμβαση αυτή αποτελεί “σύμβαση παροχής υπηρεσιών”, για την οποία προβλέπεται από το νόμο διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης και γενικά διαφορετικές προϋποθέσεις σύναψής της και όχι “προγραμματική σύμβαση”. (ομόφ.)

Νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου ...και της «....», για την υλοποίηση του προγράμματος «ΠΡΟΣΟΨΗ», (...)Με τα δεδομένα αυτά, η ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση δεν είναι νόμιμη, για τους ακόλουθους λόγους: Α) Δεν συνιστά γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, αλλά, υπό το μανδύα αυτής, υποκρύπτεται μία εξ επαχθούς αιτίας σύμβαση μεταξύ του Δήμου και της ως άνω δημοτικής αναπτυξιακής επιχείρησης, η οποία έχει ως αντικείμενο την παροχή εκ μέρους της δεύτερης υπηρεσιών στο Δήμο που προσιδιάζουν σε: i) υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε θέματα διαχείρισης και συναφείς υπηρεσίες (κατηγορία 11 του Παραρτήματος ΙΙΑ της Οδηγίας 2004/18, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί με το Παράρτημα VI του Κανονισμού 213/2008) και ειδικότερα υπηρεσίες marketing (CPV 79342000-3), προώθησης (CPV 79342200-5) και εξυπηρέτησης πελατών (CPV 79342320-2), ii) υπηρεσίες αρχιτέκτονα και μηχανικού (κατηγορία 12 του Παραρτήματος ΙΙ Α της Οδηγίας 2004/18) iii) υπηρεσίες πληροφορικής (κατηγορία 7 του ως άνω Παραρτήματος), iv) διαφημιστικές υπηρεσίες (κατηγορία 13 του Παραρτήματος), όπως προκύπτει από τις αναλαμβανόμενες βάσει της προγραμματικής σύμβασης υποχρεώσεις της ... . και τις αναφερόμενες στο Παράρτημα 1 της προγραμματικής σύμβασης ειδικότητες των στελεχών που θα απασχοληθούν. Τούτο δε καθόσον τα μέρη που φέρονται ως συμβαλλόμενα δεν εκκινούν από κοινή αφετηρία για την επίτευξη δημόσιου σκοπού, αλλά επιδιώκουν ο μεν Δήμος την ενεργοποίηση του προγράμματος «ΠΡΟΣΟΨΗ» ιδίως μέσω της επικοινωνιακής προβολής του προγράμματος και του σχεδιασμού και της υλοποίησης χορηγικού προγράμματος, η δε αντισυμβαλλόμενη αναπτυξιακή εταιρεία το αντάλλαγμα για την εκτέλεση των υπηρεσιών που αποτελεί το αντικείμενο της αναλαμβανόμενης από αυτήν δράσης. Προς τούτο προβλέπεται μονομερής περιουσιακή μετακίνηση από τις πιστώσεις του Δήμου προς την αναπτυξιακού εταιρεία του συνόλου του ποσού των 922.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.) που κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό αποτελεί το αντάλλαγμα για την προς το Δήμο παροχή των ως άνω υπηρεσιών. (...)Από όλα τα ανωτέρω συνάγεται ότι δεν πρόκειται για προγραμματική σύμβαση, αλλά για απευθείας ανάθεση υπηρεσιών χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, χωρίς την τήρηση των προϋποθέσεων προσφυγής στην εξαιρετική αυτή διαδικασία (βλ. άρθρο 25 του π.δ. 60/2007).

Προγραμματικές συμβάσεις.Μη νόμιμη η καταβολη που αφορουσε  στη δαπάνη πληρωμής, στο "Κέντρο Ερευνών Πανεπιστημίου ….", της «πρώτης δόσης χρηματοδότησης της προγραμματικής σύμβασης» για την "Παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών για την υποστήριξη του Δήμου στην αξιολόγηση και βελτίωση της οικονομικής του λειτουργίας με κατάρτιση και παρακολούθηση του Ολοκληρωμένου Πλαισίου Δράσης".(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Από το παρατεθέν περιεχόμενο της ελεγχόμενης σύμβασης προκύπτει, κατά ορθό νομικό χαρακτηρισμό αυτής (βλ. ΑΠ. Ολ. 123/2012, 7/2011), ότι, αν και φέρεται ως προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν.3852/2010, αυτή συνιστά κατ' ουσία απευθείας ανάθεση υπηρεσιών από το Δήμο στο Πανεπιστήμιο ….. (κι όχι ως εσφαλμένως υπολαμβάνει, στο δεύτερο λόγο διαφωνίας της, η διαφωνούσα Επίτροπος στο "Κέντρο Ερευνών Πανεπιστημίου …..", το οποίο αποτελεί υπηρεσιακή μονάδα του που δεν διαθέτει ιδία νομική οντότητα, και στο οποίο σύμφωνα, σε κάθε περίπτωση, με το άρθρο 3 παρ. 5 της ελεγχόμενης σύμβασης τα «ποσά της χρηματοδότησης της σύμβασης θα κατατίθενται από το Δήμο σ' αυτό», βλ. 219/2010, 377, 117/2009, 131/2006 πράξεις VII Τμ. Ελ.Συν., ΣτΕ 1128/2009, Ε.Α. ΣτΕ 405/2007). Η ως άνω δε απευθείας ανάθεση αντιβαίνει στις μνημονευθείσες (ανωτέρω σκέψη 3) διατάξεις των άρθρων 209 παρ. 9 και 10 του Κ.Δ.Κ., καθόσον δεν συντρέχουν οι περιοριστικά αναφερόμενες στις εν λόγω διατάξεις περιπτώσεις που δικαιολογούν την προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία ανάθεσης, από τους δήμους, συμβάσεων παροχής υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, από το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης προεχόντως δε, από τον προσδιορισμό των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών προκύπτει ότι δεν αφορά σε αλληλοσυμπλήρωση αρμοδιοτήτων ή οικονομικοτεχνικών μέσων δημοσίων νομικών προσώπων στο πλαίσιο κοινά εξυπηρετούμενου δημόσιου σκοπού, που όπως προεκτέθηκε (ανωτέρω σκέψη 3) απαιτείται να αφορά η προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν.3852/2010. Αντίθετα, όπως προκύπτει, το Πανεπιστήμιο ….. υποχρεούται, έναντι καταβολής ανταλλάγματος από το Δήμο (30.000,00 ευρώ), στη παροχή προς αυτόν, απλώς, συγκεκριμένων υπηρεσιών συμβουλευτικής υποστήριξής του σε θέματα που αφορούν στην αξιολόγηση της υφιστάμενης οικονομικής κατάστασής του και εκπόνηση σχεδίου βελτίωσης αυτής, υπηρεσίες που είναι ανοικτές στον ανταγωνισμό και παρέχονται ελεύθερα στον ιδιωτικό τομέα από οποιονδήποτε δραστηριοποιούμενο στο σχετικό τομέα πάροχο.

Παροχη υπηρεσιων:Αίτηση ανάκλησης  της 12/2017 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι η παραχώρηση των ελεγχόμενων υπηρεσιών από το Δήμο ... - ... σε επιχείρηση, όπως η Κ.Δ.Β.Μ. Α.Ε., η οποία, παρότι συνδέεται με το Δήμο με ιδιαίτερο εσωτερικό σύνδεσμο, εντούτοις αδυνατεί να εκτελέσει τις ανατιθέμενες εργασίες, και γι’ αυτό προσλαμβάνει, σύμφωνα με την ανωτέρω ανακοίνωση, προσωπικό με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, δεν δύναται να πραγματοποιηθεί κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 4412/2016, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 12 του νόμου αυτού. Συνακόλουθα, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της in house ανάθεσης (βλ. σκέψη ΙΙΒ), ούτε πρόκειται για γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, όπως αβασίμως επικαλείται ο αιτών, διότι νόμιμη σύναψή της προϋποθέτει ισόρροπη συμμετοχή των συμβαλλομένων μερών, που εκκινούν από κοινή αφετηρία και συμπράττουν για την υλοποίηση του κοινά εξυπηρετούμενου κοινού σκοπού, ενώ εν προκειμένω η δημοτική επιχείρηση, όπως αποδεικνύεται κατά τα ανωτέρω, δεν έχει τη δυνατότητα να εκτελέσει τη σύμβαση με ίδια μέσα (δικό της προσωπικό, βλ. σκέψη ΙΙΙΕ) και συνακόλουθα η συμμετοχή της στην προγραμματική σύμβαση δεν είναι πραγματική, αλλά η τελευταία συνάπτεται κατά περιγραφή των ανωτέρω διατάξεων και με σκοπό την καταστρατήγηση των διατάξεων περί πρόσληψης προσωπικού. Κατά την ειδικότερη γνώμη του Συμβούλου Γεωργίου Βοΐλη, νομίμως κρίθηκε με την προσβαλλομένη πράξη ότι η ελεγχόμενη σύμβαση δεν συνιστά γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, διότι οι εργασίες που ανατίθενται στο «…...» συνίστανται σε υπηρεσίες που είναι ανοιχτές στον ανταγωνισμό και παρέχονται ελεύθερα από τον ιδιωτικό τομέα (υπηρεσίες φύλαξης, καθαριότητας κλπ), καταστρατηγώντας τα άρθρα 26 έως 31 του ν.4412/2016. Ως εκ τούτου, έπρεπε κατά τις προαναφερθείσες εθνικές διατάξεις του ν.4412/2016 να προηγηθεί για την ανάθεση των ως άνω υπηρεσιών διαγωνιστική διαδικασία, ώστε να διασφαλισθεί ότι η εν λόγω ανάθεση θα γίνει κατόπιν ανάπτυξης ανταγωνισμού μεταξύ εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ελεύθερη αγορά.Απορρίπτει την αίτηση ανάκλησης του Δήμου ...-....Αναθεωρήθηκε με την ΕΣ/ΤΜ.Μ.ΕΠΤ.ΣΥΝΘ/1309/2018

Προγραμματική σύμβαση- υδροδότηση οικισμών:..Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 2 της παρούσας, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, καθόσον ούτε από την επωνυμία της εταιρείας «....» (άρθρο 1 της συστατικής πράξης της), αλλά ούτε και από το προσκομισθέν ως άνω καταστατικό της και, ιδίως, από τους περιγραφόμενους στο οικείο άρθρο 4 σκοπούς, προκύπτει ότι αυτή αποτελεί αναπτυξιακή ανώνυμη εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 252 παρ. 3 εδ. β΄ του ν. 3463/2006, προκειμένου η συμμετοχή της στην επίμαχη προγραμματική σύμβαση να είναι επιτρεπτή, δυνάμει της εξαιρετικής διάταξης του άρθρου 265 παρ. 4 του ίδιου ν. 3463/2006. Περαιτέρω, κατά παράβαση των σχετικώς οριζομένων στο άρθρο 100 του ν. 3852/2010, δεν περιλαμβάνεται στη σύμβαση αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης των προβλεπομένων εργασιών (βλ. άρθρο 3), με συσχέτιση αυτών προς το τμηματικώς καταβαλλόμενο συνολικό ποσό της σύμβασης των 240.000 ευρώ. Αντιθέτως, προβλέπεται σε αυτή μόνο η διάρκειά της (από 1.1.2016 έως 31.12.2016), η οποία με βάση τα προεκτεθέντα στη σκέψη 2 δεν δύναται να υποκαταστήσει την έλλειψη του αναλυτικού χρονοδιαγράμματος εκτέλεσης του αντικειμένου της. Τέλος, κατά παράβαση γενικής αρχής του διοικητικού δικαίου προσδόθηκε, κατά τα ανωτέρω, αναδρομική ισχύς στη σύμβαση, δεδομένου ότι αυτή υπεγράφη την 1η.11.2016, ήτοι σε χρονικό σημείο μεταγενέστερο της ορισθείσας έναρξης υλοποίησής της, (1.1.2016) και ενώ διαρκούσε η εκτέλεση του αντικειμένου της..η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί